ব্রাহ্মণপঞ্ঞত্তিৰণ্ণনা
৩০৯-৩১০. চেতসা চেতোপরিৰিতক্কন্তি ভগৰা – ‘‘অযং ব্রাহ্মণো আগতকালতো পট্ঠায অধোমুখো থদ্ধগত্তো কিং চিন্তযমানো নিসিন্নো, কিং নু খো চিন্তেতী’’তি আৰজ্জন্তো অত্তনো চেতসা তস্স চিত্তং অঞ্ঞাসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘চেতসা চেতোপরিৰিতক্কমঞ্ঞাযা’’তি. ৰিহঞ্ঞতীতি ৰিঘাতং আপজ্জতি. অনুৰিলোকেত্ৰা পরিসন্তি ভগৰতো সকসমযে পঞ্হপুচ্ছনেন উদকে মিযমানো উক্খিপিত্ৰা থলে ঠপিতো ৰিয সমপস্সদ্ধকাযচিত্তো হুত্ৰা পরিসং সঙ্গণ্হনত্থং দিট্ঠিসঞ্জানেনেৰ ‘‘উপধারেন্তু মে ভোন্তো ৰচন’’ন্তি ৰদন্তো ৰিয অনুৰিলোকেত্ৰা পরিসং ভগৰন্তং এতদৰোচ.
৩১১-৩১৩. সুজং পগ্গণ্হন্তানন্তি যঞ্ঞযজনত্থায সুজং গণ্হন্তেসু ব্রাহ্মণেসু পঠমো ৰা দুতিযো ৰাতি অত্থো. সুজায দিয্যমানং মহাযাগং পটিগ্গণ্হন্তানন্তি পোরাণা. ইতি ব্রাহ্মণো সকসমযৰসেন সম্মদেৰ পঞ্হং ৰিস্সজ্জেসি. ভগৰা পন ৰিসেসতো উত্তমব্রাহ্মণস্স দস্সনত্থং – ‘‘ইমেসং পনা’’তিআদিমাহ. এতদৰোচুন্তি সচে জাতিৰণ্ণমন্তসম্পন্নো ব্রাহ্মণো ন হোতি, অথ কো চরহি লোকে ব্রাহ্মণো ভৰিস্সতি? নাসেতি নো অযং সোণদণ্ডো, হন্দস্স ৰাদং পটিক্খিপিস্সামাতি চিন্তেত্ৰা এতদৰোচুং. অপৰদতীতি পটিক্খিপতি. অনুপক্খন্দতীতি অনুপৰিসতি. ইদং – ‘‘সচে ত্ৰং পসাদৰসেন সমণং গোতমং সরণং গন্তুকামো, গচ্ছ; মা ব্রাহ্মণস্স সমযং ভিন্দী’’তি অধিপ্পাযেন আহংসু.
৩১৪. এতদৰোচাতি ইমেসু ব্রাহ্মণেসু এৰং একপ্পহারেনেৰ ৰিরৰন্তেসু ‘‘অযং কথা পরিযোসানং ন গমিস্সতি, হন্দ নে নিস্সদ্দে কত্ৰা সোণদণ্ডেনেৰ সদ্ধিং কথেমী’’তি চিন্তেত্ৰা – ‘‘এতং সচে খো তুম্হাক’’ন্তিআদিকং ৰচনং অৰোচ.
৩১৫-৩১৬. সহধম্মেনাতি সকারণেন. সমসমোতি ঠপেত্ৰা একদেসসমত্তং সমভাৰেন সমো, সব্বাকারেন সমোতি অত্থো. অহমস্স মাতাপিতরো জানামীতি ভগিনিযা পুত্তস্স মাতাপিতরো কিং ন জানিস্সতি, কুলকোটিপরিদীপনং সন্ধাযেৰ ৰদতি. মুসাৰাদম্পি ভণেয্যাতি অত্থভঞ্জনকং মুসাৰাদং কথেয্য. কিং ৰণ্ণো করিস্সতীতি অব্ভন্তরে গুণে অসতি কিং করিস্সতি? কিমস্স ব্রাহ্মণভাৰং রক্খিতুং সক্খিস্সতীতি অত্থো. অথাপি সিযা পুন – ‘‘পকতিসীলে ঠিতস্স ব্রাহ্মণভাৰং সাধেন্তী’’তি এৰম্পি সীলমেৰ সাধেস্সতি, তস্মিং হিস্স অসতি ব্রাহ্মণভাৰো নাহোসীতি সম্মোহমত্তং ৰণ্ণাদযো. ইদং পন সুত্ৰা তে ব্রাহ্মণা – ‘‘সভাৰং আচরিযো আহ, অকারণাৰ মযং উজ্ঝাযিম্হা’’তি তুণ্হী অহেসুং.