অমরাৰিক্খেপৰাদৰণ্ণনা

৬১. ন মরতীতি অমরা. কা সা? এৰন্তিপি মে নোতিআদিনা নযেন পরিযন্তরহিতা দিট্ঠিগতিকস্স দিট্ঠি চেৰ ৰাচা চ. ৰিৰিধো খেপোতি ৰিক্খেপো, অমরায দিট্ঠিযা ৰাচায চ ৰিক্খেপোতি অমরাৰিক্খেপো, সো এতেসং অত্থীতি অমরাৰিক্খেপিকা, অপরো নযো – অমরা নাম একা মচ্ছজাতি, সা উম্মুজ্জননিমুজ্জনাদিৰসেন উদকে সন্ধাৰমানা গহেতুং ন সক্কাতি, এৰমেৰ অযম্পি ৰাদো ইতোচিতো চ সন্ধাৰতি, গাহং ন উপগচ্ছতীতি অমরাৰিক্খেপোতি ৰুচ্চতি. সো এতেসং অত্থীতি অমরাৰিক্খেপিকা.

৬২. ‘‘ইদং কুসল’’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতীতি দস কুসলকম্মপথে যথাভূতং নপ্পজানাতীতি অত্থো. অকুসলেপি দস অকুসলকম্মপথাৰ অধিপ্পেতা. সো মমস্স ৰিঘাতোতি ‘‘মুসা মযা ভণিত’’ন্তি ৰিপ্পটিসারুপ্পত্তিযা মম ৰিঘাতো অস্স, দুক্খং ভৰেয্যাতি অত্থো. সো মমস্স অন্তরাযোতি সো মম সগ্গস্স চেৰ মগ্গস্স চ অন্তরাযো অস্স. মুসাৰাদভযা মুসাৰাদপরিজেগুচ্ছাতি মুসাৰাদে ওত্তপ্পেন চেৰ হিরিযা চ. ৰাচাৰিক্খেপং আপজ্জতীতি ৰাচায ৰিক্খেপং আপজ্জতি. কীদিসং? অমরাৰিক্খেপং, অপরিযন্তৰিক্খেপন্তি অত্থো.

এৰন্তিপি মে নোতিআদীসু এৰন্তিপি মে নোতি অনিযমিতৰিক্খেপো. তথাতিপি মে নোতি ‘‘সস্সতো অত্তা চ লোকো চা’’তি ৰুত্তং সস্সতৰাদং পটিক্খিপতি. অঞ্ঞথাতিপি মে নোতি সস্সততো অঞ্ঞথা ৰুত্তং একচ্চসস্সতং পটিক্খিপতি. নোতিপি মে নোতি – ‘‘ন হোতি তথাগতো পরং মরণা’’তি ৰুত্তং উচ্ছেদং পটিক্খিপতি. নো নোতিপি মে নোতি ‘‘নেৰ হোতি ন ন হোতী’’তি ৰুত্তং তক্কীৰাদং পটিক্খিপতি. সযং পন ‘‘ইদং কুসল’’ন্তি ৰা ‘‘অকুসল’’ন্তি ৰা পুট্ঠো ন কিঞ্চি ব্যাকরোতি. ‘‘ইদং কুসল’’ন্তি পুট্ঠো ‘‘এৰন্তিপি মে নো’’তি ৰদতি. ততো ‘‘কিং অকুসল’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘তথাতিপি মে নো’’তি ৰদতি. ‘‘কিং উভযতো অঞ্ঞথা’’তি ৰুত্তে ‘‘অঞ্ঞথাতিপি মে নো’’তি ৰদতি. ততো ‘‘তিৰিধেনাপি ন হোতি, কিং তে লদ্ধী’’তি ৰুত্তে ‘‘নোতিপি মে নো’’তি ৰদতি. ততো ‘‘কিং নো নোতি তে লদ্ধী’’তি ৰুত্তে ‘‘নো নোতিপি মে নো’’তি এৰং ৰিক্খেপমেৰ আপজ্জতি, একস্মিম্পি পক্খে ন তিট্ঠতি.

৬৩. ছন্দো ৰা রাগো ৰাতি অজানন্তোপি সহসা কুসলমেৰ ‘‘কুসল’’ন্তি ৰত্ৰা অকুসলমেৰ ‘‘অকুসল’’ন্তি ৰত্ৰা মযা অসুকস্স নাম এৰং ব্যাকতং, কিং তং সুব্যাকতন্তি অঞ্ঞে পণ্ডিতে পুচ্ছিত্ৰা তেহি – ‘‘সুব্যাকতং, ভদ্রমুখ, কুসলমেৰ তযা কুসলং, অকুসলমেৰ অকুসলন্তি ব্যাকত’’ন্তি ৰুত্তে নত্থি মযা সদিসো পণ্ডিতোতি এৰং মে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা অস্সাতি অত্থো. এত্থ চ ছন্দো দুব্বলরাগো, রাগো বলৰরাগো. দোসো ৰা পটিঘো ৰাতি কুসলং পন ‘‘অকুসল’’ন্তি, অকুসলং ৰা ‘‘কুসল’’ন্তি ৰত্ৰা অঞ্ঞে পণ্ডিতে পুচ্ছিত্ৰা তেহি – ‘‘দুব্যাকতং তযা’’তি ৰুত্তে এত্তকম্পি নাম ন জানামীতি তত্থ মে অস্স দোসো ৰা পটিঘো ৰাতি অত্থো. ইধাপি দোসো দুব্বলকোধো, পটিঘো বলৰকোধো.

তং মমস্স উপাদানং, সো মমস্স ৰিঘাতোতি তং ছন্দরাগদ্ৰযং মম উপাদানং অস্স, দোসপটিঘদ্ৰযং ৰিঘাতো. উভযম্পি ৰা দল়্হগ্গহণৰসেন উপাদানং, ৰিহননৰসেন ৰিঘাতো. রাগো হি অমুঞ্চিতুকামতায আরম্মণং গণ্হাতি জলূকা ৰিয. দোসো ৰিনাসেতুকামতায আসীৰিসো ৰিয. উভোপি চেতে সন্তাপকট্ঠেন ৰিহনন্তি যেৰাতি ‘‘উপাদান’’ন্তি চ ‘‘ৰিঘাতো’’তি চ ৰুত্তা. সেসং পঠমৰারসদিসমেৰ.

৬৪. পণ্ডিতাতি পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতা. নিপুণাতি সণ্হসুখুমবুদ্ধিনো সুখুমঅত্থন্তরং পটিৰিজ্ঝনসমত্থা. কতপরপ্পৰাদাতি ৰিঞ্ঞাতপরপ্পৰাদা চেৰ পরেহি সদ্ধিং কতৰাদপরিচযা চ. ৰালৰেধিরূপাতি ৰালৰেধিধনুগ্গহসদিসা. তে ভিন্দন্তা মঞ্ঞেতি ৰালৰেধি ৰিয ৰালং সুখুমানিপি পরেসং দিট্ঠিগতানি অত্তনো পঞ্ঞাগতেন ভিন্দন্তা ৰিয চরন্তীতি অত্থো. তে মং তত্থাতি তে সমণব্রাহ্মণা মং তেসু কুসলাকুসলেসু. সমনুযুঞ্জেয্যুন্তি ‘‘কিং কুসলং, কিং অকুসলন্তি অত্তনো লদ্ধিং ৰদা’’তি লদ্ধিং পুচ্ছেয্যুং. সমনুগাহেয্যুন্তি ‘‘ইদং নামা’’তি ৰুত্তে ‘‘কেন কারণেন এতমত্থং গাহেয্যু’’ন্তি কারণং পুচ্ছেয্যুং. সমনুভাসেয্যুন্তি ‘‘ইমিনা নাম কারণেনা’’তি ৰুত্তে কারণে দোসং দস্সেত্ৰা ‘‘ন ত্ৰং ইদং জানাসি, ইদং পন গণ্হ, ইদং ৰিস্সজ্জেহী’’তি এৰং সমনুযুঞ্জেয্যুং. ন সম্পাযেয্যন্তি ন সম্পাদেয্যং, সম্পাদেত্ৰা কথেতুং ন সক্কুণেয্যন্তি অত্থো. সো মমস্স ৰিঘাতোতি যং তং পুনপ্পুনং ৰত্ৰাপি অসম্পাযনং নাম, সো মম ৰিঘাতো অস্স, ওট্ঠতালুজিৰ্হাগলসোসনদুক্খমেৰ অস্সাতি অত্থো. সেসমেত্থাপি পঠমৰারসদিসমেৰ.

৬৫-৬৬. মন্দোতি মন্দপঞ্ঞো অপঞ্ঞস্সেৰেতং নামং. মোমূহোতি অতিসম্মূল়্হো. হোতি তথাগতোতিআদীসু সত্তো ‘‘তথাগতো’’তি অধিপ্পেতো. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. ইমেপি চত্তারো পুব্বে পৰত্তধম্মানুসারেনেৰ দিট্ঠিযা গহিতত্তা পুব্বন্তকপ্পিকেসু পৰিট্ঠা.