২১. অত্থিপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা

২১. অত্থিপচ্চযনিদ্দেসে চত্তারো খন্ধাতিআদীহি সহজাতৰসেন অত্থিপচ্চযো নিদ্দিট্ঠো. চক্খাযতনন্তিআদীহি পুরেজাতৰসেন. যং রূপং নিস্সাযাতি এত্থ সহজাতপুরেজাতৰসেন অত্থিপচ্চযো নিদ্দিট্ঠো. এৰমযং পাল়ি সহজাতপুরেজাতানঞ্ঞেৰ অত্থিপচ্চযানং ৰসেন আগতা. পঞ্হাৰারে পন সহজাতং, পুরেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহারং, ইন্দ্রিযন্তি ইমেসং ৰসেন আগতত্তা পচ্ছাজাতআহারিন্দ্রিযৰসেনাপি অত্থিপচ্চযো লব্ভতি. ইধ পন সাৰসেসৰসেন দেসনা কতাতি অযং তাৰেত্থ পাল়িৰণ্ণনা.

অযং পন অত্থিপচ্চযো নাম দুৰিধো – অঞ্ঞমঞ্ঞতো, ন অঞ্ঞমঞ্ঞতো. তত্থ অঞ্ঞমঞ্ঞং তিৰিধং – অরূপং অরূপেন, রূপং রূপেন, রূপারূপং রূপারূপেন. ‘‘চত্তারো খন্ধা অরূপিনো’’তি এত্থ হি সব্বচিত্তুপ্পত্তিৰসেন অরূপং অরূপেন ৰুত্তং. ‘‘চত্তারো মহাভূতা’’তি এত্থ সব্বসন্ততিৰসেন রূপং রূপেন. ‘‘ওক্কন্তিক্খণে নামরূপ’’ন্তি এত্থ পটিসন্ধিখন্ধানঞ্চেৰ ৰত্থুনো চ ৰসেন রূপারূপং রূপারূপেন ৰুত্তং. ন অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি তিৰিধং – ‘‘অরূপং রূপস্স, রূপং রূপস্স, রূপং অরূপস্স চিত্তচেতসিকা ধম্মা’’তি এত্থ হি পঞ্চৰোকারৰসেন অরূপং রূপস্স ৰুত্তং. ‘‘মহাভূতা উপাদারূপান’’ন্তি এত্থ সব্বসন্ততিৰসেন রূপং রূপস্স. ‘‘চক্খাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণধাতুযা’’তিআদীসু ৰত্থারম্মণৰসেন রূপং অরূপস্স অত্থিপচ্চযোতি ৰুত্তং.

অপিচেস অত্থিপচ্চযো নাম সঙ্খেপতো খণত্তযপ্পত্তং নামঞ্চেৰ রূপঞ্চ, ৰত্তমানা পঞ্চক্খন্ধাতিপি ৰত্তুং ৰট্টতি. সো জাতিভেদতো কুসলাকুসলৰিপাককিরিযরূপৰসেন পঞ্চধা ভিজ্জতি. তত্থ কুসলো সহজাতপচ্ছাজাতৰসেন দুৰিধো হোতি, তথা অকুসলো ৰিপাককিরিযসঙ্খাতো চ. তেসু কুসলো কামাৰচরাদিভেদেন চতুধা ভিজ্জতি, অকুসলো কামাৰচরোৰ ৰিপাকো চতুভূমকো, কিরিযাসঙ্খাতো তিভূমকো. রূপসঙ্খাতো অত্থিপচ্চযো কামাৰচরোৰ. সো পন সহজাতপুরেজাতৰসেন দুৰিধো. তত্থ পঞ্চ ৰত্থূনি আরম্মণানি চ পুরেজাতানেৰ, হদযৰত্থু সহজাতং ৰা হোতি পুরেজাতং ৰা. পঞ্হাৰারে পন আগতো আহারো ইন্দ্রিযঞ্চ সহজাতাদিভেদং ন লভতীতি এৰমেত্থ নানপ্পকারভেদতো ৰিঞ্ঞাতব্বো ৰিনিচ্ছযো.

এৰং ভিন্নে পনেত্থ চতুভূমককুসলোপি সহজাতো অত্থিপচ্চযো পঞ্চৰোকারে ‘‘একো খন্ধো তিণ্ণন্নং খন্ধান’’ন্তিআদিনা নযেন অঞ্ঞমঞ্ঞং খন্ধানঞ্চেৰ চিত্তসমুট্ঠানরূপস্স চ ঠপেত্ৰা পন রূপাৰচরকুসলং অৰসেসো আরুপ্পে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৰ সহজাতকুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. চতুভূমকো পনেস পঞ্চৰোকারে চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতো কুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. অকুসলেপি এসেৰ নযো. সোপি হি পঞ্চৰোকারে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৰ চিত্তসমুট্ঠানরূপস্স চ, চতুৰোকারে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৰ সহজাতাকুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পঞ্চৰোকারে চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতাকুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো.

ৰিপাকতো পন কামাৰচররূপাৰচরো অত্থিপচ্চযো নিযমেনেৰ পটিসন্ধিক্খণে খন্ধানঞ্চেৰ কটত্তারূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পৰত্তে পন সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৰ চিত্তসমুট্ঠানরূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, ঠিতিপ্পত্তস্স চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. অরূপাৰচরৰিপাকো পন আরুপ্পে উপ্পন্নলোকুত্তরৰিপাকো চ অত্তনা সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৰ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পঞ্চৰোকারে লোকুত্তরৰিপাকো সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৰ চিত্তসমুট্ঠানরূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. কিরিযতো রূপাৰচরো অত্থিপচ্চযো সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৰ চিত্তসমুট্ঠানরূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. কামাৰচরারূপাৰচরো পন আরুপ্পে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৰ, পঞ্চৰোকারে চিত্তসমুট্ঠানরূপস্সাপি সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থি পচ্চযেন পচ্চযো.

রূপসঙ্খাতো পন অত্থিপচ্চযো সহজাতো, পুরেজাতো, আহারো, ইন্দ্রিযন্তি চতুব্বিধো. তত্থ সহজাতরূপত্থিপচ্চযো চতুসমুট্ঠানৰসেন চতুধা ঠিতো. তত্থ কম্মসমুট্ঠানো একং মহাভূতং তিণ্ণন্নং মহাভূতানং, তীণি একস্স, দ্ৰে দ্ৰিন্নং, মহাভূতা উপাদারূপানন্তি এৰং সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. পটিসন্ধিক্খণে ৰত্থুরূপং কামাৰচররূপাৰচরৰিপাকক্খন্ধানং সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. তেসম্পি তিসমুট্ঠানিকরূপং একং মহাভূতং তিণ্ণন্নং মহাভূতানং, তীণি একস্স, দ্ৰে দ্ৰিন্নং, মহাভূতা উপাদারূপানন্তি এৰং সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. পুরেজাতত্থিপচ্চযো পন ৰত্থুপুরেজাতআরম্মণপুরেজাতৰসেন দুৰিধো হোতি. সো দুৰিধোপি হেট্ঠা পুরেজাতপচ্চযে ৰুত্তনযেনেৰ যোজেত্ৰা গহেতব্বো. আহারত্থিপচ্চযোপি হেট্ঠা কবল়ীকারাহারপচ্চযে যোজিতনযেনেৰ যোজেতব্বো. ইধ পনেস অত্তনো অনিরুদ্ধক্খণে পচ্চযভাৰেন অত্থিপচ্চযোতি ৰুত্তো. রূপজীৰিতিন্দ্রিযম্পি হেট্ঠা ইন্দ্রিযপচ্চযে রূপজীৰিতিন্দ্রিযযোজনাযং ৰুত্তনযেনেৰ যোজেতব্বং. ইধ পনেতম্পি অত্তনো অনিরুদ্ধক্খণেযেৰ পচ্চযভাৰেন অত্থিপচ্চযোতি ৰুত্তন্তি এৰমেত্থ পচ্চযুপ্পন্নতোপি ৰিঞ্ঞাতব্বো ৰিনিচ্ছযোতি.

অত্থিপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা.