৩. ৰিপরীতকথাৰণ্ণনা
৪২৪. ইদানি ৰিপরীতকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘য্ৰাযং পথৰীকসিণে পথৰীসঞ্ঞী সমাপজ্জতি, তস্স তং ঞাণং ৰিপরীতঞাণ’’ন্তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানং, তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. পথৰিং নিস্সায উপ্পন্ননিমিত্তঞ্হি ন পথৰীযেৰ, তত্র চাযং পথৰীসঞ্ঞী. তস্মা ৰিপরীতঞাণন্তি অযমেতস্স অধিপ্পাযো. ততো সকৰাদী ‘‘লক্খণপথৰীপি সসম্ভারপথৰীপি নিমিত্তপথৰীপি পথৰীদেৰতাপি সব্বা পথৰীযেৰ, তাসু পথৰীতি ঞাণং ৰিপরীতং ন হোতি. অনিচ্চে নিচ্চন্তিআদিৰিপরিযেসো পন ৰিপরীতঞাণং নাম. কিং তে ইদং এতেসু অঞ্ঞতর’’ন্তি চোদেতুং অনিচ্চে নিচ্চন্তিআদিমাহ. ইতরো ৰিপল্লাসলক্খণাভাৰং সন্ধায পটিক্খিপতি, পথৰীনিমিত্তং সন্ধায পটিজানাতি.
কুসলন্তি সেক্খপুথুজ্জনানং ঞাণং সন্ধায ৰুত্তং. অত্থি অরহতোতি পঞ্হেসুপি ৰিপল্লাসলক্খণাভাৰেন পটিক্খিপতি. পথৰীনিমিত্তং সন্ধায পটিজানাতি. সব্বেৰ পথৰীতি সব্বং তং পথৰীকসিণং লক্খণপথৰীযেৰ হোতীতি পুচ্ছতি. সকৰাদী তথা অভাৰতো পটিক্খিপতি. ননু পথৰী অত্থি, অত্থি চ কোচি পথৰিং পথৰিতো সমাপজ্জতীতি পুচ্ছা সকৰাদিস্স. তস্সত্থো – ননু নিমিত্তপথৰী অত্থি, অত্থি চ কোচি তং পথৰিং পথৰিতোযেৰ সমাপজ্জতি, ন আপতো ৰা তেজতো ৰাতি. পথৰী অত্থীতিআদি ‘‘যদি যং যথা অত্থি, তং তথা সমাপজ্জন্তস্স ঞাণং ৰিপরীতং হোতি, নিব্বানং অত্থি, তম্পি সমাপজ্জন্তস্স সব্বৰিপরিযেসসমুগ্ঘাতনং মগ্গঞাণম্পি তে ৰিপরীতং হোতূ’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তন্তি.
ৰিপরীতকথাৰণ্ণনা.