৪. যস্সংদিসংসুত্তৰণ্ণনা
১৩৪. চতুত্থে উভতোতি দ্ৰীহিপি পক্খেহি. মাতিতো চ পিতিতো চাতি যস্স হি মাতা খত্তিযা, মাতুমাতা খত্তিযা, তস্সাপি মাতা খত্তিযা. পিতা খত্তিযো, পিতুপিতা খত্তিযো, তস্সপি পিতা খত্তিযো. সো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ. সংসুদ্ধগহণিকোতি সংসুদ্ধায মাতুকুচ্ছিযা সমন্নাগতো. ‘‘সমৰেপাকিনিযা গহণিযা’’তি এত্থ পন কম্মজতেজোধাতু গহণীতি ৰুচ্চতি. যাৰ সত্তমা পিতামহযুগাতি এত্থ পিতুপিতা পিতামহো, পিতামহস্স যুগং পিতামহযুগং. যুগন্তি আযুপ্পমাণং ৰুচ্চতি. অভিলাপমত্তমেৰ চেতং, অত্থতো পন পিতামহোযেৰ পিতামহযুগং. ততো উদ্ধং সব্বেপি পুব্বপুরিসা পিতামহগ্গহণেনেৰ গহিতা. এৰং যাৰ সত্তমো পুরিসো, তাৰ সংসুদ্ধগহণিকো, অথ ৰা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৰাদেনাতি দস্সেতি. অক্খিত্তোতি ‘‘অপনেথ এতং, কিং ইমিনা’’তি এৰং অক্খিত্তো অনৰক্খিত্তো. অনুপক্কুট্ঠোতি ন উপক্কুট্ঠো ন অক্কোসং ৰা নিন্দং ৰা পত্তপুব্বো. কেন কারণেনাতি? জাতিৰাদেন, ‘‘ইতিপি হীনজাতিকো এসো’’তি এৰরূপেন ৰচনেনাতি অত্থো.
অড্ঢোতিআদীসু যো কোচি অত্তনো সন্তকেন ৰিভৰেন অড্ঢো হোতি. ইধ পন ন কেৰলং অড্ঢোযেৰ, মহদ্ধনো মহতা অপরিমাণসঙ্খেন ধনেন সমন্নাগতোতি অত্থো. পঞ্চকামগুণৰসেন মহন্তা উল়ারা ভোগা অস্সাতি মহাভোগো. পরিপুণ্ণকোসকোট্ঠাগারোতি কোসো ৰুচ্চতি ভণ্ডাগারং, নিদহিত্ৰা ঠপিতেন ধনেন পরিপুণ্ণকোসো, ধঞ্ঞেন চ পরিপুণ্ণকোট্ঠাগারোতি অত্থো. অথ ৰা চতুব্বিধো কোসো হত্থী অস্সা রথা রট্ঠন্তি, তিৰিধং কোট্ঠাগারং ধনকোট্ঠাগারং ধঞ্ঞকোট্ঠাগারং ৰত্থকোট্ঠাগারন্তি. তং সব্বম্পি পরিপুণ্ণমস্সাতি পরিপুণ্ণকোসকোট্ঠাগারো. অস্সৰাযাতি কস্সচি বহুম্পি ধনং দেন্তস্স সেনা ন সুণাতি, সা অনস্সৰা নাম হোতি. কস্সচি অদেন্তস্সাপি সুণাতিযেৰ, অযং অস্সৰা নাম. ওৰাদপটিকরাযাতি ‘‘ইদং ৰো কত্তব্ব, ইদং ন কত্তব্ব’’ন্তি দিন্নওৰাদকরায. পণ্ডিতোতি পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো. ব্যত্তোতি পঞ্ঞাৰেয্যত্তিযেন যুত্তো. মেধাৰীতি ঠানুপ্পত্তিকপঞ্ঞায সমন্নাগতো. পটিবলোতি সমত্থো. অত্থে চিন্তেতুন্তি ৰড্ঢিঅত্থে চিন্তেতুং. সো হি পচ্চুপ্পন্নঅত্থৰসেনেৰ ‘‘অতীতেপি এৰং অহেসুং, অনাগতেপি এৰং ভৰিস্সন্তী’’তি চিন্তেতি. ৰিজিতাৰীনন্তি ৰিজিতৰিজযানং, মহন্তেন ৰা ৰিজযেন সমন্নাগতানং. ৰিমুত্তচিত্তানন্তি পঞ্চহি ৰিমুত্তীহি ৰিমুত্তমানসানং.