.নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স.

অঙ্গুত্তরনিকাযে

পঞ্চকনিপাত-অট্ঠকথা

১. পঠমপণ্ণাসকং

১. সেখবলৰগ্গো

১. সংখিত্তসুত্তৰণ্ণনা

১. পঞ্চকনিপাতস্স পঠমে সত্তন্নং সেখানং বলানীতি সেখবলানি. সদ্ধাবলাদীসু অস্সদ্ধিযে ন কম্পতীতি সদ্ধাবলং. অহিরিকে ন কম্পতীতি হিরীবলং. অনোত্তপ্পে ন কম্পতীতি ওত্তপ্পবলং. কোসজ্জে ন কম্পতীতি ৰীরিযবলং. অৰিজ্জায ন কম্পতীতি পঞ্ঞাবলং. তস্মাতি যস্মা ইমানি সত্তন্নং সেখানং বলানি, তস্মা.

২. ৰিত্থতসুত্তৰণ্ণনা

২. দুতিযে কাযদুচ্চরিতেনাতিআদীসু উপযোগত্থে করণৰচনং, হিরীযিতব্বানি কাযদুচ্চরিতাদীনি হিরীযতি জিগুচ্ছতীতি অত্থো. ওত্তপ্পনিদ্দেসে হেত্ৰত্থে করণৰচনং, কাযদুচ্চরিতাদীহি ওত্তপ্পস্স হেতুভূতেহি ওত্তপ্পতি ভাযতীতি অত্থো.

আরদ্ধৰীরিযোতি পগ্গহিতৰীরিযো অনোসক্কিতমানসো. পহানাযাতি পহানত্থায. উপসম্পদাযাতি পটিলাভত্থায. থামৰাতি ৰীরিযথামেন সমন্নাগতো. দল়্হপরক্কমোতি থিরপরক্কমো. অনিক্খিত্তধুরো কুসলেসু ধম্মেসূতি কুসলেসু ধম্মেসু অনোরোপিতধুরো অনোসক্কিতৰীরিযো.

উদযত্থগামিনিযাতি পঞ্চন্নং খন্ধানং উদযৰযগামিনিযা উদযঞ্চ ৰযঞ্চ পটিৰিজ্ঝিতুং সমত্থায. পঞ্ঞায সমন্নাগতোতি ৰিপস্সনাপঞ্ঞায চেৰ মগ্গপঞ্ঞায চ সমঙ্গিভূতো. অরিযাযাতি ৰিক্খম্ভনৰসেন চ সমুচ্ছেদৰসেন চ কিলেসেহি আরকা ঠিতায পরিসুদ্ধায. নিব্বেধিকাযাতি সা চ অভিনিৰিজ্ঝনতো নিব্বেধিকাতি ৰুচ্চতি, তায সমন্নাগতোতি অত্থো. তত্থ মগ্গপঞ্ঞা সমুচ্ছেদৰসেন অনিব্বিদ্ধপুব্বং অপ্পদালিতপুব্বং লোভক্খন্ধং দোসক্খন্ধং মোহক্খন্ধং নিব্বিজ্ঝতি পদালেতীতি নিব্বেধিকা, ৰিপস্সনাপঞ্ঞা তদঙ্গৰসেন নিব্বেধিকা, মগ্গপঞ্ঞায পটিলাভসংৰত্তনতো তব্বিপস্সনা নিব্বেধিকাতি ৰত্তুং ৰট্টতি. সম্মা দুক্খক্খযগামিনিযাতি ইধাপি মগ্গপঞ্ঞা সম্মা হেতুনা নযেন ৰট্টদুক্খঞ্চ কিলেসদুক্খঞ্চ খেপযমানা গচ্ছতীতি সম্মা দুক্খক্খযগামিনী নাম, ৰিপস্সনাপঞ্ঞা তদঙ্গৰসেন ৰট্টদুক্খঞ্চ কিলেসদুক্খঞ্চ খেপযমানা গচ্ছতীতি দুক্খক্খযগামিনী. দুক্খক্খযগামিনিযা ৰা মগ্গপঞ্ঞায পটিলাভায সংৰত্তনতোপেসা দুক্খক্খযগামিনীতি ৰেদিতব্বা. ইতি ইমস্মিং সুত্তে পঞ্চ বলানি মিস্সকানেৰ কথিতানি, তথা পঞ্চমে.

৬. সমাপত্তিসুত্তৰণ্ণনা

৬. ছট্ঠে অকুসলস্স সমাপত্তীতি অকুসলধম্মস্স সমাপজ্জনা, তেন সদ্ধিং সমঙ্গিভাৰোতি অত্থো. পরিযুট্ঠায তিট্ঠতীতি পরিযোনন্ধিত্ৰা তিট্ঠতি.

৭. কামসুত্তৰণ্ণনা

৭. সত্তমে কামেসু লল়িতাতি ৰত্থুকামকিলেসকামেসু লল়িতা অভিরতা. অসিতব্যাভঙ্গিন্তি তিণলাযনঅসিতঞ্চেৰ তিণৰহনকাজঞ্চ. কুলপুত্তোতি আচারকুলপুত্তো. ওহাযাতি পহায. অলং ৰচনাযাতি যুত্তং ৰচনায. লব্ভাতি সুলভা সক্কা লভিতুং. হীনা কামাতি পঞ্চন্নং নীচকুলানং কামা. মজ্ঝিমা কামাতি মজ্ঝিমসত্তানং কামা. পণীতা কামাতি রাজরাজমহামত্তানং কামা. কামাত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছন্তীতি কামনৰসেন কামেতব্বৰসেন চ কামাইচ্চেৰ সঙ্খং গচ্ছন্তি. ৰুদ্ধো হোতীতি মহল্লকো হোতি. অলংপঞ্ঞোতি যুত্তপঞ্ঞো. অত্তগুত্তোতি অত্তনাৰ গুত্তো রক্খিতো, অত্তানং ৰা গোপেতুং রক্খিতুং সমত্থো. নালং পমাদাযাতি ন যুত্তো পমজ্জিতুং. সদ্ধায অকতং হোতীতি যং সদ্ধায কুসলেসু ধম্মেসু কাতুং যুত্তং, তং ন কতং হোতি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. অনপেক্খো দানাহং, ভিক্খৰে, তস্মিং ভিক্খুস্মিং হোমীতি এৰং সদ্ধাদীহি কাতব্বং কত্ৰাৰ সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠিতে তস্মিং পুগ্গলে অনপেক্খো হোমীতি দস্সেতি. ইমস্মিং সুত্তে সোতাপত্তিমগ্গো কথিতো.

৮. চৰনসুত্তৰণ্ণনা

৮. অট্ঠমে সদ্ধম্মেতি সাসনসদ্ধম্মে. অস্সদ্ধোতি ওকপ্পনসদ্ধায চ পক্খন্দনসদ্ধায চাতি দ্ৰীহিপি সদ্ধাহি ৰিরহিতো. চৰতি নপ্পতিট্ঠাতীতি ইমস্মিং সাসনে গুণেহি চৰতি, পতিট্ঠাতুং ন সক্কোতি. ইতি ইমস্মিং সুত্তে অপ্পতিট্ঠানঞ্চ পতিট্ঠানঞ্চ কথিতং.

৯. পঠমঅগারৰসুত্তৰণ্ণনা

৯. নৰমে নাস্স গারৰোতি অগারৰো. নাস্স পতিস্সোতি অপ্পতিস্সো, অজেট্ঠকো অনীচৰুত্তি. সেসমেত্থ পুরিমসদিসমেৰ.

১০. দুতিযঅগারৰসুত্তৰণ্ণনা

১০. দসমে অভব্বোতি অভাজনং. ৰুদ্ধিন্তি ৰড্ঢিং. ৰিরূল়্হিন্তি ৰিরূল়্হমূলতায নিচ্চলভাৰং. ৰেপুল্লন্তি মহন্তভাৰং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

সেখবলৰগ্গো পঠমো.

২. বলৰগ্গো

১. অননুস্সুতসুত্তৰণ্ণনা

১১. দুতিযস্স পঠমে পুব্বাহং, ভিক্খৰে, অননুস্সুতেসু ধম্মেসূতি অহং, ভিক্খৰে, পুব্বে অননুস্সুতেসু চতূসু সচ্চধম্মেসু. অভিঞ্ঞাৰোসানপারমিপ্পত্তো পটিজানামীতি চতূসু সচ্চেসু চতূহি মগ্গেহি সোল়সৰিধস্স কিচ্চস্স করণেন অভিজানিত্ৰা ৰোসানপারমিং সব্বেসং কিচ্চানং নিট্ঠিতত্তা কতকিচ্চভাৰং পারং পত্তো পটিজানামীতি মহাবোধিপল্লঙ্কে অত্তনো আগমনীযগুণং দস্সেতি. তথাগতস্সাতি অট্ঠহি কারণেহি তথাগতস্স. তথাগতবলানীতি যথা তেহি গন্তব্বং, তথেৰ গতানি পৰত্তানি ঞাণবলানি. আসভং ঠানন্তি সেট্ঠট্ঠানং. সীহনাদন্তি অভীতনাদং. ব্রহ্মচক্কন্তি সেট্ঠচক্কং. পৰত্তেতীতি কথেতি.

২. কূটসুত্তৰণ্ণনা

১২. দুতিযে সেখবলানীতি সেখানং ঞাণবলানি. অগ্গন্তি উত্তমং. সেসবলানি গোপানসিযো কূটং ৰিয সঙ্গণ্হাতীতি সঙ্গাহিকং. তানেৰ বলানি সংহতানি করোতীতি সঙ্ঘাতনিযং.

৩. সংখিত্তসুত্তৰণ্ণনা

১৩. ততিযে তত্থ মুট্ঠস্সচ্চে ন কম্পতীতি সতিবলং. উদ্ধচ্চে ন কম্পতীতি সমাধিবলং.

৪. ৰিত্থতসুত্তৰণ্ণনা

১৪. চতুত্থে সতিনেপক্কেনাতি এত্থ নেপক্কং ৰুচ্চতি পঞ্ঞা, সা সতিযা উপকারকভাৰেন গহিতা.

৫. দট্ঠব্বসুত্তৰণ্ণনা

১৫. পঞ্চমে সৰিসযস্মিংযেৰ লোকিযলোকুত্তরধম্মে কথেতুং কত্থ চ, ভিক্খৰে, সদ্ধাবলং দট্ঠব্বন্তিআদিমাহ. যথা হি চত্তারো সেট্ঠিপুত্তা, রাজাতি রাজপঞ্চমেসু সহাযেসু ‘‘নক্খত্তং কীল়িস্সামা’’তি ৰীথিং ওতিণ্ণেসু একস্স সেট্ঠিপুত্তস্স গেহং গতকালে ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৰ ‘‘ইমেসং খাদনীযং ভোজনীযং দেথ, গন্ধমালালঙ্কারাদীনি দেথা’’তি গেহে ৰিচারেতি. দুতিযততিযচতুত্থস্স গেহং গতকালে ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৰ ‘‘ইমেসং খাদনীযং ভোজনীযং দেথ, গন্ধমালালঙ্কারাদীনি দেথা’’তি গেহে ৰিচারেতি. অথ সব্বপচ্ছা রঞ্ঞো গেহং গতকালে কিঞ্চাপি রাজা সব্বত্থ ইস্সরো, ইমস্মিং পন কালে অত্তনো গেহেযেৰ ‘‘ইমেসং খাদনীযং ভোজনীযং দেথ, গন্ধমালালঙ্কারাদীনি দেথা’’তি ৰিচারেতি, এৰমেৰং সদ্ধাপঞ্চমেসু বলেসু তেসু সহাযেসু একতো ৰীথিং ওতরন্তেসু ৰিয একারম্মণে উপ্পজ্জমানেসুপি যথা পঠমস্স গেহে ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৰ ৰিচারেতি, এৰং সোতাপত্তিযঙ্গানি পত্ৰা অধিমোক্খলক্খণং সদ্ধাবলমেৰ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৰযানি হোন্তি. যথা দুতিযস্স গেহে ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৰ ৰিচারেতি, এৰং সম্মপ্পধানানি পত্ৰা পগ্গহলক্খণং ৰীরিযবলমেৰ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৰযানি হোন্তি. যথা ততিযস্স গেহে ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৰ ৰিচারেতি, এৰং সতিপট্ঠানানি পত্ৰা উপট্ঠানলক্খণং সতিবলমেৰ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৰযানি হোন্তি. যথা চতুত্থস্স গেহে ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৰ ৰিচারেতি, এৰং ঝানৰিমোক্খে পত্ৰা অৰিক্খেপলক্খণং সমাধিবলমেৰ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৰযানি হোন্তি. সব্বপচ্ছা রঞ্ঞো গেহং গতকালে পন যথা ইতরে চত্তারো তুণ্হী নিসীদন্তি, রাজাৰ গেহে ৰিচারেতি, এৰমেৰ অরিযসচ্চানি পত্ৰা পজাননলক্খণং পঞ্ঞাবলমেৰ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৰযানি হোন্তীতি এৰমিধ পঞ্চ বলানি মিস্সকানি কথিতানি. ছট্ঠং উত্তানত্থমেৰ. এৰং পুরিমৰগ্গে চ ইধ চ অট্ঠসু সুত্তেসু সেখবলানেৰ কথিতানি. করণ্ডকোলৰাসী মহাদত্তত্থেরো পনাহ – ‘‘হেট্ঠা চতূসু সুত্তেসু সেখবলানি কথিতানি, উপরি চতূসু অসেখবলানী’’তি.

৭. পঠমহিতসুত্তৰণ্ণনা

১৭. সত্তমে সীলাদযো মিস্সকাৰ কথিতা. ৰিমুত্তীতি অরহত্তফলৰিমুত্তিযেৰ. ৰিমুত্তিঞাণদস্সনং পচ্চৰেক্খণঞাণং, তং লোকিযমেৰ.

৮-১০. দুতিযহিতসুত্তাদিৰণ্ণনা

১৮-২০. অট্ঠমে দুস্সীলো বহুস্সুতো কথিতো, নৰমে অপ্পস্সুতো দুস্সীলো, দসমে বহুস্সুতো খীণাসৰোতি.

বলৰগ্গো দুতিযো.

৩. পঞ্চঙ্গিকৰগ্গো

১. পঠমঅগারৰসুত্তৰণ্ণনা

২১. ততিযস্স পঠমে অসভাগৰুত্তিকোতি অসভাগায ৰিসদিসায জীৰিতৰুত্তিযা সমন্নাগতো. আভিসমাচারিকং ধম্মন্তি উত্তমসমাচারভূতং ৰত্তৰসেন পঞ্ঞত্তসীলং. সেখং ধম্মন্তি সেখপণ্ণত্তিসীলং. সীলানীতি চত্তারি মহাসীলানি. সম্মাদিট্ঠিন্তি ৰিপস্সনাসম্মাদিট্ঠিং. সম্মাসমাধিন্তি মগ্গসমাধিঞ্চেৰ ফলসমাধিঞ্চ. ইমস্মিং সুত্তে সীলাদীনি মিস্সকানি কথিতানি.

২. দুতিযঅগারৰসুত্তৰণ্ণনা

২২. দুতিযে সীলক্খন্ধন্তি সীলরাসিং. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ইমে পন তযোপি খন্ধা মিস্সকাৰ কথিতাতি.

৩. উপক্কিলেসসুত্তৰণ্ণনা

২৩. ততিযে ন চ পভস্সরন্তি ন চ পভাৰন্তং. পভঙ্গু চাতি পভিজ্জনসভাৰং. অযোতি কাল়লোহং. লোহন্তি ঠপেত্ৰা ইধ ৰুত্তানি চত্তারি অৰসেসং লোহং. সজ্ঝন্তি রজতং. চিত্তস্সাতি চাতুভূমককুসলচিত্তস্স. তেভূমকস্স তাৰ উপক্কিলেসা হোন্তু, লোকুত্তরস্স কথং হোন্তীতি? উপ্পজ্জিতুং অপ্পদানেন. যদগ্গেন হি উপ্পজ্জিতুং ন দেন্তি, তদগ্গেনেৰ তে লোকিযস্সপি লোকুত্তরস্সপি উপক্কিলেসা নাম হোন্তি. পভঙ্গু চাতি আরম্মণে চুণ্ণৰিচুণ্ণভাৰূপগমনেন ভিজ্জনসভাৰং. সম্মা সমাধিযতি আসৰানং খযাযাতি আসৰানং খযসঙ্খাতস্স অরহত্তস্স অত্থায হেতুনা কারণেন সমাধিযতি. এত্তাৰতা চিত্তং ৰিসোধেত্ৰা অরহত্তে পতিট্ঠিতং খীণাসৰং দস্সেতি. ইদানিস্স অভিঞ্ঞাপটিৰেধং দস্সেন্তো যস্স যস্স চাতিআদিমাহ. তং উত্তানত্থমেৰাতি.

৪. দুস্সীলসুত্তৰণ্ণনা

২৪. চতুত্থে হতূপনিসোতি হতউপনিস্সযো হতকারণো. যথাভূতঞাণদস্সনন্তি নামরূপপরিচ্ছেদঞাণং আদিং কত্ৰা তরুণৰিপস্সনা. নিব্বিদাৰিরাগোতি নিব্বিদা চ ৰিরাগো চ. তত্থ নিব্বিদা বলৰৰিপস্সনা, ৰিরাগো মগ্গো. ৰিমুত্তিঞাণদস্সনন্তি ফলৰিমুত্তি চ পচ্চৰেক্খণঞাণঞ্চ.

৫. অনুগ্গহিতসুত্তৰণ্ণনা

২৫. পঞ্চমে সম্মাদিট্ঠীতি ৰিপস্সনাসম্মাদিট্ঠি. চেতোৰিমুত্তিফলাতিআদীসু চেতোৰিমুত্তীতি মগ্গফলসমাধি. পঞ্ঞাৰিমুত্তীতি ফলঞাণং. সীলানুগ্গহিতাতি সীলেন অনুগ্গহিতা অনুরক্খিতা. সুতানুগ্গহিতাতি বাহুসচ্চেন অনুগ্গহিতা. সাকচ্ছানুগ্গহিতাতি ধম্মসাকচ্ছায অনুগ্গহিতা. সমথানুগ্গহিতাতি চিত্তেকগ্গতায অনুগ্গহিতা.

ইমস্স পনত্থস্স আৰিভাৰত্থং মধুরম্ববীজং রোপেত্ৰা সমন্তা মরিযাদং বন্ধিত্ৰা কালানুকালং উদকং আসিঞ্চিত্ৰা কালানুকালং মূলানি সোধেত্ৰা কালানুকালং পতিতপাণকে হারেত্ৰা কালানুকালং মক্কটজালং লুঞ্চিত্ৰা অম্বং পটিজগ্গন্তো পুরিসো দস্সেতব্বো. তস্স হি পুরিসস্স মধুরম্ববীজরোপনং ৰিয ৰিপস্সনাসম্মাদিট্ঠি দট্ঠব্বা, মরিযাদবন্ধনং ৰিয সীলেন অনুগ্গণ্হনং, উদকাসেচনং ৰিয সুতেন অনুগ্গণ্হনং, মূলপরিসোধনং ৰিয সাকচ্ছায অনুগ্গণ্হনং, পাণকহরণং ৰিয ঝানৰিপস্সনাপারিপন্থিকসোধনৰসেন সমথানুগ্গণ্হনং, মক্কটজাললুঞ্চনং ৰিয বলৰৰিপস্সনানুগ্গণ্হনং, এৰং অনুগ্গহিতস্স রুক্খস্স খিপ্পমেৰ ৰড্ঢিত্ৰা ফলপ্পদানং ৰিয ইমেহি সীলাদীহি অনুগ্গহিতায মূলসম্মাদিট্ঠিযা খিপ্পমেৰ মগ্গৰসেন ৰড্ঢিত্ৰা চেতোৰিমুত্তিপঞ্ঞাৰিমুত্তিফলপ্পদানং ৰেদিতব্বং.

৬. ৰিমুত্তাযতনসুত্তৰণ্ণনা

২৬. ছট্ঠে ৰিমুত্তাযতনানীতি ৰিমুচ্চনকারণানি. যত্থাতি যেসু ৰিমুত্তাযতনেসু. সত্থা ধম্মং দেসেতীতি চতুসচ্চধম্মং দেসেতি. অত্থপটিসংৰেদিনোতি পাল়িঅত্থং জানন্তস্স. ধম্মপটিসংৰেদিনোতি পাল়িং জানন্তস্স. পামোজ্জন্তি তরুণপীতি. পীতীতি তুট্ঠাকারভূতা বলৰপীতি. কাযোতি নামকাযো. পস্সম্ভতীতি পটিপ্পস্সম্ভতি. সুখং ৰেদেতীতি সুখং পটিলভতি. চিত্তং সমাধিযতীতি অরহত্তফলসমাধিনা সমাধিযতি. অযঞ্হি তং ধম্মং সুণন্তো আগতাগতট্ঠানে ঝানৰিপস্সনামগ্গফলানি জানাতি, তস্স এৰং জানতো পীতি উপ্পজ্জতি. সো তস্সা পীতিযা অন্তরা ওসক্কিতুং ন দেন্তো উপচারকম্মট্ঠানিকো হুত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি. তং সন্ধায ৰুত্তং – ‘‘চিত্তং সমাধিযতী’’তি. সেসেসুপি এসেৰ নযো. অযং পন ৰিসেসো – সমাধিনিমিত্তন্তি অট্ঠতিংসায আরম্মণেসু অঞ্ঞতরো সমাধিযেৰ সমাধিনিমিত্তং. সুগ্গহিতং হোতীতিআদিসু আচরিযস্স সন্তিকে কম্মট্ঠানং উগ্গণ্হন্তেন সুট্ঠু গহিতং হোতি সুট্ঠু মনসিকতং সুট্ঠু উপধারিতং. সুপ্পটিৰিদ্ধং পঞ্ঞাযাতি পঞ্ঞায সুট্ঠু পচ্চক্খং কতং. তস্মিং ধম্মেতি তস্মিং কম্মট্ঠানপাল়িধম্মে. ইতি ইমস্মিং সুত্তে পঞ্চপি ৰিমুত্তাযতনানি অরহত্তং পাপেত্ৰা কথিতানীতি.

৭. সমাধিসুত্তৰণ্ণনা

২৭. সত্তমে অপ্পমাণন্তি পমাণকরধম্মরহিতং লোকুত্তরং. নিপকা পতিস্সতাতি নেপক্কেন চ সতিযা চ সমন্নাগতা হুত্ৰা. পঞ্চ ঞাণানীতি পঞ্চ পচ্চৰেক্খণঞাণানি. পচ্চত্তঞ্ঞেৰ উপ্পজ্জন্তীতি অত্তনিযেৰ উপ্পজ্জন্তি. অযং সমাধি পচ্চুপ্পন্নসুখো চেৰাতিআদীসু অরহত্তফলসমাধি অধিপ্পেতো. মগ্গসমাধীতিপি ৰদন্তিযেৰ. সো হি অপ্পিতপ্পিতক্খণে সুখত্তা পচ্চুপ্পন্নসুখো, পুরিমো পুরিমো পচ্ছিমস্স পচ্ছিমস্স সমাধিসুখস্স পচ্চযত্তা আযতিং সুখৰিপাকো, কিলেসেহি আরকত্তা অরিযো, কামামিসৰট্টামিসলোকামিসানং অভাৰা নিরামিসো. বুদ্ধাদীহি মহাপুরিসেহি সেৰিতত্তা অকাপুরিসসেৰিতো. অঙ্গসন্ততায আরম্মণসন্ততায সব্বকিলেসদরথসন্ততায চ সন্তো, অতপ্পনিযট্ঠেন পণীতো. কিলেসপ্পটিপ্পস্সদ্ধিযা লদ্ধত্তা কিলেসপ্পটিপ্পস্সদ্ধিভাৰং ৰা লদ্ধত্তা পটিপ্পস্সদ্ধলদ্ধো. পটিপ্পস্সদ্ধং পটিপ্পস্সদ্ধীতি হি ইদং অত্থতো একং. পটিপ্পস্সদ্ধকিলেসেন ৰা অরহতা লদ্ধত্তাপি পটিপ্পস্সদ্ধলদ্ধো, একোদিভাৰেন অধিগতত্তা একোদিভাৰমেৰ ৰা অধিগতত্তা একোদিভাৰাধিগতো. অপ্পগুণসাসৰসমাধি ৰিয সসঙ্খারেন সপ্পযোগেন চিত্তেন পচ্চনীকধম্মে নিগ্গয্হ কিলেসে ৰারেত্ৰা অনধিগতত্তা ন সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিতগতো. তং সমাধিং সমাপজ্জন্তো ততো ৰা ৰুট্ঠহন্তো সতিৰেপুল্লপ্পত্তত্তা সতোৰ সমাপজ্জতি, সতোৰ ৰুট্ঠহতি. যথাপরিচ্ছিন্নকালৰসেন ৰা সতো সমাপজ্জতি, সতো ৰুট্ঠহতি. তস্মা যদেত্থ ‘‘অযং সমাধি পচ্চুপ্পন্নসুখো চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকো চা’’তি এৰং পচ্চৰেক্খমানস্স পচ্চত্তংযেৰ অপরপ্পচ্চযঞাণং উপ্পজ্জতি, তং একং ঞাণং. এসেৰ নযো সেসেসু. এৰং ইমানি পঞ্চ ঞাণানি পচ্চত্তঞ্ঞেৰ উপ্পজ্জন্তীতি.

৮. পঞ্চঙ্গিকসুত্তৰণ্ণনা

২৮. অট্ঠমে অরিযস্সাতি ৰিক্খম্ভনৰসেন পহীনকিলেসেহি আরকা ঠিতস্স. ভাৰনং দেসেস্সামীতি ব্রূহনং ৰড্ঢনং পকাসযিস্সামি. ইমমেৰ কাযন্তি ইমং করজকাযং. অভিসন্দেতীতি তেমেতি স্নেহেতি, সব্বত্থ পৰত্তপীতিসুখং করোতি. পরিসন্দেতীতি সমন্ততো সন্দেতি. পরিপূরেতীতি ৰাযুনা ভস্তং ৰিয পূরেতি. পরিপ্ফরতীতি সমন্ততো ফুসতি. সব্বাৰতো কাযস্সাতি অস্স ভিক্খুনো সব্বকোট্ঠাসৰতো কাযস্স কিঞ্চি উপাদিন্নকসন্ততিপৰত্তিট্ঠানে ছৰিমংসলোহিতানুগতং অণুমত্তম্পি ঠানং পঠমজ্ঝানসুখেন অফুটং নাম ন হোতি.

দক্খোতি ছেকো পটিবলো ন্হানীযচুণ্ণানি কাতুঞ্চেৰ যোজেতুঞ্চ সন্নেতুঞ্চ. কংসথালেতি যেন কেনচি লোহেন কতভাজনে. মত্তিকাভাজনং পন থিরং ন হোতি, সন্নেন্তস্স ভিজ্জতি. তস্মা তং ন দস্সেসি. পরিপ্ফোসকং পরিপ্ফোসকন্তি সিঞ্চিত্ৰা সিঞ্চিত্ৰা. সন্নেয্যাতি ৰামহত্থেন কংসথালং গহেত্ৰা দক্খিণহত্থেন পমাণযুত্তং উদকং সিঞ্চিত্ৰা সিঞ্চিত্ৰা পরিমদ্দন্তো পিণ্ডং করেয্য. স্নেহানুগতাতি উদকসিনেহেন অনুগতা. স্নেহপরেতাতি উদকসিনেহেন পরিগ্গহিতা. সন্তরবাহিরাতি সদ্ধিং অন্তোপদেসেন চেৰ বহিপদেসেন চ, সব্বত্থকমেৰ উদকসিনেহেন ফুটাতি অত্থো. ন চ পগ্ঘরিণীতি ন বিন্দু বিন্দু উদকং পগ্ঘরতি, সক্কা হোতি হত্থেনপি দ্ৰীহিপি অঙ্গুলীহি গহেতুং ওৰট্টিকাযপি কাতুন্তি অত্থো.

দুতিযজ্ঝানসুখউপমাযং উব্ভিদোদকোতি উব্ভিন্নউদকো, ন হেট্ঠা উব্ভিজ্জিত্ৰা উগ্গচ্ছনউদকো, অন্তোযেৰ পন উপ্পজ্জনউদকোতি অত্থো. আযমুখন্তি আগমনমগ্গো. দেৰোতি মেঘো. কালেন কালন্তি কালে কালে, অন্ৰড্ঢমাসং ৰা অনুদসাহং ৰাতি অত্থো. ধারন্তি ৰুট্ঠিং. নানুপ্পৰেচ্ছেয্যাতি নপ্পৰেসেয্য, ন ৰস্সেয্যাতি অত্থো. সীতা ৰারিধারা উব্ভিজ্জিত্ৰাতি সীতা ৰারিধারা তং রহদং পূরযমানা উব্ভিজ্জিত্ৰা. হেট্ঠা উগ্গচ্ছনউদকঞ্হি উগ্গন্ত্ৰা ভিজ্জন্তং উদকং খোভেতি, চতূহি দিসাহি পৰিসনউদকং পুরাণপণ্ণতিণকট্ঠদণ্ডকাদীহি উদকং খোভেতি. ৰুট্ঠিউদকং ধারানিপাতবুব্বুল়কেহি উদকং খোভেতি, সন্নিসিন্নমেৰ পন হুত্ৰা ইদ্ধিনিম্মিতমিৰ উপ্পজ্জমানং উদকং ইমং পদেসং ফরতি, ইমং ন ফরতীতি নত্থি. তেন অফুটোকাসো নাম ন হোতি. তত্থ রহদো ৰিয করজকাযো, উদকং ৰিয দুতিযজ্ঝানসুখং, সেসং পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

ততিযজ্ঝানসুখউপমাযং উপ্পলানি এত্থ সন্তীতি উপ্পলিনী. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. এত্থ চ সেতরত্তনীলেসু যংকিঞ্চি উপ্পলমেৰ, ঊনকসতপত্তং পুণ্ডরীকং, সতপত্তং পদুমং. পত্তনিযমং ৰা ৰিনাপি সেতং পদুমং, রত্তং পুণ্ডরীকন্তি অযমেত্থ ৰিনিচ্ছযো. উদকানুগ্গতানীতি উদকতো ন উগ্গতানি. অন্তোনিমুগ্গপোসীনীতি উদকতলস্স অন্তো নিমুগ্গানিযেৰ হুত্ৰা পোসন্তি ৰড্ঢন্তীতি অত্থো. সেসং পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

চতুত্থজ্ঝানউপমাযং পরিসুদ্ধেন চেতসা পরিযোদাতেনাতি এত্থ নিরুপক্কিলেসট্ঠেন পরিসুদ্ধং, পভস্সরট্ঠেন পরিযোদাতং ৰেদিতব্বং. ওদাতেন ৰত্থেনাতি ইদং উতুফরণত্থং ৰুত্তং. কিলিট্ঠৰত্থেন হি উতুফরণং ন হোতি, তঙ্খণধোতপরিসুদ্ধেন উতুফরণং বলৰং হোতি. ইমিস্সা হি উপমায ৰত্থং ৰিয করজকাযো, উতুফরণং ৰিয চতুত্থজ্ঝানসুখং. তস্মা যথা সুন্হাতস্স পুরিসস্স পরিসুদ্ধং ৰত্থং সসীসং পারুপিত্ৰা নিসিন্নস্স সরীরতো উতু সব্বমেৰ ৰত্থং ফরতি, ন কোচি ৰত্থস্স অফুটোকাসো হোতি, এৰং চতুত্থজ্ঝানসুখেন ভিক্খুনো করজকাযস্স ন কোচি ওকাসো অফুটো হোতীতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. চতুত্থজ্ঝানচিত্তমেৰ ৰা ৰত্থং ৰিয, তংসমুট্ঠানরূপং উতুফরণং ৰিয. যথা হি কত্থচি কত্থচি ওদাতৰত্থে কাযং অফুসন্তেপি তংসমুট্ঠানেন উতুনা সব্বত্থকমেৰ কাযো ফুটো হোতি, এৰং চতুত্থজ্ঝানসমুট্ঠাপিতেন সুখুমরূপেন সব্বত্থকমেৰ ভিক্খুনো কাযো ফুটো হোতীতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.

পচ্চৰেক্খণনিমিত্তন্তি পচ্চৰেক্খণঞাণমেৰ. সুগ্গহিতং হোতীতি যথা তেন ঝানৰিপস্সনামগ্গা সুট্ঠু গহিতা হোন্তি, এৰং পচ্চৰেক্খণনিমিত্তং অপরাপরেন পচ্চৰেক্খণনিমিত্তেন সুট্ঠু গহিতং হোতি. অঞ্ঞো ৰা অঞ্ঞন্তি অঞ্ঞো একো অঞ্ঞং একং, অত্তনোযেৰ হি অত্তা ন পাকটো হোতি. ঠিতো ৰা নিসিন্নন্তি ঠিতকস্সাপি নিসিন্নো পাকটো হোতি, তেনেৰং ৰুত্তং. সেসেসুপি এসেৰ নযো. উদকমণিকোতি সমেখলা উদকচাটি. সমতিত্তিকোতি সমভরিতো. কাকপেয্যাতি মুখৰট্টিযং নিসীদিত্ৰা কাকেন গীৰং অনামেত্ৰাৰ পাতব্বো.

সুভূমিযন্তি সমভূমিযং. ‘‘সুভূমে সুখেত্তে ৰিহতখাণুকে বীজানি পতিট্ঠাপেয্যা’’তি (দী. নি. ২.৪৩৮) এত্থ পন মণ্ডভূমি সুভূমীতি আগতা. চতুমহাপথেতি দ্ৰিন্নং মহামগ্গানং ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা গতট্ঠানে. আজঞ্ঞরথোতি ৰিনীতঅস্সরথো. ওধস্তপতোদোতি যথা রথং অভিরুহিত্ৰা ঠিতেন সক্কা হোতি গণ্হিতুং, এৰং আলম্বনং নিস্সায তিরিযতো ঠপিতপতোদো. যোগ্গাচরিযোতি অস্সাচরিযো. স্ৰেৰ অস্সদম্মে সারেতীতি অস্সদম্মসারথি. যেনিচ্ছকন্তি যেন যেন মগ্গেন ইচ্ছতি. যদিচ্ছকন্তি যং যং গতিং ইচ্ছতি. সারেয্যাতি উজুকং পুরতো পেসেয্য. পচ্চাসারেয্যাতি পটিনিৰত্তেয্য.

এৰং হেট্ঠা পঞ্চহি অঙ্গেহি সমাপত্তিপরিকম্মং কথেত্ৰা ইমাহি তীহি উপমাহি পগুণসমাপত্তিযা আনিসংসং দস্সেত্ৰা ইদানি খীণাসৰস্স অভিঞ্ঞাপটিপাটিং দস্সেতুং সো সচে আকঙ্খতীতিআদিমাহ. তং উত্তানত্থমেৰাতি.

৯. চঙ্কমসুত্তৰণ্ণনা

২৯. নৰমে অদ্ধানক্খমো হোতীতি দূরং অদ্ধানমগ্গং গচ্ছন্তো খমতি, অধিৰাসেতুং সক্কোতি. পধানক্খমোতি ৰীরিযক্খমো. চঙ্কমাধিগতো সমাধীতি চঙ্কমং অধিট্ঠহন্তেন অধিগতো অট্ঠন্নং সমাপত্তীনং অঞ্ঞতরসমাধি. চিরট্ঠিতিকো হোতীতি চিরং তিট্ঠতি. ঠিতকেন গহিতনিমিত্তঞ্হি নিসিন্নস্স নস্সতি, নিসিন্নেন গহিতনিমিত্তং নিপন্নস্স. চঙ্কমং অধিট্ঠহন্তেন চলিতারম্মণে গহিতনিমিত্তং পন ঠিতস্সপি নিসিন্নস্সপি নিপন্নস্সপি ন নস্সতীতি.

১০. নাগিতসুত্তৰণ্ণনা

৩০. দসমে উদ্ধং উগ্গতত্তা উচ্চো, রাসিভাৰেন চ মহা সদ্দো এতেসন্তি উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা. তেসু হি উগ্গতুগ্গতেসু খত্তিযমহাসাল-ব্রাহ্মণমহাসালাদীসু মহাসক্কারং গহেত্ৰা আগতেসু ‘‘অসুকস্স ওকাসং দেথ, অসুকস্স ওকাসং দেথা’’তি ৰুত্তে ‘‘মযং পঠমতরং আগতা, ময্হং পঠমতরং আগতা, নত্থি ওকাসো’’তি এৰং অঞ্ঞমঞ্ঞং কথেন্তানং সদ্দো উচ্চো চেৰ মহা চ অহোসি. কেৰট্টা মঞ্ঞে মচ্ছৰিলোপেতি কেৰট্টা ৰিয মচ্ছৰিলোপে. তেসঞ্হি মচ্ছপচ্ছিং গহেত্ৰা আগতানং ৰিক্কিণনট্ঠানে ‘‘ময্হং দেথ ময্হং দেথা’’তি ৰদতো মহাজনস্স এৰরূপো সদ্দো হোতি. মীল়্হসুখন্তি অসুচিসুখং. মিদ্ধসুখন্তি নিদ্দাসুখং. লাভসক্কারসিলোকসুখন্তি লাভসক্কারঞ্চেৰ ৰণ্ণভণনঞ্চ নিস্সায উপ্পন্নসুখং.

তংনিন্নাৰ গমিস্সন্তীতি তং তদেৰ ভগৰতো গতট্ঠানং গমিস্সন্তি, অনুবন্ধিস্সন্তিযেৰাতি ৰুত্তং হোতি. তথা হি, ভন্তে, ভগৰতো সীলপঞ্ঞাণন্তি যস্মা তথাৰিধং তুম্হাকং সীলঞ্চ ঞাণঞ্চাতি অত্থো. মা চ মযা যসোতি মযা সদ্ধিং যসোপি মা সমাগচ্ছতু. পিযানন্তি পিযজনানং. এসো তস্স নিস্সন্দোতি এসা পিযভাৰস্স নিপ্ফত্তি. অসুভনিমিত্তানুযোগন্তি অসুভকম্মট্ঠানানুযোগং. সুভনিমিত্তেতি রাগট্ঠানিযে ইট্ঠারম্মণে. এসো তস্স নিস্সন্দোতি এসা তস্স অসুভনিমিত্তানুযোগস্স নিপ্ফত্তি. এৰমিমস্মিং সুত্তে ইমেসু পঞ্চসু ঠানেসু ৰিপস্সনাৰ কথিতাতি.

পঞ্চঙ্গিকৰগ্গো ততিযো.

৪. সুমনৰগ্গো

১. সুমনসুত্তৰণ্ণনা

৩১. চতুত্থস্স পঠমে সুমনা রাজকুমারীতি মহাসক্কারং কত্ৰা পত্থনং পত্থেত্ৰা এৰং লদ্ধনামা রাজকঞ্ঞা. ৰিপস্সিসম্মাসম্বুদ্ধকালস্মিং হি নাগরেসু ‘‘যুদ্ধম্পি কত্ৰা সত্থারং অম্হাকং গণ্হিস্সামা’’তি সেনাপতিং নিস্সায বুদ্ধপ্পমুখং সঙ্ঘং লভিত্ৰা পটিপাটিযা পুঞ্ঞানি কাতুং আরদ্ধেসু সব্বপঠমদিৰসো সেনাপতিস্স ৰারো অহোসি. তস্মিং দিৰসে সেনাপতি মহাদানং সজ্জেত্ৰা ‘‘অজ্জ যথা অঞ্ঞো কোচি একভিক্খম্পি ন দেতি, এৰং রক্খথা’’তি সমন্তা পুরিসে ঠপেসি. তংদিৰসং সেট্ঠিভরিযা রোদমানা পঞ্চহি কুমারিকাসতেহি সদ্ধিং কীল়িত্ৰা আগতং ধীতরং আহ – ‘‘সচে, অম্ম, তৰ পিতা জীৰেয্য, অজ্জাহং পঠমং দসবলং ভোজেয্য’’ন্তি. সা তং আহ – ‘‘অম্ম, মা চিন্তযি, অহং তথা করিস্সামি, যথা বুদ্ধপ্পমুখো সঙ্ঘো অম্হাকং পঠমং ভিক্খং ভুঞ্জিস্সতী’’তি. ততো সতসহস্সগ্ঘনিকায সুৰণ্ণপাতিযা নিরুদকপাযাসং পূরেত্ৰা সপ্পিমধুসক্খরাদীহি অভিসঙ্খরিত্ৰা অঞ্ঞিস্সা পাতিযা পটিকুজ্জিত্ৰা তং সুমনমালাগুল়েহি পরিক্খিপিত্ৰা মালাগুল়সদিসং কত্ৰা ভগৰতো গামং পৰিসনৰেলায সযমেৰ উক্খিপিত্ৰা ধাতিগণপরিৰুতা ঘরা নিক্খমি.

অন্তরামগ্গে সেনাপতিনো উপট্ঠাকা, ‘‘অম্ম, মা ইতো আগমা’’তি ৰদন্তি. মহাপুঞ্ঞা নাম মনাপকথা হোন্তি, ন চ তেসং পুনপ্পুনং ভণন্তানং কথা পটিক্খিপিতুং সক্কা হোতি. সা ‘‘চূল়পিত, মহাপিত, মাতুল, কিস্স তুম্হে গন্তুং ন দেথা’’তি আহ. সেনাপতিনা ‘‘অঞ্ঞস্স কস্সচি খাদনীযং ভোজনীযং মা দেথা’’তি ঠপিতম্হ, অম্মাতি. কিং পন মম হত্থে খাদনীযং ভোজনীযং পস্সথাতি? মালাগুল়ং পস্সামাতি. কিং তুম্হাকং সেনাপতি মালাপূজম্পি কাতুং ন দেতীতি? দেতি, অম্মাতি. তেন হি অপেথাতি ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘মালাগুল়ং গণ্হথ ভগৰা’’তি আহ. ভগৰা একং সেনাপতিস্স উপট্ঠাকং ওলোকেত্ৰা মালাগুল়ং গণ্হাপেসি. সা ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা ‘‘ভৰাভৰাভিনিব্বত্তিযং মে সতি পরিতস্সনজীৰিতং নাম মা হোতু, অযং সুমনমালা ৰিয নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে পিযাৰ হোমি, নামেন চ সুমনাযেৰা’’তি পত্থনং কত্ৰা সত্থারা ‘‘সুখিনী হোহী’’তি ৰুত্তা ৰন্দিত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি.

ভগৰাপি সেনাপতিস্স গেহং গন্ত্ৰা পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদি. সেনাপতি যাগুং গহেত্ৰা উপগঞ্ছি, সত্থা হত্থেন পত্তং পিদহি. নিসিন্নো, ভন্তে, ভিক্খুসঙ্ঘোতি. অত্থি নো একো অন্তরামগ্গে পিণ্ডপাতো লদ্ধোতি? মালং অপনেত্ৰা পিণ্ডপাতং অদ্দস. চূল়ুপট্ঠাকো আহ – ‘‘সামি মালাতি মং ৰত্ৰা মাতুগামো ৰঞ্চেসী’’তি. পাযাসো ভগৰন্তং আদিং কত্ৰা সব্বভিক্খূনং পহোসি. সেনাপতি অত্তনো দেয্যধম্মং অদাসি. সত্থা ভত্তকিচ্চং কত্ৰা মঙ্গলং ৰত্ৰা পক্কামি. সেনাপতি ‘‘কা নাম সা পিণ্ডপাতমদাসী’’তি পুচ্ছি. সেট্ঠিধীতা সামীতি. সপ্পঞ্ঞা ইত্থী, এৰরূপায ঘরে ৰসন্তিযা পুরিসস্স সগ্গসম্পত্তি নাম ন দুল্লভাতি কং আনেত্ৰা জেট্ঠকট্ঠানে ঠপেসি?

সা পিতুগেহে চ সেনাপতিগেহে চ ধনং গহেত্ৰা যাৰতাযুকং তথাগতস্স দানং দত্ৰা পুঞ্ঞানি করিত্ৰা ততো চুতা কামাৰচরদেৰলোকে নিব্বত্তি. নিব্বত্তক্খণেযেৰ জাণুপ্পমাণেন ওধিনা সকলং দেৰলোকং পরিপূরযমানং সুমনৰস্সং ৰস্সি. দেৰতা ‘‘অযং অত্তনাৰ অত্তনো নামং গহেত্ৰা আগতা’’তি ‘‘সুমনা দেৰধীতা’’ত্ৰেৰস্সা নামং অকংসু. সা একনৰুতিকপ্পে দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরন্তী নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে অৰিজহিতসুমনৰস্সা ‘‘সুমনা সুমনা’’ত্ৰেৰ নামা অহোসি. ইমস্মিং পন কালে কোসলরঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. তাপি পঞ্চসতা কুমারিকা তংদিৰসঞ্ঞেৰ তস্মিং তস্মিং কুলে পটিসন্ধিং গহেত্ৰা একদিৰসেযেৰ সব্বা মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমিংসু. তংখণংযেৰ জাণুপ্পমাণেন ওধিনা সুমনৰস্সং ৰস্সি. তং দিস্ৰা রাজা ‘‘পুব্বে কতাভিনীহারা এসা ভৰিস্সতী’’তি তুট্ঠমানসো ‘‘ধীতা মে অত্তনাৰ অত্তনো নামং গহেত্ৰা আগতা’’তি সুমনাত্ৰেৰস্সা নামং কত্ৰা ‘‘ময্হং ধীতা ন একিকাৰ নিব্বত্তিস্সতী’’তি নগরং ৰিচিনাপেন্তো ‘পঞ্চ দারিকাসতানি জাতানী’’তি সুত্ৰা সব্বা অত্তনাৰ পোসাপেসি. মাসে মাসে সম্পতে ‘‘আনেত্ৰা মম ধীতু দস্সেথা’’তি আহ. এৰমেসা মহাসক্কারং কত্ৰা পত্থনং পত্থেত্ৰা এৰংলদ্ধনামাতি ৰেদিতব্বা.

তস্সা সত্তৰস্সিককালে অনাথপিণ্ডিকেন ৰিহারং নিট্ঠাপেত্ৰা তথাগতস্স দূতে পেসিতে সত্থা ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰারো সাৰত্থিং অগমাসি. অনাথপিণ্ডিকো গন্ত্ৰা রাজানং এৰমাহ – ‘‘মহারাজ, সত্থু ইধাগমনং অম্হাকম্পি মঙ্গলং তুম্হাকম্পি মঙ্গলমেৰ, সুমনং রাজকুমারিং পঞ্চহি দারিকাসতেহি সদ্ধিং পুণ্ণঘটে চ গন্ধমালাদীনি চ গাহাপেত্ৰা দসবলস্স পচ্চুগ্গমনং পেসেথা’’তি. রাজা ‘‘সাধু মহাসেট্ঠী’’তি তথা অকাসি. সাপি রঞ্ঞা ৰুত্তনযেনেৰ গন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা গন্ধমালাদীহি পূজেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. সত্থা তস্সা ধম্মং দেসেসি. সা পঞ্চহি কুমারিকাসতেহি সদ্ধিং সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাসি. অঞ্ঞানিপি পঞ্চ দারিকাসতানি পঞ্চ মাতুগামসতানি পঞ্চ উপাসকসতানি তস্মিংযেৰ খণে সোতাপত্তিফলং পাপুণিংসু. এৰং তস্মিং দিৰসে অন্তরামগ্গেযেৰ দ্ৰে সোতাপন্নসহস্সানি জাতানি.

যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমীতি কস্মা উপসঙ্কমীতি? পঞ্হং পুচ্ছিতুকামতায. কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে কির সহাযকা দ্ৰে ভিক্খূ অহেসুং. তেসু একো সারণীযধম্মং পূরেতি, একো ভত্তগ্গৰত্তং. সারণীযধম্মপূরকো ইতরং আহ – ‘‘আৰুসো, অদিন্নস্স ফলং নাম নত্থি, অত্তনা লদ্ধং পরেসং দত্ৰা ভুঞ্জিতুং ৰট্টতী’’তি. ইতরো পন আহ – ‘‘আৰুসো, ত্ৰং ন জানাসি, দেয্যধম্মং নাম ৰিনিপাতেতুং ন ৰট্টতি, অত্তনো যাপনমত্তমেৰ গণ্হন্তেন ভত্তগ্গৰত্তং পূরেতুং ৰট্টতী’’তি. তেসু একোপি একং অত্তনো ওৰাদে ওতারেতুং নাসক্খি. দ্ৰেপি অত্তনো পটিপত্তিং পূরেত্ৰা ততো চুতা কামাৰচরদেৰলোকে নিব্বত্তিংসু. তত্থ সারণীযধম্মপূরকো ইতরং পঞ্চহি ধম্মেহি অধিগণ্হি.

এৰং তে দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরন্তা একং বুদ্ধন্তরং খেপেত্ৰা ইমস্মিং কালে সাৰত্থিযং নিব্বত্তিংসু. সারণীযধম্মপূরকো কোসলরঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি, ইতরো তস্সাযেৰ উপট্ঠাকইত্থিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. তে দ্ৰেপি জনা একদিৰসেনেৰ জাযিংসু. তে নামগ্গহণদিৰসে ন্হাপেত্ৰা সিরিগব্ভে নিপজ্জাপেত্ৰা দ্ৰিন্নম্পি মাতরো বহি সক্কারং সংৰিদহিংসু. তেসু সারণীযধম্মপূরকো অক্খীনি উম্মীলেত্ৰা মহন্তং সেতচ্ছত্তং সুপঞ্ঞত্তং সিরিসযনং অলঙ্কতপটিযত্তঞ্চ নিৰেসনং দিস্ৰা ‘‘একস্মিং রাজকুলে নিব্বত্তোস্মী’’তি অঞ্ঞাসি. সো ‘‘কিং নু খো কম্মং কত্ৰা ইধ নিব্বত্তোস্মী’’তি আৰজ্জেন্তো ‘‘সারণীযধম্মনিস্সন্দেনা’’তি ঞত্ৰা ‘‘সহাযো মে কুহিং নু খো নিব্বত্তো’’তি আৰজ্জেন্তো নীচসযনে নিপন্নং দিস্ৰা ‘‘অযং ভত্তগ্গৰত্তং পূরেমীতি মম ৰচনং ন গণ্হি, ইমস্মিং ইদানি তং ঠানে নিগ্গণ্হিতুং ৰট্টতী’’তি ‘‘সম্ম মম ৰচনং নাকাসী’’তি আহ. অথ কিং জাতন্তি. পস্স ময্হং সম্পত্তিং, সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা সিরিসযনে নিপন্নোস্মি, ত্ৰং নীচমঞ্চে থদ্ধঅত্থরণমত্তে নিপন্নোসীতি. কিং পন ত্ৰং এতং নিস্সায মানং করোসি, ননু ৰেল়ুসলাকাহি কত্ৰা পিলোতিকায পলিৰেঠিতং সব্বমেতং পথৰীধাতুমত্তমেৰাতি?

সুমনা তেসং কথং সুত্ৰা ‘‘মম ভাতিকানং সন্তিকে কোচি নত্থী’’তি তেসং সমীপং গচ্ছন্তী দ্ৰারং নিস্সায ঠিতা ‘‘ধাতূ’’তি ৰচনং সুত্ৰা ‘‘ইদং ধাতূতি ৰচনং বহিদ্ধা নত্থি. মম ভাতিকা সমণদেৰপুত্তা ভৰিস্সন্তী’’তি চিন্তেত্ৰা – ‘‘সচাহং ‘ইমে এৰং কথেন্তী’তি মাতাপিতূনং কথেস্সামি, ‘অমনুস্সা এতে’তি নীহরাপেস্সন্তি. ইদং কারণং অঞ্ঞস্স অকথেত্ৰা কঙ্খচ্ছেদকং পুরিসহেরঞ্ঞিকং মম পিতরং মহাগোতমদসবলংযেৰ পুচ্ছিস্সামী’’তি ভুত্তপাতরাসা রাজানং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘দসবলস্স উপট্ঠানং গমিস্সামী’’তি আহ. রাজা পঞ্চ রথসতানি যোজাপেসি. জম্বুদীপতলস্মিঞ্হি তিস্সোৰ কুমারিযো পিতূনং সন্তিকা পঞ্চ রথসতানি লভিংসু – বিম্বিসাররঞ্ঞো ধীতা চুন্দী রাজকঞ্ঞা, ধনঞ্চযস্স সেট্ঠিস্স ধীতা ৰিসাখা, অযং সুমনা রাজকঞ্ঞাতি. সা গন্ধমালং আদায রথে ঠিতা পঞ্চরথসতপরিৰারা ‘‘ইমং পঞ্হং পুচ্ছিস্সামী’’তি যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি.

ইধস্সূতি ইধ ভৰেয্যুং. একো দাযকোতি একো অত্তনা লদ্ধলাভতো পরস্স দত্ৰা পরিভুঞ্জনকো সারণীযধম্মপূরকো. একো অদাযকোতি একো অত্তনা লদ্ধং পরস্স অদত্ৰা পরিভুঞ্জনকো ভত্তগ্গৰত্তপূরকো. দেৰভূতানং পন নেসন্তি দেৰভূতানং এতেসং. অধিগণ্হাতীতি অধিভৰিত্ৰা গণ্হাতি অজ্ঝোত্থরতি অতিসেতি. আধিপতেয্যেনাতি জেট্ঠককারণেন. ইমেহি পঞ্চহি ঠানেহীতি সেসদেৰে সক্কো দেৰরাজা ৰিয ইমেহি পঞ্চহি কারণেহি অধিগণ্হাতি. মানুসকেনাতিআদীসু আযুনা মহাকস্সপত্থেরো ৰিয বাকুলত্থেরো ৰিয আনন্দত্থেরো ৰিয চ, ৰণ্ণেন মহাগতিম্বঅভযত্থেরো ৰিয ভণ্ডাগারঅমচ্চো ৰিয চ, সুখেন রট্ঠপালকুলপুত্তো ৰিয সোণসেট্ঠিপুত্তো ৰিয যসদারকো ৰিয চ, যসেন ধম্মাসোকো ৰিয, তথা আধিপচ্চেনাতি ইমেহি পঞ্চহি কারণেহি অতিরেকো জেট্ঠকো হোতি.

যাচিতোৰ বহুলন্তি বাকুলত্থের-সীৰলিত্থের-আনন্দত্থেরাদযো ৰিয যাচিতোৰ বহুলং চীৰরাদীনি পরিভুঞ্জতীতি ইমেহি কারণেহি অতিরেকো হোতি জেট্ঠকো. যদিদং ৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তিন্তি যং একস্স ৰিমুত্তিযা সদ্ধিং ইতরস্স ৰিমুত্তিং আরব্ভ নানাকরণং ৰত্তব্বং ভৰেয্য, তং ন ৰদামীতি অত্থো. সত্তৰস্সিকদারকো ৰা হি ৰিমুত্তিং পটিৰিজ্ঝতু ৰস্সসতিকত্থেরো ৰা ভিক্খু ৰা ভিক্খুনী ৰা উপাসকো ৰা উপাসিকা ৰা দেৰো ৰা মারো ৰা ব্রহ্মা ৰা, পটিৰিদ্ধলোকুত্তরমগ্গে নানত্তং নাম নত্থি. অলমেৰাতি যুত্তমেৰ. যত্র হি নামাতি যানি নাম.

গচ্ছং আকাসধাতুযাতি আকাসেন গচ্ছন্তো. সদ্ধোতি রতনত্তযগুণানং সদ্ধাতা. থনযন্তি গজ্জন্তো. ৰিজ্জুমালীতি মালাসদিসায মেঘমুখে চরন্তিযা ৰিজ্জুলতায সমন্নাগতো. সতক্ককূতি সতকূটো, ইতো চিতো চ উট্ঠিতেন ৰলাহককূটসতেন সমন্নাগতোতি অত্থো. দস্সনসম্পন্নোতি সোতাপন্নো. ভোগপরিব্যূল়্হোতি উদকোঘেন ৰিয দানৰসেন দীযমানেহি ভোগেহি পরিব্যূল়্হো, দেৰলোকং সম্পাপিতোতি অত্থো. পেচ্চাতি পরলোকে. সগ্গে পমোদতীতি যস্মিং সগ্গে উপ্পজ্জতি, তত্থেৰ মোদতীতি.

২. চুন্দীসুত্তৰণ্ণনা

৩২. দুতিযে পঞ্চহি রথসতেহীতি ভুত্তপাতরাসা পিতু সন্তিকং পেসেত্ৰা পঞ্চ রথসতানি যোজাপেত্ৰা তেহি পরিৰুতাতি অত্থো. উপসঙ্কমীতি ভাতরা সদ্ধিং পৰত্তিতং পঞ্হসাকচ্ছং পুচ্ছিস্সামীতি গন্ধমালচুণ্ণাদীনি আদায উপসঙ্কমি. যদেৰ সো হোতীতি যদা এৰ সো হোতি. অথ ৰা যো এৰ সো হোতি. অরিযকন্তানি সীলানীতি মগ্গফলসম্পযুত্তানি সীলানি. তানি হি অরিযানং কন্তানি হোন্তি, ভৰন্তরেপি ন পরিচ্চজন্তি. সেসং চতুক্কনিপাতে অগ্গপ্পসাদসুত্তে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

৩. উগ্গহসুত্তৰণ্ণনা

৩৩. ততিযে ভদ্দিযেতি ভদ্দিযনগরে. জাতিযাৰনেতি সযংজাতে অরোপিতে হিমৰন্তেন সদ্ধিং একাবদ্ধে ৰনসণ্ডে, তং নগরং উপনিস্সায তস্মিং ৰনে ৰিহরতীতি অত্থো. অত্তচতুত্থোতি অত্তনা চতুত্থো. কস্মা পনেস ভগৰন্তং অত্তচতুত্থংযেৰ নিমন্তেসি? গেহে কিরস্স মঙ্গলং মহন্তং, তত্থ মহন্তেন সংৰিধানেন বহূ মনুস্সা সন্নিপতিস্সন্তি. তে ভিক্খুসঙ্ঘং পরিৰিসন্তেন দুস্সঙ্গহা ভৰিস্সন্তীতি অত্তচতুত্থংযেৰ নিমন্তেসি. অপি চস্স এৰম্পি অহোসি – ‘‘দহরকুমারিকাযো মহাভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে সত্থরি ওৰদন্তে ওলীনমনা ওৰাদং গহেতুং ন সক্কুণেয্যু’’ন্তি. ইমিনাপি কারণেন অত্তচতুত্থমেৰ নিমন্তেসি. ওৰদতু তাসং, ভন্তেতি, ভন্তে ভগৰা, এতাসং ওৰদতু, এতা ওৰদতূতি অত্থো. উপযোগত্থস্মিঞ্হি এতং সামিৰচনং. যং তাসন্তি যং ওৰাদানুসাসনং এতাসং. এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা সো সেট্ঠি ‘‘ইমা মম সন্তিকে ওৰাদং গণ্হমানা হরাযেয্যু’’ন্তি ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা পক্কামি.

ভত্তূতি সামিকস্স. অনুকম্পং উপাদাযাতি অনুদ্দযং পটিচ্চ. পুব্বুট্ঠাযিনিযোতি সব্বপঠমং উট্ঠানসীলা. পচ্ছানিপাতিনিযোতি সব্বপচ্ছা নিপজ্জনসীলা. ইত্থিযা হি পঠমতরং ভুঞ্জিত্ৰা সযনং আরুয্হ নিপজ্জিতুং ন ৰট্টতি, সব্বে পন গেহপরিজনে ভোজেত্ৰা উপকরণভণ্ডং সংৰিধায গোরূপাদীনি আগতানাগতানি ঞত্ৰা স্ৰে কত্তব্বকম্মং ৰিচারেত্ৰা কুঞ্চিকামুদ্দিকং হত্থে কত্ৰা সচে ভোজনং অত্থি, ভুঞ্জিত্ৰা, নো চে অত্থি, অঞ্ঞং পচাপেত্ৰা সব্বে সন্তপ্পেত্ৰা পচ্ছা নিপজ্জিতুং ৰট্টতি. নিপন্নাযপি যাৰ সূরিযুগ্গমনা নিদ্দাযিতুং ন ৰট্টতি, সব্বপঠমং পন উট্ঠায দাসকম্মকরে পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘ইদঞ্চিদঞ্চ কম্মং করোথা’’তি কম্মন্তং ৰিচারেত্ৰা ধেনুযো দুহাপেত্ৰা সব্বং গেহে কত্তব্বকিচ্চং অত্তনো পচ্চক্খংযেৰ কাতুং ৰট্টতি. এতমত্থং সন্ধায ‘‘পুব্বুট্ঠাযিনিযো পচ্ছানিপাতিনিযো’’তি আহ. ‘‘কিংকারপটিস্সাৰিনিযোতি কিং করোম কিং করোমা’’তি মুখং ওলোকেত্ৰা ৰিচরণসীলা. মনাপচারিনিযোতি মনাপংযেৰ কিরিযং করণসীলা. পিযৰাদিনিযোতি পিযমেৰ ৰচনং ৰাদনসীলা. পূজেস্সামাতি চতুপচ্চযপূজায পূজযিস্সাম.

অব্ভাগতেতি অত্তনো সন্তিকং আগতে. আসনোদকেন পটিপূজেস্সামাতি আসনেন চ পাদধোৰনউদকেন চ পূজযিস্সাম. এত্থ চ মাতাপিতূনং দেৰসিকং সক্কারো কাতব্বো. সমণব্রাহ্মণানং পন অব্ভাগতানং আসনং দত্ৰা পাদধোৰনঞ্চ দাতব্বং, সক্কারো চ কাতব্বো.

উণ্ণাতি এল়কলোমং. তত্থ দক্খা ভৰিস্সামাতি এল়কলোমানং ৰিজটনধোৰনরজনৰেণিকরণাদীসু কপ্পাসস্স চ ৰট্টনপিসনফোটনকন্তনাদীসু ছেকা ভৰিস্সাম. তত্রুপাযাযাতি তস্মিং উণ্ণাকপ্পাসসংৰিধানে উপাযভূতায ‘‘ইমস্মিং কালে ইদং নাম কাতুং ৰট্টতী’’তি এৰং পৰত্তায ৰীমংসায সমন্নাগতা. অলং কাতুং অলং সংৰিধাতুন্তি অত্তনা কাতুম্পি পরেহি কারাপেতুম্পি যুত্তা চেৰ সমত্থা চ ভৰিস্সামাতি অত্থো.

কতঞ্চ কততো জানিস্সাম, অকতঞ্চ অকততোতি সকলদিৰসং ইদং নাম কম্মং কত্ৰা আগতানং, উপড্ঢদিৰসং ইদং নাম কম্মং কত্ৰা আগতানং, নিক্কম্মানং গেহে নিসিন্নানং ইদং নাম দাতুঞ্চ এৰঞ্চ কাতুং ৰট্টতীতি এৰং জানিস্সাম. গিলানকানঞ্চ বলাবলন্তি সচে হি গিলানকালে তেসং ভেসজ্জভোজনাদীনি দত্ৰা রোগং ফাসুং ন করোন্তি, ‘‘ইমে অরোগকালে অম্হে যং ইচ্ছন্তি, তং কারেন্তি. গিলানকালে অত্থি ভাৰম্পি নো ন জানন্তী’’তি ৰিরত্তরূপা পচ্ছা কিচ্চানি ন করোন্তি, দুক্কটানি ৰা করোন্তি. তস্মা নেসং বলাবলং ঞত্ৰা দাতব্বঞ্চ কাতব্বঞ্চ জানিস্সামাতি এৰং তুম্হেহি সিক্খিতব্বন্তি দস্সেতি. খাদনীযং ভোজনীযঞ্চস্সাতি খাদনীযঞ্চ ভোজনীযঞ্চ অস্স অন্তোজনস্স. পচ্চংসেনাতি পটিলভিতব্বেন অংসেন, অত্তনো অত্তনো লদ্ধব্বকোট্ঠাসানুরূপেনাতি অত্থো. সংৰিভজিস্সামাতি দস্সাম. সম্পাদেস্সামাতি সম্পাদযিস্সাম.

অধুত্তীতি পুরিসধুত্তসুরাধুত্ততাৰসেন অধুত্তিযো. অথেনীতি অথেনিযো অচোরিযো. অসোণ্ডীতি সুরাসোণ্ডতাদিৰসেন অসোণ্ডিযো.

এৰং সুত্তন্তং নিট্ঠপেত্ৰা ইদানি গাথাহি কূটং গণ্হন্তো যো নং ভরতি সব্বদাতিআদিমাহ. তত্থ ভরতীতি পোসতি পটিজগ্গতি. সব্বকামহরন্তি সব্বকামদদং. সোত্থীতি সুইত্থী. এৰং ৰত্ততীতি এত্তকং ৰত্তং পূরেত্ৰা ৰত্ততি. মনাপা নাম তে দেৰাতি নিম্মানরতী দেৰা. তে হি ইচ্ছিতিচ্ছিতং রূপং মাপেত্ৰা অভিরমণতো নিম্মানরতীতি চ মনাপাতি চ ৰুচ্চন্তীতি.

৪. সীহসেনাপতিসুত্তৰণ্ণনা

৩৪. চতুত্থে সন্দিট্ঠিকন্তি সামং পস্সিতব্বকং. দাযকোতি দানসূরো. ন সো সদ্ধামত্তকেনেৰ তিট্ঠতি, পরিচ্চজিতুম্পি সক্কোতীতি অত্থো. দানপতীতি যং দানং দেতি, তস্স পতি হুত্ৰা দেতি, ন দাসো, ন সহাযো. যো হি অত্তনা মধুরং ভুঞ্জতি, পরেসং অমধুরং দেতি, সো দানসঙ্খাতস্স দেয্যধম্মস্স দাসো হুত্ৰা দেতি. যো যং অত্তনা ভুঞ্জতি, তদেৰ দেতি, সো সহাযো হুত্ৰা দেতি. যো পন অত্তনা যেন কেনচি যাপেতি, পরেসং মধুরং দেতি, সো পতি জেট্ঠকো সামী হুত্ৰা দেতি. তাদিসং সন্ধায ৰুত্তং – ‘‘দানপতী’’তি.

অমঙ্কুভূতোতি ন নিত্তেজভূতো. ৰিসারদোতি ঞাণসোমনস্সপ্পত্তো. সহব্যতং গতাতি সহভাৰং একীভাৰং গতা. কতাৰকাসাতি যেন কম্মেন তত্থ অৰকাসো হোতি, তস্স কতত্তা কতাৰকাসা. তং পন যস্মা কুসলমেৰ হোতি, তস্মা কতকুসলাতি ৰুত্তং. মোদরেতি মোদন্তি পমোদন্তি. অসিতস্সাতি অনিস্সিতস্স তথাগতস্স. তাদিনোতি তাদিলক্খণং পত্তস্স.

৫. দানানিসংসসুত্তৰণ্ণনা

৩৫. পঞ্চমে গিহিধম্মা অনপগতো হোতীতি অখণ্ডপঞ্চসীলো হোতি. সতং ধম্মং অনুক্কমন্তি সপ্পুরিসানং মহাপুরিসানং ধম্মং অনুক্কমন্তো. সন্তো নং ভজন্তীতি সপ্পুরিসা বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধতথাগতসাৰকা এতং ভজন্তি.

৬. কালদানসুত্তৰণ্ণনা

৩৬. ছট্ঠে কালদানানীতি যুত্তদানানি, পত্তদানানি অনুচ্ছৰিকদানানীতি অত্থো. নৰসস্সানীতি অগ্গসস্সানি. নৰফলানীতি আরামতো পঠমুপ্পন্নানি অগ্গফলানি. পঠমং সীলৰন্তেসু পতিট্ঠাপেতীতি পঠমং সীলৰন্তানং দত্ৰা পচ্ছা অত্তনা পরিভুঞ্জতি. ৰদঞ্ঞূতি ভাসিতঞ্ঞূ. কালেন দিন্নন্তি যুত্তপ্পত্তকালেন দিন্নং. অনুমোদন্তীতি একমন্তে ঠিতা অনুমোদন্তি. ৰেয্যাৰচ্চন্তি কাযেন ৰেয্যাৰটিককম্মং করোন্তি. অপ্পটিৰানচিত্তোতি অনুক্কণ্ঠিতচিত্তো. যত্থ দিন্নং মহপ্ফলন্তি যস্মিং ঠানে দিন্নং মহপ্ফলং হোতি, তত্থ দদেয্য.

৭. ভোজনসুত্তৰণ্ণনা

৩৭. সত্তমে আযুং দেতীতি আযুদানং দেতি. ৰণ্ণন্তি সরীরৰণ্ণং. সুখন্তি কাযিকচেতসিকসুখং. বলন্তি সরীরথামং. পটিভানন্তি যুত্তমুত্তপ্পটিভানং.

৮. সদ্ধসুত্তৰণ্ণনা

৩৮. অট্ঠমে অনুকম্পন্তীতি অনুগ্গণ্হন্তি. খন্ধিমাৰ মহাদুমোতি খন্ধসম্পন্নো মহারুক্খো ৰিয. মনোরমে আযতনেতি রমণীযে সমোসরণট্ঠানে. ছাযং ছাযত্থিকা যন্তীতি ছাযায অত্থিকাৰ ছাযং উপগচ্ছন্তি. নিৰাতৰুত্তিন্তি নীচৰুত্তিং. অত্থদ্ধন্তি কোধমানথদ্ধতায রহিতং. সোরতন্তি সোরচ্চেন সুচিসীলেন সমন্নাগতং. সখিলন্তি সম্মোদকং.

৯. পুত্তসুত্তৰণ্ণনা

৩৯. নৰমে ভতো ৰা নো ভরিস্সতীতি অম্হেহি থঞ্ঞপাযনহত্থপাদৰড্ঢনাদীহি ভতো পটিজগ্গিতো অম্হে মহল্লককালে হত্থপাদধোৰন-ন্হাপনযাগুভত্তদানাদীহি ভরিস্সতি. কিচ্চং ৰা নো করিস্সতীতি অত্তনো কম্মং ঠপেত্ৰা অম্হাকং রাজকুলাদীসু উপ্পন্নং কিচ্চং গন্ত্ৰা করিস্সতি. কুলৰংসো চিরং ঠস্সতীতি অম্হাকং সন্তকং খেত্তৰত্থুহিরঞ্ঞসুৰণ্ণাদিং অৰিনাসেত্ৰা রক্খন্তে পুত্তে কুলৰংসো চিরং ঠস্সতি, অম্হেহি ৰা পৰত্তিতানি সলাকভত্তাদীনি অনুপচ্ছিন্দিত্ৰা পৰত্তেস্সতি, এৰম্পি নো কুলৰংসো চিরং ঠস্সতি. দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতীতি কুলৰংসানুরূপায পটিপত্তিযা অত্তানং দাযজ্জারহং করোন্তো অম্হাকং সন্তকং দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতি. দক্খিণং অনুপ্পদস্সতীতি পত্তিদানং কত্ৰা ততিযদিৰসতো পট্ঠায দানং অনুপ্পদস্সতি.

সন্তো সপ্পুরিসাতি ইমস্মিং ঠানে মাতাপিতূসু সম্মা পটিপত্তিযা সন্তো সপ্পুরিসাতি ৰেদিতব্বা. পুব্বে কতমনুস্সরন্তি মাতাপিতূহি পঠমতরং কতগুণং অনুস্সরন্তা. ওৰাদকারীতি মাতাপিতূহি দিন্নস্স ওৰাদস্স কত্তা. ভতপোসীতি যেহি ভতো, তেসং পোসকো. পসংসিযোতি দিট্ঠেৰ ধম্মে মহাজনেন পসংসিতব্বো হোতি.

১০. মহাসালপুত্তসুত্তৰণ্ণনা

৪০. দসমে মহাসালাতি মহারুক্খা. সাখাপত্তপলাসেন ৰড্ঢন্তীতি খুদ্দকসাখাহি চ পত্তসঙ্খাতেন চ পলাসেন ৰড্ঢন্তি. অরঞ্ঞস্মিন্তি অগামকে পদেসে. ব্রহাৰনেতি মহাৰনে অটৰিযং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.

সুমনৰগ্গো চতুত্থো.

৫. মুণ্ডরাজৰগ্গো

১. আদিযসুত্তৰণ্ণনা

৪১. পঞ্চমস্স পঠমে ভোগানং আদিযাতি ভোগানং আদাতব্বকারণানি. উট্ঠানৰীরিযাধিগতেহীতি উট্ঠানসঙ্খাতেন ৰীরিযেন অধিগতেহি. বাহাবলপরিচিতেহীতি বাহুবলেন সঞ্চিতেহি. সেদাৰক্খিত্তেহীতি সেদং অৰক্খিপেত্ৰা উপ্পাদিতেহি. ধম্মিকেহীতি ধম্মযুত্তেহি. ধম্মলদ্ধেহীতি দসকুসলকম্মং অকোপেত্ৰা লদ্ধেহি. পীণেতীতি পীণিতং থূলং করোতি. সেসমেত্থ চতুক্কনিপাতে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. দুতিযং উত্তানত্থমেৰ.

৩. ইট্ঠসুত্তৰণ্ণনা

৪৩. ততিযে আযুসংৰত্তনিকা পটিপদাতি দানসীলাদিকা পুঞ্ঞপটিপদা. সেসেসুপি এসেৰ নযো. অত্থাভিসমযাতি অত্থস্স অভিসমাগমেন, অত্থপ্পটিলাভেনাতি ৰুত্তং হোতি.

৪. মনাপদাযীসুত্তৰণ্ণনা

৪৪. চতুত্থে উগ্গোতি গুণেহি উগ্গতত্তা এৰংলদ্ধনামো. সালপুপ্ফকং খাদনীযন্তি চতুমধুরযোজিতেন সালিপিট্ঠেন কতং সালপুপ্ফসদিসং খাদনীযং. তঞ্হি পঞ্ঞাযমানৰণ্টপত্তকেসরং কত্ৰা জীরকাদিসম্ভারযুত্তে সপ্পিম্হি পচিত্ৰা সপ্পিং ৰিনিৰত্তেত্ৰা কোলুম্বে পূরেত্ৰা গন্ধৰাসং গাহাপেত্ৰা পিদহিত্ৰা লঞ্ছেত্ৰা ঠপিতং হোতি. তং সো যাগুং পিৰিত্ৰা নিসিন্নস্স ভগৰতো অন্তরভত্তে দাতুকামো এৰমাহ. পটিগ্গহেসি ভগৰাতি দেসনামত্তমেতং, উপাসকো পন তং ভগৰতো চ পঞ্চন্নঞ্চ ভিক্খুসতানং অদাসি. যথা চ তং, এৰং সূকরমংসাদীনিপি. তত্থ সম্পন্নকোলকন্তি সম্পন্নবদরং. সূকরমংসন্তি মধুররসেহি বদরেহি সদ্ধিং জীরকাদিসম্ভারেহি যোজেত্ৰা পক্কং একসংৰচ্ছরিকসূকরমংসং. নিব্বত্ততেলকন্তি ৰিনিৰত্তিততেলং. নালিযসাকন্তি সালিপিট্ঠেন সদ্ধিং মদ্দিত্ৰা জীরকাদিসংযুত্তে সপ্পিম্হি পচিত্ৰা চতুমধুরেন যোজেত্ৰা ৰাসং গাহাপেত্ৰা ঠপিতং নালিযসাকং. নেতং ভগৰতো কপ্পতীতি এত্থ অকপ্পিযং উপাদায কপ্পিযম্পি ন কপ্পতীতি ৰুত্তং, সেট্ঠি পন সব্বম্পি তং আহরাপেত্ৰা রাসিং কত্ৰা যং যং অকপ্পিযং, তং তং অন্তরাপণং পহিণিত্ৰা কপ্পিযং উপভোগপরিভোগভণ্ডং অদাসি. চন্দনফলকং নাতিমহন্তং দীঘতো অড্ঢতেয্যরতনং, তিরিযং দিযড্ঢরতনং, সারৰরভণ্ডত্তা পন মহগ্ঘং অহোসি. ভগৰা তং পটিগ্গহেত্ৰা খণ্ডাখণ্ডিকং ছেদাপেত্ৰা ভিক্খূনং অঞ্জনপিসনত্থায দাপেসি.

উজ্জুভূতেসূতি কাযৰাচাচিত্তেহি উজুকেসু. ছন্দসাতি পেমেন. চত্তন্তিআদীসু পরিচ্চাগৰসেন চত্তং. মুত্তচাগতায মুত্তং. অনপেক্খচিত্ততায চিত্তেন ন উগ্গহিতন্তি অনুগ্গহীতং. খেত্তূপমেতি ৰিরুহনট্ঠেন খেত্তসদিসে.

অঞ্ঞতরং মনোমযন্তি সুদ্ধাৰাসেসু একং ঝানমনেন নিব্বত্তং দেৰকাযং. যথাধিপ্পাযোতি যথাজ্ঝাসযো. ইমিনা কিং পুচ্ছতি? তস্স কির মনুস্সকালে অরহত্তত্থায অজ্ঝাসযো অহোসি, তং পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি. দেৰপুত্তোপি অরহত্তং পত্ততায তগ্ঘ মে ভগৰা যথাধিপ্পাযোতি আহ. যত্থ যত্থূপপজ্জতীতি তীসু ৰা কুলসম্পত্তীসু ছসু ৰা কামসগ্গেসু যত্থ যত্থ উপ্পজ্জতি, তত্থ তত্থ দীঘাযু যসৰা হোতীতি. পঞ্চমং চতুক্কনিপাতে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানত্থানেৰ.

৮. অলব্ভনীযঠানসুত্তৰণ্ণনা

৪৮. অট্ঠমে অলব্ভনীযানীতি অলদ্ধব্বানি, ন সক্কা লভিতুং. ঠানানীতি কারণানি. জরাধম্মং মা জীরীতি যং ময্হং জরাসভাৰং, তং মা জীরতু. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. নচ্ছাদেয্যাতি ন রুচ্চেয্য. অব্বুহীতি নীহরি.

যতোতি যস্মিং কালে. আপদাসূতি উপদ্দৰেসু. ন ৰেধতীতি ন কম্পতি নানুসোচতি. অত্থৰিনিচ্ছযঞ্ঞূতি কারণত্থৰিনিচ্ছযে কুসলো. পুরাণন্তি নিব্বিকারতায পোরাণকমেৰ. জপ্পেনাতি ৰণ্ণভণনেন. মন্তেনাতি মহানুভাৰমন্তপরিৰত্তনেন. সুভাসিতেনাতি সুভাসিতকথনেন. অনুপ্পদানেনাতি সতস্স ৰা সহস্সস্স ৰা দানেন. পৰেণিযা ৰাতি কুলৰংসেন ৰা, ‘‘ইদং অম্হাকং পৰেণিযা আচিণ্ণং, ইদং অনাচিণ্ণ’’ন্তি এৰং পৰেণিকথনেনাতি অত্থো. যথা যথা যত্থ লভেথ অত্থন্তি এতেসু জপ্পাদীসু যেন যেন যত্থ যত্থ ঠানে জরাধম্মাদীনং অজীরণতাদিঅত্থং লভেয্য. তথা তথা তত্থ পরক্কমেয্যাতি তেন তেন তস্মিং তস্মিং ঠানে পরক্কমং করেয্য. কম্মং দল়্হন্তি ৰট্টগামিকম্মং মযা থিরং কত্ৰা আযূহিতং, স্ৰাহং ইদানি কিন্তি করোমীতি এৰং পচ্চৰেক্খিত্ৰা অধিৰাসেয্যাতি.

৯. কোসলসুত্তৰণ্ণনা

৪৯. নৰমে উপকণ্ণকেতি কণ্ণমূলে. দুম্মনোতি দুট্ঠুমনো. পত্তক্খন্ধোতি পতিতক্খন্ধো. পজ্ঝাযন্তোতি চিন্তযন্তো. অপ্পটিভানোতি নিপ্পটিভানো হুত্ৰা. সেসং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ.

১০. নারদসুত্তৰণ্ণনা

৫০. দসমে অজ্ঝোমুচ্ছিতোতি অধিওমুচ্ছিতো গিলিত্ৰা পরিনিট্ঠপেত্ৰা গহণসভাৰায অতিরেকমুচ্ছায তণ্হায সমন্নাগতো. মহচ্চা রাজানুভাৰেনাতি মহতা রাজানুভাৰেন, অট্ঠারসহি সেনীহি পরিৰারিতো মহতিযা রাজিদ্ধিযা পাযাসীতি অত্থো. তগ্ঘাতি একংসত্থে নিপাতো, একংসেনেৰ সোকসল্লহরণোতি অত্থো. ইতি রাজা ইমং ওৰাদং সুত্ৰা তস্মিং ঠিতো ধম্মেন সমেন রজ্জং কারেত্ৰা সগ্গপরাযণো অহোসি.

মুণ্ডরাজৰগ্গো পঞ্চমো.

পঠমপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.

২. দুতিযপণ্ণাসকং

(৬) ১. নীৰরণৰগ্গো

১. আৰরণসুত্তৰণ্ণনা

৫১. দুতিযস্স পঠমে আৰরণৰসেন আৰরণা. নীৰরণৰসেন নীৰরণা. চেতো অজ্ঝারুহন্তীতি চেতসো অজ্ঝারুহা. ৰিপস্সনাপঞ্ঞঞ্চ মগ্গপঞ্ঞঞ্চ উপ্পত্তিনিৰারণট্ঠেন দুব্বলং করোন্তীতি পঞ্ঞায দুব্বলীকরণা. যা ৰা এতেহি সদ্ধিং ৰোকিণ্ণা পঞ্ঞা উপ্পজ্জতি, তং দুব্বলং করোন্তীতিপি পঞ্ঞায দুব্বলীকরণা. অবলাযাতি পঞ্চনীৰরণপরিযোনদ্ধত্তা অপগতবলায. উত্তরি ৰা মনুস্সধম্মা অলমরিযঞাণদস্সনৰিসেসন্তি দসকুসলকম্মপথসঙ্খাতা মনুস্সধম্মা উত্তরি অরিযভাৰং কাতুং সমত্থং ঞাণদস্সনৰিসেসং. হারহারিনীতি হরিতব্বং হরিতুং সমত্থা. নঙ্গলমুখানীতি মাতিকামুখানি. তানি হি নঙ্গলসরিক্খকত্তা নঙ্গলেহি চ খতত্তা নঙ্গলমুখানীতি ৰুচ্চন্তি.

এৰমেৰ খোতি এত্থ সোতং ৰিয ৰিপস্সনাঞাণং দট্ঠব্বং, উভতো নঙ্গলমুখানং ৰিৰরণকালো ৰিয ছসু দ্ৰারেসু সংৰরস্স ৰিস্সট্ঠকালো, মজ্ঝেনদিযা রুক্খপাদে কোট্টেত্ৰা পলালতিণমত্তিকাহি আৰরণে কতে উদকস্স ৰিক্খিত্তৰিসটব্যাদিণ্ণকালো ৰিয পঞ্চহি নীৰরণেহি পরিযোনদ্ধকালো, এৰং আৰরণে কতে ৰিহতৰেগস্স উদকস্স তিণপলালাদীনি পরিকড্ঢিত্ৰা সমুদ্দং পাপুণিতুং অসমত্থকালো ৰিয ৰিপস্সনাঞাণেন সব্বাকুসলে ৰিদ্ধংসেত্ৰা নিব্বানসাগরং পাপুণিতুং অসমত্থকালো ৰেদিতব্বো. সুক্কপক্খে ৰুত্তৰিপল্লাসেন যোজনা কাতব্বা. ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টৰিৰট্টং কথিতং. দুতিযং উত্তানত্থমেৰ.

৩. পধানিযঙ্গসুত্তৰণ্ণনা

৫৩. ততিযে পধানিযঙ্গানীতি পধানং ৰুচ্চতি পদহনভাৰো, পধানমস্স অত্থীতি পধানিযো, পধানিযস্স ভিক্খুনো অঙ্গানীতি পধানিযঙ্গানি. সদ্ধোতি সদ্ধায সমন্নাগতো. সদ্ধা পনেসা আগমসদ্ধা অধিগমসদ্ধা ওকপ্পনসদ্ধা পসাদসদ্ধাতি চতুব্বিধা. তত্থ সব্বঞ্ঞুবোধিসত্তানং সদ্ধা, অভিনীহারতো পট্ঠায আগতত্তা আগমসদ্ধা নাম. অরিযসাৰকানং পটিৰেধেন অধিগতত্তা অধিগমসদ্ধা নাম. বুদ্ধো ধম্মো সঙ্ঘোতি ৰুত্তে অচলভাৰেন ওকপ্পনং ওকপ্পনসদ্ধা নাম. পসাদুপ্পত্তি পসাদসদ্ধা নাম. ইধ ওকপ্পনসদ্ধা অধিপ্পেতা. বোধিন্তি চতুমগ্গঞাণং. তং সুপ্পটিৰিদ্ধং তথাগতেনাতি সদ্দহতি. দেসনাসীসমেৰ চেতং, ইমিনা পন অঙ্গেন তীসুপি রতনেসু সদ্ধা অধিপ্পেতা. যস্স হি বুদ্ধাদীসু পসাদো বলৰা, তস্স পধানৰীরিযং ইজ্ঝতি.

অপ্পাবাধোতি অরোগো. অপ্পাতঙ্কোতি নিদ্দুক্খো. সমৰেপাকিনিযাতি সমৰিপাকিনিযা. গহণিযাতি কম্মজতেজোধাতুযা. নাতিসীতায নাচ্চুণ্হাযাতি অতিসীতলগ্গহণিকো হি সীতভীরুকো হোতি, অচ্চুণ্হগ্গহণিকো উণ্হভীরুকো, তেসং পধানং ন ইজ্ঝতি, মজ্ঝিমগ্গহণিকস্স ইজ্ঝতি. তেনাহ – মজ্ঝিমায পধানক্খমাযাতি. যথাভূতং অত্তানং আৰিকত্তাতি যথাভূতং অত্তনো অগুণং পকাসেতা. উদযত্থগামিনিযাতি উদযঞ্চ অত্থঞ্চ গন্তুং পরিচ্ছিন্দিতুং সমত্থায. এতেন পঞ্ঞাসলক্খণপরিগ্গাহকং উদযব্বযঞাণং ৰুত্তং. অরিযাযাতি পরিসুদ্ধায. নিব্বেধিকাযাতি অনিব্বিদ্ধপুব্বে লোভক্খন্ধাদযো নিব্বিজ্ঝিতুং সমত্থায. সম্মা দুক্খক্খযগামিনিযাতি তদঙ্গৰসেন কিলেসানং পহীনত্তা যং দুক্খং খীযতি, তস্স দুক্খস্স খযগামিনিযা. ইতি সব্বেহিপি ইমেহি পদেহি ৰিপস্সনাপঞ্ঞাৰ কথিতা. দুপ্পঞ্ঞস্স হি পধানং ন ইজ্ঝতি.

৪. সমযসুত্তৰণ্ণনা

৫৪. চতুত্থে পধানাযাতি ৰীরিযকরণত্থায. ন সুকরং উঞ্ছেন পগ্গহেন যাপেতুন্তি ন সক্কা হোতি পত্তং গহেত্ৰা উঞ্ছাচরিযায যাপেতুং. ইমস্মিম্পি সুত্তে ৰট্টৰিৰট্টমেৰ কথিতং.

৫. মাতাপুত্তসুত্তৰণ্ণনা

৫৫. পঞ্চমে পরিযাদায তিট্ঠতীতি পরিযাদিযিত্ৰা গহেত্ৰা খেপেত্ৰা তিট্ঠতি. উগ্ঘাতিতাতি উদ্ধুমাতা.

অসিহত্থেনাতি সীসচ্ছেদনত্থায অসিং আদায আগতেনাপি. পিসাচেনাতি খাদিতুং আগতযক্খেনাপি. আসীদেতি ঘট্টেয্য. মঞ্জুনাতি মুদুকেন. কামোঘৰুল়্হানন্তি কামোঘেন ৰুল়্হানং কড্ঢিতানং. কালং গতি ভৰাভৰন্তি ৰট্টকালং গতিঞ্চ পুনপ্পুনব্ভৰে চ. পুরক্খতাতি পুরেচারিকা পুরতো গতাযেৰ. যে চ কামে পরিঞ্ঞাযাতি যে পণ্ডিতা দুৰিধেপি কামে তীহি পরিঞ্ঞাহি পরিজানিত্ৰা. চরন্তি অকুতোভযাতি খীণাসৰানং কুতোচি ভযং নাম নত্থি, তস্মা তে অকুতোভযা হুত্ৰা চরন্তি. পারঙ্গতাতি পারং ৰুচ্চতি নিব্বানং, তং উপগতা, সচ্ছিকত্ৰা ঠিতাতি অত্থো. আসৰক্খযন্তি অরহত্তং. ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টমেৰ কথেত্ৰা গাথাসু ৰট্টৰিৰট্টং কথিতং.

৬. উপজ্ঝাযসুত্তৰণ্ণনা

৫৬. ছট্ঠে মধুরকজাতোতি সঞ্জাতগরুভাৰো. দিসা চ মে ন পক্খাযন্তীতি চতস্সো দিসা চ অনুদিসা চ ময্হং ন উপট্ঠহন্তীতি ৰদতি. ধম্মা চ মং নপ্পটিভন্তীতি সমথৰিপস্সনাধম্মাপি মে ন উপট্ঠহন্তি. অনভিরতো চ ব্রহ্মচরিযং চরামীতি উক্কণ্ঠিতো হুত্ৰা ব্রহ্মচরিযৰাসং ৰসামি. যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমীতি তস্স কথং সুত্ৰা ‘‘বুদ্ধৰেনেয্যপুগ্গলো অয’’ন্তি তং কারণং ভগৰতো আরোচেতুং উপসঙ্কমি. অৰিপস্সকস্স কুসলানং ধম্মানন্তি কুসলধম্মে অৰিপস্সন্তস্স, অনেসন্তস্স অগৰেসন্তস্সাতি অত্থো. বোধিপক্খিযানং ধম্মানন্তি সতিপট্ঠানাদীনং সত্ততিংসধম্মানং.

৭. অভিণ্হপচ্চৰেক্খিতব্বঠানসুত্তৰণ্ণনা

৫৭. সত্তমে জরাধম্মোম্হীতি জরাসভাৰো অম্হি. জরং অনতীতোতি জরং অনতিক্কন্তো, অন্তোজরায এৰ চরামি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. কম্মস্সকোতিআদীসু কম্মং ময্হং সকং অত্তনো সন্তকন্তি কম্মস্সকো অম্হি. কম্মস্স দাযাদোতি কম্মদাযাদো, কম্মং ময্হং দাযজ্জং সন্তকন্তি অত্থো. কম্মং ময্হং যোনি কারণন্তি কম্মযোনি. কম্মং ময্হং বন্ধূতি কম্মবন্ধু, কম্মঞাতকোতি অত্থো. কম্মং ময্হং পটিসরণং পতিট্ঠাতি কম্মপটিসরণো. তস্স দাযাদো ভৰিস্সামীতি তস্স কম্মস্স দাযাদো তেন দিন্নফলপটিগ্গাহকো ভৰিস্সামীতি অত্থো. যোব্বনমদোতি যোব্বনং আরব্ভ উপ্পন্নমদো. সেসেসুপি এসেৰ নযো. মগ্গো সঞ্জাযতীতি লোকুত্তরমগ্গো সঞ্জাযতি. সংযোজনানি সব্বসো পহীযন্তীতি দস সংযোজনানি সব্বসো পহীযন্তি. অনুসযা ব্যন্তীহোন্তীতি সত্ত অনুসযা ৰিগতন্তা পরিচ্ছিন্না পরিৰটুমা হোন্তি. এৰমেত্থ হেট্ঠা পঞ্চসু ঠানেসু ৰিপস্সনা কথিতা, ইমেসু পঞ্চসু লোকুত্তরমগ্গো.

ইদানি গাথাহি কূটং গণ্হন্তো ব্যাধিধম্মাতিআদিমাহ. তত্থ ঞত্ৰা ধম্মং নিরূপধিন্তি উপধিরহিতং অরহত্তমগ্গং ঞত্ৰা. সব্বে মদে অভিভোস্মীতি সব্বে ইমে তযোপি মদে অধিভৰিং, অতিক্কম্ম ঠিতোস্মীতি অত্থো. নেক্খম্মং দট্ঠু খেমতোতি পব্বজ্জং খেমতো দিস্ৰা. তস্স মে অহু উস্সাহো, নিব্বানং অভিপস্সতোতি তস্স ময্হং নিব্বানং অভিপস্সন্তস্স ৰাযামো অহোসি. অনিৰত্তি ভৰিস্সামীতি পব্বজ্জতো অনিৰত্তিকো ভৰিস্সামি, ব্রহ্মচরিযৰাসতো অনিৰত্তিকো, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণতো অনিৰত্তিকো ভৰিস্সামি. ব্রহ্মচরিযপরাযণোতি মগ্গব্রহ্মচরিযপরাযণো. ইমিনা লোকুত্তরো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো কথিতোতি.

৮. লিচ্ছৰিকুমারকসুত্তৰণ্ণনা

৫৮. অট্ঠমে সজ্জানি ধনূনীতি সজিযানি আরোপিতধনূনি. অদ্দসূতি অদ্দসংসু. ভৰিস্সন্তি ৰজ্জীতি ৰড্ঢিস্সন্তি ৰজ্জিরাজানো. অপানুভাতি অৰড্ঢিনিস্সিতা মানথদ্ধা. পচ্ছালিযং খিপন্তীতি পচ্ছতো গন্ত্ৰা পিট্ঠিং পাদেন পহরন্তি. রট্ঠিকস্সাতিআদীসু রট্ঠং ভুঞ্জতীতি রট্ঠিকো. পিতরা দত্তং সাপতেয্যং ভুঞ্জতীতি পেত্তনিকো. সেনায পতি জেট্ঠকোতি সেনাপতিকো. গামগামণিকস্সাতি গামানং গামণিকস্স, গামসামিকস্সাতি অত্থো. পূগগামণিকস্সাতি গণজেট্ঠকস্স. কুলেসূতি তেসু তেসু কুলেসু. পচ্চেকাধিপচ্চং কারেন্তীতি পচ্চেকং জেট্ঠকট্ঠানং কারেন্তি. কল্যাণেন মনসা অনুকম্পন্তীতি সুন্দরেন চিত্তেন অনুগ্গণ্হন্তি. খেত্তকম্মন্তসামন্তসব্যোহারেতি যে চ অত্তনো খেত্তকম্মন্তানং সামন্তা অনন্তরক্খেত্তসামিনো, তে চ রজ্জুদণ্ডেহি ভূমিপ্পমাণগ্গাহকে সব্বোহারে চ. বলিপটিগ্গাহিকা দেৰতাতি কুলপ্পৰেণিযা আগতা আরক্খদেৰতা. সক্করোতীতি তা দেৰতা অগ্গযাগুভত্তাদীহি সক্করোতি.

কিচ্চকরোতি উপ্পন্নানং কিচ্চানং কারকো. যে চস্স অনুজীৰিনোতি যে চ এতং উপনিস্সায জীৰন্তি. উভিন্নঞ্চেৰ অত্থাযাতি উভিন্নম্পি হিতত্থায পটিপন্নো হোতীতি অত্থো. পুব্বপেতানন্তি পরলোকগতানং. দিট্ঠে ধম্মে চ জীৰতন্তি যে চ দিট্ঠে ধম্মে জীৰন্তি. ইতি পদদ্ৰযেনাপি অতীতপচ্চুপ্পন্নে ঞাতযো দস্সেতি. ৰিত্তিসঞ্জননোতি তুট্ঠিজননো. ঘরমাৰসন্তি ঘরাৰাসং ৰসন্তো. পুজ্জো হোতি পসংসিযোতি পূজেতব্বো চ পসংসিতব্বো চ হোতীতি.

৯-১০. ৰুড্ঢপব্বজিতসুত্তদ্ৰযৰণ্ণনা

৫৯-৬০. নৰমে নিপুণোতি সণ্হো সুখুমকারণঞ্ঞূ. আকপ্পসম্পন্নোতি সমণাকপ্পেন সম্পন্নো. দসমে পদক্খিণগ্গাহীতি দিন্নোৰাদং পদক্খিণতো গণ্হন্তো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.