(১২) ২. আপাযিকৰগ্গো
১. আপাযিকসুত্তৰণ্ণনা
১১৪. দুতিযস্স পঠমে অপাযং গচ্ছিস্সন্তীতি আপাযিকা. নিরযং গচ্ছিস্সন্তীতি নেরযিকা. ইদমপ্পহাযাতি ইদং ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞতাদিং পাপধম্মত্তযং অৰিজহিত্ৰা. ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞোতি ব্রহ্মচারিপটিরূপকো, তেসং ৰা আকপ্পং অৰিজহনেন ‘‘অহম্পি ব্রহ্মচারী’’তি এৰংপটিঞ্ঞো. অনুদ্ধংসেতীতি অক্কোসতি পরিভাসতি চোদেতি. নত্থি কামেসু দোসোতি কিলেসকামেন ৰত্থুকামে সেৰন্তস্স নত্থি দোসো. পাতব্যতন্তি পিৰিতব্বতং পরিভুঞ্জিতব্বতং নিরাসঙ্কেন চিত্তেন পিপাসিতস্স পানীযপিৰনসদিসং পরিভুঞ্জিতব্বতং. ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টমেৰ কথিতং.
২. দুল্লভসুত্তৰণ্ণনা
১১৫. দুতিযে কতঞ্ঞূ কতৰেদীতি ‘‘ইমিনা ময্হং কত’’ন্তি তেন কতকম্মং ঞত্ৰা ৰিদিতং পাকটং কত্ৰা পটিকরণকপুগ্গলো.
৩. অপ্পমেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১১৬. ততিযে সুখেন মেতব্বোতি সুপ্পমেয্যো. দুক্খেন মেতব্বোতি দুপ্পমেয্যো. পমেতুং ন সক্কোতীতি অপ্পমেয্যো. উন্নল়োতি উগ্গতনল়ো, তুচ্ছমানং উক্খিপিত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. চপলোতি পত্তমণ্ডনাদিনা চাপল্লেন সমন্নাগতো. মুখরোতি মুখখরো. ৰিকিণ্ণৰাচোতি অসঞ্ঞতৰচনো. অসমাহিতোতি চিত্তেকগ্গতারহিতো. ৰিব্ভন্তচিত্তোতি ভন্তচিত্তো ভন্তগাৰিভন্তমিগসপ্পটিভাগো. পাকতিন্দ্রিযোতি ৰিৰটিন্দ্রিযো. সেসমেত্থ উত্তানমেৰাতি.
৪. আনেঞ্জসুত্তৰণ্ণনা
১১৭. চতুত্থে তদস্সাদেতীতি তং ঝানং অস্সাদেতি. তং নিকামেতীতি তদেৰ পত্থেতি. তেন চ ৰিত্তিং আপজ্জতীতি তেন ঝানেন তুট্ঠিং আপজ্জতি. তত্র ঠিতোতি তস্মিং ঝানে ঠিতো. তদধিমুত্তোতি তত্থেৰ অধিমুত্তো. তব্বহুলৰিহারীতি তেন বহুলং ৰিহরন্তো. সহব্যতং উপপজ্জতীতি সহভাৰং উপপজ্জতি, তস্মিং দেৰলোকে নিব্বত্ততীতি অত্থো. নিরযম্পি গচ্ছতীতিআদি নিরযাদীহি অৰিপ্পমুত্তত্তা অপরপরিযাযৰসেন তত্থ গমনং সন্ধায ৰুত্তং. ন হি তস্স উপচারজ্ঝানতো বলৰতরং অকুসলং অত্থি, যেন অনন্তরং অপাযে নিব্বত্তেয্য. ভগৰতো পন সাৰকোতি সোতাপন্নসকদাগামিঅনাগামীনং অঞ্ঞতরো. তস্মিংযেৰ ভৰেতি তত্থেৰ অরূপভৰে. পরিনিব্বাযতীতি অপ্পচ্চযপরিনিব্বানেন পরিনিব্বাযতি. অধিপ্পযাসোতি অধিকপ্পযোগো. সেসমেত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. ইমস্মিং পন সুত্তে পুথুজ্জনস্স উপপত্তিজ্ঝানং কথিতং, অরিযসাৰকস্স তদেৰ উপপত্তিজ্ঝানঞ্চ ৰিপস্সনাপাদকজ্ঝানঞ্চ কথিতং.
৫. ৰিপত্তিসম্পদাসুত্তৰণ্ণনা
১১৮. পঞ্চমে সীলৰিপত্তীতি সীলস্স ৰিপন্নাকারো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. নত্থি দিন্নন্তি দিন্নস্স ফলাভাৰং সন্ধায ৰদতি. যিট্ঠং ৰুচ্চতি মহাযোগো. হুতন্তি পহেণকসক্কারো অধিপ্পেতো. তম্পি উভযং ফলাভাৰমেৰ সন্ধায পটিক্খিপতি. সুকতদুক্কটানন্তি সুকতদুক্কতানং, কুসলাকুসলানন্তি অত্থো. ফলং ৰিপাকোতি যং ফলন্তি ৰা ৰিপাকোতি ৰা ৰুচ্চতি, তং নত্থীতি ৰদতি. নত্থি অযং লোকোতি পরলোকে ঠিতস্স অযং লোকো নত্থি, নত্থি পরো লোকোতি ইধ লোকে ঠিতস্সাপি পরলোকো নত্থি, সব্বে তত্থ তত্থেৰ উচ্ছিজ্জন্তীতি দস্সেতি. নত্থি মাতা নত্থি পিতাতি তেসু সম্মাপটিপত্তিমিচ্ছাপটিপত্তীনং ফলাভাৰৰসেন ৰদতি. নত্থি সত্তা ওপপাতিকাতি চৰিত্ৰা উপ্পজ্জনকসত্তা নাম নত্থীতি ৰদতি. সম্পদাতি পারিপূরিযো. সীলসম্পদাতি সীলস্স পরিপুণ্ণঅৰেকল্লভাৰো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. অত্থি দিন্নন্তিআদি ৰুত্তপটিপক্খনযেন গহেতব্বং.
৬. অপণ্ণকসুত্তৰণ্ণনা
১১৯. ছট্ঠে অপণ্ণকো মণীতি ছহি তলেহি সমন্নাগতো পাসকো. সুগতিং সগ্গন্তি চাতুমহারাজিকাদীসু অঞ্ঞতরং সগ্গং লোকং. ইমস্মিং সুত্তে সীলঞ্চ সম্মাদিট্ঠি চাতি উভযম্পি মিস্সকং কথিতং. সত্তমং উত্তানমেৰ.
৮. পঠমসোচেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১২১. অট্ঠমে সোচেয্যানীতি সুচিভাৰা. কাযসোচেয্যন্তি কাযদ্ৰারে সুচিভাৰো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ইমেসু পন পটিপাটিযা চতূসু সুত্তেসু অগারিকপটিপদা কথিতা. সোতাপন্নসকদাগামীনম্পি ৰট্টতি.
৯. দুতিযসোচেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১২২. নৰমে অজ্ঝত্তন্তি নিযকজ্ঝত্তং. কামচ্ছন্দন্তি কামচ্ছন্দনীৰরণং. ব্যাপাদাদীসুপি এসেৰ নযো. সেসমেত্থ হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ. গাথায পন কাযসুচিন্তি কাযদ্ৰারে সুচিং, কাযেন ৰা সুচিং. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. নিন্হাতপাপকন্তি সব্বে পাপে নিন্হাপেত্ৰা ধোৰিত্ৰা ঠিতং. ইমিনা সুত্তেনপি গাথাযপি খীণাসৰোৰ কথিতোতি.
১০. মোনেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১২৩. দসমে মোনেয্যানীতি মুনিভাৰা. কাযমোনেয্যন্তি কাযদ্ৰারে মুনিভাৰো সাধুভাৰো পণ্ডিতভাৰো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, কাযমোনেয্যন্তি ইদং তিৰিধকাযদুচ্চরিতপ্পহানং কাযমোনেয্যং নাম. অপিচ তিৰিধং কাযসুচরিতম্পি কাযমোনেয্যং, তথা কাযারম্মণং ঞাণং কাযমোনেয্যং, কাযপরিঞ্ঞা কাযমোনেয্যং, পরিঞ্ঞাসহগতো মগ্গো কাযমোনেয্যং, কাযে ছন্দরাগস্স পহানং কাযমোনেয্যং, কাযসঙ্খারনিরোধো চতুত্থজ্ঝানসমাপত্তি কাযমোনেয্যং. ৰচীমোনেয্যেপি এসেৰ নযো.
অযং পনেত্থ ৰিসেসো – যথা ইধ চতুত্থজ্ঝানসমাপত্তি, এৰং তত্থ ৰচীসঙ্খারনিরোধো দুতিযজ্ঝানসমাপত্তি ৰচীমোনেয্যন্তি ৰেদিতব্বা. মনোমোনেয্যম্পি ইমিনাৰ নযেন অত্থং ঞত্ৰা চিত্তসঙ্খারনিরোধো সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি মনোমোনেয্যন্তি ৰেদিতব্বা. কাযমুনিন্তি কাযদ্ৰারে মুনিং উত্তমং পরিসুদ্ধং, কাযেন ৰা মুনিং. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. সব্বপ্পহাযিনন্তি খীণাসৰং. খীণাসৰো হি সব্বপ্পহাযী নামাতি.
আপাযিকৰগ্গো দুতিযো.