৩. ততিযপণ্ণাসকং
(১১) ১. সম্বোধৰগ্গো
১. পুব্বেৰসম্বোধসুত্তৰণ্ণনা
১০৪. ততিযস্স পঠমে পুব্বেৰ সম্বোধাতি সম্বোধিতো পুব্বেৰ, অরিযমগ্গপ্পত্তিতো অপরভাগেযেৰাতি ৰুত্তং হোতি. অনভিসম্বুদ্ধস্সাতি অপ্পটিৰিদ্ধচতুসচ্চস্স. বোধিসত্তস্সেৰ সতোতি বুজ্ঝনকসত্তস্সেৰ সতো, সম্মাসম্বোধিং অধিগন্তুং আরভন্তস্সেৰ সতো, সম্বোধিযা ৰা সত্তস্সেৰ লগ্গস্সেৰ সতো. দীপঙ্করস্স হি ভগৰতো পাদমূলে অট্ঠধম্মসমোধানেন অভিনীহারসমিদ্ধিতো পভুতি তথাগতো সম্মাসম্বোধিং সত্তো লগ্গো ‘‘পত্তব্বা মযা এসা’’তি তদধিগমায পরক্কমং অমুঞ্চন্তোযেৰ আগতো, তস্মা বোধিসত্তোতি ৰুচ্চতি. কো নু খোতি কতমো নু খো. লোকোতি সঙ্খারলোকো. অস্সাদোতি মধুরাকারো. আদীনৰোতি অনভিনন্দিতব্বাকারো. তস্স ময্হন্তি তস্স এৰং বোধিসত্তস্সেৰ সতো ময্হং. ছন্দরাগৰিনযো ছন্দরাগপ্পহানন্তি নিব্বানং আগম্ম আরব্ভ পটিচ্চ ছন্দরাগো ৰিনযং গচ্ছতি পহীযতি, তস্মা নিব্বানং ‘‘ছন্দরাগৰিনযো ছন্দরাগপ্পহান’’ন্তি ৰুচ্চতি. ইদং লোকনিস্সরণন্তি ইদং নিব্বানং লোকতো নিস্সটত্তা লোকনিস্সরণন্তি ৰুচ্চতি. যাৰকীৰন্তি যত্তকং পমাণং কালং. অব্ভঞ্ঞাসিন্তি অভিৰিসিট্ঠেন অরিযমগ্গঞাণেন অঞ্ঞাসিং. ঞাণঞ্চ পন মে দস্সনন্তি দ্ৰীহিপি পদেহি পচ্চৰেক্খণঞাণং ৰুত্তং. সেসমেত্থ উত্তানমেৰাতি.
২. পঠমঅস্সাদসুত্তৰণ্ণনা
১০৫. দুতিযে অস্সাদপরিযেসনং অচরিন্তি অস্সাদপরিযেসনত্থায অচরিং. কুতো পট্ঠাযাতি? সুমেধকালতো পট্ঠায. পঞ্ঞাযাতি সহৰিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায. সুদিট্ঠোতি সুপ্পটিৰিদ্ধো. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো. ততিযং সব্বত্থ উত্তানমেৰ.
৪. সমণব্রাহ্মণসুত্তৰণ্ণনা
১০৭. চতুত্থে সামঞ্ঞত্থন্তি চতুব্বিধং অরিযফলং. ইতরং তস্সেৰ ৰেৰচনং. সামঞ্ঞত্থেন ৰা চত্তারো মগ্গা, ব্রহ্মঞ্ঞত্থেন চত্তারি ফলানি. ইমেসু পন চতূসুপি সুত্তেসু খন্ধলোকোৰ কথিতো.
৫. রুণ্ণসুত্তৰণ্ণনা
১০৮. পঞ্চমং অত্থুপ্পত্তিযা নিক্খিত্তং. কতরায অত্থুপ্পত্তিযা? ছব্বগ্গিযানং অনাচারে. তে কির গাযন্তা নচ্চন্তা হসন্তা ৰিচরিংসু. ভিক্খূ দসবলস্স আরোচযিংসু. সত্থা তে পক্কোসাপেত্ৰা তেসং ওৰাদত্থায ইদং সুত্তং আরভি. তত্থ রুণ্ণন্তি রোদিতং. উম্মত্তকন্তি উম্মত্তককিরিযা. কোমারকন্তি কুমারকেহি কত্তব্বকিচ্চং. দন্তৰিদংসকহসিতন্তি দন্তে দস্সেত্ৰা পাণিং পহরন্তানং মহাসদ্দেন হসিতং. সেতুঘাতো গীতেতি গীতে ৰো পচ্চযঘাতো হোতু, সহেতুকং গীতং পজহথাতি দীপেতি. নচ্চেপি এসেৰ নযো. অলন্তি যুত্তং. ধম্মপ্পমোদিতানং সতন্তি এত্থ ধম্মো ৰুচ্চতি কারণং, কেনচিদেৰ কারণেন পমুদিতানং সন্তানং. সিতং সিতমত্তাযাতি তস্মিং সিতকারণে সতি যং সিতং করোথ, তং ৰো সিতমত্তায অগ্গদন্তে দস্সেত্ৰা পহট্ঠাকারমত্তদস্সনাযযেৰ যুত্তন্তি ৰুত্তং হোতি.
৬. অতিত্তিসুত্তৰণ্ণনা
১০৯. ছট্ঠে সোপ্পস্সাতি নিদ্দায. পটিসেৰনায নত্থি তিত্তীতি যথা যথা পটিসেৰতি, তথা তথা রুচ্চতিযেৰাতি তিত্তি নাম নত্থি. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. সচে হি মহাসমুদ্দে উদকং সুরা ভৰেয্য, সুরাসোণ্ডো চ মচ্ছো হুত্ৰা নিব্বত্তেয্য, তস্স তত্থ চরন্তস্সপি সযন্তস্সপি তিত্তি নাম ন ভৰেয্য. ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টমেৰ কথিতং.
৭. অরক্খিতসুত্তৰণ্ণনা
১১০. সত্তমে অৰস্সুতং হোতীতি তিন্তং হোতি. ন ভদ্দকং মরণং হোতীতি অপাযে পটিসন্ধিপচ্চযতায ন লদ্ধকং হোতি. কালকিরিযাতি তস্সেৰ ৰেৰচনং. সুক্কপক্খে সগ্গে পটিসন্ধিপচ্চযতায ভদ্দকং হোতি লদ্ধকং. তং পন একন্তেন সোতাপন্নাদীনং তিণ্ণং অরিযসাৰকানংযেৰ ৰট্টতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰাতি.
৮. ব্যাপন্নসুত্তৰণ্ণনা
১১১. অট্ঠমে ব্যাপন্নন্তি পকতিভাৰং জহিত্ৰা ঠিতং. সেসং পুরিমসুত্তে ৰুত্তনযমেৰ.
৯. পঠমনিদানসুত্তৰণ্ণনা
১১২. নৰমে নিদানানীতি কারণানি. কম্মানং সমুদযাযাতি ৰট্টগামিকম্মানং পিণ্ডকরণত্থায. লোভপকতন্তি লোভেন পকতং. সাৰজ্জন্তি সদোসং. তং কম্মং কম্মসমুদযায সংৰত্ততীতি তং কম্মং অঞ্ঞেসম্পি ৰট্টগামিকম্মানং সমুদযায পিণ্ডকরণত্থায সংৰত্ততি. ন তং কম্মং কম্মনিরোধাযাতি তং পন কম্মং ৰট্টগামিকম্মানং নিরোধত্থায ন সংৰত্ততি. সুক্কপক্খে কম্মানং সমুদযাযাতি ৰিৰট্টগামিকম্মানং সমুদযত্থায. ইমিনা নযেন সব্বং অত্থতো ৰেদিতব্বং.
১০. দুতিযনিদানসুত্তৰণ্ণনা
১১৩. দসমে কম্মানন্তি ৰট্টগামিকম্মানমেৰ. ছন্দরাগট্ঠানিযেতি ছন্দরাগস্স কারণভূতে. আরব্ভাতি আগম্ম সন্ধায পটিচ্চ. ছন্দোতি তণ্হাছন্দো. যো চেতসো সারাগোতি যো চিত্তস্স রাগো রজ্জনা রজ্জিতত্তং, এতমহং সংযোজনং ৰদামি, বন্ধনং ৰদামীতি অত্থো. সুক্কপক্খে কম্মানন্তি ৰিৰট্টগামিকম্মানং. তদভিনিৰত্তেতীতি তং অভিনিৰত্তেতি. যদা ৰা তেন ৰিপাকো ঞাতো হোতি ৰিদিতো, তদা তে চেৰ ধম্মে তঞ্চ ৰিপাকং অভিনিৰত্তেতি. ইমিনা চ পদেন ৰিপস্সনা কথিতা, তদভিনিৰত্তেত্ৰাতি ইমিনা মগ্গো. চেতসা অভিনিৰিজ্ঝিত্ৰাতি ইমিনা চ মগ্গোৰ. পঞ্ঞায অতিৰিজ্ঝ পস্সতীতি সহ ৰিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায নিব্বিজ্ঝিত্ৰা পস্সতি. এৰং সব্বত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো. ইমস্মিং পন সুত্তে ৰট্টৰিৰট্টং কথিতন্তি.
সম্বোধৰগ্গো পঠমো.
(১২) ২. আপাযিকৰগ্গো
১. আপাযিকসুত্তৰণ্ণনা
১১৪. দুতিযস্স পঠমে অপাযং গচ্ছিস্সন্তীতি আপাযিকা. নিরযং গচ্ছিস্সন্তীতি নেরযিকা. ইদমপ্পহাযাতি ইদং ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞতাদিং পাপধম্মত্তযং অৰিজহিত্ৰা. ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞোতি ব্রহ্মচারিপটিরূপকো, তেসং ৰা আকপ্পং অৰিজহনেন ‘‘অহম্পি ব্রহ্মচারী’’তি এৰংপটিঞ্ঞো. অনুদ্ধংসেতীতি অক্কোসতি পরিভাসতি চোদেতি. নত্থি কামেসু দোসোতি কিলেসকামেন ৰত্থুকামে সেৰন্তস্স নত্থি দোসো. পাতব্যতন্তি পিৰিতব্বতং পরিভুঞ্জিতব্বতং নিরাসঙ্কেন চিত্তেন পিপাসিতস্স পানীযপিৰনসদিসং পরিভুঞ্জিতব্বতং. ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টমেৰ কথিতং.
২. দুল্লভসুত্তৰণ্ণনা
১১৫. দুতিযে কতঞ্ঞূ কতৰেদীতি ‘‘ইমিনা ময্হং কত’’ন্তি তেন কতকম্মং ঞত্ৰা ৰিদিতং পাকটং কত্ৰা পটিকরণকপুগ্গলো.
৩. অপ্পমেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১১৬. ততিযে সুখেন মেতব্বোতি সুপ্পমেয্যো. দুক্খেন মেতব্বোতি দুপ্পমেয্যো. পমেতুং ন সক্কোতীতি অপ্পমেয্যো. উন্নল়োতি উগ্গতনল়ো, তুচ্ছমানং উক্খিপিত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. চপলোতি পত্তমণ্ডনাদিনা চাপল্লেন সমন্নাগতো. মুখরোতি মুখখরো. ৰিকিণ্ণৰাচোতি অসঞ্ঞতৰচনো. অসমাহিতোতি চিত্তেকগ্গতারহিতো. ৰিব্ভন্তচিত্তোতি ভন্তচিত্তো ভন্তগাৰিভন্তমিগসপ্পটিভাগো. পাকতিন্দ্রিযোতি ৰিৰটিন্দ্রিযো. সেসমেত্থ উত্তানমেৰাতি.
৪. আনেঞ্জসুত্তৰণ্ণনা
১১৭. চতুত্থে তদস্সাদেতীতি তং ঝানং অস্সাদেতি. তং নিকামেতীতি তদেৰ পত্থেতি. তেন চ ৰিত্তিং আপজ্জতীতি তেন ঝানেন তুট্ঠিং আপজ্জতি. তত্র ঠিতোতি তস্মিং ঝানে ঠিতো. তদধিমুত্তোতি তত্থেৰ অধিমুত্তো. তব্বহুলৰিহারীতি তেন বহুলং ৰিহরন্তো. সহব্যতং উপপজ্জতীতি সহভাৰং উপপজ্জতি, তস্মিং দেৰলোকে নিব্বত্ততীতি অত্থো. নিরযম্পি গচ্ছতীতিআদি নিরযাদীহি অৰিপ্পমুত্তত্তা অপরপরিযাযৰসেন তত্থ গমনং সন্ধায ৰুত্তং. ন হি তস্স উপচারজ্ঝানতো বলৰতরং অকুসলং অত্থি, যেন অনন্তরং অপাযে নিব্বত্তেয্য. ভগৰতো পন সাৰকোতি সোতাপন্নসকদাগামিঅনাগামীনং অঞ্ঞতরো. তস্মিংযেৰ ভৰেতি তত্থেৰ অরূপভৰে. পরিনিব্বাযতীতি অপ্পচ্চযপরিনিব্বানেন পরিনিব্বাযতি. অধিপ্পযাসোতি অধিকপ্পযোগো. সেসমেত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. ইমস্মিং পন সুত্তে পুথুজ্জনস্স উপপত্তিজ্ঝানং কথিতং, অরিযসাৰকস্স তদেৰ উপপত্তিজ্ঝানঞ্চ ৰিপস্সনাপাদকজ্ঝানঞ্চ কথিতং.
৫. ৰিপত্তিসম্পদাসুত্তৰণ্ণনা
১১৮. পঞ্চমে সীলৰিপত্তীতি সীলস্স ৰিপন্নাকারো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. নত্থি দিন্নন্তি দিন্নস্স ফলাভাৰং সন্ধায ৰদতি. যিট্ঠং ৰুচ্চতি মহাযোগো. হুতন্তি পহেণকসক্কারো অধিপ্পেতো. তম্পি উভযং ফলাভাৰমেৰ সন্ধায পটিক্খিপতি. সুকতদুক্কটানন্তি সুকতদুক্কতানং, কুসলাকুসলানন্তি অত্থো. ফলং ৰিপাকোতি যং ফলন্তি ৰা ৰিপাকোতি ৰা ৰুচ্চতি, তং নত্থীতি ৰদতি. নত্থি অযং লোকোতি পরলোকে ঠিতস্স অযং লোকো নত্থি, নত্থি পরো লোকোতি ইধ লোকে ঠিতস্সাপি পরলোকো নত্থি, সব্বে তত্থ তত্থেৰ উচ্ছিজ্জন্তীতি দস্সেতি. নত্থি মাতা নত্থি পিতাতি তেসু সম্মাপটিপত্তিমিচ্ছাপটিপত্তীনং ফলাভাৰৰসেন ৰদতি. নত্থি সত্তা ওপপাতিকাতি চৰিত্ৰা উপ্পজ্জনকসত্তা নাম নত্থীতি ৰদতি. সম্পদাতি পারিপূরিযো. সীলসম্পদাতি সীলস্স পরিপুণ্ণঅৰেকল্লভাৰো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. অত্থি দিন্নন্তিআদি ৰুত্তপটিপক্খনযেন গহেতব্বং.
৬. অপণ্ণকসুত্তৰণ্ণনা
১১৯. ছট্ঠে অপণ্ণকো মণীতি ছহি তলেহি সমন্নাগতো পাসকো. সুগতিং সগ্গন্তি চাতুমহারাজিকাদীসু অঞ্ঞতরং সগ্গং লোকং. ইমস্মিং সুত্তে সীলঞ্চ সম্মাদিট্ঠি চাতি উভযম্পি মিস্সকং কথিতং. সত্তমং উত্তানমেৰ.
৮. পঠমসোচেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১২১. অট্ঠমে সোচেয্যানীতি সুচিভাৰা. কাযসোচেয্যন্তি কাযদ্ৰারে সুচিভাৰো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ইমেসু পন পটিপাটিযা চতূসু সুত্তেসু অগারিকপটিপদা কথিতা. সোতাপন্নসকদাগামীনম্পি ৰট্টতি.
৯. দুতিযসোচেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১২২. নৰমে অজ্ঝত্তন্তি নিযকজ্ঝত্তং. কামচ্ছন্দন্তি কামচ্ছন্দনীৰরণং. ব্যাপাদাদীসুপি এসেৰ নযো. সেসমেত্থ হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ. গাথায পন কাযসুচিন্তি কাযদ্ৰারে সুচিং, কাযেন ৰা সুচিং. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. নিন্হাতপাপকন্তি সব্বে পাপে নিন্হাপেত্ৰা ধোৰিত্ৰা ঠিতং. ইমিনা সুত্তেনপি গাথাযপি খীণাসৰোৰ কথিতোতি.
১০. মোনেয্যসুত্তৰণ্ণনা
১২৩. দসমে মোনেয্যানীতি মুনিভাৰা. কাযমোনেয্যন্তি কাযদ্ৰারে মুনিভাৰো সাধুভাৰো পণ্ডিতভাৰো. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, কাযমোনেয্যন্তি ইদং তিৰিধকাযদুচ্চরিতপ্পহানং কাযমোনেয্যং নাম. অপিচ তিৰিধং কাযসুচরিতম্পি কাযমোনেয্যং, তথা কাযারম্মণং ঞাণং কাযমোনেয্যং, কাযপরিঞ্ঞা কাযমোনেয্যং, পরিঞ্ঞাসহগতো মগ্গো কাযমোনেয্যং, কাযে ছন্দরাগস্স পহানং কাযমোনেয্যং, কাযসঙ্খারনিরোধো চতুত্থজ্ঝানসমাপত্তি কাযমোনেয্যং. ৰচীমোনেয্যেপি এসেৰ নযো.
অযং পনেত্থ ৰিসেসো – যথা ইধ চতুত্থজ্ঝানসমাপত্তি, এৰং তত্থ ৰচীসঙ্খারনিরোধো দুতিযজ্ঝানসমাপত্তি ৰচীমোনেয্যন্তি ৰেদিতব্বা. মনোমোনেয্যম্পি ইমিনাৰ নযেন অত্থং ঞত্ৰা চিত্তসঙ্খারনিরোধো সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি মনোমোনেয্যন্তি ৰেদিতব্বা. কাযমুনিন্তি কাযদ্ৰারে মুনিং উত্তমং পরিসুদ্ধং, কাযেন ৰা মুনিং. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. সব্বপ্পহাযিনন্তি খীণাসৰং. খীণাসৰো হি সব্বপ্পহাযী নামাতি.
আপাযিকৰগ্গো দুতিযো.
(১৩) ৩. কুসিনারৰগ্গো
১. কুসিনারসুত্তৰণ্ণনা
১২৪. ততিযস্স পঠমে কুসিনারাযন্তি এৰংনামকে নগরে. বলিহরণে ৰনসণ্ডেতি এৰংনামকে ৰনসণ্ডে. তত্থ কির ভূতবলিকরণত্থং বলিং হরন্তি, তস্মা বলিহরণন্তি ৰুচ্চতি. আকঙ্খমানোতি ইচ্ছমানো. সহত্থাতি সহত্থেন. সম্পৰারেতীতি অলং অলন্তি ৰাচায চেৰ হত্থৰিকারেন চ পটিক্খিপাপেতি. সাধু ৰত মাযন্তি সাধু ৰত মং অযং. গথিতোতি তণ্হাগেধেন গথিতো. মুচ্ছিতোতি তণ্হামুচ্ছনাযযেৰ মুচ্ছিতো. অজ্ঝোপন্নোতি তণ্হায গিলিত্ৰা পরিনিট্ঠপেত্ৰা পৰত্তো. অনিস্সরণপঞ্ঞোতি ছন্দরাগং পহায সংকড্ঢিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তো নিস্সরণপঞ্ঞো নাম হোতি, অযং ন তাদিসো, সচ্ছন্দরাগো পরিভুঞ্জতীতি অনিস্সরণপঞ্ঞো. সুক্কপক্খো ৰুত্তৰিপরিযাযেন ৰেদিতব্বো. নেক্খম্মৰিতক্কাদযো পনেত্থ মিস্সকা কথিতাতি ৰেদিতব্বা.
২. ভণ্ডনসুত্তৰণ্ণনা
১২৫. দুতিযে পজহিংসূতি পজহন্তি. বহুলমকংসূতি পুনপ্পুনং করোন্তি. ইধাপি তযো ৰিতক্কা মিস্সকাৰ কথিতা.
৩. গোতমকচেতিযসুত্তৰণ্ণনা
১২৬. ততিযে গোতমকে চেতিযেতি গোতমকযক্খস্স ভৰনে. তথাগতো হি পঠমবোধিযং ৰীসতি ৰস্সানি কদাচি চাপালে চেতিযে, কদাচি সারন্দদে, কদাচি বহুপুত্তে, কদাচি গোতমকেতি এৰং যেভুয্যেন দেৰকুলেসুযেৰ ৰিহাসি. ইমস্মিং পন কালে ৰেসালিং উপনিস্সায গোতমকস্স যক্খস্স ভৰনট্ঠানে ৰিহাসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘গোতমকে চেতিযে’’তি. এতদৰোচাতি এতং ‘‘অভিঞ্ঞাযাহ’’ন্তিআদিকং সুত্তং অৰোচ.
ইদঞ্চ ভগৰতা সুত্তং অত্থুপ্পত্তিযং ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. কতরঅত্থুপ্পত্তিযন্তি? মূলপরিযাযঅত্থুপ্পত্তিযং (ম. নি. ১.১ আদযো). সম্বহুলা কির ব্রাহ্মণপব্বজিতা অত্তনা উগ্গহিতবুদ্ধৰচনং নিস্সায জাননমদং উপ্পাদেত্ৰা ধম্মস্সৰনগ্গং ন গচ্ছন্তি – ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো কথেন্তো অম্হেহি ঞাতমেৰ কথেস্সতি, নো অঞ্ঞাত’’ন্তি. ভিক্খূ তথাগতস্স আরোচেসুং. সত্থা তে ভিক্খূ পক্কোসাপেত্ৰা মুখপটিঞ্ঞং গহেত্ৰা মূলপরিযাযং দেসেসি. তে ভিক্খূ দেসনায নেৰ আগতট্ঠানং, ন গতট্ঠানং অদ্দসংসু. অপস্সন্তা ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ‘ময্হং কথা নিয্যাতী’তি মুখসম্পত্তমেৰ কথেতী’’তি চিন্তযিংসু. সত্থা তেসং মনং জানিত্ৰা ইমং সুত্তন্তং আরভি.
তত্থ অভিঞ্ঞাযাতি ‘‘ইমে পঞ্চক্খন্ধা, দ্ৰাদসাযতনানি, অট্ঠারস ধাতুযো, বাৰীসতিন্দ্রিযানি, চত্তারি সচ্চানি, নৰ হেতূ, সত্ত ফস্সা, সত্ত ৰেদনা, সত্ত চেতনা, সত্ত সঞ্ঞা, সত্ত চিত্তানী’’তি জানিত্ৰা পটিৰিজ্ঝিত্ৰা পচ্চক্খং কত্ৰা, তথা – ‘‘ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা’’তিআদিনা নযেন তে তে ধম্মে জানিত্ৰা পটিৰিজ্ঝিত্ৰা পচ্চক্খমেৰ কত্ৰাতি অত্থো. সনিদানন্তি সপ্পচ্চযমেৰ কত্ৰা কথেমি, নো অপ্পচ্চযং. সপ্পাটিহারিযন্তি পচ্চনীকপটিহরণেন সপ্পাটিহারিযমেৰ কত্ৰা কথেমি, নো অপ্পাটিহারিযং. অলঞ্চ পন ৰোতি যুত্তঞ্চ পন তুম্হাকং. তুট্ঠিযাতি ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো সঙ্ঘো’’তি তীণি রতনানি গুণতো অনুস্সরন্তানং তুম্হাকং যুত্তমেৰ তুট্ঠিং কাতুন্তি অত্থো. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো.
অকম্পিত্থাতি ছহি আকারেহি অকম্পিত্থ. এৰরূপো হি পথৰিকম্পো বোধিমণ্ডেপি অহোসি. বোধিসত্তে কির দক্খিণদিসাভাগেন বোধিমণ্ডং অভিরুল়্হে দক্খিণদিসাভাগো হেট্ঠা অৰীচিং পাপুণন্তো ৰিয অহোসি, উত্তরভাগো উগ্গন্ত্ৰা ভৰগ্গং অভিহনন্তো ৰিয. পচ্ছিমদিসং গতে পচ্ছিমভাগো হেট্ঠা অৰীচিং পাপুণন্তো ৰিয অহোসি, পাচীনভাগো উগ্গন্ত্ৰা ভৰগ্গং অভিহনন্তো ৰিয. উত্তরদিসং গতে উত্তরদিসাভাগো হেট্ঠা অৰীচিং পাপুণন্তো ৰিয, দক্খিণদিসাভাগো উগ্গন্ত্ৰা ভৰগ্গং অভিহনন্তো ৰিয. পাচীনদিসং গতে পাচীনদিসাভাগো হেট্ঠা অৰীচিং পাপুণন্তো ৰিয, পচ্ছিমভাগো উগ্গন্ত্ৰা ভৰগ্গং অভিহনন্তো ৰিয. বোধিরুক্খোপি সকিং হেট্ঠা অৰীচিং পাপুণন্তো ৰিয, সকিং উগ্গন্ত্ৰা ভৰগ্গং অভিহনন্তো ৰিয. তস্মিম্পি দিৰসে এৰং ছহি আকারেহি চক্কৰাল়সহস্সী মহাপথৰী অকম্পিত্থ.
৪. ভরণ্ডুকালামসুত্তৰণ্ণনা
১২৭. চতুত্থে কেৰলকপ্পন্তি সকলকপ্পং. অন্ৰাহিণ্ডন্তোতি ৰিচরন্তো. নাদ্দসাতি কিং কারণা ন অদ্দস? অযং কির ভরণ্ডু কালামো সক্যানং অগ্গপিণ্ডং খাদন্তো ৰিচরতি. তস্স ৰসনট্ঠানং সম্পত্তকালে একা ধম্মদেসনা সমুট্ঠহিস্সতীতি ঞত্ৰা ভগৰা এৰং অধিট্ঠাসি, যথা অঞ্ঞো আৰসথো ন পঞ্ঞাযিত্থ. তস্মা ন অদ্দস. পুরাণসব্রহ্মচারীতি পোরাণকো সব্রহ্মচারী. সো কির আল়ারকালামকালে তস্মিংযেৰ অস্সমে অহোসি, তং সন্ধাযেৰমাহ. সন্থরং পঞ্ঞাপেহীতি সন্থরিতব্বং সন্থরাহীতি অত্থো. সন্থরং পঞ্ঞাপেত্ৰাতি কপ্পিযমঞ্চকে পচ্চত্থরণং পঞ্ঞাপেত্ৰা. কামানং পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেতীতি এত্থ পরিঞ্ঞা নাম সমতিক্কমো, তস্মা কামানং সমতিক্কমং পঠমজ্ঝানং পঞ্ঞাপেতি. ন রূপানং পরিঞ্ঞন্তি রূপানং সমতিক্কমভূতং অরূপাৰচরসমাপত্তিং ন পঞ্ঞাপেতি. ন ৰেদনানং পরিঞ্ঞন্তি ৰেদনানং সমতিক্কমং নিব্বানং ন পঞ্ঞাপেতি. নিট্ঠাতি গতি নিপ্ফত্তি. উদাহু পুথূতি উদাহু নানা.
৫. হত্থকসুত্তৰণ্ণনা
১২৮. পঞ্চমে অভিক্কন্তায রত্তিযাতি এত্থ অভিক্কন্তসদ্দো খযসুন্দরাভিরূপঅব্ভনুমোদনাদীসু দিস্সতি. তত্থ ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, রত্তি, নিক্খন্তো পঠমো যামো, চিরনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো, উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৰা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি এৰমাদীসু খযে দিস্সতি. ‘‘অযং ইমেসং চতুন্নং পুগ্গলানং অভিক্কন্ততরো চ পণীততরো চা’’তি এৰমাদীসু (অ. নি. ৪.১০০) সুন্দরে.
‘‘কো মে ৰন্দতি পাদানি, ইদ্ধিযা যসসা জলং;
অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, সব্বা ওভাসযং দিসা’’তি. (ৰি. ৰ. ৮৫৭) –
এৰমাদীসু অভিরূপে. ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতমা’’তি এৰমাদীসু (পারা. ১৫) অব্ভনুমোদনে. ইধ পন সুন্দরে. তেন অভিক্কন্তায রত্তিযাতি ইট্ঠায কন্তায মনাপায রত্তিযাতি ৰুত্তং হোতি. অভিক্কন্তৰণ্ণাতি ইধ অভিক্কন্তসদ্দো অভিরূপে, ৰণ্ণসদ্দো পন ছৰিথুতিকুলৰগ্গকারণসণ্ঠানপমাণরূপাযতনাদীসু দিস্সতি. তত্থ ‘‘সুৰণ্ণৰণ্ণোসি ভগৰা’’তি এৰমাদীসু (ম. নি. ২.৩৯৯; সু. নি. ৫৫৩) ছৰিযং. ‘‘কদা সঞ্ঞূল়্হা পন তে গহপতি সমণস্স গোতমস্স ৰণ্ণা’’তি এৰমাদীসু (ম. নি. ২.৭৭) থুতিযং. ‘‘চত্তারোমে, ভো গোতম, ৰণ্ণা’’তি এৰমাদীসু (দী. নি. ৩.১১৫) কুলৰগ্গে. ‘‘অথ কেন নু ৰণ্ণেন, গন্ধত্থেনোতি ৰুচ্চতী’’তি এৰমাদীসু (সং. নি. ১.২৩৪) কারণে. ‘‘মহন্তং হত্থিরাজৰণ্ণং অভিনিম্মিনিত্ৰা’’তি এৰমাদীসু (সং. নি. ১.১৩৮) সণ্ঠানে. ‘‘তযো পত্তস্স ৰণ্ণা’’তি এৰমাদীসু (পারা. ৬০২) পমাণে. ‘‘ৰণ্ণো গন্ধো রসো ওজা’’তি এৰমাদীসু রূপাযতনে. সো ইধ ছৰিযা দট্ঠব্বো. তেন অভিক্কন্তৰণ্ণাতি অভিরূপচ্ছৰি, ইট্ঠৰণ্ণা মনাপৰণ্ণাতি ৰুত্তং হোতি.
কেৰলকপ্পন্তি এত্থ কেৰলসদ্দো অনৰসেসযেভুয্যাব্যামিস্সানতিরেকদল়্হত্থৰিসংযোগাদিঅনেকত্থো. তথা হিস্স ‘‘কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিয’’ন্তি এৰমাদীসু (পারা. ১) অনৰসেসতা অত্থো. ‘‘কেৰলকপ্পা চ অঙ্গমগধা পহূতং খাদনীযং ভোজনীযং আদায উপসঙ্কমিস্সন্তী’’তি এৰমাদীসু (মহাৰ. ৪৩) যেভুয্যতা. ‘‘কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি এৰমাদীসু (ৰিভ. ২২৫) অব্যামিস্সতা. ‘‘কেৰলং সদ্ধামত্তকং নূন অযমাযস্মা’’তি এৰমাদীসু (মহাৰ. ২৪৪) অনতিরেকতা. ‘‘আযস্মতো, ভন্তে, অনুরুদ্ধস্স বাহিযো নাম সদ্ধিৰিহারিকো কেৰলকপ্পং সঙ্ঘভেদায ঠিতো’’তি এৰমাদীসু (অ. নি. ৪.২৪৩) দল়্হত্থতা. ‘‘কেৰলী ৰুসিতৰা উত্তমপুরিসোতি ৰুচ্চতী’’তি এৰমাদীসু (সং. নি. ৩.৫৭) ৰিসংযোগো. ইধ পন অনৰসেসতা অত্থোতি অধিপ্পেতা.
কপ্পসদ্দো পনাযং অভিসদ্দহনৰোহারকালপঞ্ঞত্তিছেদনৰিকপ্পলেসসমন্তভাৰাদিঅনেকত্থো. তথা হিস্স ‘‘ওকপ্পনিযমেতং ভোতো গোতমস্স, যথা তং অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’’তি এৰমাদীসু (ম. নি. ১.৩৮৭) অভিসদ্দহনমত্থো. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঞ্চহি সমণকপ্পেহি ফলং পরিভুঞ্জিতু’’ন্তি এৰমাদীসু (চূল়ৰ. ২৫০) ৰোহারো. ‘‘যেন সুদং নিচ্চকপ্পং ৰিহরামী’’তি এৰমাদীসু (ম. নি. ১.৩৮৭) কালো. ‘‘ইচ্চাযস্মা কপ্পো’’তি এৰমাদীসু (সু. নি. ১০৯৮; চূল়নি. কপ্পমাণৰপুচ্ছা ১১৭, কপ্পমাণৰপুচ্ছানিদ্দেসো ৬১) পঞ্ঞত্তি. ‘‘অলঙ্কতো কপ্পিতকেসমস্সূ’’তি এৰমাদীসু (জা. ২.২২.১৩৬৮; ৰি. ৰ. ১০৯৪) ছেদনং. ‘‘কপ্পতি দ্ৰঙ্গুলকপ্পো’’তি এৰমাদীসু (চূল়ৰ. ৪৪৬) ৰিকপ্পো. ‘‘অত্থি কপ্পো নিপজ্জিতু’’ন্তি এৰমাদীসু (অ. নি. ৮.৮০) লেসো. ‘‘কেৰলকপ্পং ৰেল়ুৰনং ওভাসেত্ৰা’’তি এৰমাদীসু (সং. নি. ১.৯৪) সমন্তভাৰো. ইধ পনস্স সমন্তভাৰো অত্থো অধিপ্পেতো. তস্মা কেৰলকপ্পং জেতৰনন্তি এত্থ অনৰসেসং সমন্ততো জেতৰনন্তি অত্থো.
ওভাসেত্ৰাতি আভায ফরিত্ৰা. ৰালুকাযাতি সণ্হায ৰালুকায. ন সণ্ঠাতীতি ন পতিট্ঠাতি. ওল়ারিকন্তি ব্রহ্মদেৰতায হি পথৰিযং পতিট্ঠানকালে অত্তভাৰো ওল়ারিকো মাপেতুং ৰট্টতি পথৰী ৰা, তস্মা এৰমাহ. ধম্মাতি ইমিনা পুব্বে উগ্গহিতবুদ্ধৰচনং দস্সেতি. নপ্পৰত্তিনো অহেসুন্তি সজ্ঝাযমূল়্হকা ৰাচা পরিহীনাযেৰ অহেসুং. অপ্পটিৰানোতি অনিৰত্তো অনুক্কণ্ঠিতো.
দস্সনস্সাতি চক্খুৰিঞ্ঞাণেন দস্সনস্স. উপট্ঠানস্সাতি চতূহি পচ্চযেহি উপট্ঠানস্স. অধিসীলন্তি দসৰিধং সীলং. তঞ্হি পঞ্চসীলং উপাদায অধিসীলন্তি ৰুচ্চতি. অৰিহং গতোতি অৰিহব্রহ্মলোকে নিব্বত্তোস্মীতি দস্সেতি.
৬. কটুৰিযসুত্তৰণ্ণনা
১২৯. ছট্ঠে গোযোগপিলক্খস্মিন্তি গাৰীনং ৰিক্কযট্ঠানে উট্ঠিতপিলক্খস্স সন্তিকে. রিত্তস্সাদন্তি ঝানসুখাভাৰেন রিত্তস্সাদং. বাহিরস্সাদন্তি কামগুণসুখৰসেন বাহিরস্সাদং. কটুৰিযন্তি উচ্ছিট্ঠং. আমগন্ধেনাতি কোধসঙ্খাতেন ৰিস্সগন্ধেন. অৰস্সুতন্তি তিন্তং. মক্খিকাতি কিলেসমক্খিকা. নানুপতিস্সন্তীতি উট্ঠায ন অনুবন্ধিস্সন্তি. নান্ৰাস্সৰিস্সন্তীতি অনুবন্ধিত্ৰা ন খাদিস্সন্তি. সংৰেগমাপাদীতি সোতাপন্নো জাতো.
কটুৰিযকতোতি উচ্ছিট্ঠকতো. আরকা হোতীতি দূরে হোতি. ৰিঘাতস্সেৰ ভাগৰাতি দুক্খস্সেৰ ভাগী. চরেতীতি চরতি গচ্ছতি. দুম্মেধোতি দুপ্পঞ্ঞো. ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টমেৰ কথিতং, গাথাসু ৰট্টৰিৰট্টং কথিতন্তি. সত্তমে ৰট্টমেৰ ভাসিতং.
৮. দুতিযঅনুরুদ্ধসুত্তৰণ্ণনা
১৩১. অট্ঠমে ইদং তে মানস্মিন্তি অযং তে নৰৰিধেন ৰড্ঢিতমানোতি অত্থো. ইদং তে উদ্ধচ্চস্মিন্তি ইদং তৰ উদ্ধচ্চং চিত্তস্স উদ্ধতভাৰো. ইদং তে কুক্কুচ্চস্মিন্তি ইদং তৰ কুক্কুচ্চং.
৯. পটিচ্ছন্নসুত্তৰণ্ণনা
১৩২. নৰমে আৰহন্তীতি নিয্যন্তি. পটিচ্ছন্নো আৰহতীতি পটিচ্ছন্নোৰ হুত্ৰা নিয্যাতি. ৰিৰটো ৰিরোচতীতি এত্থ একতো উভতো অত্ততো সব্বত্থকতোতি চতুব্বিধা ৰিৰটতা ৰেদিতব্বা. তত্থ একতো ৰিৰটং নাম অসাধারণসিক্খাপদং. উভতো ৰিৰটং নাম সাধারণসিক্খাপদং. অত্ততো ৰিৰটং নাম পটিলদ্ধধম্মগুণো. সব্বত্থকৰিৰটং নাম তেপিটকং বুদ্ধৰচনং.
১০. লেখসুত্তৰণ্ণনা
১৩৩. দসমে অভিণ্হন্তি অভিক্খণং নিরন্তরং. আগাল়্হেনাতি গাল়্হেন কক্খল়েন. ফরুসেনাতি ফরুসৰচনেন. গাল়্হং কত্ৰা ফরুসং কত্ৰা ৰুচ্চমানোপীতি অত্থো. অমনাপেনাতি মনং অনল্লীযন্তেন অৰড্ঢন্তেন. সন্ধিযতিমেৰাতি ঘটিযতিযেৰ. সংসন্দতিমেৰাতি নিরন্তরোৰ হোতি. সম্মোদতিমেৰাতি একীভাৰমেৰ গচ্ছতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
কুসিনারৰগ্গো ততিযো.
(১৪) ৪. যোধাজীৰৰগ্গো
১. যোধাজীৰসুত্তৰণ্ণনা
১৩৪. চতুত্থস্স পঠমে যুদ্ধং উপজীৰতীতি যোধাজীৰো. রাজারহোতি রঞ্ঞো অনুচ্ছৰিকো. রাজভোগ্গোতি রঞ্ঞো উপভোগপরিভোগো. অঙ্গন্তেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতীতি হত্থো ৰিয পাদো ৰিয চ অৰস্সং ইচ্ছিতব্বত্তা অঙ্গন্তি সঙ্খ্যং গচ্ছতি. দূরে পাতী হোতীতি উদকে উসভমত্তং, থলে অট্ঠুসভমত্তং, ততো ৰা উত্তরিন্তি দূরে কণ্ডং পাতেতি. দুট্ঠগামণিঅভযস্স হি যোধাজীৰো নৰউসভমত্তং কণ্ডং পাতেসি, পচ্ছিমভৰে বোধিসত্তো যোজনপ্পমাণং. অক্খণৰেধীতি অৰিরাধিতৰেধী, অক্খণং ৰা ৰিজ্জু ৰিজ্জন্তরিকায ৰিজ্ঝিতুং সমত্থোতি অত্থো. মহতো কাযস্স পদালেতাতি একতোবদ্ধং ফলকসতম্পি মহিংসচম্মসতম্পি অঙ্গুট্ঠপমাণবহলং লোহপট্টম্পি চতুরঙ্গুলবহলং অসনপদরম্পি ৰিদত্থিবহলং উদুম্বরপদরম্পি দীঘন্তেন ৰালিকসকটম্পি ৰিনিৰিজ্ঝিতুং সমত্থোতি অত্থো. যংকিঞ্চি রূপন্তিআদি ৰিসুদ্ধিমগ্গে ৰিত্থারিতমেৰ. নেতং মমাতিআদি তণ্হামানদিট্ঠিপটিক্খেপৰসেন ৰুত্তং. সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতীতি সম্মা হেতুনা কারণেন সহৰিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায পস্সতি. পদালেতীতি অরহত্তমগ্গেন পদালেতি.
২. পরিসাসুত্তৰণ্ণনা
১৩৫. দুতিযে উক্কাচিতৰিনীতাতি অপ্পটিপুচ্ছিত্ৰা ৰিনীতা দুব্বিনীতপরিসা. পটিপুচ্ছাৰিনীতাতি পুচ্ছিত্ৰা ৰিনীতা সুৰিনীতপরিসা. যাৰতাৰিনীতাতি পমাণৰসেন ৰিনীতা, পমাণং ঞত্ৰা ৰিনীতপরিসাতি অত্থো. ‘‘যাৰতজ্ঝা’’তি পাল়িযা পন যাৰ অজ্ঝাসযাতি অত্থো, অজ্ঝাসযং ঞত্ৰা ৰিনীতপরিসাতি ৰুত্তং হোতি. ততিযং উত্তানমেৰ.
৪. উপ্পাদাসুত্তৰণ্ণনা
১৩৭. চতুত্থে ধম্মট্ঠিততাতি সভাৰট্ঠিততা. ধম্মনিযামতাতি সভাৰনিযামতা. সব্বে সঙ্খারাতি চতুভূমকসঙ্খারা. অনিচ্চাতি হুত্ৰা অভাৰট্ঠেন অনিচ্চা. দুক্খাতি সম্পটিপীল়নট্ঠেন দুক্খা. অনত্তাতি অৰসৰত্তনট্ঠেন অনত্তা. ইতি ইমস্মিং সুত্তে তীণি লক্খণানি মিস্সকানি কথিতানি.
৫. কেসকম্বলসুত্তৰণ্ণনা
১৩৮. পঞ্চমে তন্তাৰুতানং ৰত্থানন্তি পচ্চত্তে সামিৰচনং, তন্তেহি ৰাযিতৰত্থানীতি অত্থো. কেসকম্বলোতি মনুস্সকেসেহি ৰাযিতকম্বলো. পুথুসমণব্রাহ্মণৰাদানন্তি ইদম্পি পচ্চত্তে সামিৰচনং. পটিকিট্ঠোতি পচ্ছিমকো লামকো. মোঘপুরিসোতি তুচ্ছপুরিসো. পটিবাহতীতি পটিসেধেতি. খিপ্পং উড্ডেয্যাতি কুমিনং ওড্ডেয্য. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানত্থানেৰ.
৮. অস্সখল়ুঙ্কসুত্তৰণ্ণনা
১৪১. অট্ঠমে অস্সখল়ুঙ্কোতি অস্সপোতো. ইদমস্স জৰস্মিং ৰদামীতি অযমস্স ঞাণজৰোতি ৰদামি. ইদমস্স ৰণ্ণস্মিং ৰদামীতি অযমস্স গুণৰণ্ণোতি ৰদামি. ইদমস্স আরোহপরিণাহস্মিন্তি অযমস্স উচ্চভাৰো পরিমণ্ডলভাৰোতি ৰদামীতি.
৯. অস্সপরস্সসুত্তৰণ্ণনা
১৪২. নৰমে অস্সপরস্সেতি অস্সেসু পরস্সে. পুরিসপরস্সেতি পুরিসেসু পরস্সে, পুরিসপুরিসেতি অত্থো. ইমস্মিং সুত্তে তীণি মগ্গফলানি কথিতানি. তত্থ অযং তীহি মগ্গেহি ঞাণজৰসম্পন্নোতি ৰেদিতব্বো.
১০. অস্সাজানীযসুত্তৰণ্ণনা
১৪৩. দসমে ভদ্রেতি ভদ্দকে. অস্সাজানীযেতি কারণাকারণং জাননকে অস্সে. পুরিসাজানীযেসুপি এসেৰ নযো. ইমস্মিং সুত্তে অরহত্তফলং কথিতং. তত্রাযং অরহত্তমগ্গেন ঞাণজৰসম্পন্নোতি ৰেদিতব্বো.
১১. পঠমমোরনিৰাপসুত্তৰণ্ণনা
১৪৪. একাদসমে অচ্চন্তনিট্ঠোতি অন্তং অতিক্কন্তনিট্ঠো, অকুপ্পনিট্ঠো ধুৰনিট্ঠোতি অত্থো. সেসং সদিসমেৰ.
১২. দুতিযমোরনিৰাপসুত্তৰণ্ণনা
১৪৫. দ্ৰাদসমে ইদ্ধিপাটিহারিযেনাতি ইজ্ঝনকপাটিহারিযেন. আদেসনাপাটিহারিযেনাতি আদিসিত্ৰা অপদিসিত্ৰা কথনঅনুকথনকথাপাটিহারিযেন.
১৩. ততিযমোরনিৰাপসুত্তৰণ্ণনা
১৪৬. তেরসমে সম্মাদিট্ঠিযাতি ফলসমাপত্তত্থায সম্মাদিট্ঠিযা. সম্মাঞাণেনাতি ফলঞাণেন. সম্মাৰিমুত্তিযাতি সেসেহি ফলসমাপত্তিধম্মেহি. ইমেসু তীসুপি সুত্তেসু খীণাসৰোৰ কথিতোতি.
যোধাজীৰৰগ্গো চতুত্থো.
(১৫) ৫. মঙ্গলৰগ্গো
১-৯. অকুসলসুত্তাদিৰণ্ণনা
১৪৭-১৫৫. পঞ্চমস্স পঠমে যথাভতং নিক্খিত্তোতি যথা আনেত্ৰা ঠপিতো. দুতিযে সাৰজ্জেনাতি সদোসেন. ততিযে ৰিসমেনাতি সপক্খলনেন. সমেনাতি অপক্খলনেন. চতুত্থে অসুচিনাতি গূথসদিসেন অপরিসুদ্ধেন অমেজ্ঝেন. সুচিনাতি পরিসুদ্ধেন মেজ্ঝেন. পঞ্চমাদীনি উত্তানানেৰ.
১০. পুব্বণ্হসুত্তৰণ্ণনা
১৫৬. দসমে সুনক্খত্তন্তিআদীসু যস্মিং দিৰসে তযো সুচরিতধম্মা পূরিতা হোন্তি, সো দিৰসো লদ্ধনক্খত্তযোগো নাম, তেনস্স সদা সুনক্খত্তং নাম হোতীতি ৰুচ্চতি. স্ৰেৰ দিৰসো কতমঙ্গলো নাম হোতি, তেনস্স সদা সুমঙ্গলন্তি ৰুচ্চতি. পভাতম্পিস্স সদা সুপ্পভাতমেৰ, সযনতো উট্ঠানম্পি সুহুট্ঠিতমেৰ, খণোপি সুক্খণোৰ, মুহুত্তোপি সুমুহুত্তোৰ. এত্থ চ দসচ্ছরপমাণো কালো খণো নাম, তেন খণেন দসক্খণো কালো লযো নাম, তেন লযেন চ দসলযো কালো খণলযো নাম, তেন দসগুণো মুহুত্তো নাম, তেন দসগুণো খণমুহুত্তো নামাতি অযং ৰিভাগো ৰেদিতব্বো. সুযিট্ঠং ব্রহ্মচারিসূতি যস্মিং দিৰসে তীণি সুচরিতানি পূরিতানি, তদাস্স সেট্ঠচারীসু দিন্নদানং সুযিট্ঠং নাম হোতি. পদক্খিণং কাযকম্মন্তি তং দিৰসং তেন কতং কাযকম্মং ৰড্ঢিকাযকম্মং নাম হোতি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. পদক্খিণানি কত্ৰানাতি ৰড্ঢিযুত্তানি কাযকম্মাদীনি কত্ৰা. লভন্তত্থে পদক্খিণেতি পদক্খিণে ৰড্ঢিঅত্থেযেৰ লভতি. সেসং উত্তানমেৰাতি.
মঙ্গলৰগ্গো পঞ্চমো.
ততিযপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.