পটাচারাথেরীৰত্থু

২৩৮. চতুত্থে ৰিনযধরানং যদিদং পটাচারাতি পটাচারা থেরী ৰিনযধরানং অগ্গাতি দস্সেতি. সা কির পদুমুত্তরবুদ্ধকালে হংসৰতিযং কুলগেহে পটিসন্ধিং গণ্হিত্ৰা অপরভাগে সত্থু ধম্মদেসনং সুণন্তী সত্থারং একং ভিক্খুনিং ৰিনযধরানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৰা অধিকারকম্মং কত্ৰা তং ঠানন্তরং পত্থেসি. সা যাৰজীৰং কুসলং কত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরিত্ৰা কস্সপবুদ্ধকালে কিকিস্স কাসিরঞ্ঞো গেহে পটিসন্ধিং গণ্হিত্ৰা সত্তন্নং ভগিনীনং অব্ভন্তরা হুত্ৰা ৰীসতি ৰস্সসহস্সানি ব্রহ্মচরিযং চরিত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘস্স পরিৰেণং কত্ৰা পুন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা একং বুদ্ধন্তরং সম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং সেট্ঠিগেহে পটিসন্ধিং গণ্হি.

সা অপরভাগে ৰযপ্পত্তা অত্তনো গেহে একেন কম্মকারেন সদ্ধিং সন্থৰং কত্ৰা অপরভাগে অত্তনো সমানজাতিকং কুলং গচ্ছন্তী কতসন্থৰস্স পুরিসস্স সঞ্ঞং অদাসি – ‘‘ন ত্ৰং স্ৰে পট্ঠায মং পটিহারসতেনপি দট্ঠুং লভিস্সসি, সচে তে কম্মং অত্থি, ইদানি মং গণ্হিত্ৰা গচ্ছাহী’’তি. সো ‘‘এৰং হোতূ’’তি অনুচ্ছৰিকং হত্থসারং গহেত্ৰা তং আদায নগরতো তীণি চত্তারি যোজনানি পটিক্কমিত্ৰা একস্মিং গামকে ৰাসং কপ্পেসি.

অথ অপরভাগে তস্সা কুচ্ছিযং গব্ভো পতিট্ঠাসি. সা গব্ভে পরিপক্কে ‘‘ইদং অম্হাকং অনাথট্ঠানং, কুলগেহং গচ্ছাম সামী’’তি আহ. সো ‘‘অজ্জ গচ্ছাম, স্ৰে গচ্ছামা’’তি গন্তুং অসক্কোন্তো কালং ৰীতিনামেসি. সা তস্স কারণং ঞত্ৰা ‘‘নাযং বালো মং নেস্সতী’’তি তস্মিং বহি গতে ‘‘একিকাৰ কুলগেহং গমিস্সামী’’তি মগ্গং পটিপজ্জি. সো আগন্ত্ৰা তং গেহে অপস্সন্তো পটিৰিস্সকে পুচ্ছিত্ৰা ‘‘কুলগেহং গতা’’তি সুত্ৰা ‘‘মং নিস্সায কুলধীতা অনাথা জাতা’’তি পদানুপদিকং গন্ত্ৰা সম্পাপুণি. তস্সা অন্তরামগ্গেৰ গব্ভৰুট্ঠানং অহোসি. ততো ‘‘যস্সত্থায মযং গচ্ছেয্যাম, সো অত্থো অন্তরামগ্গেৰ নিপ্ফন্নো, ইদানি গন্ত্ৰা কিং করিস্সামা’’তি পটিনিৰত্তিংসু. পুন তস্সা কুচ্ছিযং গব্ভো পতিট্ঠাসীতি পুরিমনযেনেৰ ৰিত্থারেতব্বং.

অন্তরামগ্গে পনস্সা গব্ভৰুট্ঠানে জাতমত্তেযেৰ চতূসু দিসাসু মহামেঘো উট্ঠহি. সা তং পুরিসং আহ – ‘‘সামি, অৰেলায চতূসু দিসাসু মেঘো উট্ঠিতো, অত্তনো ৰসনট্ঠানং কাতুং ৰাযমাহী’’তি. সো ‘‘এৰং করিস্সামী’’তি দণ্ডকেহি কুটিকং কত্ৰা ‘‘ছদনত্থায তিণং আহরিস্সামী’’তি একস্মিং মহাৰম্মিকপাদে তিণং ছিন্দতি. অথ নং ৰম্মিকে নিপন্নো কণ্হসপ্পো পাদে ডংসি, সো তস্মিংযেৰ ঠানে পতিতো. সাপি ‘‘ইদানি আগমিস্সতি, ইদানি আগমিস্সতী’’তি সব্বরত্তিং খেপেত্ৰা ‘‘অদ্ধা মং সো ‘অনাথা এসা’তি মগ্গে ছড্ডেত্ৰা গতো ভৰিস্সতী’’তি আলোকে সঞ্জাতে পদানুসারেন ওলোকেন্তী ৰম্মিকপাদে পতিতং দিস্ৰা ‘‘মং নিস্সায নট্ঠো পুরিসো’’তি পরিদেৰিত্ৰা দহরদারকং পস্সেনাদায মহল্লকং অঙ্গুলীহি গাহাপেত্ৰা মগ্গেন গচ্ছন্তী অন্তরামগ্গে একং উত্তাননদিং দিস্ৰা ‘‘দ্ৰেপি দারকে একপ্পহারেনেৰ আদায গন্তুং ন সক্খিস্সামী’’তি জেট্ঠকং ওরিমতীরে ঠপেত্ৰা দহরং পরতীরং নেত্ৰা পিলোতিকচুম্বটকে নিপজ্জাপেত্ৰা পুন নিৰত্তিত্ৰা ‘‘ইতরং গহেত্ৰা গমিস্সামী’’তি নদিং ওতরি.

অথস্সা নদীমজ্ঝং পত্তকালে একো সেনো ‘‘মংসপিণ্ডো অয’’ন্তি সঞ্ঞায দারকং ৰিজ্ঝিতুং আগচ্ছতি. সা হত্থং পসারেত্ৰা সেনং পলাপেসি. তস্সা তং হত্থৰিকারং দিস্ৰা মহল্লকদারকো ‘‘মং পক্কোসতী’’তি সঞ্ঞায নদিং ওতরিত্ৰা সোতে পতিতো যথাসোতং অগমাসি. সোপি সেনো তস্সা অসম্পত্তায এৰ তং দহরদারকং গণ্হিত্ৰা অগমাসি. সা বলৰসোকাভিভূতা অন্তরামগ্গে ইমং ৰিলাপগীতং গাযন্তী গচ্ছতি –

‘‘উভো পুত্তা কালঙ্কতা, পন্থে ময্হং পতী মতো’’তি.

সা এৰং ৰিলপমানাৰ সাৰত্থিং পত্ৰা কুলসভাগং গন্ত্ৰাপি সোকৰসেনেৰ অত্তনো গেহং ৰৰত্থপেতুং অসক্কোন্তী ‘‘ইমস্মিং ঠানে এৰংৰিধং নাম কুলং অত্থি, কতরং তং গেহ’’ন্তি পটিপুচ্ছি. ত্ৰং তং কুলং পটিপুচ্ছিত্ৰা কিং করিস্সসি? তেসং ৰসনগেহং ৰাতপ্পহারেন পতিতং, তত্থেৰ তে সব্বেপি জীৰিতক্খযং পত্তা, অথ নে খুদ্দকমহল্লকে একচিতকস্মিংযেৰ ঝাপেন্তি, পস্স এসা ধূমৰট্টি পঞ্ঞাযতীতি. সা তং কথং সুত্ৰাৰ কিং তুম্হে ৰদথা’’তি অত্তনো নিৰত্থসাটকং সন্ধারেতুং অসক্কোন্তী জাতনিযামেনেৰ বাহা পগ্গয্হ কন্দমানা ঞাতীনং চিতকট্ঠানং গন্ত্ৰা তং ৰিলাপগীতং পরিপুণ্ণং কত্ৰা পরিদেৰমানা –

‘‘উভো পুত্তা কালঙ্কতা, পন্থে ময্হং পতী মতো;

মাতা পিতা চ ভাতা চ, একচিতকস্মিং ডয্হরে’’তি. –

আহ. অঞ্ঞেন জনেন সাটকং দিন্নম্পি ফালেত্ৰা ফালেত্ৰা ছড্ডেতি. অথ নং দিট্ঠদিট্ঠট্ঠানে মহাজনো পরিৰারেত্ৰা চরতি. অথস্সা ‘‘অযং পটাচারং পটপরিহরণং ৰিনা চরতী’’তি পটাচারাতেৰ নামং অকংসু. যস্মা চস্সা সো নগ্গভাৰেন অলজ্জীআচারো পাকটো অহোসি, তস্মা পতিতো আচারো অস্সাতি পটাচারাত্ৰেৰ নামং অকংসু.

সা একদিৰসং সত্থরি মহাজনস্স ধম্মং দেসেন্তে ৰিহারং পৰিসিত্ৰা পরিসপরিযন্তে অট্ঠাসি. সত্থা মেত্তাফরণেন ফরিত্ৰা ‘‘সতিং পটিলভ, ভগিনি, সতিং পটিলভ, ভগিনী’’তি আহ. তস্সা সত্থু ৰচনং সুত্ৰা বলৰহিরোত্তপ্পং আগতং, সা তত্থেৰ ভূমিযং নিসীদি. অৰিদূরে ঠিতো পুরিসো উত্তরিসাটকং খিপিত্ৰা অদাসি. সা তং নিৰাসেত্ৰা ধম্মং অস্সোসি. সত্থা তস্সা চরিযৰসেন ইমা ধম্মপদে গাথা আহ –

‘‘ন সন্তি পুত্তা তাণায, ন পিতা নাপি বন্ধৰা;

অন্তকেনাধিপন্নস্স, নত্থি ঞাতীসু তাণতা.

‘‘এতমত্থৰসং ঞত্ৰা, পণ্ডিতো সীলসংৰুতো;

নিব্বানগমনং মগ্গং, খিপ্পমেৰ ৰিসোধযে’’তি. (ধ. প. ২৮৮-২৮৯);

সা গাথাপরিযোসানে যথাঠিতাৰ সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা পব্বজ্জং যাচি. সত্থা ‘‘তস্সা ভিক্খুনিউপস্সযং গন্ত্ৰা পব্বজা’’তি পব্বজ্জং সম্পটিচ্ছি. সা পব্বজিত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং পত্ৰা বুদ্ধৰচনং গণ্হন্তী ৰিনযপিটকে চিণ্ণৰসী অহোসি. অপরভাগে সত্থা জেতৰনে নিসিন্নো ভিক্খুনিযো পটিপাটিযা ঠানন্তরে ঠপেন্তো পটাচারং ৰিনযধরানং অগ্গট্ঠানে ঠপেসীতি.