(৭) সত্ত দিট্ঠিযো
৯৫১. (ক) তত্থ কতমা সত্ত দিট্ঠিযো? ইধেকচ্চো সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা এৰংৰাদী হোতি এৰংদিট্ঠি – ‘‘যতো খো, ভো, অযং অত্তা রূপী চাতুমহাভূতিকো [চাতুম্মহাভূতিকো (সী. স্যা.)] মাতাপেত্তিকসম্ভৰো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো ভো, অযং অত্তা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি.
(খ) তমঞ্ঞো এৰমাহ – ‘‘অত্থি খো, ভো, এসো অত্তা যং ত্ৰং ৰদেসি. ‘নেসো নত্থী’তি ৰদামি. নো চ খো, ভো, অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতি. অত্থি খো ভো অঞ্ঞো অত্তা দিব্বো রূপী কামাৰচরো কবল়ীকারভক্খো. তং ত্ৰং ন জানাসি ন পস্সসি. তমহং জানামি পস্সামি. সো খো, ভো, অত্তা যতো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো, ভো, অযং অত্তা সম্মাসমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি.
(গ) তমঞ্ঞো এৰমাহ – ‘‘অত্থি খো, ভো, এসো অত্তা যং ত্ৰং ৰদেসি. ‘নেসো নত্থী’তি ৰদামি. নো চ খো, ভো, অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতি. অত্থি খো, ভো, অঞ্ঞো অত্তা দিব্বো রূপী মনোমযো সব্বঙ্গপচ্চঙ্গী অহীনিন্দ্রিযো. তং ত্ৰং ন জানাসি ন পস্সসি. তমহং জানামি পস্সামি. সো খো, ভো, অত্তা যতো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো, ভো, অযং অত্তা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি.
(ঘ) তমঞ্ঞো এৰমাহ – ‘‘অত্থি খো, ভো, এসো অত্তা যং ত্ৰং ৰদেসি. ‘নেসো নত্থী’তি ৰদামি. নো চ খো, ভো, অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতি. অত্থি খো, ভো, অঞ্ঞো অত্তা সব্বসো রূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা পটিঘসঞ্ঞানং অত্থঙ্গমা নানত্তসঞ্ঞানং অমনসিকারা অনন্তো আকাসোতি আকাসানঞ্চাযতনূপগো. তং ত্ৰং ন জানাসি ন পস্সসি. তমহং জানামি পস্সামি. সো খো, ভো, অত্তা যতো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো, ভো, অযং অত্তা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি.
(ঙ) তমঞ্ঞো এৰমাহ – ‘‘অত্থি খো, ভো, এসো অত্তা যং ত্ৰং ৰদেসি. ‘নেসো নত্থী’তি ৰদামি. নো চ খো, ভো, অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতি. অত্থি খো, ভো, অঞ্ঞো অত্তা সব্বসো আকাসানঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম অনন্তং ৰিঞ্ঞাণন্তি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগো. তং ত্ৰং ন জানাসি ন পস্সসি. তমহং জানামি পস্সামি. সো খো, ভো, অত্তা যতো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো, ভো, অযং অত্তা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি.
(চ) তমঞ্ঞো এৰমাহ – ‘‘অত্থি খো, ভো, এসো অত্তা যং ত্ৰং ৰদেসি. ‘নেসো নত্থী’তি ৰদামি. নো চ খো, ভো, অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতি. অত্থি খো, ভো, অঞ্ঞো অত্তা সব্বসো ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম নত্থি কিঞ্চীতি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনূপগো. তং ত্ৰং ন জানাসি ন পস্সসি. তমহং জানামি পস্সামি. সো খো, ভো, অত্তা যতো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো, ভো, অযং অত্তা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি.
(ছ) তমঞ্ঞো এৰমাহ – ‘‘অত্থি খো পন এসো অত্তা যং ত্ৰং ৰদেসি. ‘নেসো নত্থী’তি ৰদামি. নো চ খো, ভো, অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতি. অত্থি খো, ভো, অঞ্ঞো অত্তা সব্বসো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনূপগো. তং ত্ৰং ন জানাসি ন পস্সসি. তমহং জানামি পস্সামি. সো খো, ভো, অত্তা যতো কাযস্স ভেদা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা, এত্তাৰতা খো, ভো, অযং অত্তা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তি. ইত্থেকে সতো সত্তস্স উচ্ছেদং ৰিনাসং ৰিভৰং পঞ্ঞপেন্তি. ইমা সত্ত দিট্ঠিযো.
সত্তকং.