৫. চাগানুস্সতিকথা
১৬০. চাগানুস্সতিং ভাৰেতুকামেন পন পকতিযা চাগাধিমুত্তেন নিচ্চপ্পৰত্তদানসংৰিভাগেন ভৰিতব্বং. অথ ৰা পন ভাৰনং আরভন্তেন ইতো দানি পভুতি সতি পটিগ্গাহকে অন্তমসো একালোপমত্তম্পি দানং অদত্ৰা ন ভুঞ্জিস্সামীতি সমাদানং কত্ৰা তংদিৰসং গুণৰিসিট্ঠেসু পটিগ্গাহকেসু যথাসত্তি যথাবলং দানং দত্ৰা তত্থ নিমিত্তং গণ্হিত্ৰা রহোগতেন পটিসল্লীনেন ‘‘লাভা ৰত মে সুলদ্ধং ৰত মে, যোহং মচ্ছেরমলপরিযুট্ঠিতায পজায ৰিগতমলমচ্ছেরেন চেতসা ৰিহরামি মুত্তচাগো পযতপাণি ৰোস্সগ্গরতো যাচযোগো দানসংৰিভাগরতো’’তি এৰং ৰিগতমলমচ্ছেরতাদিগুণৰসেন অত্তনো চাগো অনুস্সরিতব্বো.
তত্থ লাভা ৰত মেতি ময্হং ৰত লাভা, যে ইমে ‘‘আযুং খো পন দত্ৰা আযুস্স ভাগী হোতি দিব্বস্স ৰা মানুসস্স ৰা’’ ইতি (অ. নি. ৫.৩৭) চ, ‘‘দদং পিযো হোতি ভজন্তি নং বহূ’’ ইতি (অ. নি. ৫.৩৪) চ, ‘‘দদমানো পিযো হোতি, সতং ধম্মং অনুক্কমং’’ ইতি (অ. নি. ৫.৩৫) চ এৰমাদীহি নযেহি ভগৰতা দাযকস্স লাভা সংৰণ্ণিতা, তে ময্হং অৰস্সং ভাগিনোতি অধিপ্পাযো. সুলদ্ধং ৰত মেতি যং মযা ইদং সাসনং মনুস্সত্তং ৰা লদ্ধং, তং সুলদ্ধং ৰত মে. কস্মা? যোহং মচ্ছেরমলপরিযুট্ঠিতায পজায…পে… দানসংৰিভাগরতোতি.
তত্থ মচ্ছেরমলপরিযুট্ঠিতাযাতি মচ্ছেরমলেন অভিভূতায. পজাযাতি পজাযনৰসেন সত্তা ৰুচ্চন্তি. তস্মা অত্তনো সম্পত্তীনং পরসাধারণভাৰমসহনলক্খণেন চিত্তস্স পভস্সরভাৰদূসকানং কণ্হধম্মানং অঞ্ঞতরেন মচ্ছেরমলেন অভিভূতেসু সত্তেসূতি অযমেত্থ অত্থো. ৰিগতমলমচ্ছেরেনাতি অঞ্ঞেসম্পি রাগদোসাদিমলানঞ্চেৰ মচ্ছেরস্স চ ৰিগতত্তা ৰিগতমলমচ্ছেরেন. চেতসা ৰিহরামীতি যথাৰুত্তপ্পকারচিত্তো হুত্ৰা ৰসামীতি অত্থো. সুত্তেসু পন মহানামসক্কস্স সোতাপন্নস্স সতো নিস্সযৰিহারং পুচ্ছতো নিস্সযৰিহারৰসেন দেসিতত্তা অগারং অজ্ঝাৰসামীতি ৰুত্তং. তত্থ অভিভৰিত্ৰা ৰসামীতি অত্থো.
মুত্তচাগোতি ৰিস্সট্ঠচাগো. পযতপাণীতি পরিসুদ্ধহত্থো. সক্কচ্চং সহত্থা দেয্যধম্মং দাতুং সদা ধোতহত্থোযেৰাতি ৰুত্তং হোতি. ৰোস্সগ্গরতোতি ৰোস্সজ্জনং ৰোস্সগ্গো, পরিচ্চাগোতি অত্থো. তস্মিং ৰোস্সগ্গে সততাভিযোগৰসেন রতোতি ৰোস্সগ্গরতো. যাচযোগোতি যং যং পরে যাচন্তি, তস্স তস্স দানতো যাচনযোগোতি অত্থো. যাজযোগোতিপি পাঠো. যজনসঙ্খাতেন যাজেন যুত্তোতি অত্থো. দানসংৰিভাগরতোতি দানে চ সংৰিভাগে চ রতো. অহঞ্হি দানঞ্চ দেমি, অত্তনা পরিভুঞ্জিতব্বতোপি চ সংৰিভাগং করোমি, এত্থেৰ চস্মি উভযে রতোতি এৰং অনুস্সরতীতি অত্থো.
১৬১. তস্সেৰং ৰিগতমলমচ্ছেরতাদিগুণৰসেন অত্তনো চাগং অনুস্সরতো নেৰ তস্মিং সমযে রাগপরিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি. ন দোস…পে… ন মোহপরিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি. উজুগতমেৰস্স তস্মিং সমযে চিত্তং হোতি চাগং আরব্ভাতি (অ. নি. ৫.১০) পুরিমনযেনেৰ ৰিক্খম্ভিতনীৰরণস্স একক্খণে ঝানঙ্গানি উপ্পজ্জন্তি. চাগগুণানং পন গম্ভীরতায নানপ্পকারচাগগুণানুস্সরণাধিমুত্ততায ৰা অপ্পনং অপ্পত্ৰা উপচারপ্পত্তমেৰ ঝানং হোতি. তদেতং চাগগুণানুস্সরণৰসেন উপ্পন্নত্তা চাগানুস্সতিচ্চেৰ সঙ্খং গচ্ছতি.
ইমঞ্চ পন চাগানুস্সতিং অনুযুত্তো ভিক্খু ভিয্যোসো মত্তায চাগাধিমুত্তো হোতি, অলোভজ্ঝাসযো, মেত্তায অনুলোমকারী, ৰিসারদো, পীতিপামোজ্জবহুলো, উত্তরি অপ্পটিৰিজ্ঝন্তো পন সুগতিপরাযনো হোতি.
তস্মা হৰে অপ্পমাদং, কযিরাথ সুমেধসো;
এৰং মহানুভাৰায, চাগানুস্সতিযা সদাতি.
ইদং চাগানুস্সতিযং ৰিত্থারকথামুখং.