৫৭. কত্ত
ননুচারম্ভেতি ৰুত্তং- ‘কিরিযারম্ভে’তি কথন্তি আহ- ‘সোচে’চ্চাদি. সো চ আরম্ভো. কিরিযাযেৰ আরম্ভোকিরিযারম্ভো তস্মিং. কিরিযারম্ভেতি সামঞ্ঞেন ৰুত্তত্তা কিরিযত্থৰিসেসনং ৰা এতংসিযা পচ্চযত্থৰিসেসনং ৰা উভযথাপি ন দোসোতি দস্সেতুমাহ- ‘কিরিযত্থৰিসেসনং চেত’ন্তিআদি. পচ্চযত্থৰিসেসনপক্খেপি সামত্থিযা আরম্ভে কিরিযত্থস্সাপি পৰত্তী হোতীতি দস্সেতুমাহ- ‘কিরিযত্থস্সাপি’চ্চাদি. সামত্থিযং দস্সেতি ‘সামত্থিযম্পনা’তিআদিনা. অনন্তরসুত্তেন যো ৰিহিতো ক্তো, সোপি সামঞ্ঞেন ৰচনতো ভাৰকম্মেসু আরম্ভেপি হোতীতি যোজনা. সামঞ্ঞেন ৰচনতোতি ‘‘ক্তো ভাৰকম্মেসূ’’তি (৫-৫৬) সামঞ্ঞেন ৰচনতো. ভাৰকম্মেসুচেতি এৰং ন ৰুত্তন্তি ‘যথাপত্তঞ্চে’তি ৰদতা ৰুত্তিকারেনেৰং ন ৰুত্তন্তি অত্থো.
কস্মা এৰং ন ৰুত্তন্তি আহ- ‘পুব্বস্মিং ৰিযা’তি আদি. অনিযমুপ্পত্তি সঞ্ঞায সতি ঞাপনন্তি তন্নিসেধেতুমাহ- ‘পুনব্বচনতো’তিআদি. মাসঙ্কীতি কম্মনি, তেনেৰুপ্পত্তীতি পঠমা. এৰং মঞ্ঞতে ‘‘ভাৰকম্ম গহণং চাকারেনানুকড্ঢিয ‘ভাৰকম্মেসু চা’ত্যনেন ক্তেৰিধীয মানে ইদমাসঙ্কীযতে ‘পুব্বেনেৰ সামঞ্ঞেন সিদ্ধে পুনব্বচনা [পুনব্বচনং] কিরিযত্থানিযমেন ত্তস্সুপ্পত্তী’তি, যথাপত্তঞ্চেতি হ্যুচ্চমানে চকারেন যথাপত্তম্পি কারিযমনুঞ্ঞাযতেতি পুব্বেনেৰ ৰচনেন ভাৰকম্মেস্ৰারম্ভেপি যথাপত্তো ক্তো ভৰতীতি ৰিঞ্ঞাযতে’’তি. এৰঞ্চরহি ভাৰকম্মেস্ৰারম্ভেপি পুব্বেনেৰ সিদ্ধত্তা ‘‘কত্তরিআরম্ভে’’ইচ্চেৰ ৰুচ্চেয্য কিং চকারেনে চ্চাসঙ্কিযাহ- ‘পদানমৰধারণ ফলত্তা’চ্চাদি.
ননুচাদিভূতো কিরিযাক্খণো আরম্ভো নাম, বহূহি কিরিযাক্খণেহি কটে পরিসমত্তেযেৰ ভূতো কালো চ ভৰতীতি কিরিযাফলস্সাপরিনিপ্ফন্নত্তা ৰত্তমানোৰ কালোতি তত্রক্তো ন পপ্পোতিচ্চাসঙ্কিযাহ- ‘কিরিযাফলস্সি’চ্চাদি. কটেকদেসস্সাপি কটত্তা তস্স চ নিব্বত্তত্তা ভূতৰচনিচ্ছাতি ভাৰো. ননুচাদিসূতে কিরিযাক্খণকালে কটো নাভিনিব্বত্তো, কটকারণভূতা বীরণাৰ হি তদা সন্তি, ন চ তদৰত্থা তে এৰ কটোতি কথং ‘পকতো কটো’তি ভূতকালেন পকতসদ্দেন কটসদ্দসমানাধিকরণত্তমিচ্চাহ- ‘আদিভূতেনে’চ্চাদি. তত্থ তস্মিং ৰিসেসে. পকত্তুং আরভি, পকত্তুং আরভীযিত্থ, পসোত্তুং আরভি, পসোত্তুং আরভনন্তি অত্থে ত্তো.