৩২. গুহা

সদ্দিকানন্তি পাণিনিযকচ্চাযনাদিৰেয্যাকরণানং. পেসনং সক্কারপুব্বকং ৰা নিযোজনং. কামচারানুঞ্ঞাতি কত্তুমিচ্ছতো যথিচ্ছ মনুজাননং অতিসগ্গোনামাতি অত্থো. নিমিত্তভূতস্সাতি ‘‘ভোতা কটো কত্তব্বো’চ্চাদীসু কটকরণাদিনো কারণভূতস্স.

ননু চ সামঞ্ঞেন ৰিহিতা এ(তে), তথা চ সতি ৰিজ্ঝত্থৰিহি তেহি এয্যাদীহি তে বাধীযন্তিচ্চাহ- ‘নচে’চ্চাদি. ৰিধিৰিসেসত্তে পীতি ৰিধানং ৰিধি নিযোজনং কিরিযাসু ব্যাপারণা, তস্স ৰিধিনো পেসাদীনং ৰিসেসত্তেপি, নাৰস্সন্তিআদি জযাদিচ্চব্যাখ্যানং নিস্সায ৰুত্তং, ৰুত্তঞ্হি তেন ‘‘কিমত্থং পেসাদীসু কিচ্চসঞ্ঞিনো তব্বঅনীযণ্যত্যপ্পচ্চযা ৰিধীযন্তে, ন সামঞ্ঞেন ভাৰকম্মেসু ৰিহিতা, এৰমেতে [ৰিহিতাএৰ, ৰো-কাসিকাৰুত্তি] পেস্ৰাদীঞ্ঞস্ৰত্র চ ভৰিস্সন্তীতি ৰিসেসৰিহিতেন ৰিধ্যাদীসু পচ্চযেন বাধীযন্তে, ৰাসরূপৰিধিনা ভৰিস্সন্তি এৰঞ্চরহি এতং ঞাপেতি ‘ইত্থীঅধিকারতো পরেন ৰাসরূপৰিধি নাৰস্সম্ভৰতী’তি [কিমত্থমিচ্চাদি চোদ্য, ৰিচসসৰিহিতেচ্চাদি পরিহারো, কিচ্চা হি সামঞ্ঞেন ৰিহিতা, পঞ্চমী তু পেসাদিনাত্থৰিসেসেন, অতো তেন ৰিসেসৰিহিতেন কিচ্চা পেসাদিৰিসযে বাধীযেরন্তি পুনব্বিযতে, ৰাসরূপেচ্চাদিনা পরিহারং ৰিঘটযতি. এৰং চরহিচ্চাদিনা পেসাদীসু কিচ্চৰিধানস্স ঞাপকত্তং দস্সযতি. (জিনিন্দবুদ্ধিনু ২১ স)]. অসরূপৰিধি অসরূপাপৰাদপ্পচ্চযো ৰা ৰিকপ্পেন বাধকো হোতি উস্সগ্গস্সাতি এতং অৰস্সং ন হোতীতি ঞাপনত্থম্পি ন ৰিধীযতেতি যোজনা. ‘‘ৰা-সরূপো-নিত্থিযং’’তি (পা, ৩-১-৯৪) পরসুত্তং. ধাত্ৰধিকারেৰিহিতো অসরূপো অপৰাদপ্পচ্চযো উস্সগ্গস্স বাধকো ভৰতি ইত্থি অধিকারে ৰিহিতপ্পচ্চযং ৰজ্জযিত্ৰাতি অত্থো. হেট্ঠা ৰুত্তানুসারেনেদং ৰিঞ্ঞাতব্বং.

ভোতা খলু কটো কাতব্বোচ্চাদি পেসনে. ত্ৰযা কটো কাতব্বোতি অনুঞ্ঞাযং. পত্তকালে পরমুদাহরণং. এত্থ পন কটকরণে কালারোচনমত্তমেৰ ৰিঞ্ঞাযতি, ন পেসাদি. ‘‘সত্ত্যরহেস্ৰেয্যাদী’’তি (৬-১১) সুত্তং ৰিসেসৰিহিতং, তেনাহ- ‘সামঞ্ঞ ৰিধানতো’চ্চাদি. সত্তিৰিসিট্ঠেচ্চাদিনা ৰুত্তমত্থং ৰিৰরতি ‘সত্তী’তিআদিনা. কথং সত্তিৰিসিট্ঠতা কত্তুনোতি আহ- ‘তংযোগা’তি. তায সত্তিযা যোগো তংযোগো. অৰস্সকাধমীণতাৰিসিট্ঠে তু কত্তরি কিচ্চানং তদঞ্ঞেসঞ্চ ভাৰায ৰিসুং- সুত্তিতং, তেন, ৰুত্তং ‘আৰস্সকাধমীণতা ৰিসিট্ঠেৰ কত্তরী’তি. সব্বত্থেৰেত্থ ‘উদ্ধং মুহুত্ততো’তিআদিনা একেকমুদাহরণং কমেন দস্সিতং. ভোতা রজ্জং কাতব্বন্তি অরহে, ভৰতা রজ্জং কাতব্বন্তি অত্থো. ভৰং অরহোতি পন অরহকত্তুত্তপ্পকাসনত্থং ৰুত্তং. এৰমুপরিপি. সব্বমেতং বহুলগ্গহণানুভাৰেনেতি ৰিঞ্ঞেয্যং.