১২৮. অত্যা
ৰুত্তিযং এতস্মিং ৰিসযেতি এত্থ এতস্মিন্তি ত্যাদিন্তৰজ্জিতপচ্চয ৰিসযেতি অত্থো. ৰিঞ্ঞাযমানত্তা ঞাপিতো হোতীতি গম্যতে. ন ঞাপকতোতি ইমিনা ইদং দস্সেতি ‘‘কিঞ্চি ৰচনানুসারতো ৰিঞ্ঞাযমানতামত্তেন ঞাপীযতে কিঞ্চি ঞাপকেন, অস্মিম্পক্খে ৰুত্তানুসারতো কত্থচি কস্সচি ধাতুনো অপ্পযোগো ৰিঞ্ঞাপীযতী’’তি. পক্খন্তরমাহ- ‘ঞাপকত্তাযেৰ ৰা’তিআদি. সমত্থেতি তথাহিচ্চাদিনা. অসস্সাপ্পযোগোতি অসধাতুস্স কিস্মিঞ্চি তব্বাদিকে পচ্চযে পরে ভৰিতব্বন্তিআদীনমপ্পযোগোতি অত্থো.
ৰিনাপি সুত্তন্তি ‘‘অত্যাদী’’তিআদিকং সুত্তং ৰিনাপি. এৰং মঞ্ঞতে ‘‘অসস্স ভূআদেসেন সাধীযমানং সব্বমিট্ঠং বহুলাধিকারতো ভূধাতুনাৰ সিজ্ঝতি ৰিনাপি ভূআদেসসুত্তন্তরন্তি কত্থচি কস্সচি অপ্পযোগস্স ঞাপকত্তম্পিস্স যুজ্জতি অঞ্ঞত্থ করীযমানমিহাপি অত্থৰন্তং সিযা’’তি.
যেতি ধাতুপ্পযোগা যস্মিন্তি ৰিসযে, পাতিস্সাতি ‘পা-রক্খণে’তীমস্স, নপ্পযোগো পাযযতি পাযযিতব্বন্তিআদিপ্পযোগো ন হোতীতি. এৰমুপরিপি যথাযোগং ঞেয্যং. ব্রূস্সাতি ‘ব্রূ=ৰচনে’ইচ্চস্স. অদিস্সাতি ‘অদ-ভক্খণে’ইচ্চস্স. ঈআদীতি ভূতে ঈআদি. এতিস্স চ ঈআদীসূতি সম্বন্ধো.
অৰবোধে এতিস্স ণিসেসু চ ঈআদীসু চ, অজ্ঝেনে এতিস্স পরোক্খাসু চ ণিসেসু চ ঈআদীসুচাতি যোজেতব্বং. সব্বত্থ নপ্পযোগোতি যোজেত্ৰা অত্থো ৰেদিতব্বো. বহুলংৰিধানতো ঞাতব্বাতি যোজনা. যক্ৰিকরণেন নিদ্দেসা ‘অস-ক্খেপনেতী মস্সা’তি ৰুত্তং, তদাহ- ‘অসস্সা’তিআদি.