১২. ধাত্ৰা
অপরিনিপ্ফন্নোতি অনিপ্ফন্নো অসিদ্ধাৰত্থোতি অত্থো. কারকসাধিযোতি যথালাভং কারকেহি সাধিযো. অসত্ৰভূতোতি অদব্বভূতো. অযন্তু কিরিযারূপো পদত্থো পচত্যাদীনং ৰিক্লেদনাদিপধানকিরিযারূপো চ তদৰযৰরূপা পুব্বপরীভূতউদ্ধনারো পনাদিকাদযো তাদত্থিযা চ পচত্যাদিৰচনীযা. তস্মা যথা ৰুত্তলক্খণে ধাত্ৰত্থে ধাতুতো ৰিধীযমানো ত্যাদিপ্পচ্চযো তথাভূতমেৰ ৰদতীতি ভেদাভাৰা অভেদসঙ্খ্যাযেকৰচনেনোচ্চতে, ‘ন বহুৰচনেন, তেনেত্থ ‘ঠীযতে দেৰদত্তেন, ঠীযতে দেৰদত্তেহী’তি ভৰতি. ন যতোকুতোচীতিআদিনা যতো যত্থ ন দিস্সতি, ততো তত্থ ন হোতীতি দীপেতি. যতো যত্থ ৰিধি, স তস্স সম্বন্ধী ভৰতীতি নামেহি ৰচনীযত্থতো-ত্থন্তরভূতো যোযং ধাত্ৰত্থো কমাদীনমত্থভূতো, সো সকত্থোতি সকত্থেযেৰাযমিপ্পচ্চযো চুরাদিণিৰিযাতি ৰেদিতব্বো.
তস্সচাতি একারস্স চ. অথ অতিহত্থযতিচ্চাদো পাদিৰিসিট্ঠে এৰ ধাত্ৰত্থে ইপ্পচ্চযস্স ৰিধানা তদত্থৰিহিতেনেৰ ইপ্পচ্চযেন পাদিৰিসিট্ঠো ধাত্ৰত্থো ৰুত্তো, তেন কিমত্থো ইপ্পচ্চযন্তস্স পাদিযোগোচ্চাসঙ্কিয পযোজনমাখ্যাতুমাহ- ‘অতিহত্থযতি’চ্চাদি. ন সামত্থিযন্তি সমত্থতা নত্থীতি অত্থো.