৫৯. তস্স

ন চ সব্বেতিআদিনা বহুলাধিকারে ফলং ৰুত্তং. ভাৰসদ্দো কত্থচি কিরিযাযং ৰত্ততে ‘ভাৰে অযং ৰিধী’তি. কত্থচি অধিপ্পাযে ‘অযমেতেসং ভাৰো [ভাৰোধিপ্পাযো]’তি. কত্থচি পদত্থে ‘ইমে ভাৰা’তি. কত্থচি সত্তামত্তে‘তিণানং ভাৰো’তি. তেনাহ-‘ভাৰসদ্দস্সে’চ্চাদি. রূপসাধন দ্ৰারেনাতি ভাৰসদ্দস্স রূপসাধনদ্ৰারেন, সপ্পন্তি পকাসেন্তি অত্থ মনেনাতি সদ্দো. সোৰ অভিধানং অভিধীযতে-নেনত্থোতি কত্ৰা. বুজ্ঝতি অত্থসরূপন্তি বুদ্ধি, সাৰ পতীযতে-নেনাত্থো পচ্চেতি অত্থ মিতি ৰা পচ্চযোতি ৰুচ্চতি.

ননু চ ‘ভৰন্তি এতস্মা বুদ্ধিসদ্দা’তি ৰুত্তং তস্মা পৰত্তিনিমিত্তমুভিন্নম্পি ভৰতি, তথাসতি ‘সদ্দপ্পৰত্তিনিমিত্ত’ন্তি সদ্দস্সেৰ পৰত্তিনিমিত্ততা কস্মা ৰুত্তাতি ৰুচ্চতে. পাকটভাৰেন অভিধানাভিধেয্যসম্বন্ধস্স সদ্দস্সেৰ পৰত্তিনিমিত্ততং ৰত্ৰা ৰিসুং বুদ্ধিযা নিমিত্তস্স রূপানুগতত্তং ৰিসেসেত্ৰা পৰত্তিনিমিত্ততমস্সা দীপেতুং ‘নিমিত্তৰসাহি’চ্চাদিমাহ. দব্বেগুণোতি দব্বে ৰুত্তিযং গুণো নিমিত্তন্তি সম্বন্ধো. গুণসদ্দস্সেৰ জাতিসদ্দত্তেনোদাহরণদ্ৰযং দত্তং… গুণস্স জাতিযা ৰিসুং জাতিনিমিত্তস্সাভাৰতো [নিধিত্তস্স ভাৰতো]. কিরিযাদীতিআদিসদ্দেন দব্বাদীনং গহণং, কেচি পন কিরিযাসদ্দানং কিরিযা পৰত্তিনিমিত্তন্ত্যাহু. তেসং দেৰদত্তাদীনং অৰত্থাৰিসেসেন অৰত্থাভেদেন সামঞ্ঞং তদৰত্থা ৰিসেসসামঞ্ঞং. তেনাহ- ‘দেৰদত্তস্সা’তিআদি. ৰিজ্জমানো পদত্থো ৰিসযো যেসং দেৰদত্তাদীনং সঞ্ঞাসদ্দানং তেসং পৰত্তিনিমিত্তং জাতিলক্খণমাচিক্খিতম্পটিপাদিতন্তি অত্থো.

অনেন চ দেৰদত্তাদযো সঞ্ঞাসদ্দাপি সমানা জাতিসদ্দাতি ৰুত্তং হোতি. যদি চরহি সঞ্ঞাসদ্দাপি জাতিৰচনা সিযুং, পঞ্চৰিধত্তমেসং পরিহাযতীতি. নেদমেৰং ৰিঞ্ঞেয্যং… পসিদ্ধতরজাত্যাভিধান কঠগোৰীহিযৰাদিসদ্দা জাতিসদ্দত্তেন ৰিসুং পরিগ্গয্হন্তি.

সম্বন্ধিভেদতোতি ঘটাদিসম্বন্ধীনং ভেদতো. অভাৰস্সভেদতোতি ঘটপটাদীনং সম্বন্ধীনং ভেদেন অভাৰস্স ভেদতো অভেদেপি ভেদা উপচরিতা সন্তীতি যোজনা. যস্স সামঞ্ঞস্স ৰসা, তেসু উপচরিতভেদেস্ৰাকাসাদীসু. নিরৰযৰাৰিজ্জমানৰিসযানন্তিযে আকাসো ৰিয নিরৰযৰা অভাৰো ৰিয অসন্তা চ, তে ৰিসযো যেসং সদ্দানং তেসন্তি অত্থো. সামঞ্ঞং ভাৰোতি পুথুজ্জনাদিসামঞ্ঞং ভাৰোতি অত্থো. অলসস্স ভাৰো কিরিযাসম্বন্ধিত্তং, ব্রহ্মঞ্ঞং জাতি চাপল্যং নেপুঞ্ঞং গুণো ৰা. ৰুত্তিযং সকত্থেকন্তাতি ‘‘সকত্থে’’তি (৪-১২২) ইমিনা সকত্থে কতকপ্পচ্চযন্তাতি অত্থো. ন দট্ঠব্বন্তি সম্বন্ধো. পত্তকালোৰ পত্তকল্লং. করুণা এৰ কারুঞ্ঞং.