১৪. তম

নাকড্ঢনত্থোতি ণস্সাকড্ঢনত্থো ন হোতি. যদ্যাকড্ঢনত্থো অস্স, তদা চানুকড্ঢিতং নোত্তরত্রানুকড্ঢেয্যাতি মঞ্ঞতে, কোচিযেৰ হোতীতি হোন্তীতি ইতো ভিন্দিত্ৰা আনেতব্বং. তদা দেসস্সাতি ইমিনা ‘‘তদাদেসা তগ্গহণেন গয্হন্তী’’তি পরিভাসমুপলক্খেতি. কতযাদেসস্সাপীতি কতো যাদেসো যস্স তস্স কতযাদেসস্সাপীতি. ইকারস্সাতি যাদেসতো পুব্বে ইকারস্স, ইমিনা চাদেসাদেসীনমভেদো দস্সিতো. তসদ্দে নেকেনাপি পচ্চেকাভিসম্বন্ধে সিদ্ধেতি এৰমঞ্ঞতে- ‘‘যথা’তেন কতংকীত’ (৪-২৯) ন্ত্যাদিসুত্তে একোৰ তসদ্দো বহূহি পচ্চযত্তেহি সম্বজ্ঝতে, তথিহাপি একমেৰ তসদ্দগ্গহণং ‘তমধীতে তংজানাতী’তি পচ্চেকমভিসম্বজ্ঝতে, তস্মা কিমেতদত্থেন দ্ৰিতগ্গহণেনে’’তি. দ্ৰিতগ্গহণে পযোজনত্তযং ৰুত্তং, তত্থ পঠমং দস্সেন্তো জাননিচ্চাদিনাধিপ্পাযমাৰীকত্ৰা দ্ৰিতগ্গহণমিচ্চাদিনা পদত্থমাহ.

তত্থ-‘যো যমধীতে জানাতি চা’তি ইমিনা দ্ৰিতগ্গহণাভাৰে পচ্চযত্থাৰযৰস্স সমুচ্চযপ্পসঙ্গমাহ. সমুচ্চযে সতি(যো) যমধীতে জানাতি চ, তত্থেৰ সিযা, যো পনাধীতে কেৰলং, ন (জানাতি) তত্থ ন সিযাতি বোধযিতুং ব্যভিচারমাহ‘ন পচ্চেকাতি সম্বন্ধেনে’তি. যথা ‘‘তেন কথং কীত’’মিচ্চাদো ‘‘তেন জিতং জযতি’’চ্চাদি পচ্চেকসম্বন্ধেন ভৰতি এৰম্মাৰিঞ্ঞাযীতি যথেচ্চাদি কস্সাত্থো. ‘তেন কতং কীত’’মিচ্চাদীহি অৰত্ৰা ‘‘তেন জিতং জযতি’’চ্চাদিসুত্তেকদেসৰচনমত্থব্যত্তি তথা ৰুত্তে হোতীতি ৰুত্তং, তেন জিতমিচ্চাদো জযনাদিকা কিরিযানে কদব্বসমৰাযিত্তেন পসিদ্ধাতি যুত্তো তত্থ পচ্চেকাভিসম্বন্ধো, নেৰমজ্ঝেন ৰেদনা প্যেকদব্বসমৰাযিত্তাভিয্যোত্যধিপ্পাযো.

ইদানি দুতিযং দস্সেতি ‘জানন’মিচ্চাদি, নিমিত্ত মিট্ঠানিট্ঠবোধকারণং মুহুত্তো কত্তিকাদি, উপ্পাতো ইট্ঠানিট্ঠসূচকং পথৰিসমুদ্দাদীনং সভাৰপরিচ্চাগেনাঞ্ঞতত্তগমনং. জাননসামঞ্ঞেতি নিমিত্তাদীনং জানন সামঞ্ঞে. ‘যথাৰুত্তজাননস্স অজ্ঝেন ৰিসযত্তে হেতুমাহ- ‘তং জানাতীতি তসদ্দেন অধীযমানপরামসতো’তি. ততিযং দস্সেতি ‘যতো চে’চ্চাদিনা. যতো চ উপ্পন্নেন ৰিধিনা অজ্ঝেন ঞাতু অভিধানম্পসিদ্ধন্তি সম্বন্ধো, পোত্থকেসু পন অজ্ঝেতুঞাতূসুতি পাঠো দিস্সতি, এত্থাযমধিপ্পাযো ‘‘কত্থচি পসিদ্ধিৰিসযো হোতি তসদ্দো, তথা চ ৰুত্তং সুবোধালঙ্কারটীকাযং পক্কন্তৰিসযো তথা পসিদ্ধৰিসযো অনুভূতৰিসযো চ তংসদ্দো যং সদ্দং না পেক্খতে’তি, তস্মা পসিদ্ধিৰিসযেন তসদ্দেন পুথগেৰ পসিদ্ধিযা উপসঙ্গহত্থং দ্ৰিতগ্গহণং কত্তব্ব’’ন্তি. অত্থত্তযে ৰত্তমানস্স তু তসদ্দস্স সৰিসযো ৰিসেসো ততোৰাত্থিকেহি ৰেদিতব্বো.