(১২) ২. অন্ধকৰিন্দৰগ্গো
১. কুলূপকসুত্তং
১১১. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু অপ্পিযো চ হোতি অমনাপো চ অগরু চ অভাৰনীযো চ. কতমেহি পঞ্চহি? অসন্থৰৰিস্সাসী [অসন্থুতৰিস্সাসী (সী.), অসন্ধৰৰিস্সাসী (ক.)] চ হোতি, অনিস্সরৰিকপ্পী চ, ৰিস্সট্ঠুপসেৰী [ৰিযত্থুপসেৰী (সী.), ব্যত্থুপসেৰী (স্যা. কং.), ৰ্যত্তূপসেৰী (পী.)] চ, উপকণ্ণকজপ্পী চ, অতিযাচনকো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু অপ্পিযো চ হোতি অমনাপো চ অগরু চ অভাৰনীযো চ.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু পিযো চ হোতি মনাপো চ গরু চ ভাৰনীযো চ. কতমেহি পঞ্চহি? ন অসন্থৰৰিস্সাসী চ হোতি, ন অনিস্সরৰিকপ্পী চ, ন ৰিস্সট্ঠুপসেৰী চ, ন উপকণ্ণকজপ্পী চ, ন অতিযাচনকো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু পিযো চ হোতি মনাপো চ গরু চ ভাৰনীযো চা’’তি. পঠমং.
২. পচ্ছাসমণসুত্তং
১১২. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো ন আদাতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? অতিদূরে ৰা গচ্ছতি অচ্চাসন্নে ৰা, ন পত্তপরিযাপন্নং গণ্হতি, আপত্তিসামন্তা ভণমানং ন নিৰারেতি, ভণমানস্স অন্তরন্তরা কথং ওপাতেতি, দুপ্পঞ্ঞো হোতি জল়ো এল়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো ন আদাতব্বো.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো আদাতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? নাতিদূরে গচ্ছতি ন অচ্চাসন্নে, পত্তপরিযাপন্নং গণ্হতি, আপত্তিসামন্তা ভণমানং নিৰারেতি, ভণমানস্স ন অন্তরন্তরা কথং ওপাতেতি, পঞ্ঞৰা হোতি অজল়ো অনেল়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো আদাতব্বো’’তি. দুতিযং.
৩. সম্মাসমাধিসুত্তং
১১৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৰিহরিতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অক্খমো হোতি রূপানং, অক্খমো সদ্দানং, অক্খমো গন্ধানং, অক্খমো রসানং, অক্খমো ফোট্ঠব্বানং. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৰিহরিতুং.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৰিহরিতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু খমো হোতি রূপানং, খমো সদ্দানং, খমো গন্ধানং, খমো রসানং, খমো ফোট্ঠব্বানং. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৰিহরিতু’’ন্তি. ততিযং.
৪. অন্ধকৰিন্দসুত্তং
১১৪. একং সমযং ভগৰা মগধেসু ৰিহরতি অন্ধকৰিন্দে. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং আনন্দং ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘যে তে, আনন্দ, ভিক্খূ নৰা অচিরপব্বজিতা অধুনাগতা ইমং ধম্মৰিনযং, তে ৰো, আনন্দ, ভিক্খূ পঞ্চসু ধম্মেসু সমাদপেতব্বা [সমাদাপেতব্বা (?)] নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা. কতমেসু পঞ্চসু? ‘এথ তুম্হে, আৰুসো, সীলৰা হোথ, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতা ৰিহরথ আচারগোচরসম্পন্না অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰিনো, সমাদায সিক্খথ সিক্খাপদেসূ’তি – ইতি পাতিমোক্খসংৰরে সমাদপেতব্বা নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৰুসো, ইন্দ্রিযেসু গুত্তদ্ৰারা ৰিহরথ আরক্খসতিনো নিপক্কসতিনো [নিপকসতিনো (সী. স্যা.), নেপক্কসতিনো (?)], সারক্খিতমানসা সতারক্খেন চেতসা সমন্নাগতা’তি – ইতি ইন্দ্রিযসংৰরে সমাদপেতব্বা নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৰুসো, অপ্পভস্সা হোথ, ভস্সে পরিযন্তকারিনো’তি – ইতি ভস্সপরিযন্তে সমাদপেতব্বা নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৰুসো, আরঞ্ঞিকা হোথ, অরঞ্ঞৰনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৰথা’তি – ইতি কাযৰূপকাসে সমাদপেতব্বা নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৰুসো, সম্মাদিট্ঠিকা হোথ সম্মাদস্সনেন সমন্নাগতা’তি – ইতি সম্মাদস্সনে সমাদপেতব্বা নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা. যে তে, আনন্দ, ভিক্খূ নৰা অচিরপব্বজিতা অধুনাগতা ইমং ধম্মৰিনযং, তে ৰো, আনন্দ, ভিক্খূ ইমেসু পঞ্চসু ধম্মেসু সমাদপেতব্বা নিৰেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা’’তি. চতুত্থং.
৫. মচ্ছরিনীসুত্তং
১১৫. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? আৰাসমচ্ছরিনী হোতি, কুলমচ্ছরিনী হোতি, লাভমচ্ছরিনী হোতি, ৰণ্ণমচ্ছরিনী হোতি, ধম্মমচ্ছরিনী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন আৰাসমচ্ছরিনী হোতি, ন কুলমচ্ছরিনী হোতি, ন লাভমচ্ছরিনী হোতি, ন ৰণ্ণমচ্ছরিনী হোতি, ন ধম্মমচ্ছরিনী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে’’তি. পঞ্চমং.
৬. ৰণ্ণনাসুত্তং
১১৬. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অপ্পসাদনীযে ঠানে পসাদং উপদংসেতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদং উপদংসেতি, সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অপ্পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদং উপদংসেতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা পসাদনীযে ঠানে পসাদং উপদংসেতি, সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে’’তি. ছট্ঠং.
৭. ইস্সুকিনীসুত্তং
১১৭. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, ইস্সুকিনী চ হোতি, মচ্ছরিনী চ, সদ্ধাদেয্যং [সদ্ধাদেয্যঞ্চ (স্যা.)] ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অনিস্সুকিনী চ হোতি, অমচ্ছরিনী চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে’’তি. সত্তমং.
৮. মিচ্ছাদিট্ঠিকসুত্তং
১১৮. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, মিচ্ছাদিট্ঠিকা চ হোতি, মিচ্ছাসঙ্কপ্পা চ, সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, সম্মাদিট্ঠিকা চ, হোতি, সম্মাসঙ্কপ্পা চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে’’তি. অট্ঠমং.
৯. মিচ্ছাৰাচাসুত্তং
১১৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, মিচ্ছাৰাচা চ হোতি, মিচ্ছাকম্মন্তা চ, সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, সম্মাৰাচা চ হোতি, সম্মাকম্মন্তা চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে’’তি. নৰমং.
১০. মিচ্ছাৰাযামসুত্তং
১২০. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, মিচ্ছাৰাযামা চ হোতি, মিচ্ছাসতিনী চ [মিচ্ছাসতি চ (স্যা.)], সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং নিরযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি, অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি, সম্মাৰাযামা চ হোতি, সম্মাসতিনী চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৰং সগ্গে’’তি. দসমং.
অন্ধকৰিন্দৰগ্গো দুতিযো.