(১০) ৫. ককুধৰগ্গো
১. পঠমসম্পদাসুত্তং
৯১. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৰে, সম্পদা. কতমা পঞ্চ? সদ্ধাসম্পদা, সীলসম্পদা, সুতসম্পদা, চাগসম্পদা, পঞ্ঞাসম্পদা – ইমা খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ সম্পদা’’তি. পঠমং.
২. দুতিযসম্পদাসুত্তং
৯২. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৰে, সম্পদা. কতমা পঞ্চ? সীলসম্পদা, সমাধিসম্পদা, পঞ্ঞাসম্পদা, ৰিমুত্তিসম্পদা, ৰিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পদা – ইমা খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ সম্পদা’’তি. দুতিযং.
৩. ব্যাকরণসুত্তং
৯৩. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাব্যাকরণানি. কতমানি পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা অঞ্ঞং ব্যাকরোতি; পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো অঞ্ঞং ব্যাকরোতি; উম্মাদা চিত্তক্খেপা অঞ্ঞং ব্যাকরোতি; অধিমানেন অঞ্ঞং ব্যাকরোতি; সম্মদেৰ অঞ্ঞং ব্যাকরোতি. ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ অঞ্ঞাব্যাকরণানী’’তি. ততিযং.
৪. ফাসুৰিহারসুত্তং
৯৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, ফাসুৰিহারা. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি; ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি; আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ ফাসুৰিহারা’’তি. চতুত্থং.
৫. অকুপ্পসুত্তং
৯৫. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অত্থপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, ধম্মপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, নিরুত্তিপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, পটিভানপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, যথাৰিমুত্তং চিত্তং পচ্চৰেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতী’’তি. পঞ্চমং.
৬. সুতধরসুত্তং
৯৬. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং আসেৰন্তো নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অপ্পট্ঠো হোতি অপ্পকিচ্চো সুভরো সুসন্তোসো জীৰিতপরিক্খারেসু; অপ্পাহারো হোতি অনোদরিকত্তং অনুযুত্তো; অপ্পমিদ্ধো হোতি জাগরিযং অনুযুত্তো; বহুস্সুতো হোতি সুতধরো সুতসন্নিচযো, যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পরিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং অভিৰদন্তি, তথারূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৰচসা পরিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা; যথাৰিমুত্তং চিত্তং পচ্চৰেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং আসেৰন্তো নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতী’’তি. ছট্ঠং.
৭. কথাসুত্তং
৯৭. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং ভাৰেন্তো নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অপ্পট্ঠো হোতি অপ্পকিচ্চো সুভরো সুসন্তোসো জীৰিতপরিক্খারেসু; অপ্পাহারো হোতি অনোদরিকত্তং অনুযুত্তো; অপ্পমিদ্ধো হোতি জাগরিযং অনুযুত্তো; যাযং কথা আভিসল্লেখিকা চেতোৰিৰরণসপ্পাযা, সেয্যথিদং – অপ্পিচ্ছকথা…পে… ৰিমুত্তিঞাণদস্সনকথা, এৰরূপিযা কথায নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী; যথাৰিমুত্তং চিত্তং পচ্চৰেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং ভাৰেন্তো নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতী’’তি. সত্তমং.
৮. আরঞ্ঞকসুত্তং
৯৮. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং বহুলীকরোন্তো নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অপ্পট্ঠো হোতি অপ্পকিচ্চো সুভরো সুসন্তোসো জীৰিতপরিক্খারেসু; অপ্পাহারো হোতি অনোদরিকত্তং অনুযুত্তো; অপ্পমিদ্ধো হোতি জাগরিযং অনুযুত্তো; আরঞ্ঞকো হোতি পন্তসেনাসনো; যথাৰিমুত্তং চিত্তং পচ্চৰেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং বহুলীকরোন্তো নচিরস্সেৰ অকুপ্পং পটিৰিজ্ঝতী’’তি. অট্ঠমং.
৯. সীহসুত্তং
৯৯. ‘‘সীহো, ভিক্খৰে, মিগরাজা সাযন্হসমযং আসযা নিক্খমতি; আসযা নিক্খমিত্ৰা ৰিজম্ভতি; ৰিজম্ভিত্ৰা সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. কং. পী. ক.) অ. নি. ৪.৩৩; সং. নি. ৩.৭৮ পস্সিতব্বং] অনুৰিলোকেতি; সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. কং. পী. ক.) অ. নি. ৪.৩৩; সং. নি. ৩.৭৮ পস্সিতব্বং] অনুৰিলোকেত্ৰা তিক্খত্তুং সীহনাদং নদতি; তিক্খত্তুং সীহনাদং নদিত্ৰা গোচরায পক্কমতি. সো হত্থিস্স চেপি পহারং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ পহারং দেতি, নো অসক্কচ্চং; মহিংসস্স [মহিসস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] চেপি পহারং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ পহারং দেতি, নো অসক্কচ্চং; গৰস্স চেপি পহারং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ পহারং দেতি, নো অসক্কচ্চং; দীপিস্স চেপি পহারং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ পহারং দেতি, নো অসক্কচ্চং; খুদ্দকানঞ্চেপি পাণানং পহারং দেতি অন্তমসো সসবিল়ারানম্পি [সসবিল়ারানং (ক.)], সক্কচ্চঞ্ঞেৰ পহারং দেতি, নো অসক্কচ্চং. তং কিস্স হেতু? ‘মা মে যোগ্গপথো নস্সা’তি.
‘‘সীহোতি খো, ভিক্খৰে, তথাগতস্সেতং অধিৰচনং অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. যং খো, ভিক্খৰে, তথাগতো পরিসায ধম্মং দেসেতি, ইদমস্স হোতি সীহনাদস্মিং. ভিক্খূনঞ্চেপি, ভিক্খৰে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; ভিক্খুনীনঞ্চেপি, ভিক্খৰে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; উপাসকানঞ্চেপি, ভিক্খৰে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; উপাসিকানঞ্চেপি, ভিক্খৰে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৰ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; পুথুজ্জনানঞ্চেপি, ভিক্খৰে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি অন্তমসো অন্নভারনেসাদানম্পি [অন্নভারনেসাদানং (ক.)], সক্কচ্চঞ্ঞেৰ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং. তং কিস্স হেতু? ধম্মগরু, ভিক্খৰে, তথাগতো ধম্মগারৰো’’তি. নৰমং.
১০. ককুধথেরসুত্তং
১০০. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা কোসম্বিযং ৰিহরতি ঘোসিতারামে. [চূল়ৰ. ৩৩৩, ৩৪১] তেন খো পন সমযেন ককুধো নাম কোলিযপুত্তো [কোল়ীযপুত্তো (সী. স্যা. ক.)] আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স উপট্ঠাকো অধুনাকালঙ্কতো অঞ্ঞতরং মনোমযং কাযং উপপন্নো. তস্স এৰরূপো অত্তভাৰপটিলাভো হোতি – সেয্যথাপি নাম দ্ৰে ৰা তীণি ৰা মাগধকানি [মাগধিকানি (সী. পী. ক.)] গামক্খেত্তানি. সো তেন অত্তভাৰপটিলাভেন নেৰ অত্তানং [নেৰত্তানং ব্যাবাধেতি (সী.)] নো পরং ব্যাবাধেতি.
অথ খো ককুধো দেৰপুত্তো যেনাযস্মা মহামোগ্গল্লানো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো ককুধো দেৰপুত্তো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৰোচ – ‘‘দেৰদত্তস্স, ভন্তে, এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – ‘অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামী’তি. সহচিত্তুপ্পাদা চ, ভন্তে, দেৰদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পরিহীনো’’তি. ইদমৰোচ ককুধো দেৰপুত্তো. ইদং ৰত্ৰা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযি.
অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৰন্তং এতদৰোচ –
‘‘ককুধো নাম, ভন্তে, কোলিযপুত্তো মমং উপট্ঠাকো অধুনাকালঙ্কতো অঞ্ঞতরং মনোমযং কাযং উপপন্নো হোতি. তস্স এৰরূপো অত্তভাৰপটিলাভো – সেয্যথাপি নাম দ্ৰে ৰা তীণি ৰা মাগধকানি গামক্খেত্তানি. সো তেন অত্তভাৰপটিলাভেন নেৰ অত্তানং নো পরং ব্যাবাধেতি. অথ খো, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো মং এতদৰোচ – ‘দেৰদত্তস্স, ভন্তে, এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামীতি. সহচিত্তুপ্পাদা চ, ভন্তে, দেৰদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পরিহীনো’তি. ইদমৰোচ, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো. ইদং ৰত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযী’’তি.
‘‘কিং পন তে, মোগ্গল্লান, ককুধো দেৰপুত্তো চেতসা চেতো পরিচ্চ ৰিদিতো – ‘যং কিঞ্চি ককুধো দেৰপুত্তো ভাসতি সব্বং তং তথেৰ হোতি, নো অঞ্ঞথা’’’তি? ‘‘চেতসা চেতো পরিচ্চ ৰিদিতো মে, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো – ‘যং কিঞ্চি ককুধো দেৰপুত্তো ভাসতি সব্বং তং তথেৰ হোতি, নো অঞ্ঞথা’’’তি. ‘‘রক্খস্সেতং, মোগ্গল্লান, ৰাচং! (রক্খস্সেতং, মোগ্গল্লান, ৰাচং) [( ) সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু নত্থি চূল়ৰ. ৩৩৩ পন সব্বত্থপি দিস্সতিযেৰ]! ইদানি সো মোঘপুরিসো অত্তনাৰ অত্তানং পাতুকরিস্সতি.
‘‘পঞ্চিমে, মোগ্গল্লান, সত্থারো সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে পঞ্চ? ইধ, মোগ্গল্লান, একচ্চো সত্থা অপরিসুদ্ধসীলো সমানো ‘পরিসুদ্ধসীলোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধং মে সীলং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. তমেনং সাৰকা এৰং জানন্তি – ‘অযং খো ভৰং সত্থা অপরিসুদ্ধসীলো সমানো পরিসুদ্ধসীলোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধং মে সীলং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. মযঞ্চেৰ খো পন গিহীনং আরোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং [কথং নু তং (সী.), কথং নু (স্যা. কং. পী. ক.), কথং তং (কত্থচি)] মযং তেন সমুদাচরেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন; যং তুমো করিস্সতি তুমোৰ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৰরূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থারং সাৰকা সীলতো রক্খন্তি; এৰরূপো চ পন সত্থা সাৰকেহি সীলতো রক্খং পচ্চাসীসতি [পচ্চাসিংসতি (সী. স্যা. কং. পী.)].
‘‘পুন চপরং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপরিসুদ্ধাজীৰো সমানো ‘পরিসুদ্ধাজীৰোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধো মে আজীৰো পরিযোদাতো অসংকিলিট্ঠো’তি. তমেনং সাৰকা এৰং জানন্তি – ‘অযং খো ভৰং সত্থা অপরিসুদ্ধাজীৰো সমানো পরিসুদ্ধাজীৰোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধো মে আজীৰো পরিযোদাতো অসংকিলিট্ঠো’তি. মযঞ্চেৰ খো পন গিহীনং আরোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচরেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন; যং তুমো করিস্সতি তুমোৰ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৰরূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থারং সাৰকা আজীৰতো রক্খন্তি; এৰরূপো চ পন সত্থা সাৰকেহি আজীৰতো রক্খং পচ্চাসীসতি.
‘‘পুন চপরং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপরিসুদ্ধধম্মদেসনো সমানো ‘পরিসুদ্ধধম্মদেসনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধা মে ধম্মদেসনা পরিযোদাতা অসংকিলিট্ঠা’তি. তমেনং সাৰকা এৰং জানন্তি – ‘অযং খো ভৰং সত্থা অপরিসুদ্ধধম্মদেসনো সমানো পরিসুদ্ধধম্মদেসনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধা মে ধম্মদেসনা পরিযোদাতা অসংকিলিট্ঠা’তি. মযঞ্চেৰ খো পন গিহীনং আরোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচরেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন; যং তুমো করিস্সতি তুমোৰ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৰরূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থারং সাৰকা ধম্মদেসনতো রক্খন্তি; এৰরূপো চ পন সত্থা সাৰকেহি ধম্মদেসনতো রক্খং পচ্চাসীসতি.
‘‘পুন চপরং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপরিসুদ্ধৰেয্যাকরণো সমানো ‘পরিসুদ্ধৰেয্যাকরণোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধং মে ৰেয্যাকরণং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. তমেনং সাৰকা এৰং জানন্তি – ‘অযং খো ভৰং সত্থা অপরিসুদ্ধৰেয্যাকরণো সমানো পরিসুদ্ধৰেয্যাকরণোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধং মে ৰেয্যাকরণং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. মযঞ্চেৰ খো পন গিহীনং আরোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচরেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন; যং তুমো করিস্সতি তুমোৰ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৰরূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থারং সাৰকা ৰেয্যাকরণতো রক্খন্তি; এৰরূপো চ পন সত্থা সাৰকেহি ৰেয্যাকরণতো রক্খং পচ্চাসীসতি.
‘‘পুন চপরং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপরিসুদ্ধঞাণদস্সনো সমানো ‘পরিসুদ্ধঞাণদস্সনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধং মে ঞাণদস্সনং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. তমেনং সাৰকা এৰং জানন্তি – ‘অযং খো ভৰং সত্থা অপরিসুদ্ধঞাণদস্সনো সমানো পরিসুদ্ধঞাণদস্সনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পরিসুদ্ধং মে ঞাণদস্সনং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. মযঞ্চেৰ খো পন গিহীনং আরোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচরেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন; যং তুমো করিস্সতি তুমোৰ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৰরূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থারং সাৰকা ঞাণদস্সনতো রক্খন্তি; এৰরূপো চ পন সত্থা সাৰকেহি ঞাণদস্সনতো রক্খং পচ্চাসীসতি. ইমে খো, মোগ্গল্লান, পঞ্চ সত্থারো সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং.
‘‘অহং খো পন, মোগ্গল্লান, পরিসুদ্ধসীলো সমানো ‘পরিসুদ্ধসীলোম্হী’তি পটিজানামি ‘পরিসুদ্ধং মে সীলং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. ন চ মং সাৰকা সীলতো রক্খন্তি, ন চাহং সাৰকেহি সীলতো রক্খং পচ্চাসীসামি. পরিসুদ্ধাজীৰো সমানো ‘পরিসুদ্ধাজীৰোম্হী’তি পটিজানামি ‘পরিসুদ্ধো মে আজীৰো পরিযোদাতো অসংকিলিট্ঠো’তি. ন চ মং সাৰকা আজীৰতো রক্খন্তি, ন চাহং সাৰকেহি আজীৰতো রক্খং পচ্চাসীসামি. পরিসুদ্ধধম্মদেসনো সমানো ‘পরিসুদ্ধধম্মদেসনোম্হী’তি পটিজানামি ‘পরিসুদ্ধা মে ধম্মদেসনা পরিযোদাতা অসংকিলিট্ঠা’তি. ন চ মং সাৰকা ধম্মদেসনতো রক্খন্তি, ন চাহং সাৰকেহি ধম্মদেসনতো রক্খং পচ্চাসীসামি. পরিসুদ্ধৰেয্যাকরণো সমানো ‘পরিসুদ্ধৰেয্যাকরণোম্হী’তি পটিজানামি ‘পরিসুদ্ধং মে ৰেয্যাকরণং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. ন চ মং সাৰকা ৰেয্যাকরণতো রক্খন্তি, ন চাহং সাৰকেহি ৰেয্যাকরণতো রক্খং পচ্চাসীসামি. পরিসুদ্ধঞাণদস্সনো সমানো ‘পরিসুদ্ধঞাণদস্সনোম্হী’তি পটিজানামি ‘পরিসুদ্ধং মে ঞাণদস্সনং পরিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. ন চ মং সাৰকা ঞাণদস্সনতো রক্খন্তি, ন চাহং সাৰকেহি ঞাণদস্সনতো রক্খং পচ্চাসীসামী’’তি. দসমং.
ককুধৰগ্গো পঞ্চমো.