৩. পতোদসুত্তং

১১৩. ‘‘চত্তারোমে, ভিক্খৰে, ভদ্রা অস্সাজানীযা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে চত্তারো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো পতোদচ্ছাযং দিস্ৰা সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি – ‘কিং নু খো মং অজ্জ অস্সদম্মসারথি কারণং কারেস্সতি, কিমস্সাহং [কথমস্সাহং (ক.)] পটিকরোমী’তি! এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, পঠমো ভদ্রো অস্সাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো ন হেৰ খো পতোদচ্ছাযং দিস্ৰা সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি, অপি চ খো লোমৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি – ‘কিং নু খো মং অজ্জ অস্সদম্মসারথি কারণং কারেস্সতি, কিমস্সাহং পটিকরোমী’তি! এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, দুতিযো ভদ্রো অস্সাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো ন হেৰ খো পতোদচ্ছাযং দিস্ৰা সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি নাপি লোমৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি, অপি চ খো চম্মৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি – ‘কিং নু খো মং অজ্জ অস্সদম্মসারথি কারণং কারেস্সতি, কিমস্সাহং পটিকরোমী’তি! এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, ততিযো ভদ্রো অস্সাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো ন হেৰ খো পতোদচ্ছাযং দিস্ৰা সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি নাপি লোমৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি নাপি চম্মৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি, অপি চ খো অট্ঠিৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি – ‘কিং নু খো মং অজ্জ অস্সদম্মসারথি কারণং কারেস্সতি, কিমস্সাহং পটিকরোমী’তি! এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো অস্সাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, চতুত্থো ভদ্রো অস্সাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং. ইমে খো, ভিক্খৰে, চত্তারো ভদ্রা অস্সাজানীযা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং.

‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, চত্তারোমে ভদ্রা পুরিসাজানীযা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে চত্তারো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো সুণাতি – ‘অমুকস্মিং নাম গামে ৰা নিগমে ৰা ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দুক্খিতো ৰা কালঙ্কতো [কালকতো (সী. স্যা. কং. পী.)] ৰা’তি. সো তেন সংৰিজ্জতি, সংৰেগং আপজ্জতি. সংৰিগ্গো যোনিসো পদহতি. পহিতত্তো কাযেন চেৰ পরমসচ্চং [পরমত্থসচ্চং (ক.) ম. নি. ২.১৮৩ পস্সিতব্বং] সচ্ছিকরোতি, পঞ্ঞায চ অতিৰিজ্ঝ পস্সতি. সেয্যথাপি সো, ভিক্খৰে, ভদ্রো অস্সাজানীযো পতোদচ্ছাযং দিস্ৰা সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি; তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ভদ্রং পুরিসাজানীযং ৰদামি. এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, পঠমো ভদ্রো পুরিসাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো ন হেৰ খো সুণাতি – ‘অমুকস্মিং নাম গামে ৰা নিগমে ৰা ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দুক্খিতো ৰা কালঙ্কতো ৰা’তি, অপি চ খো সামং পস্সতি ইত্থিং ৰা পুরিসং ৰা দুক্খিতং ৰা কালঙ্কতং ৰা. সো তেন সংৰিজ্জতি, সংৰেগং আপজ্জতি. সংৰিগ্গো যোনিসো পদহতি. পহিতত্তো কাযেন চেৰ পরমসচ্চং সচ্ছিকরোতি, পঞ্ঞায চ অতিৰিজ্ঝ পস্সতি. সেয্যথাপি সো, ভিক্খৰে, ভদ্রো অস্সাজানীযো লোমৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি; তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ভদ্রং পুরিসাজানীযং ৰদামি. এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, দুতিযো ভদ্রো পুরিসাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো ন হেৰ খো সুণাতি – ‘অমুকস্মিং নাম গামে ৰা নিগমে ৰা ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দুক্খিতো ৰা কালঙ্কতো ৰা’তি, নাপি সামং পস্সতি ইত্থিং ৰা পুরিসং ৰা দুক্খিতং ৰা কালঙ্কতং ৰা, অপি চ খ্ৰস্স ঞাতি ৰা সালোহিতো ৰা দুক্খিতো ৰা হোতি কালঙ্কতো ৰা. সো তেন সংৰিজ্জতি, সংৰেগং আপজ্জতি. সংৰিগ্গো যোনিসো পদহতি. পহিতত্তো কাযেন চেৰ পরমসচ্চং সচ্ছিকরোতি, পঞ্ঞায চ অতিৰিজ্ঝ পস্সতি. সেয্যথাপি সো, ভিক্খৰে, ভদ্রো অস্সাজানীযো চম্মৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি; তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ভদ্রং পুরিসাজানীযং ৰদামি. এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, ততিযো ভদ্রো পুরিসাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো ন হেৰ খো সুণাতি – ‘অমুকস্মিং নাম গামে ৰা নিগমে ৰা ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দুক্খিতো ৰা কালঙ্কতো ৰা’তি, নাপি সামং পস্সতি ইত্থিং ৰা পুরিসং ৰা দুক্খিতং ৰা কালঙ্কতং ৰা, নাপিস্স ঞাতি ৰা সালোহিতো ৰা দুক্খিতো ৰা হোতি কালঙ্কতো ৰা, অপি চ খো সামঞ্ঞেৰ ফুট্ঠো হোতি সারীরিকাহি ৰেদনাহি দুক্খাহি তিব্বাহি [তিপ্পাহি (সী. পী.)] খরাহি কটুকাহি অসাতাহি অমনাপাহি পাণহরাহি. সো তেন সংৰিজ্জতি, সংৰেগং আপজ্জতি. সংৰিগ্গো যোনিসো পদহতি. পহিতত্তো কাযেন চেৰ পরমসচ্চং সচ্ছিকরোতি, পঞ্ঞায চ অতিৰিজ্ঝ পস্সতি. সেয্যথাপি সো, ভিক্খৰে, ভদ্রো অস্সাজানীযো অট্ঠিৰেধৰিদ্ধো সংৰিজ্জতি সংৰেগং আপজ্জতি; তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ভদ্রং পুরিসাজানীযং ৰদামি. এৰরূপোপি, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভদ্রো পুরিসাজানীযো হোতি. অযং, ভিক্খৰে, চতুত্থো ভদ্রো পুরিসাজানীযো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং. ইমে খো, ভিক্খৰে, চত্তারো ভদ্রা পুরিসাজানীযা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মি’’ন্তি. ততিযং.