১. পঠমউরুৰেলসুত্তং

২১. এৰং মে সুতং [সং. নি. ১.১৭৩ আগতং] – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

‘‘একমিদাহং, ভিক্খৰে, সমযং উরুৰেলাযং ৰিহরামি নজ্জা নেরঞ্জরায তীরে অজপালনিগ্রোধে পঠমাভিসম্বুদ্ধো. তস্স ময্হং, ভিক্খৰে, রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘দুক্খং খো অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো. কিং নু খো অহং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা [গরুকত্ৰা (সী. পী.)] উপনিস্সায ৰিহরেয্য’’’ন্তি?

‘‘তস্স ময্হং, ভিক্খৰে, এতদহোসি – অপরিপূরস্স খো অহং সীলক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা অত্তনা সীলসম্পন্নতরং, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপূরস্স খো অহং সমাধিক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা অত্তনা সমাধিসম্পন্নতরং, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপূরস্স খো অহং পঞ্ঞাক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা অত্তনা পঞ্ঞাসম্পন্নতরং, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপূরস্স খো অহং ৰিমুত্তিক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা অত্তনা ৰিমুত্তিসম্পন্নতরং, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্য’’ন্তি.

‘‘তস্স ময্হং, ভিক্খৰে, এতদহোসি – ‘যংনূনাহং য্ৰাযং [যোপাযং (সী. স্যা. কং. পী.)] ধম্মো মযা অভিসম্বুদ্ধো তমেৰ ধম্মং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্য’’’ন্তি.

‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, ব্রহ্মা সহম্পতি মম চেতসা চেতোপরিৰিতক্কমঞ্ঞায – সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং [সম্মিঞ্জিতং (সী. স্যা. কং. পী.)] ৰা বাহং পসারেয্য, পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৰমেৰং – ব্রহ্মলোকে অন্তরহিতো মম পুরতো পাতুরহোসি. অথ খো, ভিক্খৰে, ব্রহ্মা সহম্পতি একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা দক্খিণং জাণুমণ্ডলং পথৰিযং নিহন্ত্ৰা যেনাহং তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা মং এতদৰোচ – ‘এৰমেতং ভগৰা, এৰমেতং সুগত! যেপি তে, ভন্তে, অহেসুং অতীতমদ্ধানং অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা তেপি ভগৰন্তো ধম্মংযেৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরিংসু; যেপি তে, ভন্তে, ভৰিস্সন্তি অনাগতমদ্ধানং অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা তেপি ভগৰন্তো ধম্মংযেৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরিস্সন্তি; ভগৰাপি, ভন্তে, এতরহি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ধম্মংযেৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরতূ’’’তি. ইদমৰোচ ব্রহ্মা সহম্পতি. ইদং ৰত্ৰা অথাপরং এতদৰোচ –

‘‘যে চ অতীতা [যে চব্ভতীতা (সী. পী. ক.)] সম্বুদ্ধা, যে চ বুদ্ধা অনাগতা;

যো চেতরহি সম্বুদ্ধো, বহূনং [বহুন্নং (সী. স্যা. কং. পী.) সং. নি. ১.১৭৩] সোকনাসনো.

‘‘সব্বে সদ্ধম্মগরুনো, ৰিহংসু [ৰিহরিংসু (স্যা. কং.)] ৰিহরন্তি চ;

অথোপি ৰিহরিস্সন্তি, এসা বুদ্ধান ধম্মতা.

‘‘তস্মা হি অত্তকামেন [অত্থকামেন (সী. ক.)], মহত্তমভিকঙ্খতা;

সদ্ধম্মো গরুকাতব্বো, সরং বুদ্ধান সাসন’’ন্তি.

‘‘ইদমৰোচ, ভিক্খৰে, ব্রহ্মা সহম্পতি. ইদং ৰত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযি. অথ খ্ৰাহং, ভিক্খৰে, ব্রহ্মুনো চ অজ্ঝেসনং ৰিদিত্ৰা অত্তনো চ পতিরূপং য্ৰাযং [যোপাযং (সব্বত্থ)] ধম্মো মযা অভিসম্বুদ্ধো তমেৰ ধম্মং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহাসিং. যতো চ খো, ভিক্খৰে, সঙ্ঘোপি মহত্তেন সমন্নাগতো, অথ মে সঙ্ঘেপি গারৰো’’তি. পঠমং.