১০. চূল়নিকাসুত্তং
৮১. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সম্মুখামেতং, ভন্তে, ভগৰতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ভগৰতো, আনন্দ, সিখিস্স অভিভূ নাম সাৰকো ব্রহ্মলোকে ঠিতো সহস্সিলোকধাতুং [সহস্সীলোকধাতুং (পী.) সং. নি. ১.১৮৫ ৰিত্থারো] সরেন ৰিঞ্ঞাপেসী’তি. ভগৰা পন, ভন্তে, অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো কীৰতকং পহোতি সরেন ৰিঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সাৰকো সো, আনন্দ, অপ্পমেয্যা তথাগতা’’তি.
দুতিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৰতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ভগৰতো, আনন্দ, সিখিস্স অভিভূ নাম সাৰকো ব্রহ্মলোকে ঠিতো সহস্সিলোকধাতুং সরেন ৰিঞ্ঞাপেসী’তি. ভগৰা পন, ভন্তে, অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো কীৰতকং পহোতি সরেন ৰিঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সাৰকো সো, আনন্দ, অপ্পমেয্যা তথাগতা’’তি.
ততিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সম্মুখামেতং, ভন্তে, ভগৰতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ভগৰতো, আনন্দ, সিখিস্স অভিভূ নাম সাৰকো ব্রহ্মলোকে ঠিতো সহস্সিলোকধাতুং সরেন ৰিঞ্ঞাপেসী’তি. ভগৰা পন, ভন্তে, অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো কীৰতকং পহোতি সরেন ৰিঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সুতা তে, আনন্দ, সহস্সী চূল়নিকা লোকধাতূ’’তি? ‘‘এতস্স, ভগৰা, কালো; এতস্স, সুগত, কালো! যং ভগৰা ভাসেয্য. ভগৰতো সুত্ৰা ভিক্খূ ধারেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, সুণাহি সাধুকং মনসি করোহি, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো পচ্চস্সোসি. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘যাৰতা, আনন্দ, চন্দিমসূরিযা [চন্দিমসুরিযা (সী. স্যা. কং. পী.)] পরিহরন্তি, দিসা ভন্তি ৰিরোচনা, তাৰ সহস্সধা লোকো. তস্মিং সহস্সধা লোকে সহস্সং [তস্মিং সহস্সং (স্যা. কং. পী.)] চন্দানং, সহস্সং সূরিযানং, সহস্সং সিনেরুপব্বতরাজানং, সহস্সং জম্বুদীপানং, সহস্সং অপরগোযানানং, সহস্সং উত্তরকুরূনং, সহস্সং পুব্বৰিদেহানং, চত্তারি মহাসমুদ্দসহস্সানি, চত্তারি মহারাজসহস্সানি, সহস্সং চাতুমহারাজিকানং, সহস্সং তাৰতিংসানং, সহস্সং যামানং, সহস্সং তুসিতানং, সহস্সং নিম্মানরতীনং, সহস্সং পরনিম্মিতৰসৰত্তীনং, সহস্সং ব্রহ্মলোকানং – অযং ৰুচ্চতানন্দ, সহস্সী চূল়নিকা লোকধাতু.
‘‘যাৰতানন্দ, সহস্সী চূল়নিকা লোকধাতু তাৰ সহস্সধা লোকো. অযং ৰুচ্চতানন্দ, দ্ৰিসহস্সী মজ্ঝিমিকা লোকধাতু.
‘‘যাৰতানন্দ, দ্ৰিসহস্সী মজ্ঝিমিকা লোকধাতু তাৰ সহস্সধা লোকো. অযং ৰুচ্চতানন্দ, তিসহস্সী মহাসহস্সী লোকধাতু.
‘‘আকঙ্খমানো, আনন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং [তিসহস্সি মহাসহস্সিং লোকধাতুং (স্যা. কং.), তিসহস্সীমহাসহস্সীলোকধাতুং (পী.)] সরেন ৰিঞ্ঞাপেয্য, যাৰতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি.
‘‘যথা কথং পন, ভন্তে, ভগৰা তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং সরেন ৰিঞ্ঞাপেয্য, যাৰতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি? ‘‘ইধানন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং ওভাসেন ফরেয্য. যদা তে সত্তা তং আলোকং সঞ্জানেয্যুং, অথ তথাগতো ঘোসং করেয্য সদ্দমনুস্সাৰেয্য. এৰং খো, আনন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং সরেন ৰিঞ্ঞাপেয্য, যাৰতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি.
এৰং ৰুত্তে আযস্মা আনন্দো (আযস্মন্তং উদাযিং) [(ভগৰন্তং) (সী.), ( ) নত্থি স্যা. কং. পোত্থকেসু. অট্ঠকথায সমেতি] এতদৰোচ – ‘‘লাভা ৰত মে, সুলদ্ধং ৰত মে, যস্স মে সত্থা এৰংমহিদ্ধিকো এৰংমহানুভাৰো’’তি. এৰং ৰুত্তে আযস্মা উদাযী আযস্মন্তং আনন্দং এতদৰোচ – ‘‘কিং তুয্হেত্থ, আৰুসো আনন্দ, যদি তে সত্থা এৰংমহিদ্ধিকো এৰংমহানুভাৰো’’তি? এৰং ৰুত্তে ভগৰা আযস্মন্তং উদাযিং এতদৰোচ – ‘‘মা হেৰং, উদাযি, মা হেৰং, উদাযি. সচে, উদাযি, আনন্দো অৰীতরাগো কালং করেয্য, তেন চিত্তপ্পসাদেন সত্তক্খত্তুং দেৰেসু দেৰরজ্জং কারেয্য, সত্তক্খত্তুং ইমস্মিংযেৰ জম্বুদীপে মহারজ্জং কারেয্য. অপি চ, উদাযি, আনন্দো দিট্ঠেৰ ধম্মে পরিনিব্বাযিস্সতী’’তি. দসমং.
আনন্দৰগ্গো ততিযো.