৯. পঠমকোসলসুত্তং
২৯. ‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, কাসিকোসলা, যাৰতা রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স ৰিজিতং [ৰিজিতে (সী. ক.)], রাজা তত্থ পসেনদি কোসলো অগ্গমক্খাযতি. রঞ্ঞোপি খো, ভিক্খৰে, পসেনদিস্স কোসলস্স অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, চন্দিমসূরিযা পরিহরন্তি দিসা ভন্তি ৰিরোচমানা, তাৰ সহস্সধা লোকো. তস্মিং সহস্সধা লোকে সহস্সং চন্দানং সহস্সং সূরিযানং [সুরিযানং (সী. স্যা. কং. পী.)] সহস্সং সিনেরুপব্বতরাজানং সহস্সং জম্বুদীপানং সহস্সং অপরগোযানানং সহস্সং উত্তরকুরূনং সহস্সং পুব্বৰিদেহানং চত্তারি মহাসমুদ্দসহস্সানি চত্তারি মহারাজসহস্সানি সহস্সং চাতুমহারাজিকানং সহস্সং তাৰতিংসানং সহস্সং যামানং সহস্সং তুসিতানং সহস্সং নিম্মানরতীনং সহস্সং পরনিম্মিতৰসৰত্তীনং সহস্সং ব্রহ্মলোকানং. যাৰতা, ভিক্খৰে, সহস্সী লোকধাতু, মহাব্রহ্মা তত্থ অগ্গমক্খাযতি. মহাব্রহ্মুনোপি খো, ভিক্খৰে, অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘হোতি সো, ভিক্খৰে, সমযো যং অযং লোকো সংৰট্টতি. সংৰট্টমানে, ভিক্খৰে, লোকে যেভুয্যেন সত্তা আভস্সরসংৰত্তনিকা [আভস্সরৰত্তনিকা (সী. স্যা.)] ভৰন্তি. তে তত্থ হোন্তি মনোমযা পীতিভক্খা সযংপভা অন্তলিক্খেচরা সুভট্ঠাযিনো চিরং দীঘমদ্ধানং তিট্ঠন্তি. সংৰট্টমানে, ভিক্খৰে, লোকে আভস্সরা দেৰা অগ্গমক্খাযন্তি. আভস্সরানম্পি খো, ভিক্খৰে, দেৰানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
[অ. নি. ১০.২৫] ‘‘দসযিমানি, ভিক্খৰে, কসিণাযতনানি. কতমানি দস? পথৰীকসিণমেকো সঞ্জানাতি উদ্ধং অধো তিরিযং অদ্ৰযং অপ্পমাণং; আপোকসিণমেকো সঞ্জানাতি…পে… তেজোকসিণমেকো সঞ্জানাতি… ৰাযোকসিণমেকো সঞ্জানাতি… নীলকসিণমেকো সঞ্জানাতি… পীতকসিণমেকো সঞ্জানাতি… লোহিতকসিণমেকো সঞ্জানাতি… ওদাতকসিণমেকো সঞ্জানাতি… আকাসকসিণমেকো সঞ্জানাতি… ৰিঞ্ঞাণকসিণমেকো সঞ্জানাতি উদ্ধং অধো তিরিযং অদ্ৰযং অপ্পমাণং. ইমানি খো, ভিক্খৰে, দস কসিণাযতনানি.
‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, ইমেসং দসন্নং কসিণাযতনানং যদিদং ৰিঞ্ঞাণকসিণং একো সঞ্জানাতি উদ্ধং অধো তিরিযং অদ্ৰযং অপ্পমাণং. এৰংসঞ্ঞিনোপি খো, ভিক্খৰে, সন্তি সত্তা. এৰংসঞ্ঞীনম্পি খো, ভিক্খৰে, সত্তানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
[দী. নি. ৩.৩৩৮, ৩৫৮; অ. নি. ৮.৬৪] ‘‘অট্ঠিমানি, ভিক্খৰে, অভিভাযতনানি. কতমানি অট্ঠ? অজ্ঝত্তং রূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি পরিত্তানি সুৰণ্ণদুব্বণ্ণানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং পঠমং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং রূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি অপ্পমাণানি সুৰণ্ণদুব্বণ্ণানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং দুতিযং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি পরিত্তানি সুৰণ্ণদুব্বণ্ণানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং ততিযং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি অপ্পমাণানি সুৰণ্ণদুব্বণ্ণানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং চতুত্থং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি নীলানি নীলৰণ্ণানি নীলনিদস্সনানি নীলনিভাসানি. সেয্যথাপি নাম উমাপুপ্ফং নীলং নীলৰণ্ণং নীলনিদস্সনং নীলনিভাসং, সেয্যথা ৰা পন তং ৰত্থং বারাণসেয্যকং উভতোভাগৰিমট্ঠং নীলং নীলৰণ্ণং নীলনিদস্সনং নীলনিভাসং; এৰমেৰং অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি নীলানি নীলৰণ্ণানি নীলনিদস্সনানি নীলনিভাসানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং পঞ্চমং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি পীতানি পীতৰণ্ণানি পীতনিদস্সনানি পীতনিভাসানি. সেয্যথাপি নাম কণিকারপুপ্ফং পীতং পীতৰণ্ণং পীতনিদস্সনং পীতনিভাসং, সেয্যথা ৰা পন তং ৰত্থং বারাণসেয্যকং উভতোভাগৰিমট্ঠং পীতং পীতৰণ্ণং পীতনিদস্সনং পীতনিভাসং; এৰমেৰং অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি পীতানি পীতৰণ্ণানি পীতনিদস্সনানি পীতনিভাসানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং ছট্ঠং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি লোহিতকানি লোহিতকৰণ্ণানি লোহিতকনিদস্সনানি লোহিতকনিভাসানি. সেয্যথাপি নাম বন্ধুজীৰকপুপ্ফং লোহিতকং লোহিতকৰণ্ণং লোহিতকনিদস্সনং লোহিতকনিভাসং, সেয্যথা ৰা পন তং ৰত্থং বারাণসেয্যকং উভতোভাগৰিমট্ঠং লোহিতকং লোহিতকৰণ্ণং লোহিতকনিদস্সনং লোহিতকনিভাসং; এৰমেৰং অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি লোহিতকানি লোহিতকৰণ্ণানি লোহিতকনিদস্সনানি লোহিতকনিভাসানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং সত্তমং অভিভাযতনং.
‘‘অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি ওদাতানি ওদাতৰণ্ণানি ওদাতনিদস্সনানি ওদাতনিভাসানি. সেয্যথাপি নাম ওসধিতারকা ওদাতা ওদাতৰণ্ণা ওদাতনিদস্সনা ওদাতনিভাসা, সেয্যথা ৰা পন তং ৰত্থং বারাণসেয্যকং উভতোভাগৰিমট্ঠং ওদাতং ওদাতৰণ্ণং ওদাতনিদস্সনং ওদাতনিভাসং; এৰমেৰং অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি ওদাতানি ওদাতৰণ্ণানি ওদাতনিদস্সনানি ওদাতনিভাসানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. ইদং অট্ঠমং অভিভাযতনং. ইমানি খো, ভিক্খৰে, অট্ঠ অভিভাযতনানি.
‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, ইমেসং অট্ঠন্নং অভিভাযতনানং যদিদং অজ্ঝত্তং অরূপসঞ্ঞী একো বহিদ্ধা রূপানি পস্সতি ওদাতানি ওদাতৰণ্ণানি ওদাতনিদস্সনানি ওদাতনিভাসানি; ‘তানি অভিভুয্য জানামি পস্সামী’তি, এৰংসঞ্ঞী হোতি. এৰংসঞ্ঞিনোপি খো, ভিক্খৰে, সন্তি সত্তা. এৰংসঞ্ঞীনম্পি খো, ভিক্খৰে, সত্তানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৰে, পটিপদা. কতমা চতস্সো? দুক্খা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা, দুক্খা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা, সুখা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা, সুখা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা – ইমা খো, ভিক্খৰে, চতস্সো পটিপদা.
‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, ইমাসং চতুন্নং পটিপদানং যদিদং সুখা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা. এৰংপটিপন্নাপি খো, ভিক্খৰে, সন্তি সত্তা. এৰংপটিপন্নানম্পি খো, ভিক্খৰে, সত্তানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৰে, সঞ্ঞা. কতমা চতস্সো? পরিত্তমেকো সঞ্জানাতি, মহগ্গতমেকো সঞ্জানাতি, অপ্পমাণমেকো সঞ্জানাতি, ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনমেকো সঞ্জানাতি – ইমা খো, ভিক্খৰে, চতস্সো সঞ্ঞা.
‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, ইমাসং চতুন্নং সঞ্ঞানং যদিদং ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনমেকো সঞ্জানাতি. এৰংসঞ্ঞিনোপি খো, ভিক্খৰে, সন্তি সত্তা. এৰংসঞ্ঞীনম্পি খো, ভিক্খৰে, সত্তানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, বাহিরকানং দিট্ঠিগতানং যদিদং ‘নো চস্সং, নো চ মে সিযা, ন ভৰিস্সামি, ন মে ভৰিস্সতী’তি. এৰংদিট্ঠিনো, ভিক্খৰে, এতং পাটিকঙ্খং – ‘যা চাযং ভৰে অপ্পটিকুল্যতা, সা চস্স ন ভৰিস্সতি; যা চাযং ভৰনিরোধে পাটিকুল্যতা, সা চস্স ন ভৰিস্সতী’তি. এৰংদিট্ঠিনোপি খো, ভিক্খৰে, সন্তি সত্তা. এৰংদিট্ঠীনম্পি খো, ভিক্খৰে, সত্তানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘সন্তি, ভিক্খৰে, একে সমণব্রাহ্মণা পরমত্থৰিসুদ্ধিং পঞ্ঞাপেন্তি. এতদগ্গং, ভিক্খৰে, পরমত্থৰিসুদ্ধিং পঞ্ঞাপেন্তানং যদিদং সব্বসো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. তে তদভিঞ্ঞায তস্স সচ্ছিকিরিযায ধম্মং দেসেন্তি. এৰংৰাদিনোপি খো, ভিক্খৰে, সন্তি সত্তা. এৰংৰাদীনম্পি খো, ভিক্খৰে, সত্তানং অত্থেৰ অঞ্ঞথত্তং অত্থি ৰিপরিণামো. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. তস্মিং নিব্বিন্দন্তো অগ্গে ৰিরজ্জতি, পগেৰ হীনস্মিং.
‘‘সন্তি, ভিক্খৰে, একে সমণব্রাহ্মণা পরমদিট্ঠধম্মনিব্বানং পঞ্ঞাপেন্তি. এতদগ্গং, ভিক্খৰে, পরমদিট্ঠধম্মনিব্বানং পঞ্ঞাপেন্তানং যদিদং ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং ৰিদিত্ৰা অনুপাদা ৰিমোক্খো. এৰংৰাদিং খো মং, ভিক্খৰে, এৰমক্খাযিং একে সমণব্রাহ্মণা অসতা তুচ্ছা মুসা অভূতেন অব্ভাচিক্খন্তি – ‘সমণো গোতমো ন কামানং পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেতি, ন রূপানং পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেতি, ন ৰেদনানং পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেতী’তি. কামানঞ্চাহং, ভিক্খৰে, পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেমি, রূপানঞ্চ পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেমি, ৰেদনানঞ্চ পরিঞ্ঞং পঞ্ঞাপেমি, দিট্ঠেৰ ধম্মে নিচ্ছাতো নিব্বুতো সীতিভূতো অনুপাদা পরিনিব্বানং পঞ্ঞাপেমী’’তি. নৰমং.