২. উদোসিতসিক্খাপদং
৪৭১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ভিক্খূনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমন্তি. তানি চীৱৰানি চিৰং নিক্খিত্তানি কণ্ণকিতানি হোন্তি. তানি ভিক্খূ ওতাপেন্তি. অদ্দসা খো আযস্মা আনন্দো সেনাসনচাৰিকং আহিণ্ডন্তো তে ভিক্খূ তানি চীৱৰানি ওতাপেন্তে. দিস্ৱান যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘কস্সিমানি, আৱুসো, চীৱৰানি কণ্ণকিতানী’’তি? অথ খো তে ভিক্খূ আযস্মতো আনন্দস্স এতমত্থং আৰোচেসুং. আযস্মা আনন্দো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ ভিক্খূনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমিস্সন্তী’’তি! অথ খো আযস্মা আনন্দো তে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ভিক্খূনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা ভিক্খূনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৪৭২. ‘‘নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে একৰত্তম্পি চে ভিক্খু তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসেয্য, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৪৭৩. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু কোসম্বিযং গিলানো হোতি. ঞাতকা তস্স ভিক্খুনো সন্তিকে দূতং পাহেসুং – ‘‘আগচ্ছতু ভদন্তো, মযং, উপট্ঠহিস্সামা’’তি. ভিক্খূপি এৱমাহংসু – ‘‘গচ্ছাৱুসো, ঞাতকা তং উপট্ঠহিস্সন্তী’’তি. সো এৱমাহ – ‘‘ভগৱতাৱুসো, সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং – ‘ন তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসিতব্ব’ন্তি. অহঞ্চম্হি গিলানো. ন সক্কোমি তিচীৱৰং আদায পক্কমিতুং. নাহং গমিস্সামী’’তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানস্স ভিক্খুনো তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং দাতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, দাতব্বা. তেন গিলানেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, গিলানো. ন সক্কোমি তিচীৱৰং আদায পক্কমিতুং. সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৪৭৪. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু গিলানো. ন সক্কোতি তিচীৱৰং আদায পক্কমিতুং. সো সঙ্ঘং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং দদেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু গিলানো. ন সক্কোতি তিচীৱৰং আদায পক্কমিতুং. সো সঙ্ঘং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং যাচতি. সঙ্ঘো ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতিযা দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দিন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৪৭৫. ‘‘নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে একৰত্তম্পি চে ভিক্খু তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসেয্য, অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.
৪৭৬. ‘‘নিট্ঠিতচীৱৰস্মিন্তি ভিক্খুনো চীৱৰং কতং ৱা হোতি নট্ঠং ৱা ৱিনট্ঠং ৱা দড্ঢং ৱা চীৱৰাসা ৱা উপচ্ছিন্না.
উব্ভতস্মিং কথিনেতি অট্ঠন্নং মাতিকানং অঞ্ঞতৰায মাতিকায উব্ভতং হোতি, সঙ্ঘেন ৱা অন্তৰা উব্ভতং হোতি.
একৰত্তম্পি চে ভিক্খু তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসেয্যাতি সঙ্ঘাটিযা ৱা উত্তৰাসঙ্গেন ৱা অন্তৰৱাসকেন ৱা.
অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযাতি ঠপেত্ৱা ভিক্খুসম্মুতিং.
নিস্সগ্গিযং হোতীতি সহ অৰুণুগ্গমনা [অৰুণুগ্গমনেন (সী. স্যা.)] নিস্সগ্গিযং হোতি. নিস্সজ্জিতব্বং সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, নিস্সজ্জিতব্বং…পে… ইদং মে, ভন্তে, চীৱৰং ৰত্তিৱিপ্পৱুত্থং [ৰত্তিং ৱিপ্পৱুত্থং (সী.)] অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা নিস্সগ্গিযং, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামীতি…পে… দদেয্যাতি…পে… দদেয্যুন্তি…পে… আযস্মতো দম্মীতি.
৪৭৭. গামো একূপচাৰো নানূপচাৰো. নিৱেসনং একূপচাৰং নানূপচাৰং. উদোসিতো একূপচাৰো নানূপচাৰো. অট্টো একূপচাৰো নানূপচাৰো. মাড়ো একূপচাৰো নানূপচাৰো. পাসাদো একূপচাৰো নানূপচাৰো. হম্মিযং একূপচাৰং নানূপচাৰং. নাৱা একূপচাৰা নানূপচাৰা. সত্থো একূপচাৰো নানূপচাৰো. খেত্তং একূপচাৰং নানূপচাৰং. ধঞ্ঞকৰণং একূপচাৰং নানূপচাৰং. আৰামো একূপচাৰো নানূপচাৰো. ৱিহাৰো একূপচাৰো নানূপচাৰো. ৰুক্খমূলং একূপচাৰং নানূপচাৰং. অজ্ঝোকাসো একূপচাৰো নানূপচাৰো.
৪৭৮. গামো একূপচাৰো নাম এককুলস্স গামো হোতি পৰিক্খিত্তো চ. অন্তোগামে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোগামে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, যস্মিং ঘৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ঘৰে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৭৯. নানাকুলস্স গামো হোতি পৰিক্খিত্তো চ. যস্মিং ঘৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ঘৰে ৱত্থব্বং সভাযে ৱা দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. সভাযং গচ্ছন্তেন হত্থপাসে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সভাযে ৱা ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. সভাযে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সভাযে ৱা ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, যস্মিং ঘৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ঘৰে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮০. এককুলস্স নিৱেসনং হোতি পৰিক্খিত্তঞ্চ, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. অন্তোনিৱেসনে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোনিৱেসনে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তং হোতি, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮১. নানাকুলস্স নিৱেসনং হোতি পৰিক্খিত্তঞ্চ, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তং হোতি, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮২. এককুলস্স উদোসিতো হোতি পৰিক্খিত্তো চ, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. অন্তোউদোসিতে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোউদোসিতে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৩. নানাকুলস্স উদোসিতো হোতি পৰিক্খিত্তো চ, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৪. এককুলস্স অট্টো হোতি, অন্তোঅট্টে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোঅট্টে ৱত্থব্বং. নানাকুলস্স অট্টো হোতি, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৫. এককুলস্স মাড়ো হোতি, অন্তোমাড়ে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোমাড়ে ৱত্থব্বং. নানাকুলস্স মাড়ো হোতি নানাগব্ভা নানাওৱৰকা, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৬. এককুলস্স পাসাদো হোতি, অন্তোপাসাদে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোপাসাদে ৱত্থব্বং. নানাকুলস্স পাসাদো হোতি, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৭. এককুলস্স হম্মিযং হোতি. অন্তোহম্মিযে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোহম্মিযে ৱত্থব্বং. নানাকুলস্স হম্মিযং হোতি, নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৮. এককুলস্স নাৱা হোতি. অন্তোনাৱায চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোনাৱায ৱত্থব্বং. নানাকুলস্স নাৱা হোতি নানাগব্ভা নানাওৱৰকা. যস্মিং ওৱৰকে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ওৱৰকে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৮৯. এককুলস্স সত্থো হোতি. সত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা পুৰতো ৱা পচ্ছতো ৱা সত্তব্ভন্তৰা ন ৱিজহিতব্বা, পস্সতো অব্ভন্তৰং ন ৱিজহিতব্বং. নানাকুলস্স সত্থো হোতি, সত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৯০. এককুলস্স খেত্তং হোতি পৰিক্খিত্তঞ্চ. অন্তোখেত্তে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোখেত্তে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তং হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং. নানাকুলস্স খেত্তং হোতি পৰিক্খিত্তঞ্চ. অন্তোখেত্তে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা দ্ৱাৰমূলে ৱা ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তং হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৯১. এককুলস্স ধঞ্ঞকৰণং হোতি পৰিক্খিত্তঞ্চ. অন্তোধঞ্ঞকৰণে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোধঞ্ঞকৰণে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তং হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং. নানাকুলস্স ধঞ্ঞকৰণং হোতি পৰিক্খিত্তঞ্চ. অন্তোধঞ্ঞকৰণে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা দ্ৱাৰমূলে ৱা ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তং হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৯২. এককুলস্স আৰামো হোতি পৰিক্খিত্তো চ. অন্তোআৰামে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোআৰামে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং. নানাকুলস্স আৰামো হোতি পৰিক্খিত্তো চ. অন্তোআৰামে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা দ্ৱাৰমূলে ৱা ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৯৩. এককুলস্স ৱিহাৰো হোতি পৰিক্খিত্তো চ. অন্তোৱিহাৰে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোৱিহাৰে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, যস্মিং ৱিহাৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ৱিহাৰে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. নানাকুলস্স ৱিহাৰো হোতি পৰিক্খিত্তো চ. যস্মিং ৱিহাৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ৱিহাৰে ৱত্থব্বং দ্ৱাৰমূলে ৱা, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তো হোতি, যস্মিং ৱিহাৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি তস্মিং ৱিহাৰে ৱত্থব্বং, হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.
৪৯৪. এককুলস্স ৰুক্খমূলং হোতি, যং মজ্ঝন্হিকে কালে সমন্তা ছাযা ফৰতি, অন্তোছাযায চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোছাযায ৱত্থব্বং. নানাকুলস্স ৰুক্খমূলং হোতি, হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং.
অজ্ঝোকাসো একূপচাৰো নাম অগামকে অৰঞ্ঞে সমন্তা সত্তব্ভন্তৰা একূপচাৰো, ততো পৰং নানূপচাৰো.
৪৯৫. ৱিপ্পৱুত্থে ৱিপ্পৱুত্থসঞ্ঞী অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. ৱিপ্পৱুত্থে ৱেমতিকো, অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. ৱিপ্পৱুত্থে অৱিপ্পৱুত্থসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অপ্পচ্চুদ্ধটে পচ্চুদ্ধটসঞ্ঞী…পে… অৱিস্সজ্জিতে ৱিস্সজ্জিতসঞ্ঞী… অনট্ঠে নট্ঠসঞ্ঞী… অৱিনট্ঠে ৱিনট্ঠসঞ্ঞী… অদড্ঢে দড্ঢসঞ্ঞী…পে… অৱিলুত্তে ৱিলুত্তসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং.
নিস্সগ্গিযং চীৱৰং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অৱিপ্পৱুত্থে ৱিপ্পৱুত্থসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অৱিপ্পৱুত্থে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অৱিপ্পৱুত্থে অৱিপ্পৱুত্থসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৪৯৬. অনাপত্তি অন্তোঅৰুণে পচ্চুদ্ধৰতি, ৱিস্সজ্জেতি, নস্সতি, ৱিনস্সতি, ডয্হতি, অচ্ছিন্দিত্ৱা গণ্হন্তি, ৱিস্সাসং গণ্হন্তি, ভিক্খুসম্মুতিযা, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
উদোসিতসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.