৫. নিসীদনসন্থতসিক্খাপদং
৫৬৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইচ্ছামহং, ভিক্খৱে, তেমাসং পটিসল্লীযিতুং. নম্হি কেনচি উপসঙ্কমিতব্বো, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেনা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে,’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা নাস্সুধ কোচি ভগৱন্তং উপসঙ্কমতি, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেন. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযা সঙ্ঘেন কতিকা কতা হোতি – ‘‘ইচ্ছতাৱুসো, ভগৱা তেমাসং পটিসল্লীযিতুং. ন ভগৱা কেনচি উপসঙ্কমিতব্বো, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেন. যো ভগৱন্তং উপসঙ্কমতি সো পাচিত্তিযং দেসাপেতব্বো’’তি. অথ খো আযস্মা উপসেনো ৱঙ্গন্তপুত্তো, সপৰিসো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. আচিণ্ণং খো পনেতং বুদ্ধানং ভগৱন্তানং আগন্তুকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং পটিসম্মোদিতুং. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং উপসেনং ৱঙ্গন্তপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি ৱো, উপসেন, খমনীযং কচ্চি যাপনীযং, কচ্চিত্থ অপ্পকিলমথেন অদ্ধানং আগতা’’তি? ‘‘খমনীযং, ভগৱা, যাপনীযং, ভগৱা. অপ্পকিলমথেন চ মযং, ভন্তে, অদ্ধানং আগতা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আযস্মতো উপসেনস্স ৱঙ্গন্তপুত্তস্স সদ্ধিৱিহাৰিকো ভিক্খু ভগৱতো অৱিদূৰে নিসিন্নো হোতি. অথ খো ভগৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘মনাপানি তে, ভিক্খু, পংসুকূলানী’’তি? ‘‘ন খো মে, ভন্তে, মনাপানি পংসুকূলানী’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৱং, ভিক্খু, পংসুকূলিকো’’তি? ‘‘উপজ্ঝাযো মে, ভন্তে, পংসুকূলিকো. এৱং অহম্পি পংসুকূলিকো’’তি. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং উপসেনং ৱঙ্গন্তপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘পাসাদিকা খো ত্যাযং, উপসেন, পৰিসা. কথং ত্ৱং, উপসেন, পৰিসং ৱিনেসী’’তি? ‘‘যো মং, ভন্তে, উপসম্পদং যাচতি তমহং [তাহং (ক.)] এৱং ৱদামি – ‘অহং খো, আৱুসো, আৰঞ্ঞিকো পিণ্ডপাতিকো পংসুকূলিকো. সচে ত্ৱম্পি আৰঞ্ঞিকো ভৱিস্সসি পিণ্ডপাতিকো পংসুকূলিকো, এৱাহং তং উপসম্পাদেস্সামী’তি. সচে মে পটিস্সুণাতি উপসম্পাদেমি, নো চে মে পটিস্সুণাতি ন উপসম্পাদেমি. যো মং নিস্সযং যাচতি তমহং [তাহং (ক.)] এৱং ৱদামি – ‘অহং খো, আৱুসো, আৰঞ্ঞিকো পিণ্ডপাতিকো পংসুকূলিকো. সচে ত্ৱম্পি আৰঞ্ঞিকো ভৱিস্সসি পিণ্ডপাতিকো পংসুকূলিকো, এৱাহং তে নিস্সযং দস্সামী’তি. সচে মে পটিস্সুণাতি নিস্সযং দেমি, নো চে মে পটিস্সুণাতি ন নিস্সযং দেমি. এৱং খো অহং, ভন্তে, পৰিসং ৱিনেমী’’তি.
‘‘সাধু সাধু, উপসেন. সাধু খো ত্ৱং, উপসেন, পৰিসং ৱিনেসি. জানাসি পন ত্ৱং, উপসেন, সাৱত্থিযা সঙ্ঘস্স কতিক’’ন্তি? ‘‘ন খো অহং, ভন্তে, জানামি সাৱত্থিযা সঙ্ঘস্স কতিক’’ন্তি. ‘‘সাৱত্থিযা খো, উপসেন, সঙ্ঘেন কতিকা কতা – ‘ইচ্ছতাৱুসো, ভগৱা তেমাসং পটিসল্লীযিতুং. ন ভগৱা কেনচি উপসঙ্কমিতব্বো, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেন. যো ভগৱন্তং উপসঙ্কমতি সো পাচিত্তিযং দেসাপেতব্বো’তি. ‘‘পঞ্ঞাযিস্সতি, ভন্তে, সাৱত্থিযা সঙ্ঘো সকায কতিকায, ন মযং অপঞ্ঞত্তং পঞ্ঞপেস্সাম পঞ্ঞত্তং ৱা ন সমুচ্ছিন্দিস্সাম, যথাপঞ্ঞত্তেসু সিক্খাপদেসু সমাদায ৱত্তিস্সামা’’তি. ‘‘সাধু সাধু, উপসেন, অপঞ্ঞত্তং ন পঞ্ঞপেতব্বং, পঞ্ঞত্তং ৱা ন সমুচ্ছিন্দিতব্বং, যথাপঞ্ঞত্তেসু সিক্খাপদেসু সমাদায ৱত্তিতব্বং. অনুজানামি, উপসেন, যে তে ভিক্খূ আৰঞ্ঞিকা পিণ্ডপাতিকা পংসুকূলিকা যথাসুখং মং দস্সনায উপসঙ্কমন্তূ’’তি.
৫৬৬. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ বহিদ্ৱাৰকোট্ঠকে ঠিতা হোন্তি – ‘‘মযং আযস্মন্তং উপসেনং ৱঙ্গন্তপুত্তং পাচিত্তিযং দেসাপেস্সামা’’তি. অথ খো আযস্মা উপসেনো ৱঙ্গন্তপুত্তো সপৰিসো উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো তে ভিক্খূ আযস্মন্তং উপসেনং ৱঙ্গন্তপুত্তং এতদৱোচুং – ‘‘জানাসি ত্ৱং, আৱুসো উপসেন, সাৱত্থিযা সঙ্ঘস্স কতিক’’ন্তি. ‘‘ভগৱাপি মং, আৱুসো, এৱমাহ – ‘জানাসি পন ত্ৱং, উপসেন, সাৱত্থিযা সঙ্ঘস্স কতিক’ন্তি? ন খো অহং, ভন্তে, জানামি সাৱত্থিযা সঙ্ঘস্স কতিক’’ন্তি. ‘‘সাৱত্থিযা খো, উপসেন, সঙ্ঘেন কতিকা কতা – ইচ্ছতাৱুসো, ভগৱা তেমাসং পটিসল্লীযিতুং. ন ভগৱা কেনচি উপসঙ্কমিতব্বো, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেন. যো ভগৱন্তং উপসঙ্কমতি সো পাচিত্তিযং দেসাপেতব্বো’’তি. ‘‘পঞ্ঞাযিস্সতি, ভন্তে, সাৱত্থিযা সঙ্ঘো সকায কতিকায, ন মযং অপঞ্ঞত্তং পঞ্ঞপেস্সাম পঞ্ঞত্তং ৱা ন সমুচ্ছিন্দিস্সাম, যথাপঞ্ঞত্তেসু সিক্খাপদেসু সমাদায ৱত্তিস্সামাতি. অনুঞ্ঞাতাৱুসো, ভগৱতা – ‘যে তে ভিক্খূ আৰঞ্ঞিকা পিণ্ডপাতিকা পংসুকূলিকা যথাসুখং মং দস্সনায উপসঙ্কমন্তূ’’’তি.
অথ খো তে ভিক্খূ – ‘‘সচ্চং খো আযস্মা উপসেনো আহ – ‘ন অপঞ্ঞত্তং পঞ্ঞপেতব্বং, পঞ্ঞত্তং ৱা ন সমুচ্ছিন্দিতব্বং, যথাপঞ্ঞত্তেসু সিক্খাপদেসু সমাদায ৱত্তিতব্ব’’’ন্তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ – ‘‘অনুঞ্ঞাতা কিৰ ভগৱতা – ‘যে তে ভিক্খূ আৰঞ্ঞিকা পিণ্ডপাতিকা পংসুকূলিকা যথাসুখং মং দস্সনায উপসঙ্কমন্তূ’’’তি. তে ভগৱন্তং দস্সনং পিহেন্তা [দস্সনায পিহযমানা (স্যা.)] সন্থতানি উজ্ঝিত্ৱা আৰঞ্ঞিকঙ্গং পিণ্ডপাতিকঙ্গং পংসুকূলিকঙ্গং সমাদিযিংসু. অথ খো ভগৱা সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং সেনাসনচাৰিকং আহিণ্ডন্তো অদ্দস সন্থতানি তহং তহং উজ্ঝিতানি. পস্সিত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘কস্সিমানি, ভিক্খৱে, সন্থতানি তহং তহং উজ্ঝিতানী’’তি? অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৱসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায,…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৫৬৭. ‘‘নিসীদনসন্থতং পন ভিক্খুনা কাৰযমানেন পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থি আদাতব্বা দুব্বণ্ণকৰণায, অনাদা চে ভিক্খু পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিং নৱং নিসীদনসন্থতং কাৰাপেয্য, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.
৫৬৮. নিসীদনং নাম সদসং ৱুচ্চতি.
সন্থতং নাম সন্থৰিত্ৱা কতং হোতি অৱাযিমং.
কাৰযমানেনাতি কৰোন্তো ৱা কাৰাপেন্তো ৱা.
পুৰাণসন্থতং নাম সকিং নিৱত্থম্পি সকিং পাৰুতম্পি.
সামন্তা সুগতৱিদত্থি আদাতব্বা দুব্বণ্ণকৰণাযাতি থিৰভাৱায ৱট্টং ৱা চতুৰস্সং ৱা ছিন্দিত্ৱা একদেসে ৱা সন্থৰিতব্বং ৱিজটেত্ৱা ৱা সন্থৰিতব্বং.
অনাদা চে ভিক্খু পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিন্তি অনাদিযিত্ৱা পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিং নৱং নিসীদনসন্থতং কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, পযোগে দুক্কটং, পটিলাভেন নিস্সগ্গিযং হোতি. নিস্সজ্জিতব্বং সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, নিস্সজ্জিতব্বং…পে… ইদং মে, ভন্তে, নিসীদনসন্থতং অনাদিযিত্ৱা পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিং কাৰাপিতং নিস্সগ্গিযং. ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামীতি…পে… দদেয্যাতি…পে… আযস্মতো দম্মীতি.
৫৬৯. অত্তনা ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অত্তনা ৱিপ্পকতং পৰেহি পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. পৰেহি ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. পৰেহি ৱিপ্পকতং পৰেহি পৰিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং.
অঞ্ঞস্সত্থায কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৫৭০. অনাপত্তি – পুৰাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৱিদত্থিং আদিযিত্ৱা কৰোতি, অলভন্তো থোকতৰং আদিযিত্ৱা কৰোতি, অলভন্তো অনাদিযিত্ৱা কৰোতি, অঞ্ঞেন কতং পটিলভিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, ৱিতানং ৱা ভূমত্থৰণং ৱা সাণিপাকাৰং ৱা ভিসিং ৱা বিব্বোহনং ৱা কৰোতি, উম্মত্তকস্স আদিকম্মিকস্সাতি.
নিসীদনসন্থতসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.