৩. নগ্গৱগ্গো
১. পঠমসিক্খাপদং
৮৮৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা [মহাৱ. ৩৫০] ভিক্খুনিযো অচিৰৱতিযা নদিযা ৱেসিযাহি সদ্ধিং নগ্গা একতিত্থে নহাযন্তি. ৱেসিযা তা ভিক্খুনিযো উপ্পণ্ডেসুং – ‘‘কিং নু খো নাম তুম্হাকং, অয্যে, দহৰানং [দহৰানং দহৰানং (সী.)] ব্ৰহ্মচৰিযং চিণ্ণেন, ননু নাম কামা পৰিভুঞ্জিতব্বা! যদা জিণ্ণা ভৱিস্সথ তদা ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সথ. এৱং তুম্হাকং উভো অত্থা পৰিগ্গহিতা ভৱিস্সন্তী’’তি. ভিক্খুনিযো ৱেসিযাহি উপ্পণ্ডিযমানা মঙ্কূ অহেসুং. অথ খো তা ভিক্খুনিযো উপস্সযং গন্ত্ৱা ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসুং. ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৱসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায…পে… ৱিনযানুগ্গহায. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৮৪. ‘‘যা পন ভিক্খুনী নগ্গা নহাযেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৮৫. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
নগ্গা নহাযেয্যাতি অনিৱত্থা ৱা অপাৰুতা ৱা নহাযতি, পযোগে দুক্কটং. নহানপৰিযোসানে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৮৬. অনাপত্তি অচ্ছিন্নচীৱৰিকায ৱা নট্ঠচীৱৰিকায ৱা, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
২. দুতিযসিক্খাপদং
৮৮৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভগৱতা ভিক্খুনীনং [মহাৱ. ৩৫১] উদকসাটিকা অনুঞ্ঞাতা হোতি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো – ‘‘ভগৱতা উদকসাটিকা অনুঞ্ঞাতা’’তি অপ্পমাণিকাযো উদকসাটিকাযো ধাৰেসুং [ধাৰেন্তি (পাচি. ৫৩১-৫৪৫)]. পুৰতোপি পচ্ছতোপি আকড্ঢন্তা আহিণ্ডন্তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো অপ্পমাণিকাযো উদকসাটিকাযো ধাৰেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো অপ্পমাণিকাযো উদকসাটিকাযো ধাৰেন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো অপ্পমাণিকাযো উদকসাটিকাযো ধাৰেস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৮৮. ‘‘উদকসাটিকং পন ভিক্খুনিযা কাৰযমানায পমাণিকা কাৰেতব্বা. তত্ৰিদং পমাণং – দীঘসো চতস্সো ৱিদত্থিযো, সুগতৱিদত্থিযা; তিৰিযং দ্ৱে ৱিদত্থিযো. তং অতিক্কামেন্তিযা ছেদনকং পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৮৯. উদকসাটিকা নাম যায নিৱত্থা [নিৱত্থায (স্যা.)] নহাযতি.
কাৰযমানাযাতি কৰোন্তিযা ৱা কাৰাপেন্তিযা ৱা.
পমাণিকা কাৰেতব্বা. তত্ৰিদং পমাণং – দীঘসো চতস্সো ৱিদত্থিযো, সুগতৱিদত্থিযা; তিৰিযং দ্ৱে ৱিদত্থিযো. তং অতিক্কামেত্ৱা কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, পযোগে দুক্কটং. পটিলাভেন ছিন্দিত্ৱা পাচিত্তিযং দেসেতব্বং.
৮৯০. অত্তনা ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অত্তনা ৱিপ্পকতং পৰেহি পৰিযোসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰেহি ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰেহি ৱিপ্পকতং পৰেহি পৰিযোসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অঞ্ঞস্সত্থায কৰোতি ৱা কাৰাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অঞ্ঞেন কতং পটিলভিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৯১. অনাপত্তি পমাণিকং কৰোতি, ঊনকং কৰোতি, অঞ্ঞেন কতং পমাণাতিক্কন্তং পটিলভিত্ৱা ছিন্দিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, ৱিতানং ৱা ভূমত্থৰণং ৱা সাণিপাকাৰং ৱা ভিসিং ৱা বিব্বোহনং ৱা কৰোতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
দুতিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৩. ততিযসিক্খাপদং
৮৯২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰিস্সা ভিক্খুনিযা মহগ্ঘে চীৱৰদুস্সে চীৱৰং দুক্কটং হোতি দুস্সিব্বিতং. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তং ভিক্খুনিং এতদৱোচ – ‘‘সুন্দৰং খো ইদং তে, অয্যে, চীৱৰদুস্সং; চীৱৰঞ্চ খো দুক্কটং দুস্সিব্বিত’’ন্তি. ‘‘ৱিসিব্বেমি, অয্যে, সিব্বিস্সসী’’তি? ‘‘আমায্যে, সিব্বিস্সামী’’তি. অথ খো সা ভিক্খুনী তং চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা অদাসি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী – ‘‘সিব্বিস্সামি সিব্বিস্সামী’’তি নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতি. অথ খো সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা ভিক্খুনিযা চীৱৰং ৱিসিব্বাপেত্ৱা নেৱ সিব্বিস্সতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা চীৱৰং ৱিসিব্বাপেত্ৱা নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা চীৱৰং ৱিসিব্বাপেত্ৱা নেৱ সিব্বিস্সতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৯৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ সিব্বেয্য ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰেয্য, অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৯৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ভিক্খুনিযাতি অঞ্ঞায ভিক্খুনিযা.
চীৱৰং নাম ছন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং.
ৱিসিব্বেত্ৱাতি সযং ৱিসিব্বেত্ৱা. ৱিসিব্বাপেত্ৱাতি অঞ্ঞং ৱিসিব্বাপেত্ৱা.
সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনীতি অসতি অন্তৰাযে.
নেৱ সিব্বেয্যাতি ন সযং সিব্বেয্য. ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰেয্যাতি ন অঞ্ঞং আণাপেয্য.
অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহাতি ঠপেত্ৱা চতূহপঞ্চাহং. ‘‘নেৱ সিব্বিস্সামি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰিস্সামী’’তি ধুৰং নিক্খিত্তমত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৯৫. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতি, অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৱেমতিকা চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতি, অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতি, অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অঞ্ঞং পৰিক্খাৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতি, অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায চীৱৰং ৱা অঞ্ঞং ৱা পৰিক্খাৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ সিব্বতি ন সিব্বাপনায উস্সুক্কং কৰোতি, অঞ্ঞত্ৰ চতূহপঞ্চাহা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৯৬. অনাপত্তি সতি অন্তৰাযে, পৰিযেসিত্ৱা ন লভতি, কৰোন্তী চতূহপঞ্চাহং অতিক্কামেতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ততিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৪. চতুত্থসিক্খাপদং
৮৯৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভিক্খুনীনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমন্তি. তানি চীৱৰানি চিৰং নিক্খিত্তানি কণ্ণকিতানি হোন্তি. তানি ভিক্খুনিযো ওতাপেন্তি. ভিক্খুনিযো তা ভিক্খুনিযো এতদৱোচুং – ‘‘কস্সিমানি, অয্যে, চীৱৰানি কণ্ণকিতানী’’তি? অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসুং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো ভিক্খুনীনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ভিক্খুনীনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ভিক্খুনীনং হত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন জনপদচাৰিকং পক্কমিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৯৮. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পঞ্চাহিকং সঙ্ঘাটিচাৰং [সঙ্ঘাটিৱাৰং (স্যা.)] অতিক্কামেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৯৯. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
পঞ্চাহিকং সঙ্ঘাটিচাৰং অতিক্কামেয্যাতি পঞ্চমং দিৱসং পঞ্চ চীৱৰানি নেৱ নিৱাসেতি ন পাৰুপতি ন ওতাপেতি, পঞ্চমং দিৱসং অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৯০০. পঞ্চাহাতিক্কন্তে অতিক্কন্তসঞ্ঞা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পঞ্চাহাতিক্কন্তে ৱেমতিকা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পঞ্চাহাতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
পঞ্চাহানতিক্কন্তে অতিক্কন্তসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. পঞ্চাহানতিক্কন্তে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. পঞ্চাহানতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৯০১. অনাপত্তি পঞ্চমং দিৱসং পঞ্চ চীৱৰানি নিৱাসেতি ৱা পাৰুপতি ৱা ওতাপেতি ৱা, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
চতুত্থসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৫. পঞ্চমসিক্খাপদং
৯০২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী পিণ্ডায চৰিত্ৱা অল্লচীৱৰং পত্থৰিত্ৱা ৱিহাৰং পাৱিসি. অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী তং চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা গামং পিণ্ডায পাৱিসি. সা নিক্খমিত্ৱা ভিক্খুনিযো পুচ্ছি – ‘‘অপায্যে, ময্হং চীৱৰং পস্সেয্যাথা’’তি? ভিক্খুনিযো তস্সা ভিক্খুনিযা এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো সা ভিক্খুনী উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী ময্হং চীৱৰং অনাপুচ্ছা পাৰুপিস্সতী’’তি! অথ খো সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা চীৱৰং অনাপুচ্ছা পাৰুপিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা চীৱৰং অনাপুচ্ছা পাৰুপতীতি [পাৰুপীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা চীৱৰং অনাপুচ্ছা পাৰুপিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৯০৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৯০৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
চীৱৰসঙ্কমনীযং নাম উপসম্পন্নায পঞ্চন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং তস্সা ৱা অদিন্নং তং ৱা অনাপুচ্ছা নিৱাসেতি ৱা পাৰুপতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৯০৫. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৱেমতিকা চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অনুপসম্পন্নায চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৯০৬. অনাপত্তি সা ৱা দেতি, তং ৱা আপুচ্ছা নিৱাসেতি ৱা পাৰুপতি ৱা, অচ্ছিন্নচীৱৰিকায, নট্ঠচীৱৰিকায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঞ্চমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৬. ছট্ঠসিক্খাপদং
৯০৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা উপট্ঠাককুলং থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং এতদৱোচ – ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স, অয্যে, চীৱৰং দস্সামা’’তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী – ‘‘তুম্হে বহুকিচ্চা বহুকৰণীযা’’তি অন্তৰাযং অকাসি. তেন খো পন সমযেন তস্স কুলস্স ঘৰং ডয্হতি. তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা অম্হাকং দেয্যধম্মং অন্তৰাযং কৰিস্সতি! উভযেনাম্হ পৰিবাহিৰা [পৰিহীনা (সী.)], ভোগেহি চ পুঞ্ঞেন চা’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা গণস্স চীৱৰলাভং অন্তৰাযং কৰিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী গণস্স চীৱৰলাভং অন্তৰাযং অকাসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী গণস্স চীৱৰলাভং অন্তৰাযং কৰিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৯০৮. ‘‘যা পন ভিক্খুনী গণস্স চীৱৰলাভং অন্তৰাযং কৰেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৯০৯. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
গণো নাম ভিক্খুনিসঙ্ঘো ৱুচ্চতি.
চীৱৰং নাম ছন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং ৱিকপ্পনুপগং পচ্ছিমং.
অন্তৰাযং কৰেয্যাতি ‘‘কথং ইমে চীৱৰং ন [ইমং চীৱৰং (ক.)] দদেয্যু’’ন্তি অন্তৰাযং কৰোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অঞ্ঞং পৰিক্খাৰং অন্তৰাযং কৰোতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সম্বহুলানং ভিক্খুনীনং ৱা একভিক্খুনিযা ৱা অনুপসম্পন্নায ৱা চীৱৰং ৱা অঞ্ঞং ৱা পৰিক্খাৰং অন্তৰাযং কৰোতি, আপত্তি দুক্কটস্স.
৯১০. অনাপত্তি আনিসংসং দস্সেত্ৱা নিৱাৰেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ছট্ঠসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৭. সত্তমসিক্খাপদং
৯১১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অকালচীৱৰং উপ্পন্নং হোতি. অথ খো ভিক্খুনিসঙ্ঘো তং চীৱৰং ভাজেতুকামো সন্নিপতি. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা অন্তেৱাসিনিযো ভিক্খুনিযো পক্কন্তা হোন্তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তা ভিক্খুনিযো এতদৱোচ – ‘‘অয্যে, ভিক্খুনিযো পক্কন্তা, ন তাৱ চীৱৰং ভাজীযিস্সতী’’তি. চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহি. ভিক্খুনিযো ন তাৱ চীৱৰং ভাজীযিস্সতীতি পক্কমিংসু [ৱিপক্কমিংসু (স্যা.)]. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী অন্তেৱাসিনীসু ভিক্খুনীসু আগতাসু তং চীৱৰং ভাজাপেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহতীতি [পটিবাহীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৯১২. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৯১৩. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ধম্মিকোনাম চীৱৰৱিভঙ্গো সমগ্গো ভিক্খুনিসঙ্ঘো সন্নিপতিত্ৱা ভাজেতি.
পটিবাহেয্যাতি কথং ইমং চীৱৰং ন ভাজেয্যাতি [চীৱৰং ভাজেয্যাতি (ক.)] পটিবাহতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৯১৪. ধম্মিকে ধম্মিকসঞ্ঞা পটিবাহতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মিকে ৱেমতিকা পটিবাহতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ধম্মিকে অধম্মিকসঞ্ঞা পটিবাহতি, অনাপত্তি. অধম্মিকে ধম্মিকসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মিকে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মিকে অধম্মিকসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৯১৫. অনাপত্তি আনিসংসং দস্সেত্ৱা পটিবাহতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
সত্তমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৮. অট্ঠমসিক্খাপদং
৯১৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী নটানম্পি নটকানম্পি লঙ্ঘকানম্পি সোকজ্ঝাযিকানম্পি [সোকসাযিকানম্পি (সী.)] কুম্ভথূণিকানম্পি [কুম্ভথুণিকানম্পি (ক.)] সমণচীৱৰং দেতি – ‘‘ময্হং পৰিসতি [পৰিসতিং (সী.)] ৱণ্ণং ভাসথা’’তি. নটাপি নটকাপি লঙ্ঘকাপি সোকজ্ঝাযিকাপি কুম্ভথূণিকাপি থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা পৰিসতি ৱণ্ণং ভাসন্তি – ‘‘অয্যা থুল্লনন্দা বহুস্সুতা ভাণিকা ৱিসাৰদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং; দেথ অয্যায, কৰোথ অয্যাযা’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা, তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা অগাৰিকস্স সমণচীৱৰং দস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী অগাৰিকস্স সমণচীৱৰং দেতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী অগাৰিকস্স সমণচীৱৰং দস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৯১৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অগাৰিকস্স ৱা পৰিব্বাজকস্স ৱা পৰিব্বাজিকায ৱা সমণচীৱৰং দদেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৯১৮. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
অগাৰিকো নাম যো কোচি অগাৰং অজ্ঝাৱসতি.
পৰিব্বাজকো নাম ভিক্খুঞ্চ সামণেৰঞ্চ ঠপেত্ৱা যো কোচি পৰিব্বাজকসমাপন্নো.
পৰিব্বাজিকা নাম ভিক্খুনিঞ্চ সিক্খমানঞ্চ সামণেৰিঞ্চ ঠপেত্ৱা যা কাচি পৰিব্বাজিকসমাপন্না.
সমণচীৱৰং নাম কপ্পকতং ৱুচ্চতি. দেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৯১৯. অনাপত্তি মাতাপিতূনং দেতি, তাৱকালিকং দেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
অট্ঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৯. নৱমসিক্খাপদং
৯২০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা উপট্ঠাককুলং থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং এতদৱোচ – ‘‘সচে মযং, অয্যে, সক্কোম, ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স চীৱৰং দস্সামা’’তি. তেন খো পন সমযেন ৱস্সংৱুট্ঠা ভিক্খুনিযো চীৱৰং ভাজেতুকামা সন্নিপতিংসু. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তা ভিক্খুনিযো এতদৱোচ – ‘‘আগমেথ, অয্যে, অত্থি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স চীৱৰপচ্চাসা’’তি. ভিক্খুনিযো থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘গচ্ছায্যে, তং চীৱৰং জানাহী’’তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী যেন তং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে মনুস্সে এতদৱোচ – ‘‘দেথাৱুসো, ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স চীৱৰ’’ন্তি. ‘‘ন মযং, অয্যে, সক্কোম ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স চীৱৰং দাতু’’ন্তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেতীতি [অতিক্কামেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৯২১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৯২২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
দুব্বলচীৱৰপচ্চাসা নাম ‘‘সচে মযং সক্কোম, দস্সাম কৰিস্সামা’’তি ৱাচা ভিন্না হোতি.
চীৱৰকালসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা.
চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেয্যাতি অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমং দিৱসং অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অত্থতে কথিনে কথিনুদ্ধাৰদিৱসং অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৯২৩. দুব্বলচীৱৰে দুব্বলচীৱৰসঞ্ঞা চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. দুব্বলচীৱৰে ৱেমতিকা চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দুব্বলচীৱৰে অদুব্বলচীৱৰসঞ্ঞা চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেতি, অনাপত্তি.
অদুব্বলচীৱৰে দুব্বলচীৱৰসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অদুব্বলচীৱৰে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অদুব্বলচীৱৰে অদুব্বলচীৱৰসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৯২৪. অনাপত্তি আনিসংসং দস্সেত্ৱা নিৱাৰেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
নৱমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
১০. দসমসিক্খাপদং
৯২৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰেন উপাসকেন সঙ্ঘং উদ্দিস্স ৱিহাৰো কাৰাপিতো হোতি. সো তস্স ৱিহাৰস্স মহে উভতোসঙ্ঘস্স অকালচীৱৰং দাতুকামো হোতি. তেন খো পন সমযেন উভতোসঙ্ঘস্স কথিনং অত্থতং হোতি. অথ খো সো উপাসকো সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা কথিনুদ্ধাৰং যাচি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, কথিনং উদ্ধৰিতুং. এৱঞ্চ পন ভিক্খৱে কথিনং উদ্ধৰিতব্বং. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৯২৬. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো কথিনং উদ্ধৰেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো কথিনং উদ্ধৰতি. যস্সাযস্মতো খমতি কথিনস্স উদ্ধাৰো, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘উব্ভতং সঙ্ঘেন কথিনং, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
৯২৭. অথ খো সো উপাসকো ভিক্খুনিসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা কথিনুদ্ধাৰং যাচি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী – ‘‘চীৱৰং অম্হাকং ভৱিস্সতী’’তি কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহি. অথ খো সো উপাসকো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অম্হাকং কথিনুদ্ধাৰং ন দস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তস্স উপাসকস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহতীতি [পটিবাহীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৯২৮. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৯২৯. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ধম্মিকো নাম কথিনুদ্ধাৰো সমগ্গো ভিক্খুনিসঙ্ঘো সন্নিপতিত্ৱা উদ্ধৰতি.
পটিবাহেয্যাতি ‘‘কথং ইদং কথিনং ন উদ্ধৰেয্যা’’তি [কথিনং উদ্ধৰেয্যাতি (ক.)] পটিবাহতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৯৩০. ধম্মিকে ধম্মিকসঞ্ঞা পটিবাহতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মিকে ৱেমতিকা পটিবাহতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ধম্মিকে অধম্মিকসঞ্ঞা পটিবাহতি, অনাপত্তি. অধম্মিকে ধম্মিকসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মিকে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মিকে অধম্মিকসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৯৩১. অনাপত্তি অনিসংসং দস্সেত্ৱা পটিবাহতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
দসমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
নগ্গৱগ্গো ততিযো.