২. অন্ধকাৰৱগ্গো
১. পঠমসিক্খাপদং
৮৩৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৱাসিনিযা ভিক্খুনিযা ঞাতকো পুৰিসো গামকা সাৱত্থিং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো সা ভিক্খুনী তেন পুৰিসেন সদ্ধিং ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৩৯. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৱা সল্লপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৪০. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ৰত্তন্ধকাৰেতি ওগ্গতে সূৰিযে. অপ্পদীপেতি অনালোকে.
পুৰিসো নাম মনুস্সপুৰিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিৰচ্ছানগতো ৱিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.
সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুৰিসো চেৱ হোতি ভিক্খুনী চ.
সন্তিট্ঠেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
সল্লপেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৱা পেতেন ৱা পণ্ডকেন ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহেন ৱা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৪১. অনাপত্তি যো কোচি ৱিঞ্ঞূ দুতিযো [যা কাচি ৱিঞ্ঞূ দুতিযা (স্যা.)] হোতি, অৰহোপেক্খা, অঞ্ঞৱিহিতা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
২. দুতিযসিক্খাপদং
৮৪২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৱাসিনিযা ভিক্খুনিযা ঞাতকো পুৰিসো গামকা সাৱত্থিং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো সা ভিক্খুনী – ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্তং ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতু’’ন্তি তেনেৱ পুৰিসেন সদ্ধিং পটিচ্ছন্নে ওকাসে একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৪৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৱা সল্লপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৪৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
পটিচ্ছন্নো নাম ওকাসো কুট্টেন ৱা কৱাটেন ৱা কিলঞ্জেন ৱা সাণিপাকাৰেন ৱা ৰুক্খেন ৱা থম্ভেন ৱা কোত্থড়িযা ৱা যেন কেনচি পটিচ্ছন্নো হোতি.
পুৰিসো নাম মনুস্সপুৰিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিৰচ্ছানগতো ৱিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.
সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুৰিসো চেৱ হোতি ভিক্খুনী চ.
সন্তিট্ঠেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
সল্লপেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৱা পেতেন ৱা পণ্ডকেন ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহেন ৱা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৪৫. অনাপত্তি যো কোচি ৱিঞ্ঞূ দুতিযো হোতি, অৰহোপেক্খা, অঞ্ঞৱিহিতা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
দুতিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৩. ততিযসিক্খাপদং
৮৪৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৱাসিনিযা ভিক্খুনিযা ঞাতকো পুৰিসো গামকা সাৱত্থিং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো সা ভিক্খুনী – ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্তং পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতু’’ন্তি তেনেৱ পুৰিসেন সদ্ধিং অজ্ঝোকাসে একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৪৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৱা সল্লপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৪৮. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
অজ্ঝোকাসো নাম অপ্পটিচ্ছন্নো হোতি কুট্টেন ৱা কৱাটেন ৱা কিলঞ্জেন ৱা সাণিপাকাৰেন ৱা ৰুক্খেন ৱা থম্ভেন ৱা কোত্থড়িযা ৱা, যেন কেনচি অপ্পটিচ্ছন্নো হোতি.
পুৰিসো নাম মনুস্সপুৰিসো, ন যক্খো ন পেতো ন তিৰচ্ছানগতো, ৱিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.
সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুৰিসো চেৱ হোতি ভিক্খুনী চ.
সন্তিট্ঠেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
সল্লপেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৱা পেতেন ৱা পণ্ডকেন ৱা তিৰচ্ছাগতমনুস্সৱিগ্গহেন ৱা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৪৯. অনাপত্তি যো কোচি ৱিঞ্ঞূ দুতিযো হোতি, অৰহোপেক্খা, অঞ্ঞৱিহিতা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ততিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৪. চতুত্থসিক্খাপদং
৮৫০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ৰথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পেতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেতি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা ৰথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পিস্সতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ৰথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পেতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ৰথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পিস্সতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৫১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ৰথিকায ৱা ব্যূহে ৱা সিঙ্ঘাটকে ৱা পুৰিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৱা সল্লপেয্য ৱা নিকণ্ণিকং ৱা জপ্পেয্য দুতিযিকং ৱা ভিক্খুনিং উয্যোজেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৫২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ৰথিকা নাম ৰচ্ছা ৱুচ্চতি. ব্যূহং নাম যেনেৱ পৱিসন্তি তেনেৱ নিক্খমন্তি. সিঙ্ঘাটকো নাম চচ্চৰং ৱুচ্চতি.
পুৰিসো নাম মনুস্সপুৰিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিৰচ্ছানগতো ৱিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.
সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুৰিসো চেৱ হোতি ভিক্খুনী চ.
সন্তিট্ঠেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
সল্লপেয্য ৱাতি পুৰিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
নিকণ্ণিকং ৱা জপ্পেয্যাতি পুৰিসস্স উপকণ্ণকে আৰোচেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
দুতিযিকং ৱা ভিক্খুনিং উয্যোজেয্যাতি অনাচাৰং আচৰিতুকামা দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দস্সনূপচাৰং ৱা সৱনূপচাৰং ৱা ৱিজহন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ৱিজহিতে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৱা পেতেন ৱা পণ্ডকেন ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহেন ৱা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৫৩. অনাপত্তি যো কোচি ৱিঞ্ঞূ দুতিযো হোতি, অৰহোপেক্খা, অঞ্ঞৱিহিতা সন্তিট্ঠতি ৱা সল্লপতি ৱা, ন অনাচাৰং আচৰিতুকামা, সতি কৰণীযে দুতিযিকং ভিক্খুনিং উয্যোজেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
চতুত্থসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৫. পঞ্চমসিক্খাপদং
৮৫৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী অঞ্ঞতৰস্স কুলস্স কুলূপিকা হোতি নিচ্চভত্তিকা. অথ খো সা ভিক্খুনী পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন তং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আসনে নিসীদিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কামি. তস্স কুলস্স দাসী ঘৰং সম্মজ্জন্তী তং আসনং ভাজনন্তৰিকায পক্খিপি. মনুস্সা তং আসনং অপস্সন্তা তং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘কহং তং, অয্যে, আসন’’ন্তি? ‘‘নাহং তং, আৱুসো, আসনং পস্সামী’’তি. ‘‘দেথায্যে, তং আসন’’ন্তি পৰিভাসিত্ৱা নিচ্চভত্তং পচ্ছিন্দিংসু. অথ খো তে মনুস্সা ঘৰং সোধেন্তা তং আসনং ভাজনন্তৰিকায পস্সিত্ৱা তং ভিক্খুনিং খমাপেত্ৱা নিচ্চভত্তং পট্ঠপেসুং. অথ খো সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা আসনে নিসীদিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা আসনে নিসীদিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমতীতি [পক্কমীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে ভিক্খুনী পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা আসনে নিসীদিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৫৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা আসনে নিসীদিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৫৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
পুৰেভত্তং নাম অৰুণুগ্গমনং উপাদায যাৱ মজ্ঝন্হিকা.
কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং, সুদ্দকুলং. উপসঙ্কমিত্ৱাতি তত্থ গন্ত্ৱা.
আসনং নাম পল্লঙ্কস্স ওকাসো ৱুচ্চতি. নিসীদিত্ৱাতি তস্মিং নিসীদিত্ৱা.
সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমেয্যাতি যো তস্মিং কুলে মনুস্সো ৱিঞ্ঞূ তং অনাপুচ্ছা অনোৱস্সকং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অজ্ঝোকাসে উপচাৰং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৫৭. অনাপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা পক্কমতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে ৱেমতিকা পক্কমতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা পক্কমতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
পল্লঙ্কস্স অনোকাসে আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৮৫৮. অনাপত্তি আপুচ্ছা গচ্ছতি, অসংহাৰিমে, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঞ্চমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৬. ছট্ঠসিক্খাপদং
৮৫৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদতিপি অভিনিপজ্জতিপি. মনুস্সা থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং হিৰীযমানা আসনে নেৱ অভিনিসীদন্তি ন অভিনিপজ্জন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদিস্সতিপি অভিনিপজ্জিস্সতিপী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদিস্সতিপি অভিনিপজ্জিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদতিপি অভিনিপজ্জতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদিস্সতিপি অভিনিপজ্জিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৬০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদেয্য ৱা অভিনিপজ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৬১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
পচ্ছাভত্তং নাম মজ্ঝন্হিকে ৱীতিৱত্তে যাৱ অত্থঙ্গতে সূৰিযে.
কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং, সুদ্দকুলং. উপসঙ্কমিত্ৱাতি তত্থ গন্ত্ৱা.
সামিকে অনাপুচ্ছাতি যো তস্মিং কুলে মনুস্সো সামিকো দাতুং, তং অনাপুচ্ছা.
আসনং নাম পল্লঙ্কস্স ওকাসো ৱুচ্চতি.
অভিনিসীদেয্যাতি তস্মিং অভিনিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অভিনিপজ্জেয্যাতি তস্মিং অভিনিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৬২. অনাপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা আসনে অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে ৱেমতিকা আসনে অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা আসনে অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
পল্লঙ্কস্স অনোকাসে আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৮৬৩. অনাপত্তি আপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, ধুৱপঞ্ঞত্তে, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ছট্ঠসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৭. সত্তমসিক্খাপদং
৮৬৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং গচ্ছন্তিযো সাযং অঞ্ঞতৰং গামং উপগন্ত্ৱা অঞ্ঞতৰং ব্ৰাহ্মণকুলং উপসঙ্কমিত্ৱা ওকাসং যাচিংসু. অথ খো সা ব্ৰাহ্মণী তা ভিক্খুনিযো এতদৱোচ – ‘‘আগমেথ, অয্যে, যাৱ ব্ৰাহ্মণো আগচ্ছতী’’তি. ভিক্খুনিযো – ‘‘যাৱ ব্ৰাহ্মণো আগচ্ছতী’’তি সেয্যং সন্থৰিত্ৱা একচ্চা নিসীদিংসু একচ্চা নিপজ্জিংসু. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো ৰত্তিং আগন্ত্ৱা তং ব্ৰাহ্মণিং এতদৱোচ – ‘‘কা ইমা’’তি? ‘‘ভিক্খুনিযো, অয্যা’’তি. ‘‘নিক্কড্ঢথ ইমা মুণ্ডা বন্ধকিনিযো’’তি, ঘৰতো নিক্কড্ঢাপেসি. অথ খো তা ভিক্খুনিযো সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসুং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা অভিনিসীদিস্সন্তিপি অভিনিপজ্জিস্সন্তিপী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা অভিনিসীদন্তিপি অভিনিপজ্জন্তিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা অভিনিসীদিস্সন্তিপি অভিনিপজ্জিস্সন্তিপি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৬৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা অভিনিসীদেয্য ৱা অভিনিপজ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৬৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ৱিকালো নাম অত্থঙ্গতে সূৰিযে যাৱ অৰুণুগ্গমনা.
কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং সুদ্দকুলং. উপসঙ্কমিত্ৱাতি তত্থ গন্ত্ৱা.
সামিকে অনাপুচ্ছাতি যো তস্মিং কুলে মনুস্সো সামিকো দাতুং, তং অনাপুচ্ছা.
সেয্যং নাম অন্তমসো পণ্ণসন্থাৰোপি. সন্থৰিত্ৱাতি সযং সন্থৰিত্ৱা. সন্থৰাপেত্ৱাতি অঞ্ঞং সন্থৰাপেত্ৱা. অভিনিসীদেয্যাতি তস্মিং অভিনিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অভিনিপজ্জেয্যাতি তস্মিং অভিনিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৬৭. অনাপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে ৱেমতিকা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
৮৬৮. অনাপত্তি আপুচ্ছা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
সত্তমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৮. অট্ঠমসিক্খাপদং
৮৬৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৱাসিনী ভিক্খুনী ভদ্দং কাপিলানিং সক্কচ্চং উপট্ঠেতি. ভদ্দা কাপিলানী ভিক্খুনিযো এতদৱোচ – ‘‘অযং মং, অয্যে, ভিক্খুনী সক্কচং উপট্ঠেতি, ইমিস্সাহং চীৱৰং দস্সামী’’তি. অথ খো সা ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপেসি – ‘‘অহং কিৰায্যে, অয্যং ন সক্কচ্চং উপট্ঠেমি, ন কিৰ মে অয্যা চীৱৰং দস্সতী’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপেতীতি [উজ্ঝাপেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপেস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৭০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৭১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
দুগ্গহিতেনাতি অঞ্ঞথা গহিতেন [উগ্গহিতেন (ক.)].
দূপধাৰিতেনাতি অঞ্ঞথা উপধাৰিতেন.
পৰন্তি উপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৭২. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৱেমতিকা উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অনুপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৭৩. অনাপত্তি উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
অট্ঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৯. নৱমসিক্খাপদং
৮৭৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অত্তনো ভণ্ডকং অপস্সন্তিযো চণ্ডকাড়িং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘অপায্যে, অম্হাকং, ভণ্ডকং পস্সেয্যাসী’’তি? চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘অহমেৱ নূন চোৰী, অহমেৱ নূন অলজ্জিনী, যা অয্যাযো অত্তনো ভণ্ডকং অপস্সন্তিযো তা মং এৱমাহংসু – ‘অপায্যে, অম্হাকং ভণ্ডকং পস্সেয্যাসী’তি? সচাহং, অয্যে, তুম্হাকং ভণ্ডকং গণ্হামি, অস্সমণী হোমি, ব্ৰহ্মচৰিযা চৱামি, নিৰযং উপপজ্জামি; যা পন মং অভূতেন এৱমাহ সাপি অস্সমণী হোতু, ব্ৰহ্মচৰিযা চৱতু, নিৰযং উপপজ্জতূ’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাড়ী অত্তানম্পি পৰম্পি নিৰযেনপি ব্ৰহ্মচৰিযেনপি অভিসপিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী অত্তানম্পি পৰম্পি নিৰযেনপি ব্ৰহ্মচৰিযেনপি অভিসপতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী অত্তানম্পি পৰম্পি নিৰযেনপি ব্ৰহ্মচৰিযেনপি অভিসপিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৭৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অত্তানং ৱা পৰং ৱা নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপেয্য, পাচিত্তিয্য’’ন্তি.
৮৭৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
অত্তানন্তি পচ্চত্তং. পৰন্তি উপসম্পন্নং. নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৮৭৭. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৱেমতিকা নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
তিৰচ্ছানযোনিযা ৱা পেত্তিৱিসযেন ৱা মনুস্সদোভগ্গেন ৱা অভিসপতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নং অভিসপতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৭৮. অনাপত্তি অত্থপুৰেক্খাৰায, ধম্মপুৰেক্খাৰায, অনুসাসনিপুৰেক্খাৰায, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
নৱমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
১০. দসমসিক্খাপদং
৮৭৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ভণ্ডিত্ৱা অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদতি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাড়ী অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৮৮০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৮৮১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
অত্তানন্তি পচ্চত্তং. ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৱধতি ন ৰোদতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৰোদতি ন ৱধতি, আপত্তি দুক্কটস্স.
৮৮২. অনাপত্তি ঞাতিব্যসনেন ৱা ভোগব্যসনেন ৱা ৰোগব্যসনেন ৱা ফুট্ঠা ৰোদতি ন ৱধতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
দসমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
অন্ধকাৰৱগ্গো দুতিযো.