২. গণভোজনসিক্খাপদং

২০৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন দেৱদত্তো পৰিহীনলাভসক্কাৰো সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জতি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সন্তি! কস্স সম্পন্নং ন মনাপং, কস্স সাদুং ন ৰুচ্চতী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম দেৱদত্তো সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, দেৱদত্ত, সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১০. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা গিলানে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১১. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰদানসমযে সচীৱৰভত্তং পটিযাদেত্ৱা ভিক্খূ নিমন্তেন্তি – ‘‘ভোজেত্ৱা চীৱৰেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. চীৱৰং পৰিত্তং উপ্পজ্জতি. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰদানসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১২. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰকাৰকে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰকাৰসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৩. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মনুস্সেহি সদ্ধিং অদ্ধানং গচ্ছন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৱোচুং – ‘‘মুহুত্তং, আৱুসো, আগমেথ; পিণ্ডায চৰিস্সামা’’তি. তে এৱমাহংসু – ‘‘ইধেৱ, ভন্তে, ভুঞ্জথা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, অদ্ধানগমনসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৪. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মনুস্সেহি সদ্ধিং নাৱায গচ্ছন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৱোচুং – ‘‘মুহুত্তং, আৱুসো, তীৰং উপনেথ; পিণ্ডায চৰিস্সামা’’তি. তে এৱমাহংসু – ‘‘ইধেৱ, ভন্তে, ভুঞ্জথা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, নাৱাভিৰুহনসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৱাভিৰুহনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৫. তেন ০ খো পন সমযেন দিসাসু ৱস্সংৱুট্ঠা ভিক্খূ ৰাজগহং আগচ্ছন্তি ভগৱন্তং দস্সনায. মনুস্সা নানাৱেৰজ্জকে ভিক্খূ পস্সিত্ৱা ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, মহাসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৱাভিৰুহনসমযো, মহাসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৬. তেন খো পন সমযেন ৰঞ্ঞো মাগধস্স সেনিযস্স বিম্বিসাৰস্স ঞাতিসালোহিতো আজীৱকেসু পব্বজিতো হোতি. অথ খো সো আজীৱকো যেন ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজানং মাগধং সেনিযং বিম্বিসাৰং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, মহাৰাজ, সব্বপাসণ্ডিকভত্তং কাতু’’ন্তি. ‘‘সচে ত্ৱং, ভন্তে, বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পঠমং ভোজেয্যাসি’’. ‘‘এৱং কৰেয্যামী’’তি. অথ খো সো আজীৱকো ভিক্খূনং সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অধিৱাসেন্তু মে ভিক্খূ স্ৱাতনায ভত্ত’’ন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. অথ খো সো আজীৱকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি, সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো সো আজীৱকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ভৱম্পি গোতমো পব্বজিতো, অহম্পি পব্বজিতো; অৰহতি পব্বজিতো পব্বজিতস্স পিণ্ডং পটিগ্গহেতুং. অধিৱাসেতু মে ভৱং গোতমো স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো সো আজীৱকো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা পক্কামি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সমণভত্তসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২১৭. গণভোজনে , অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৱাভিৰুহনসমযো, মহাসমযো, সমণভত্তসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

২১৮. গণভোজনং নাম যত্থ চত্তাৰো ভিক্খূ পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰেন ভোজনেন নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি. এতং গণভোজনং নাম.

অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি ঠপেত্ৱা সমযং.

গিলানসমযো নাম অন্তমসো পাদাপি ফলিতা [ফালিতা (স্যা. ক.)] হোন্তি. ‘‘গিলানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

চীৱৰদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চমাসা. ‘‘চীৱৰদানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

চীৱৰকাৰসমযো নাম চীৱৰে কযিৰমানে. ‘‘চীৱৰকাৰসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

অদ্ধানগমনসমযো নাম ‘‘অদ্ধযোজনং গচ্ছিস্সামী’’তি ভুঞ্জিতব্বং, গচ্ছন্তেন ভুঞ্জিতব্বং, গতেন ভুঞ্জিতব্বং.

নাৱাভিৰুহনসমযো নাম ‘‘নাৱং অভিৰুহিস্সামী’’তি ভুঞ্জিতব্বং, আৰুড়্হেন ভুঞ্জিতব্বং, ওৰুড়্হেন ভুঞ্জিতব্বং.

মহাসমযো নাম যত্থ দ্ৱে তযো ভিক্খূ পিণ্ডায চৰিত্ৱা যাপেন্তি, চতুত্থে আগতে ন যাপেন্তি. ‘‘মহাসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

সমণভত্তসমযো নাম যো কোচি পৰিব্বাজকসমাপন্নো ভত্তং কৰোতি. ‘‘সমণভত্তসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

‘‘অঞ্ঞত্ৰ সমযা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২১৯. গণভোজনে গণভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণভোজনে ৱেমতিকো, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণভোজনে নগণভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নগণভোজনে গণভোজনসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নগণভোজনে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নগণভোজনে নগণভোজনসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২২০. অনাপত্তি সমযে, দ্ৱে তযো একতো ভুঞ্জন্তি, পিণ্ডায চৰিত্ৱা একতো সন্নিপতিত্ৱা ভুঞ্জন্তি, নিচ্চভত্তং, সলাকভত্তং, পক্খিকং, উপোসথিকং, পাটিপদিকং, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৱা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

গণভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.