৩. পৰম্পৰভোজনসিক্খাপদং
২২১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তেন খো পন সমযেন ৱেসালিযং পণীতানং ভত্তানং ভত্তপটিপাটি অধিট্ঠিতা হোতি. অথ খো অঞ্ঞতৰস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স [কম্মকৰস্স (সী.)] এতদহোসি – ‘‘ন খো ইদং ওৰকং ভৱিস্সতি যথযিমে মনুস্সা সক্কচ্চং ভত্তং কৰোন্তি; যংনূনাহম্পি ভত্তং কৰেয্য’’ন্তি. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো যেন কিৰপতিকো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং কিৰপতিকং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, অয্যপুত্ত, বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভত্তং কাতুং. দেহি মে ৱেতন’’ন্তি. সোপি খো কিৰপতিকো সদ্ধো হোতি পসন্নো. অথ খো সো কিৰপতিকো তস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স অব্ভাতিৰেকং [অতিৰেকং (স্যা.)] ৱেতনং অদাসি. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. ‘‘মহা খো, আৱুসো, ভিক্খুসঙ্ঘো. জানাহী’’তি. ‘‘হোতু [হোতু মে (ক.)] ভন্তে, মহা ভিক্খুসঙ্ঘো. বহূ মে বদৰা পটিযত্তা বদৰমিস্সেন পেয্যা পৰিপূৰিস্সন্তী’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.
অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ – ‘‘দলিদ্দেন কিৰ কম্মকাৰেন স্ৱাতনায বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো, বদৰমিস্সেন পেয্যা পৰিপূৰিস্সন্তী’’তি. তে কালস্সেৱ পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভুঞ্জিংসু. অস্সোসুং খো মনুস্সা – ‘‘দলিদ্দেন কিৰ কম্মকাৰেন বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো’’তি. তে দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স পহূতং খাদনীযং ভোজনীযং অভিহৰিংসু. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো কালং আৰোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি.
অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন তস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো ভত্তগ্গে ভিক্খূ পৰিৱিসতি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘থোকং, আৱুসো, দেহি. থোকং, আৱুসো, দেহী’’তি. ‘‘মা খো তুম্হে, ভন্তে, ‘অযং দলিদ্দো কম্মকাৰো’তি থোকং থোকং পটিগ্গণ্হিত্থ. পহূতং মে খাদনীযং ভোজনীযং পটিযত্তং.
পটিগ্গণ্হথ, ভন্তে, যাৱদত্থ’’ন্তি. ‘‘ন খো মযং, আৱুসো, এতংকাৰণা থোকং থোকং পটিগ্গণ্হাম. অপিচ, মযং কালস্সেৱ পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভুঞ্জিম্হা; তেন মযং থোকং থোকং পটিগ্গণ্হামা’’তি.
অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা মযা নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তি! ন চাহং পটিবলো যাৱদত্থং দাতু’’ন্তি? অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ অঞ্ঞত্ৰ নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অঞ্ঞত্ৰ নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা অঞ্ঞত্ৰ নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘পৰম্পৰভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু পিণ্ডপাতং আদায যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ভুঞ্জাহি, আৱুসো’’তি. ‘‘অলং, আৱুসো, অত্থি মে ভত্তপচ্চাসা’’তি. তস্স ভিক্খুনো পিণ্ডপাতো উস্সূৰে [উস্সূৰেন (ক.)] আহৰীযিত্থ. সো ভিক্খু ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘পৰম্পৰভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২৩. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰদানসমযে সচীৱৰভত্তং পটিযাদেত্ৱা [পটিযাদাপেত্ৱা (ইতিপি)] ভিক্খূ নিমন্তেন্তি – ‘‘ভোজেত্ৱা চীৱৰেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা পৰম্পৰভোজন’’ন্তি. চীৱৰং পৰিত্তং উপ্পজ্জতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰদানসমযে পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘পৰম্পৰভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২৪. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰকাৰকে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা পৰম্পৰভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰকাৰসমযে পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২২৫. ‘‘পৰম্পৰভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২৬. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায আযস্মতা আনন্দেন পচ্ছাসমণেন যেন অঞ্ঞতৰং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো তে মনুস্সা ভগৱতো চ আযস্মতো চ আনন্দস্স ভোজনং অদংসু. আযস্মা আনন্দো কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গণ্হাতি. ‘‘গণ্হাহি [পতিগণ্হাহি (সী.)], আনন্দা’’তি. ‘‘অলং, ভগৱা, অত্থি মে ভত্তপচ্চাসা’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, ৱিকপ্পেত্ৱা গণ্হাহী’’তি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱিকপ্পেত্ৱা [ভত্তপচ্চাসং ৱিকপ্পেত্ৱা (স্যা.)] পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ৱিকপ্পেতব্বং – ‘ময্হং ভত্তপচ্চাসং ইত্থন্নামস্স দম্মী’’’তি.
২২৭. পৰম্পৰভোজনং নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰেন ভোজনেন নিমন্তিতো, তং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং ভুঞ্জতি, এতং পৰম্পৰভোজনং নাম.
অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি ঠপেত্ৱা সমযং.
গিলানসমযো নাম ন সক্কোতি একাসনে নিসিন্নো যাৱদত্থং ভুঞ্জিতুং. ‘‘গিলানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
চীৱৰদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা. ‘‘চীৱৰদানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
চীৱৰকাৰসমযো নাম চীৱৰে কযিৰমানে. ‘‘চীৱৰকাৰসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
‘‘অঞ্ঞত্ৰ সমযা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২২৮. পৰম্পৰভোজনে পৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰম্পৰভোজনে ৱেমতিকো, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰম্পৰভোজনে নপৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
নপৰম্পৰভোজনে পৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নপৰম্পৰভোজনে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নপৰম্পৰভোজনে নপৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২২৯. অনাপত্তি সমযে, ৱিকপ্পেত্ৱা ভুঞ্জতি, দ্ৱে তযো নিমন্তনে একতো ভুঞ্জতি, নিমন্তনপটিপাটিযা ভুঞ্জতি, সকলেন গামেন নিমন্তিতো তস্মিং গামে যত্থ কত্থচি ভুঞ্জতি, সকলেন পূগেন নিমন্তিতো তস্মিং পূগে যত্থ কত্থচি ভুঞ্জতি, নিমন্তিযমানো ভিক্খং গহেস্সামীতি ভণতি, নিচ্চভত্তে, সলাকভত্তে, পক্খিকে, উপোসথিকে, পাটিপদিকে, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৱা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পৰম্পৰভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.