৪. ভোজনৱগ্গো

১. আৱসথপিণ্ডসিক্খাপদং

২০৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযা অৱিদূৰে অঞ্ঞতৰস্স পূগস্স আৱসথপিণ্ডো পঞ্ঞত্তো হোতি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায সাৱত্থিং পিণ্ডায পৱিসিত্ৱা পিণ্ডং অলভমানা আৱসথং অগমংসু. মনুস্সা – ‘‘চিৰস্সম্পি ভদন্তা আগতা’’তি তে সক্কচ্চং পৰিৱিসিংসু. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ দুতিযম্পি দিৱসং…পে… ততিযম্পি দিৱসং পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায সাৱত্থিং পিণ্ডায পৱিসিত্ৱা পিণ্ডং অলভমানা আৱসথং গন্ত্ৱা ভুঞ্জিংসু. অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘কিং মযং কৰিস্সাম আৰামং গন্ত্ৱা! হিয্যোপি ইধেৱ আগন্তব্বং ভৱিস্সতী’’তি, তত্থেৱ অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জন্তি. তিত্থিযা অপসক্কন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জিস্সন্তি! নযিমেসঞ্ঞেৱ আৱসথপিণ্ডো পঞ্ঞত্তো; সব্বেসঞ্ঞেৱ আৱসথপিণ্ডো পঞ্ঞত্তো’’তি.

অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জিস্সন্তীতি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘একো আৱসথপিণ্ডো ভুঞ্জিতব্বো. ততো চে উত্তৰিং ভুঞ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২০৪. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সাৰিপুত্তো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং গচ্ছন্তো যেন অঞ্ঞতৰো আৱসথো তেনুপসঙ্কমি. মনুস্সা – ‘‘চিৰস্সম্পি থেৰো আগতো’’তি সক্কচ্চং পৰিৱিসিংসু. অথ খো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স ভুত্তাৱিস্স খৰো আবাধো উপ্পজ্জি, নাসক্খি তম্হা আৱসথা পক্কমিতুং. অথ খো তে মনুস্সা দুতিযম্পি দিৱসং আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচুং – ‘‘ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো – ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্তং অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গহেসি; ছিন্নভত্তো অহোসি. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা অনুৱসিত্ৱা অনুৱসিত্ৱা আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২০৫. ‘‘অগিলানেন ভিক্খুনা একো আৱসথপিণ্ডো ভুঞ্জিতব্বো. ততো চে উত্তৰি ভুঞ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২০৬. অগিলানো নাম সক্কোতি তম্হা আৱসথা পক্কমিতুং.

গিলানো নাম ন সক্কোতি তম্হা আৱসথা পক্কমিতুং.

আৱসথপিণ্ডো নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং – সালায ৱা মণ্ডপে ৱা ৰুক্খমূলে ৱা অজ্ঝোকাসে ৱা অনোদিস্স যাৱদত্থো পঞ্ঞত্তো হোতি. অগিলানেন ভিক্খুনা সকিং ভুঞ্জিতব্বো. ততো চে উত্তৰি ‘ভুঞ্জিস্সামী’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২০৭. অগিলানো অগিলানসঞ্ঞী ততুত্তৰি আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগিলানো ৱেমতিকো ততুত্তৰি আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগিলানো গিলানসঞ্ঞী ততুত্তৰিং আৱসথপিণ্ডং ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

গিলানো অগিলানসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো ৱেমতিকো আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো গিলানসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২০৮. অনাপত্তি গিলানস্স, অগিলানো সকিং ভুঞ্জতি, গচ্ছন্তো, ৱা আগচ্ছন্তো ৱা ভুঞ্জতি, সামিকা নিমন্তেত্ৱা ভোজেন্তি, ওদিস্স পঞ্ঞত্তো হোতি, ন যাৱদত্থো পঞ্ঞত্তো হোতি, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৱা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

আৱসথপিণ্ডসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.

২. গণভোজনসিক্খাপদং

২০৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন দেৱদত্তো পৰিহীনলাভসক্কাৰো সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জতি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সন্তি! কস্স সম্পন্নং ন মনাপং, কস্স সাদুং ন ৰুচ্চতী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম দেৱদত্তো সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, দেৱদত্ত, সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, সপৰিসো কুলেসু ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১০. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা গিলানে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১১. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰদানসমযে সচীৱৰভত্তং পটিযাদেত্ৱা ভিক্খূ নিমন্তেন্তি – ‘‘ভোজেত্ৱা চীৱৰেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. চীৱৰং পৰিত্তং উপ্পজ্জতি. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰদানসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১২. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰকাৰকে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰকাৰসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৩. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মনুস্সেহি সদ্ধিং অদ্ধানং গচ্ছন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৱোচুং – ‘‘মুহুত্তং, আৱুসো, আগমেথ; পিণ্ডায চৰিস্সামা’’তি. তে এৱমাহংসু – ‘‘ইধেৱ, ভন্তে, ভুঞ্জথা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, অদ্ধানগমনসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৪. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মনুস্সেহি সদ্ধিং নাৱায গচ্ছন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৱোচুং – ‘‘মুহুত্তং, আৱুসো, তীৰং উপনেথ; পিণ্ডায চৰিস্সামা’’তি. তে এৱমাহংসু – ‘‘ইধেৱ, ভন্তে, ভুঞ্জথা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, নাৱাভিৰুহনসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৱাভিৰুহনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৫. তেন ০ খো পন সমযেন দিসাসু ৱস্সংৱুট্ঠা ভিক্খূ ৰাজগহং আগচ্ছন্তি ভগৱন্তং দস্সনায. মনুস্সা নানাৱেৰজ্জকে ভিক্খূ পস্সিত্ৱা ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, মহাসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৱাভিৰুহনসমযো, মহাসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২১৬. তেন খো পন সমযেন ৰঞ্ঞো মাগধস্স সেনিযস্স বিম্বিসাৰস্স ঞাতিসালোহিতো আজীৱকেসু পব্বজিতো হোতি. অথ খো সো আজীৱকো যেন ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজানং মাগধং সেনিযং বিম্বিসাৰং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, মহাৰাজ, সব্বপাসণ্ডিকভত্তং কাতু’’ন্তি. ‘‘সচে ত্ৱং, ভন্তে, বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পঠমং ভোজেয্যাসি’’. ‘‘এৱং কৰেয্যামী’’তি. অথ খো সো আজীৱকো ভিক্খূনং সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অধিৱাসেন্তু মে ভিক্খূ স্ৱাতনায ভত্ত’’ন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা গণভোজন’’ন্তি. অথ খো সো আজীৱকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি, সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো সো আজীৱকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ভৱম্পি গোতমো পব্বজিতো, অহম্পি পব্বজিতো; অৰহতি পব্বজিতো পব্বজিতস্স পিণ্ডং পটিগ্গহেতুং. অধিৱাসেতু মে ভৱং গোতমো স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো সো আজীৱকো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা পক্কামি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সমণভত্তসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২১৭. গণভোজনে , অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৱাভিৰুহনসমযো, মহাসমযো, সমণভত্তসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

২১৮. গণভোজনং নাম যত্থ চত্তাৰো ভিক্খূ পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰেন ভোজনেন নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি. এতং গণভোজনং নাম.

অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি ঠপেত্ৱা সমযং.

গিলানসমযো নাম অন্তমসো পাদাপি ফলিতা [ফালিতা (স্যা. ক.)] হোন্তি. ‘‘গিলানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

চীৱৰদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চমাসা. ‘‘চীৱৰদানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

চীৱৰকাৰসমযো নাম চীৱৰে কযিৰমানে. ‘‘চীৱৰকাৰসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

অদ্ধানগমনসমযো নাম ‘‘অদ্ধযোজনং গচ্ছিস্সামী’’তি ভুঞ্জিতব্বং, গচ্ছন্তেন ভুঞ্জিতব্বং, গতেন ভুঞ্জিতব্বং.

নাৱাভিৰুহনসমযো নাম ‘‘নাৱং অভিৰুহিস্সামী’’তি ভুঞ্জিতব্বং, আৰুড়্হেন ভুঞ্জিতব্বং, ওৰুড়্হেন ভুঞ্জিতব্বং.

মহাসমযো নাম যত্থ দ্ৱে তযো ভিক্খূ পিণ্ডায চৰিত্ৱা যাপেন্তি, চতুত্থে আগতে ন যাপেন্তি. ‘‘মহাসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

সমণভত্তসমযো নাম যো কোচি পৰিব্বাজকসমাপন্নো ভত্তং কৰোতি. ‘‘সমণভত্তসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

‘‘অঞ্ঞত্ৰ সমযা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২১৯. গণভোজনে গণভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণভোজনে ৱেমতিকো, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণভোজনে নগণভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নগণভোজনে গণভোজনসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নগণভোজনে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নগণভোজনে নগণভোজনসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২২০. অনাপত্তি সমযে, দ্ৱে তযো একতো ভুঞ্জন্তি, পিণ্ডায চৰিত্ৱা একতো সন্নিপতিত্ৱা ভুঞ্জন্তি, নিচ্চভত্তং, সলাকভত্তং, পক্খিকং, উপোসথিকং, পাটিপদিকং, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৱা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

গণভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.

৩. পৰম্পৰভোজনসিক্খাপদং

২২১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তেন খো পন সমযেন ৱেসালিযং পণীতানং ভত্তানং ভত্তপটিপাটি অধিট্ঠিতা হোতি. অথ খো অঞ্ঞতৰস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স [কম্মকৰস্স (সী.)] এতদহোসি – ‘‘ন খো ইদং ওৰকং ভৱিস্সতি যথযিমে মনুস্সা সক্কচ্চং ভত্তং কৰোন্তি; যংনূনাহম্পি ভত্তং কৰেয্য’’ন্তি. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো যেন কিৰপতিকো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং কিৰপতিকং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, অয্যপুত্ত, বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভত্তং কাতুং. দেহি মে ৱেতন’’ন্তি. সোপি খো কিৰপতিকো সদ্ধো হোতি পসন্নো. অথ খো সো কিৰপতিকো তস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স অব্ভাতিৰেকং [অতিৰেকং (স্যা.)] ৱেতনং অদাসি. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. ‘‘মহা খো, আৱুসো, ভিক্খুসঙ্ঘো. জানাহী’’তি. ‘‘হোতু [হোতু মে (ক.)] ভন্তে, মহা ভিক্খুসঙ্ঘো. বহূ মে বদৰা পটিযত্তা বদৰমিস্সেন পেয্যা পৰিপূৰিস্সন্তী’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.

অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ – ‘‘দলিদ্দেন কিৰ কম্মকাৰেন স্ৱাতনায বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো, বদৰমিস্সেন পেয্যা পৰিপূৰিস্সন্তী’’তি. তে কালস্সেৱ পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভুঞ্জিংসু. অস্সোসুং খো মনুস্সা – ‘‘দলিদ্দেন কিৰ কম্মকাৰেন বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো’’তি. তে দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স পহূতং খাদনীযং ভোজনীযং অভিহৰিংসু. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো কালং আৰোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি.

অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন তস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো ভত্তগ্গে ভিক্খূ পৰিৱিসতি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘থোকং, আৱুসো, দেহি. থোকং, আৱুসো, দেহী’’তি. ‘‘মা খো তুম্হে, ভন্তে, ‘অযং দলিদ্দো কম্মকাৰো’তি থোকং থোকং পটিগ্গণ্হিত্থ. পহূতং মে খাদনীযং ভোজনীযং পটিযত্তং.

পটিগ্গণ্হথ, ভন্তে, যাৱদত্থ’’ন্তি. ‘‘ন খো মযং, আৱুসো, এতংকাৰণা থোকং থোকং পটিগ্গণ্হাম. অপিচ, মযং কালস্সেৱ পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভুঞ্জিম্হা; তেন মযং থোকং থোকং পটিগ্গণ্হামা’’তি.

অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকাৰো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা মযা নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তি! ন চাহং পটিবলো যাৱদত্থং দাতু’’ন্তি? অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স দলিদ্দস্স কম্মকাৰস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ অঞ্ঞত্ৰ নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অঞ্ঞত্ৰ নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা অঞ্ঞত্ৰ নিমন্তিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘পৰম্পৰভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২২২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু পিণ্ডপাতং আদায যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ভুঞ্জাহি, আৱুসো’’তি. ‘‘অলং, আৱুসো, অত্থি মে ভত্তপচ্চাসা’’তি. তস্স ভিক্খুনো পিণ্ডপাতো উস্সূৰে [উস্সূৰেন (ক.)] আহৰীযিত্থ. সো ভিক্খু ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘পৰম্পৰভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২২৩. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰদানসমযে সচীৱৰভত্তং পটিযাদেত্ৱা [পটিযাদাপেত্ৱা (ইতিপি)] ভিক্খূ নিমন্তেন্তি – ‘‘ভোজেত্ৱা চীৱৰেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা পৰম্পৰভোজন’’ন্তি. চীৱৰং পৰিত্তং উপ্পজ্জতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰদানসমযে পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘পৰম্পৰভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২২৪. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৱৰকাৰকে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা পৰম্পৰভোজন’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰকাৰসমযে পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২২৫. ‘‘পৰম্পৰভোজনে, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২২৬. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায আযস্মতা আনন্দেন পচ্ছাসমণেন যেন অঞ্ঞতৰং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো তে মনুস্সা ভগৱতো চ আযস্মতো চ আনন্দস্স ভোজনং অদংসু. আযস্মা আনন্দো কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গণ্হাতি. ‘‘গণ্হাহি [পতিগণ্হাহি (সী.)], আনন্দা’’তি. ‘‘অলং, ভগৱা, অত্থি মে ভত্তপচ্চাসা’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, ৱিকপ্পেত্ৱা গণ্হাহী’’তি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱিকপ্পেত্ৱা [ভত্তপচ্চাসং ৱিকপ্পেত্ৱা (স্যা.)] পৰম্পৰভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ৱিকপ্পেতব্বং – ‘ময্হং ভত্তপচ্চাসং ইত্থন্নামস্স দম্মী’’’তি.

২২৭. পৰম্পৰভোজনং নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰেন ভোজনেন নিমন্তিতো, তং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং ভুঞ্জতি, এতং পৰম্পৰভোজনং নাম.

অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি ঠপেত্ৱা সমযং.

গিলানসমযো নাম ন সক্কোতি একাসনে নিসিন্নো যাৱদত্থং ভুঞ্জিতুং. ‘‘গিলানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

চীৱৰদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা. ‘‘চীৱৰদানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

চীৱৰকাৰসমযো নাম চীৱৰে কযিৰমানে. ‘‘চীৱৰকাৰসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.

‘‘অঞ্ঞত্ৰ সমযা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২২৮. পৰম্পৰভোজনে পৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰম্পৰভোজনে ৱেমতিকো, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰম্পৰভোজনে নপৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নপৰম্পৰভোজনে পৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নপৰম্পৰভোজনে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নপৰম্পৰভোজনে নপৰম্পৰভোজনসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২২৯. অনাপত্তি সমযে, ৱিকপ্পেত্ৱা ভুঞ্জতি, দ্ৱে তযো নিমন্তনে একতো ভুঞ্জতি, নিমন্তনপটিপাটিযা ভুঞ্জতি, সকলেন গামেন নিমন্তিতো তস্মিং গামে যত্থ কত্থচি ভুঞ্জতি, সকলেন পূগেন নিমন্তিতো তস্মিং পূগে যত্থ কত্থচি ভুঞ্জতি, নিমন্তিযমানো ভিক্খং গহেস্সামীতি ভণতি, নিচ্চভত্তে, সলাকভত্তে, পক্খিকে, উপোসথিকে, পাটিপদিকে, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৱা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

পৰম্পৰভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.

৪. কাণমাতুসিক্খাপদং

২৩০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন কাণমাতা উপাসিকা সদ্ধা হোতি পসন্না. কাণা গামকে অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স দিন্না হোতি. অথ খো কাণা মাতুঘৰং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগত’’ন্তি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা ‘‘কিস্মিং ৱিয ৰিত্তহত্থং গন্তু’’ন্তি পূৱং [পূপং (ণ্ৱাদি)] পচি. পক্কে পূৱে অঞ্ঞতৰো পিণ্ডচাৰিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৱেসনং পাৱিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৱং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৱং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৱং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৱং পৰিক্খযং অগমাসি. দুতিযম্পি খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগত’’ন্তি. দুতিযম্পি খো কাণমাতা উপাসিকা ‘‘কিস্মিং ৱিয ৰিত্তহত্তং গন্তু’’ন্তি পূৱং পচি. পক্কে পূৱে অঞ্ঞতৰো পিণ্ডচাৰিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৱেসনং পাৱিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৱং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৱং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৱং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৱং পৰিক্খযং অগমাসি. ততিযম্পি খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগতং. সচে কাণা নাগচ্ছিস্সতি, অহং অঞ্ঞং পজাপতিং আনেস্সামী’’তি. ততিযম্পি খো কাণমাতা উপাসিকা কিস্মিং ৱিয ৰিত্তহত্থং গন্তুন্তি পূৱং পচি. পক্কে পূৱে অঞ্ঞতৰো পিণ্ডচাৰিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৱেসনং পাৱিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৱং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৱং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৱং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৱং পৰিক্খযং অগমাসি. অথ খো কাণায সামিকো অঞ্ঞং পজাপতিং আনেসি.

অস্সোসি খো কাণা – ‘‘তেন কিৰ পুৰিসেন অঞ্ঞা পজাপতি আনীতা’’তি. সা ৰোদন্তী অট্ঠাসি. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন কাণমাতায উপাসিকায নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কাণমাতৰং উপাসিকং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘কিস্সাযং কাণা ৰোদতী’’তি? অথ খো কাণমাতা উপাসিকা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. অথ খো ভগৱা কাণমাতৰং উপাসিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৱা সমাদপেত্ৱা সমুত্তেজেত্ৱা সম্পহংসেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.

২৩১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো সত্থো ৰাজগহা পটিযালোকং গন্তুকামো হোতি. অঞ্ঞতৰো পিণ্ডচাৰিকো ভিক্খু তং সত্থং পিণ্ডায পাৱিসি. অঞ্ঞতৰো উপাসকো তস্স ভিক্খুনো সত্তুং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি সত্তুং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি সত্তুং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পাথেয্যং পৰিক্খযং অগমাসি. অথ খো সো উপাসকো তে মনুস্সে এতদৱোচ – ‘‘অজ্জণ্হো, অয্যা, আগমেথ, যথাপটিযত্তং পাথেয্যং অয্যানং দিন্নং. পাথেয্যং পটিযাদেস্সামী’’তি. ‘‘নায্যো [নায্য (স্যা.)] সক্কা আগমেতুং, পযাতো সত্থো’’তি অগমংসু. অথ খো তস্স উপাসকস্স পাথেয্যং পটিযাদেত্ৱা পচ্ছা গচ্ছন্তস্স চোৰা অচ্ছিন্দিংসু. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ন মত্তং জানিত্ৱা পটিগ্গহেস্সন্তি! অযং ইমেসং দত্ৱা পচ্ছা গচ্ছন্তো চোৰেহি অচ্ছিন্নো’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৱসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায…পে… ৱিনযানুগ্গহায. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৩২. ‘‘ভিক্খুং পনেৱ কুলং উপগতং পূৱেহি ৱা মন্থেহি ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰেয্য, আকঙ্খমানেন ভিক্খুনা দ্ৱত্তিপত্তপূৰা পটিগ্গহেতব্বা ততো চে উত্তৰি পটিগ্গণ্হেয্য পাচিত্তিযং. দ্ৱত্তিপত্তপূৰে পটিগ্গহেত্ৱা ততো নীহৰিত্ৱা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱিভজিতব্বং. অযং তত্থ সামীচী’’তি.

২৩৩. ভিক্খুং পনেৱ কুলং উপগতন্তি কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.

উপগতন্তি তত্থ গতং.

পূৱং নাম যংকিঞ্চি পহেণকত্থায পটিযত্তং.

মন্থং নাম যংকিঞ্চি পাথেয্যত্থায পটিযত্তং.

অভিহট্ঠুং পৱাৰেয্যাতি যাৱতকং ইচ্ছসি তাৱতকং গণ্হাহীতি.

আকঙ্খমানেনাতি ইচ্ছমানেন.

দ্ৱত্তিপত্তপূৰা পটিগ্গহেতব্বাতি দ্ৱেতযো পত্তপূৰা পটিগ্গহেতব্বা.

ততো চে উত্তৰি পটিগণ্হেয্যাতি ততুত্তৰি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

দ্ৱত্তিপত্তপূৰে পটিগ্গহেত্ৱা ততো নিক্খমন্তেন ভিক্খুং পস্সিত্ৱা আচিক্খিতব্বং – ‘‘অমুত্ৰ মযা দ্ৱত্তিপত্তপূৰা পটিগ্গহিতা, মা খো তত্থ পটিগ্গণ্হী’’তি. সচে পস্সিত্ৱা ন আচিক্খতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সচে আচিক্খিতে পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

ততো নীহৰিত্ৱা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱিভজিতব্বন্তি পটিক্কমনং নীহৰিত্ৱা সংৱিভজিতব্বং.

অযং তত্থ সামীচীতি অযং তত্থ অনুধম্মতা.

২৩৪. অতিৰেকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে অতিৰেকসঞ্ঞী পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিৰেকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে ৱেমতিকো পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিৰেকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে ঊনকসঞ্ঞী পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

ঊনকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে অতিৰেকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে ঊনকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৩৫. অনাপত্তি দ্ৱত্তিপত্তপূৰে পটিগ্গণ্হাতি, ঊনকদ্ৱত্তিপত্তপূৰে পটিগ্গণ্হাতি, ন পহেণকত্থায ন পাথেয্যত্থায পটিযত্তং দেন্তি, পহেণকত্থায ৱা পাথেয্যত্থায ৱা পটিযত্তসেসকং দেন্তি, গমনে পটিপ্পস্সদ্ধে দেন্তি, ঞাতকানং পৱাৰিতানং, অঞ্ঞস্সত্থায, অত্তনো ধনেন, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

কাণমাতুসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.

৫. পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদং

২৩৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ব্ৰাহ্মণো ভিক্খূ নিমন্তেত্ৱা ভোজেসি. ভিক্খূ ভুত্তাৱী পৱাৰিতা ঞাতিকুলানি গন্ত্ৱা একচ্চে ভুঞ্জিংসু একচ্চে পিণ্ডপাতং আদায অগমংসু. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো পটিৱিস্সকে [পটিৱিসকে (যোজনা)] এতদৱোচ – ‘‘ভিক্খূ মযা অয্যা সন্তপ্পিতা. এথ, তুম্হেপি সন্তপ্পেস্সামী’’তি. তে এৱমাহংসু – ‘‘কিং ত্ৱং, অয্যো [অয্য (স্যা.)], অম্হে সন্তপ্পেস্সসি? যেপি তযা নিমন্তিতা তেপি অম্হাকং ঘৰানি আগন্ত্ৱা একচ্চে ভুঞ্জিংসু একচ্চে পিণ্ডপাতং আদায অগমংসূ’’তি!

অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা অম্হাকং ঘৰে ভুঞ্জিত্ৱা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তি! ন চাহং পটিবলো যাৱদত্থং দাতু’’ন্তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স ব্ৰাহ্মণস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ ভুত্তাৱী পৱাৰিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ভুত্তাৱী পৱাৰিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা ভুত্তাৱী পৱাৰিতা অঞ্ঞত্ৰ ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ভুত্তাৱী পৱাৰিতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২৩৭. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানানং ভিক্খূনং পণীতে পিণ্ডপাতে নীহৰন্তি. গিলানা ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জন্তি. তানি ভিক্খূ ছট্টেন্তি. অস্সোসি খো ভগৱা উচ্চাসদ্দং মহাসদ্দং কাকোৰৱসদ্দং. সুত্ৱান আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো সো, আনন্দ, উচ্চাসদ্দো মহাসদ্দো কাকোৰৱসদ্দো’’তি? অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. ‘‘ভুঞ্জেয্যুং পনানন্দ, ভিক্খূ গিলানাতিৰিত্ত’’ন্তি. ‘‘ন ভুঞ্জেয্যুং, ভগৱা’’তি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি ভিক্খৱে, গিলানস্স চ অগিলানস্স চ অতিৰিত্তং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, অতিৰিত্তং কাতব্বং – ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৩৮. ‘‘যো পন ভিক্খু ভুত্তাৱী পৱাৰিতো অনতিৰিত্তং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৩৯. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভুত্তাৱী নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং অন্তমসো কুসগ্গেনপি ভুত্তং হোতি.

পৱাৰিতো নাম অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতো অভিহৰতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতি.

অনতিৰিত্তং নাম অকপ্পিযকতং হোতি, অপ্পটিগ্গহিতকতং হোতি, অনুচ্চাৰিতকতং হোতি, অহত্থপাসে কতং হোতি, অভুত্তাৱিনা কতং হোতি, ভুত্তাৱিনা পৱাৰিতেন আসনা ৱুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্বন্তি অৱুত্তং হোতি, ন গিলানাতিৰিত্তং হোতি’’ – এতং অনতিৰিত্তং নাম.

অতিৰিত্তং নাম কপ্পিযকতং হোতি, পটিগ্গহিতকতং হোতি, উচ্চাৰিতকতং হোতি, হত্থপাসে কতং হোতি, ভুত্তাৱিনা কতং হোতি, ভুত্তাৱিনা পৱাৰিতেন আসনা অৱুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি ৱুত্তং হোতি, গিলানাতিৰিত্তং হোতি – এতং অতিৰিত্তং নাম.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৪০. অনতিৰিত্তে অনতিৰিত্তসঞ্ঞী খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনতিৰিত্তে ৱেমতিকো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনতিৰিত্তে অতিৰিত্তসঞ্ঞী খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. অতিৰিত্তে অনতিৰিত্তসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিৰিত্তে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিৰিত্তে অতিৰিত্তসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৪১. অনাপত্তি অতিৰিত্তং কাৰাপেত্ৱা ভুঞ্জতি, ‘‘অতিৰিত্তং কাৰাপেত্ৱা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, অঞ্ঞস্সত্থায হৰন্তো গচ্ছতি, গিলানস্স সেসকং ভুঞ্জতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং সতি পচ্চযে পৰিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.

৬. দুতিযপৱাৰণাসিক্খাপদং

২৪২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন দ্ৱে ভিক্খূ কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. একো ভিক্খু অনাচাৰং আচৰতি. দুতিযো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘মাৱুসো, এৱৰূপমকাসি, নেতং কপ্পতী’’তি. সো তস্মিং উপনন্ধি. অথ খো তে ভিক্খূ সাৱত্থিং অগমংসু. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰস্স পূগস্স সঙ্ঘভত্তং হোতি. দুতিযো ভিক্খু ভুত্তাৱী পৱাৰিতো হোতি. উপনদ্ধো [উপনন্ধো (ক.)] ভিক্খু ঞাতিকুলং গন্ত্ৱা পিণ্ডপাতং আদায যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ভুঞ্জাহি, আৱুসো’’তি. ‘‘অলং, আৱুসো, পৰিপুণ্ণোম্হী’’তি. ‘‘সুন্দৰো, আৱুসো, পিণ্ডপাতো, ভুঞ্জাহী’’তি. অথ খো সো ভিক্খু তেন ভিক্খুনা নিপ্পীড়িযমানো তং পিণ্ডপাতং ভুঞ্জি. উপনদ্ধো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ত্ৱম্পি [ত্ৱং হি (স্যা.)] নাম, আৱুসো, মং ৱত্তব্বং মঞ্ঞসি যং ত্ৱং ভুত্তাৱী পৱাৰিতো অনতিৰিত্তং ভোজনং ভুঞ্জসী’’তি. ‘‘ননু, আৱুসো, আচিক্খিতব্ব’’ন্তি. ‘‘ননু, আৱুসো, পুচ্ছিতব্ব’’ন্তি.

অথ খো সো ভিক্খু ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খু ভিক্খুং ভুত্তাৱিং পৱাৰিতং অনতিৰিত্তেন ভোজনেন অভিহট্ঠুং পৱাৰেস্সতী’’ তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ভিক্খু, ভিক্খুং ভুত্তাৱিং পৱাৰিতং অনতিৰিত্তেন ভোজনেন অভিহট্ঠুং পৱাৰেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, ভিক্খুং ভুত্তাৱিং পৱাৰিতং অনতিৰিত্তেন ভোজনেন অভিহট্ঠুং পৱাৰেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন ভিক্খৱে ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৪৩. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুং ভুত্তাৱিং পৱাৰিতং অনতিৰিত্তেন খাদনীযেন ৱা ভোজনীযেন ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰেয্য – ‘হন্দ, ভিক্খু, খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’তি, জানং আসাদনাপেক্খো, ভুত্তস্মিং, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৪৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুন্তি অঞ্ঞং ভিক্খুং.

ভুত্তাৱী নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং, অন্তমসো কুসগ্গেনপি ভুত্তং হোতি.

পৱাৰিতো নাম অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতো অভিহৰতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতি.

অনতিৰিত্তং নাম অকপ্পিযকতং হোতি, অপ্পটিগ্গহিতকতং হোতি, অনুচ্চাৰিতকতং হোতি, অহত্থপাসে কতং হোতি, অভুত্তাৱিনা কতং হোতি, ভুত্তাৱিনা পৱাৰিতেন আসনা ৱুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি অৱুত্তং হোতি, ন গিলানাতিৰিত্তং হোতি – এতং অনতিৰিত্তং নাম.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

অভিহট্ঠুং পৱাৰেয্যাতি যাৱতকং ইচ্ছসি তাৱতকং গণ্হাহীতি.

জানাতি নাম সামং ৱা জানাতি, অঞ্ঞে ৱা তস্স আৰোচেন্তি, সো ৱা আৰোচেতি.

আসাদনাপেক্খোতি ‘‘ইমিনা ইমং চোদেস্সামি সাৰেস্সামি পটিচোদেস্সামি পটিসাৰেস্সামি মঙ্কু কৰিস্সামী’’তি অভিহৰতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্স ৱচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. ভোজনপৰিযোসানে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৪৫. পৱাৰিতে পৱাৰিতসঞ্ঞী অনতিৰিত্তেন খাদনীযেন ৱা ভোজনীযেন ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৱাৰিতে ৱেমতিকো অনতিৰিত্তেন খাদনীযেন ৱা ভোজনীযেন ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. পৱাৰিতে অপ্পৱাৰিতসঞ্ঞী অনতিৰিত্তেন খাদনীযেন ৱা ভোজনীযেন ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰেতি, অনাপত্তি. যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায অভিহৰতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্স ৱচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পৱাৰিতে পৱাৰিতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পৱাৰিতে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পৱাৰিতে অপ্পৱাৰিতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৪৬. অনাপত্তি অতিৰিত্তং কাৰাপেত্ৱা দেতি, ‘‘অতিৰিত্তং কাৰাপেত্ৱা ভুঞ্জাহী’’তি দেতি, অঞ্ঞস্সত্থায হৰন্তো গচ্ছাহীতি দেতি, গিলানস্স সেসকং দেতি, ‘‘যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং সতি পচ্চযে পৰিভুঞ্জা’’তি দেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

দুতিযপৱাৰণাসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.

৭. ৱিকালভোজনসিক্খাপদং

২৪৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন ৰাজগহে গিৰগ্গসমজ্জো হোতি. সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ গিৰগ্গসমজ্জং দস্সনায অগমংসু. মনুস্সা সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ পস্সিত্ৱা নহাপেত্ৱা ৱিলিম্পেত্ৱা ভোজেত্ৱা খাদনীযং অদংসু. সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ খাদনীযং আদায আৰামং গন্ত্ৱা ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘গণ্হাথাৱুসো, খাদনীযং খাদথা’’তি. ‘‘কুতো তুম্হেহি, আৱুসো, খাদনীযং লদ্ধ’’ন্তি? সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো, ৱিকালে ভোজনং ভুঞ্জথা’’তি? ‘‘এৱমাৱুসো’’তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ ৱিকালে ভোজনং ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি! অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ ৱিকালে ভোজনং ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, ৱিকালে ভোজনং ভুঞ্জথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, ৱিকালে ভোজনং ভুঞ্জিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৪৮. যো পন ভিক্খু ৱিকালে খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৪৯. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ৱিকালো নাম মজ্ঝন্হিকে ৱীতিৱত্তে যাৱ অৰুণুগ্গমনা.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৫০. ৱিকালে ৱিকালসঞ্ঞী খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৱিকালে ৱেমতিকো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৱিকালে কালসঞ্ঞী খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. কালে ৱিকালসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে কালসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৫১. অনাপত্তি যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং সতি পচ্চযে পৰিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ৱিকালভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং সত্তমং.

৮. সন্নিধিকাৰকসিক্খাপদং