৫. অচেলকৱগ্গো

১. অচেলকসিক্খাপদং

২৬৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তেন খো পন সমযেন সঙ্ঘস্স খাদনীযং উস্সন্নং হোতি. অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. ‘‘তেনহানন্দ, ৱিঘাসাদানং পূৱং দেহী’’তি. ‘‘এৱং ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা ৱিঘাসাদে পটিপাটিযা নিসীদাপেত্ৱা একেকং পূৱং দেন্তো অঞ্ঞতৰিস্সা পৰিব্বাজিকায একং মঞ্ঞমানো দ্ৱে পূৱে অদাসি. সামন্তা পৰিব্বাজিকাযো তং পৰিব্বাজিকং এতদৱোচুং – ‘‘জাৰো তে এসো সমণো’’তি. ‘‘ন মে সো সমণো জাৰো, একং মঞ্ঞমানো দ্ৱে পূৱে অদাসী’’তি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো একেকং পূৱং দেন্তো তস্সাযেৱ পৰিব্বাজিকায একং মঞ্ঞমানো দ্ৱে পূৱে অদাসি. সামন্তা পৰিব্বাজিকাযো তং পৰিব্বাজিকং এতদৱোচুং – ‘‘জাৰো তে এসো সমণো’’তি. ‘‘ন মে সো সমণো জাৰো, একং মঞ্ঞমানো দ্ৱে পূৱে অদাসী’’তি. ‘‘জাৰো ন জাৰো’’তি ভণ্ডিংসু. অঞ্ঞতৰোপি আজীৱকো পৰিৱেসনং অগমাসি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু পহূতেন সপ্পিনা ওদনং মদ্দিত্ৱা তস্স আজীৱকস্স মহন্তং পিণ্ডং অদাসি. অথ খো সো আজীৱকো তং পিণ্ডং আদায অগমাসি. অঞ্ঞতৰো আজীৱকো তং আজীৱকং এতদৱোচ – ‘‘কুতো তযা, আৱুসো, পিণ্ডো লদ্ধো’’তি? ‘‘তস্সাৱুসো, সমণস্স গোতমস্স মুণ্ডগহপতিকস্স পৰিৱেসনায লদ্ধো’’তি.

অস্সোসুং খো উপাসকা তেসং আজীৱকানং ইমং কথাসল্লাপং. অথ খো তে উপাসকা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে উপাসকা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘ইমে, ভন্তে, তিত্থিযা অৱণ্ণকামা বুদ্ধস্স অৱণ্ণকামা ধম্মস্স অৱণ্ণকামা সঙ্ঘস্স. সাধু, ভন্তে, অয্যা তিত্থিযানং সহত্থা ন দদেয্যু’’ন্তি. অথ খো ভগৱা তে উপাসকে ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো তে উপাসকা ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কমিংসু. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৱসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায …পে… সদ্ধম্মট্ঠিতিযা, ৱিনযানুগ্গহায. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৭০. ‘‘যো পন ভিক্খু অচেলকস্স ৱা পৰিব্বাজকস্স ৱা পৰিব্বাজিকায ৱা সহত্থা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দদেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৭১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

অচেলকো নাম যো কোচি পৰিব্বাজকসমাপন্নো নগ্গো.

পৰিব্বাজকো নাম ভিক্খুঞ্চ সামণেৰঞ্চ ঠপেত্ৱা যো কোচি পৰিব্বাজকসমাপন্নো.

পৰিব্বাজিকা নাম ভিক্খুনিঞ্চ সিক্খমানঞ্চ সামণেৰিঞ্চ ঠপেত্ৱা যা কাচি পৰিব্বাজিকসমাপন্না.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – উদকদন্তপোনং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

দদেয্যাতি কাযেন ৱা কাযপটিবদ্ধেন ৱা নিস্সগ্গিযেন ৱা দেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৭২. তিত্থিযে তিত্থিযসঞ্ঞী সহত্থা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. তিত্থিযে ৱেমতিকো সহত্থা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. তিত্থিযে অতিত্থিযসঞ্ঞী সহত্থা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

উদকদন্তপোনং দেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিত্থিযে তিত্থিযসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিত্থিযে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিত্থিযে অতিত্থিযসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৭৩. অনাপত্তি দাপেতি ন দেতি, উপনিক্খিপিত্ৱা দেতি, বাহিৰালেপং দেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

অচেলকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.

২. উয্যোজনসিক্খাপদং

২৭৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো ভাতুনো সদ্ধিৱিহাৰিকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘এহাৱুসো, গামং পিণ্ডায পৱিসিস্সামা’’তি. তস্স অদাপেত্ৱা উয্যোজেসি – ‘‘গচ্ছাৱুসো, ন মে তযা সদ্ধিং কথা ৱা নিসজ্জা ৱা ফাসু হোতি, এককস্স মে কথা ৱা নিসজ্জা ৱা ফাসু হোতী’’তি. অথ খো সো ভিক্খু উপকট্ঠে কালে নাসক্খি পিণ্ডায চৰিতুং, পটিক্কমনেপি ভত্তৱিস্সগ্গং ন সম্ভাৱেসি, ছিন্নভত্তো অহোসি. অথ খো সো ভিক্খু আৰামং গন্ত্ৱা ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো ভিক্খুং – ‘এহাৱুসো, গামং পিণ্ডায পৱিসিস্সামা’তি তস্স অদাপেত্ৱা উয্যোজেস্সতী’’তি …পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, ভিক্খুং – ‘‘এহাৱুসো, গামং পিণ্ডায পৱিসিস্সামা’’তি তস্স অদাপেত্ৱা উয্যোজেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, ভিক্খুং – ‘‘এহাৱুসো, গামং পিণ্ডায পৱিসিস্সামা’’তি তস্স অদাপেত্ৱা উয্যোজেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৭৫. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুং – ‘‘এহাৱুসো, গামং ৱা নিগমং ৱা পিণ্ডায পৱিসিস্সামা’তি তস্স দাপেত্ৱা ৱা অদাপেত্ৱা ৱা উয্যোজেয্য – ‘গচ্ছাৱুসো, ন মে তযা সদ্ধিং কথা ৱা নিসজ্জা ৱা ফাসু হোতি, এককস্স মে কথা ৱা নিসজ্জা ৱা ফাসু হোতী’তি, এতদেৱ পচ্চযং কৰিত্ৱা অনঞ্ঞং, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৭৬. যো পনাতি যো, যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুন্তি অঞ্ঞং ভিক্খুং.

এহাৱুসো, গামং ৱা নিগমং ৱাতি গামোপি নিগমোপি নগৰম্পি, গামো চেৱ নিগমো চ.

তস্স দাপেত্ৱাতি যাগুং ৱা ভত্তং ৱা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দাপেত্ৱা.

অদাপেত্ৱাতি ন কিঞ্চি দাপেত্ৱা.

উয্যোজেয্যাতি মাতুগামেন সদ্ধিং হসিতুকামো কীড়িতুকামো ৰহো নিসীদিতুকামো অনাচাৰং আচৰিতুকামো এৱং ৱদেতি – ‘‘গচ্ছাৱুসো, ন মে তযা সদ্ধিং কথা ৱা নিসজ্জা ৱা ফাসু হোতি, এককস্স মে কথা ৱা নিসজ্জা ৱা ফাসু হোতী’’তি উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দস্সনূপচাৰং ৱা সৱনূপচাৰং ৱা ৱিজহন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স. ৱিজহিতে, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

এতদেৱ পচ্চযং কৰিত্ৱা অনঞ্ঞন্তি ন অঞ্ঞো কোচি পচ্চযো হোতি উয্যোজেতুং.

২৭৭. উপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী উয্যোজেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে ৱেমতিকো উয্যোজেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী উয্যোজেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

কলিসাসনং আৰোপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নং উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কলিসাসনং আৰোপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.

২৭৮. অনাপত্তি ‘‘উভো একতো ন যাপেস্সামা’’তি উয্যোজেতি, ‘‘মহগ্ঘং ভণ্ডং পস্সিত্ৱা লোভধম্মং উপ্পাদেস্সতী’’তি উয্যোজেতি, ‘‘মাতুগামং পস্সিত্ৱা অনভিৰতিং উপ্পাদেস্সতী’’তি উয্যোজেতি, ‘‘গিলানস্স ৱা ওহিয্যকস্স ৱা ৱিহাৰপালস্স ৱা যাগুং ৱা ভত্তং ৱা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা নীহৰা’’তি উয্যোজেতি, ন অনাচাৰং আচৰিতুকামো, সতি কৰণীযে উয্যোজেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

উয্যোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.

৩. সভোজনসিক্খাপদং

২৭৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো সহাযকস্স ঘৰং গন্ত্ৱা তস্স পজাপতিযা সদ্ধিং সযনিঘৰে [সযনীঘৰে (স্যা.)] নিসজ্জং কপ্পেসি. অথ খো সো পুৰিসো যেনাযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো পুৰিসো পজাপতিং এতদৱোচ – ‘‘দদেহায্যস্স ভিক্খ’’ন্তি. অথ খো সা ইত্থী আযস্মতো উপনন্দস্স সক্যপুত্তস্স ভিক্খং অদাসি. অথ খো সো পুৰিসো আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘গচ্ছথ, ভন্তে, যতো অয্যস্স ভিক্খা দিন্না’’তি. অথ খো সা ইত্থী সল্লক্খেত্ৱা – ‘‘পৰিযুট্ঠিতো অযং পুৰিসো’’তি, আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘নিসীদথ, ভন্তে, মা অগমিত্থা’’তি. দুতিযম্পি খো সো পুৰিসো…পে… ততিযম্পি খো সো পুৰিসো আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘গচ্ছথ, ভন্তে, যতো অয্যস্স ভিক্খা দিন্না’’তি. ততিযম্পি খো সা ইত্থী আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘নিসীদথ, ভন্তে, মা অগমিত্থা’’তি.

অথ খো সো পুৰিসো নিক্খমিত্ৱা ভিক্খূ উজ্ঝাপেসি – ‘‘অযং, ভন্তে, অয্যো উপনন্দো ময্হং পজাপতিযা সদ্ধিং সযনিঘৰে নিসিন্নো. সো মযা উয্যোজীযমানো ন ইচ্ছতি গন্তুং. বহুকিচ্চা মযং বহুকৰণীযা’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৮০. ‘‘যো পন ভিক্খু সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৮১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

সভোজনং নাম কুলং ইত্থী চেৱ হোতি পুৰিসো চ, ইত্থী চ পুৰিসো চ উভো অনিক্খন্তা হোন্তি, উভো অৱীতৰাগা.

অনুপখজ্জাতি অনুপৱিসিত্ৱা.

নিসজ্জং কপ্পেয্যাতি মহল্লকে ঘৰে পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স [পিট্ঠিসঙ্ঘাটস্স (স্যা.)] হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা নিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. খুদ্দকে ঘৰে পিট্ঠিৱংসং অতিক্কমিত্ৱা নিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৮২. সযনিঘৰে সযনিঘৰসঞ্ঞী সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সযনিঘৰে ৱেমতিকো সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সযনিঘৰে নসযনিঘৰসঞ্ঞী সভোজনে কুলে অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নসযনিঘৰে সযনিঘৰসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নসযনিঘৰে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নসযনিঘৰে নসযনিঘৰসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৮৩. অনাপত্তি মহল্লকে ঘৰে পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স হত্থপাসং অৱিজহিত্ৱা নিসীদতি, খুদ্দকে ঘৰে পিট্ঠিৱংসং অনতিক্কমিত্ৱা নিসীদতি, ভিক্খু দুতিযো হোতি, উভো নিক্খন্তা হোন্তি, উভো ৱীতৰাগা, নসযনিঘৰে, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

সভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.

৪. ৰহোপটিচ্ছন্নসিক্খাপদং

২৮৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো সহাযকস্স ঘৰং গন্ত্ৱা তস্স পজাপতিযা সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেসি. অথ খো সো পুৰিসো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যো উপনন্দো ময্হং পজাপতিযা সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেস্সতী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স পুৰিসস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো মাতুগামেন সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেস্সতীতি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, মাতুগামেন সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, মাতুগামেন সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৮৫. ‘‘যো পন ভিক্খু মাতুগামেন সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৮৬. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

মাতুগামো নাম মনুস্সিত্থী, ন যক্খী ন পেতী ন তিৰচ্ছানগতা, অন্তমসো তদহুজাতাপি দাৰিকা, পগেৱ মহত্তৰী.

সদ্ধিন্তি একতো.

[পাচি. ২০০,২৯১; পাৰা. ৪৪৫,৪৫৪] ৰহো নাম চক্খুস্স ৰহো সোতস্স ৰহো. চক্খুস্স ৰহো নাম ন সক্কা হোতি অক্খিং ৱা নিখণীযমানে ভমুকং ৱা উক্খিপীযমানে সীসং ৱা উক্খিপীযমানে পস্সিতুং. সোতস্স ৰহো নাম ন সক্কা হোতি পকতিকথা সোতুং.

[পাৰা. ৪৪৫] পটিচ্ছন্নং নাম আসনং কুট্টেন [কুড্ডেন (সী. স্যা.)] ৱা কৱাটেন ৱা কিলঞ্জেন ৱা সাণিপাকাৰেন ৱা ৰুক্খেন ৱা থম্ভেন ৱা কোত্থড়িযা [কোট্ঠড়িযা (সী. স্যা.) কোত্থড়িকায (ক.)] ৱা, যেন কেনচি পটিচ্ছন্নং হোতি.

নিসজ্জং কপ্পেয্যাতি মাতুগামে নিসিন্নে ভিক্খু উপনিসিন্নো ৱা হোতি উপনিপন্নো ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ভিক্খু নিসিন্নে মাতুগামো উপনিসিন্নো ৱা হোতি উপনিপন্নো ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উভো ৱা নিসিন্না হোন্তি উভো ৱা নিপন্না, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৮৭. মাতুগামে মাতুগামসঞ্ঞী ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মাতুগামে ৱেমতিকো ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মাতুগামে অমাতুগামসঞ্ঞী ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

যক্খিযা ৱা পেতিযা ৱা পণ্ডকেন ৱা তিৰচ্ছানগতায ৱা মনুস্সৱিগ্গহিত্থিযা ৱা সদ্ধিং ৰহো পটিচ্ছন্নে আসনে নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অমাতুগামে মাতুগামসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অমাতুগামে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অমাতুগামে অমাতুগামসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৮৮. অনাপত্তি যো কোচি ৱিঞ্ঞূ পুৰিসো দুতিযো হোতি, তিট্ঠতি ন নিসীদতি, অৰহোপেক্খো, অঞ্ঞৱিহিতো নিসীদতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ৰহোপটিচ্ছন্নসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.

৫. ৰহোনিসজ্জসিক্খাপদং

২৮৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো সহাযকস্স ঘৰং গন্ত্ৱা তস্স পজাপতিযা সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেসি. অথ খো সো পুৰিসো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যো উপনন্দো ময্হং পজাপতিযা সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেস্সতী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স পুৰিসস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো মাতুগামেন সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, মাতুগামেন সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, মাতুগামেন সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পাসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৯০. ‘‘যো পন ভিক্খু মাতুগামেন সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

২৯১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

মাতুগামো নাম মনুস্সিত্থী, ন যক্খী ন পেতী ন তিৰচ্ছানগতা, ৱিঞ্ঞূ পটিবলা সুভাসিতদুব্ভাসিতং দুট্ঠুল্লাদুট্ঠুল্লং আজানিতুং.

সদ্ধিন্তি একতো.

একো একাযাতি ভিক্খু চেৱ হোতি মাতুগামো চ.

[পাচি. ২০০,২৮৬; পাৰা. ৪৪৫,৪৫৪] ৰহো নাম চক্খুস্স ৰহো, সোতস্স ৰহো. চক্খুস্স ৰহো নাম ন সক্কা হোতি অক্খিং ৱা নিখণীযমানে ভমুকং ৱা উক্খিপীযমানে সীসং ৱা উক্খিপীযমানে পস্সিতুং. সোতস্স ৰহো নাম ন সক্কা হোতি পকতিকথা সোতুং.

নিসজ্জং কপ্পেয্যাতি মাতুগামে নিসিন্নে ভিক্খু উপনিসিন্নো ৱা হোতি উপনিপন্নো ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ভিক্খু নিসিন্নে মাতুগামো উপনিসিন্নো ৱা হোতি উপনিপন্নো ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উভো ৱা নিসিন্না হোন্তি উভো ৱা নিপন্না, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

২৯২. মাতুগামে মাতুগামসঞ্ঞী একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মাতুগামে ৱেমতিকো একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মাতুগামে অমাতুগামসঞ্ঞী একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

যক্খিযা ৱা পেতিযা ৱা পণ্ডকেন ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহিত্থিযা ৱা [তিৰচ্ছানগতায ৱা মনুস্সৱিগ্গহিত্থিযা ৱা (ক.)] সদ্ধিং একো একায ৰহো নিসজ্জং কপ্পেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অমাতুগামে মাতুগামসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অমাতুগামে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অমাতুগামে অমাতুগামসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

২৯৩. অনাপত্তি যো কোচি ৱিঞ্ঞূ পুৰিসো দুতিযো হোতি, তিট্ঠতি ন নিসীদতি, অৰহোপেক্খো অঞ্ঞৱিহিতো নিসীদতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ৰহোনিসজ্জসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.

৬. চাৰিত্তসিক্খাপদং

২৯৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতো উপনন্দস্স সক্যপুত্তস্স উপট্ঠাককুলং আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং ভত্তেন নিমন্তেসি. অঞ্ঞেপি ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেসি. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো পুৰেভত্তং, কুলানি পযিৰুপাসতি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৱোচুং – ‘‘দেথাৱুসো ভত্ত’’ন্তি. ‘‘আগমেথ, ভন্তে, যাৱায্যো উপনন্দো আগচ্ছতী’’তি. দুতিযম্পি খো তে ভিক্খূ…পে… ততিযম্পি খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৱোচুং – ‘‘দেথাৱুসো, ভত্তং; পুৰে কালো অতিক্কমতী’’তি. ‘‘যম্পি মযং, ভন্তে, ভত্তং কৰিম্হা অয্যস্স উপনন্দস্স কাৰণা. আগমেথ, ভন্তে, যাৱায্যো উপনন্দো আগচ্ছতী’’তি.

অথ খো আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো পুৰেভত্তং কুলানি পযিৰুপাসিত্ৱা দিৱা আগচ্ছতি. ভিক্খূ ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জিংসু. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২৯৫. [মহাৱ. ২৭৭] তেন খো পন সমযেন আযস্মতো উপনন্দস্স সক্যপুত্তস্স উপট্ঠাককুলং সঙ্ঘস্সত্থায খাদনীযং পাহেসি – ‘‘অয্যস্স উপনন্দস্স দস্সেত্ৱা সঙ্ঘস্স দাতব্ব’’ন্তি. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠো হোতি. অথ খো তে মনুস্সা আৰামং গন্ত্ৱা ভিক্খূ পুচ্ছিংসু – ‘‘কহং, ভন্তে, অয্যো উপনন্দো’’তি? ‘‘এসাৱুসো, আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠো’’তি. ‘‘ইদং, ভন্তে, খাদনীযং অয্যস্স উপনন্দস্স দস্সেত্ৱা সঙ্ঘস্স দাতব্ব’’ন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, পটিগ্গহেত্ৱা নিক্খিপথ যাৱ উপনন্দো আগচ্ছতী’’তি.

অথ খো আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো – ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্তং পুৰেভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জিতু’’ন্তি পচ্ছাভত্তং কুলানি পযিৰুপাসিত্ৱা দিৱা পটিক্কমি, খাদনীযং উস্সাৰিযিত্থ. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো পচ্ছাভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, পচ্ছাভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, পচ্ছাভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন ভিক্খৱে ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২৯৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ চীৱৰদানসমযে কুক্কুচ্চাযন্তা কুলানি ন পযিৰুপাসন্তি. চীৱৰং পৰিত্তং উপ্পজ্জতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰদানসমযে কুলানি পযিৰুপাসিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. চীৱৰদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২৯৭. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ চীৱৰকম্মং কৰোন্তি, অত্থো চ হোতি সূচিযাপি সুত্তেনপি সত্থকেনপি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা কুলানি ন পযিৰুপাসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চীৱৰকাৰসমযে কুলানি পযিৰুপাসিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

২৯৮. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানা হোন্তি, অত্থো চ হোতি ভেসজ্জেহি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা কুলানি ন পযিৰুপাসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা কুলানি পযিৰুপাসিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

২৯৯. ‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. চীৱৰদানসমযো, চীৱৰকাৰসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

৩০০. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

নিমন্তিতো নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰেন ভোজনেন নিমন্তিতো.

সভত্তো নাম যেন নিমন্তিতো তেন সভত্তো.

সন্তং নাম ভিক্খুং সক্কা হোতি আপুচ্ছা পৱিসিতুং.

অসন্তং নাম ভিক্খুং ন সক্কা হোতি আপুচ্ছা পৱিসিতুং.

পুৰেভত্তং নাম যেন নিমন্তিতো তং অভুত্তাৱী.

পচ্ছাভত্তং নাম যেন নিমন্তিতো তং অন্তমসো কুসগ্গেনপি [অৰুণুগ্গমনেপি (সী.)] ভুত্তং হোতি.

কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.

কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্যাতি অঞ্ঞস্স ঘৰূপচাৰং ওক্কমন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স. পঠমং পাদং উম্মাৰং অতিক্কামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দুতিযং পাদং অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি ঠপেত্ৱা সমযং.

চীৱৰদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা.

চীৱৰকাৰসমযো নাম চীৱৰে কযিৰমানে.

৩০১. নিমন্তিতে নিমন্তিতসঞ্ঞী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জতি, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নিমন্তিতে ৱেমতিকো সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জতি, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নিমন্তিতে অনিমন্তিতসঞ্ঞী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জতি, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অনিমন্তিতে নিমন্তিতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনিমন্তিতে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনিমন্তিতে অনিমন্তিতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩০২. অনাপত্তি সমযে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা পৱিসতি, অসন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পৱিসতি, অঞ্ঞস্স ঘৰেন মগ্গো হোতি, ঘৰূপচাৰেন মগ্গো হোতি, অন্তৰাৰামং গচ্ছতি, ভিক্খুনুপস্সযং গচ্ছতি, তিত্থিযসেয্যং গচ্ছতি, পটিক্কমনং গচ্ছতি, ভত্তিযঘৰং গচ্ছতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

চাৰিত্তসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.

৭. মহানামসিক্খাপদং

৩০৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি কপিলৱত্থুস্মিং নিগ্ৰোধাৰামে. তেন খো পন সমযেন মহানামস্স সক্কস্স ভেসজ্জং উস্সন্নং হোতি. অথ খো মহানামো সক্কো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, ভন্তে, সঙ্ঘং চতুমাসং [চতুম্মাসং (সী.) চাতুমাসং (স্যা.)] ভেসজ্জেন পৱাৰেতু’’ন্তি. ‘‘সাধু সাধু, মহানাম! তেন হি ত্ৱং, মহানাম, সঙ্ঘং চতুমাসং ভেসজ্জেন পৱাৰেহী’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, চতুমাসং ভেসজ্জপ্পচ্চযপৱাৰণং সাদিতুন্তি.

৩০৪. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মহানামং সক্কং পৰিত্তং ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেন্তি. তথেৱ মহানামস্স সক্কস্স ভেসজ্জং উস্সন্নং হোতি. দুতিযম্পি খো মহানামো সক্কো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, ভন্তে, সঙ্ঘং অপৰম্পি চতুমাসং ভেসজ্জেন পৱাৰেতু’’ন্তি. ‘‘সাধু সাধু, মহানাম! তেন হি ত্ৱং, মহানাম, সঙ্ঘং অপৰম্পি চতুমাসং ভেসজ্জেন পৱাৰেহী’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, পুন পৱাৰণম্পি সাদিতুন্তি.

৩০৫. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মহানামং সক্কং পৰিত্তংযেৱ ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেন্তি. তথেৱ মহানামস্স সক্কস্স ভেসজ্জং উস্সন্নং হোতি. ততিযম্পি খো মহানামো সক্কো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, ভন্তে, সঙ্ঘং যাৱজীৱং ভেসজ্জেন পৱাৰেতু’’ন্তি. ‘‘সাধু সাধু, মহানাম! তেন হি ত্ৱং, মহানাম, সঙ্ঘং যাৱজীৱং ভেসজ্জেন পৱাৰেহী’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, নিচ্চপৱাৰণম্পি সাদিতুন্তি.

তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ দুন্নিৱত্থা হোন্তি দুপ্পাৰুতা অনাকপ্পসম্পন্না. মহানামো সক্কো ৱত্তা হোতি – ‘‘কিস্স তুম্হে, ভন্তে, দুন্নিৱত্থা দুপ্পাৰুতা অনাকপ্পসম্পন্না? ননু নাম পব্বজিতেন সুনিৱত্থেন ভৱিতব্বং সুপাৰুতেন আকপ্পসম্পন্নেনা’’তি? ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ মহানামে সক্কে উপনন্ধিংসু. অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘কেন নু খো মযং উপাযেন মহানামং সক্কং মঙ্কু কৰেয্যামা’’তি? অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘মহানামেন খো, আৱুসো, সক্কেন সঙ্ঘো ভেসজ্জেন পৱাৰিতো. হন্দ মযং, আৱুসো, মহানামং সক্কং সপ্পিং ৱিঞ্ঞাপেমা’’তি. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যেন মহানামো সক্কো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা মহানামং সক্কং এতদৱোচুং – ‘‘দোণেন, আৱুসো, সপ্পিনা অত্থো’’তি. ‘‘অজ্জণ্হো, ভন্তে, আগমেথ. মনুস্সা ৱজং গতা সপ্পিং আহৰিতুং. কালং আহৰিস্সথা’’তি [কালে হৰিস্সথাতি (স্যা.)].

দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ মহানামং সক্কং এতদৱোচুং – ‘‘দোণেন, আৱুসো, সপ্পিনা অত্থো’’তি. ‘‘অজ্জণ্হো, ভন্তে, আগমেথ. মনুস্সা ৱজং গতা সপ্পিং আহৰিতুং. কালং আহৰিস্সথা’’তি. ‘‘কিং পন তযা, আৱুসো, অদাতুকামেন পৱাৰিতেন, যং ত্ৱং পৱাৰেত্ৱা ন দেসী’’তি! অথ খো মহানামো সক্কো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা – ‘অজ্জণ্হো, ভন্তে, আগমেথা’তি ৱুচ্চমানা নাগমেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ মহানামস্স সক্কস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ মহানামেন সক্কেন – ‘অজ্জণ্হো, ভন্তে, আগমেথা’তি ৱুচ্চমানা নাগমেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, মহানামেন সক্কেন – ‘‘অজ্জণ্হো, ভন্তে, আগমেথা’’তি ৱুচ্চমানা নাগমেথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, মহানামেন সক্কেন – ‘‘অজ্জণ্হো, ভন্তে আগমেথা’’তি ৱুচ্চমানা নাগমেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩০৬. ‘‘অগিলানেন ভিক্খুনা চতুমাসপ্পচ্চযপৱাৰণা সাদিতব্বা, অঞ্ঞত্ৰ পুনপৱাৰণায, অঞ্ঞত্ৰ নিচ্চপৱাৰণায; ততো চে উত্তৰি সাদিযেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩০৭. অগিলানেন ভিক্খুনা চতুমাসপ্পচ্চযপৱাৰণা সাদিতব্বাতি গিলানপ্পচ্চযপৱাৰণা সাদিতব্বা.

পুনপৱাৰণাপি সাদিতব্বাতি যদা গিলানো ভৱিস্সামি তদা ৱিঞ্ঞাপেস্সামীতি.

নিচ্চপৱাৰণাপি সাদিতব্বাতি যদা গিলানো ভৱিস্সামি তদা ৱিঞ্ঞাপেস্সামীতি.

ততো চে উত্তৰি সাদিযেয্যাতি অত্থি পৱাৰণা ভেসজ্জপৰিযন্তা ন ৰত্তিপৰিযন্তা, অত্থি পৱাৰণা ৰত্তিপৰিযন্তা ন ভেসজ্জপৰিযন্তা, অত্থি পৱাৰণা ভেসজ্জপৰিযন্তা চ ৰত্তিপৰিযন্তা চ, অত্থি পৱাৰণা নেৱ ভেসজ্জপৰিযন্তা ন ৰত্তিপৰিযন্তা.

ভেসজ্জপৰিযন্তা নাম ভেসজ্জানি পৰিগ্গহিতানি হোন্তি – ‘‘এত্তকেহি ভেসজ্জেহি পৱাৰেমী’’তি. ৰত্তিপৰিযন্তা নাম ৰত্তিযো পৰিগ্গহিতাযো হোন্তি – ‘‘এত্তকাসু ৰত্তীসু পৱাৰেমী’’তি. ভেসজ্জপৰিযন্তা চ ৰত্তিপৰিযন্তা চ নাম ভেসজ্জানি চ পৰিগ্গহিতানি হোন্তি ৰত্তিযো চ পৰিগ্গহিতাযো হোন্তি – ‘‘এত্তকেহি ভেসজ্জেহি এত্তকাসু ৰত্তীসু পৱাৰেমী’’তি. নেৱ ভেসজ্জপৰিযন্তা ন ৰত্তিপৰিযন্তা নাম ভেসজ্জানি চ অপৰিগ্গহিতানি হোন্তি ৰত্তিযো চ অপৰিগ্গহিতাযো হোন্তি.

৩০৮. ভেসজ্জপৰিযন্তে – যেহি ভেসজ্জেহি পৱাৰিতো হোতি তানি ভেসজ্জানি ঠপেত্ৱা অঞ্ঞানি ভেসজ্জানি ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰত্তিপৰিযন্তে – যাসু ৰত্তীসু পৱাৰিতো হোতি, তা ৰত্তিযো ঠপেত্ৱা অঞ্ঞাসু ৰত্তীসু ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ভেসজ্জপৰিযন্তে চ ৰত্তিপৰিযন্তে চ – যেহি ভেসজ্জেহি পৱাৰিতো হোতি, তানি ভেসজ্জানি ঠপেত্ৱা যাসু ৰত্তীসু পৱাৰিতো হোতি, তা ৰত্তিযো ঠপেত্ৱা অঞ্ঞানি ভেসজ্জানি অঞ্ঞাসু ৰত্তীসু ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নেৱ ভেসজ্জপৰিযন্তে ন ৰত্তিপৰিযন্তে, অনাপত্তি.

৩০৯. ন ভেসজ্জেন কৰণীযেন [কৰণীযে (সী. স্যা.)] ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অঞ্ঞেন ভেসজ্জেন কৰণীযেন অঞ্ঞং ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ততুত্তৰি ততুত্তৰিসঞ্ঞী ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ততুত্তৰি ৱেমতিকো ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ততুত্তৰি নততুত্তৰিসঞ্ঞী ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নততুত্তৰি ততুত্তৰিসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নততুত্তৰি ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নততুত্তৰি নততুত্তৰিসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩১০. অনাপত্তি যেহি ভেসজ্জেহি পৱাৰিতো হোতি তানি ভেসজ্জানি ৱিঞ্ঞাপেতি, যাসু ৰত্তীসু পৱাৰিতো হোতি তাসু ৰত্তীসু ৱিঞ্ঞাপেতি, ‘‘ইমেহি তযা ভেসজ্জেহি পৱাৰিতাম্হ, অম্হাকঞ্চ ইমিনা চ ইমিনা চ ভেসজ্জেন অত্থো’’তি আচিক্খিত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেতি, ‘‘যাসু তযা ৰত্তীসু পৱাৰিতাম্হ তাযো চ ৰত্তিযো ৱীতিৱত্তা অম্হাকঞ্চ ভেসজ্জেন অত্থো’’তি আচিক্খিত্ৱা ৱিঞ্ঞাপেতি, ঞাতকানং পৱাৰিতানং, অঞ্ঞস্সত্থায, অত্তনো ধনেন, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

মহানামসিক্খাপদং নিট্ঠিতং সত্তমং.

৮. উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদং

৩১১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ৰাজা পসেনদি কোসলো সেনায অব্ভুয্যাতো হোতি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উয্যুত্তং সেনং দস্সনায অগমংসু. অদ্দসা খো ৰাজা পসেনদি কোসলো ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ দূৰতোৱ আগচ্ছন্তে. দিস্ৱান পক্কোসাপেত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘কিস্স তুম্হে, ভন্তে, আগতত্থা’’তি? ‘‘মহাৰাজানং মযং দট্ঠুকামা’’ [মহাৰাজ মহাৰাজানং মযং দট্ঠুকামা (ক.)] তি. ‘‘কিং, ভন্তে, মং দিট্ঠেন যুদ্ধাভিনন্দিনং [যুদ্ধাভিনন্দিনা (ক.)]; ননু ভগৱা পস্সিতব্বো’’তি? মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা উয্যুত্তং সেনং দস্সনায আগচ্ছিস্সন্তি! অম্হাকম্পি অলাভা, অম্হাকম্পি দুল্লদ্ধং, যে মযং আজীৱস্স হেতু পুত্তদাৰস্স কাৰণা সেনায আগচ্ছামা’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩১২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো মাতুলো সেনায গিলানো হোতি. সো তস্স ভিক্খুনো সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অহঞ্হি সেনায গিলানো. আগচ্ছতু ভদন্তো. ইচ্ছামি ভদন্তস্স আগত’’ন্তি. অথ খো তস্স ভিক্খুনো এতদহোসি – ‘‘ভগৱতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং – ‘ন উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গন্তব্ব’ন্তি. অযঞ্চ মে মাতুলো সেনায গিলানো. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তথাৰূপপ্পচ্চযা সেনায গন্তুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩১৩. ‘‘যো পন ভিক্খু উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছেয্য, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩১৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

উয্যুত্তা নাম সেনা গামতো নিক্খমিত্ৱা নিৱিট্ঠা ৱা হোতি পযাতা ৱা.

সেনা নাম হত্থী অস্সা ৰথা পত্তী. দ্ৱাদসপুৰিসো হত্থী, তিপুৰিসো অস্সো, চতুপুৰিসো ৰথো, চত্তাৰো পুৰিসা সৰহত্থা পত্তি. দস্সনায গচ্ছতি, আপত্তি দুক্কটস্স. যত্থ ঠিতো পস্সতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. দস্সনূপচাৰং ৱিজহিত্ৱা পুনপ্পুনং পস্সতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযাতি ঠপেত্ৱা তথাৰূপপ্পচ্চযং.

৩১৫. উয্যুত্তে উয্যুত্তসঞ্ঞী দস্সনায গচ্ছতি, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উয্যুত্তে ৱেমতিকো দস্সনায গচ্ছতি, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উয্যুত্তে অনুয্যুত্তসঞ্ঞী দস্সনায গচ্ছতি, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

একমেকং দস্সনায গচ্ছতি, আপত্তি দুক্কটস্স. যত্থ ঠিতো পস্সতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দস্সনূপচাৰং ৱিজহিত্ৱা পুনপ্পুনং পস্সতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুয্যুত্তে উয্যুত্তসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুয্যুত্তে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুয্যুত্তে অনুয্যুত্তসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩১৬. অনাপত্তি আৰামে ঠিতো পস্সতি, ভিক্খুস্স ঠিতোকাসং ৱা নিসিন্নোকাসং ৱা নিপন্নোকাসং ৱা আগচ্ছতি, পটিপথং গচ্ছন্তো পস্সতি, তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.

৯. সেনাৱাসসিক্খাপদং

৩১৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সতি কৰণীযে সেনং গন্ত্ৱা অতিৰেকতিৰত্তং সেনায ৱসন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা সেনায ৱসিস্সন্তি! অম্হাকম্পি অলাভা, অম্হাকম্পি দুল্লদ্ধং, যে মযং আজীৱস্স হেতু পুত্তদাৰস্স কাৰণা সেনায পটিৱসামা’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অতিৰেকতিৰত্তং সেনায ৱসিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, অতিৰেকতিৰত্তং সেনায ৱসথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, অতিৰেকতিৰত্তং সেনায ৱসিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩১৮. ‘‘সিযা চ তস্স ভিক্খুনো কোচিদেৱ পচ্চযো সেনং গমনায, দিৰত্ততিৰত্তং তেন ভিক্খুনা সেনায ৱসিতব্বং. ততো চে উত্তৰিং ৱসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩১৯. সিযা চ তস্স ভিক্খুনো কোচিদেৱ পচ্চযো সেনং গমনাযাতি সিযা পচ্চযো সিযা কৰণীযং.

দিৰত্ততিৰত্তং তেন ভিক্খুনা সেনায ৱসিতব্বন্তি দ্ৱেতিস্সো ৰত্তিযো ৱসিতব্বং.

ততো চে উত্তৰি ৱসেয্যাতি চতুত্থে দিৱসে অত্থঙ্গতে সূৰিযে সেনায ৱসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৩২০. অতিৰেকতিৰত্তে অতিৰেকসঞ্ঞী সেনায ৱসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিৰেকতিৰত্তে ৱেমতিকো সেনায ৱসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিৰেকতিৰত্তে ঊনকসঞ্ঞী সেনায ৱসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

ঊনকতিৰত্তে অতিৰেকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকতিৰত্তে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকতিৰত্তে ঊনকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩২১. অনাপত্তি দ্ৱেতিস্সো ৰত্তিযো ৱসতি, ঊনকদ্ৱেতিস্সো ৰত্তিযো ৱসতি, দ্ৱে ৰত্তিযো ৱসিত্ৱা ততিযায ৰত্তিযা পুৰাৰুণা নিক্খমিত্ৱা পুন ৱসতি, গিলানো ৱসতি, গিলানস্স কৰণীযেন ৱসতি, সেনা ৱা পটিসেনায ৰুদ্ধা হোতি, কেনচি পলিবুদ্ধো হোতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

সেনাৱাসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং নৱমং.

১০. উয্যোধিকসিক্খাপদং

৩২২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ দিৰত্ততিৰত্তং সেনায ৱসমানা উয্যোধিকম্পি বলগ্গম্পি সেনাব্যূহম্পি অনীকদস্সনম্পি গচ্ছন্তি. অঞ্ঞতৰোপি ছব্বগ্গিযো ভিক্খু উয্যোধিকং গন্ত্ৱা কণ্ডেন পটিৱিদ্ধো হোতি. মনুস্সা তং ভিক্খুং উপ্পণ্ডেসুং – ‘‘কচ্চি, ভন্তে, সুযুদ্ধং অহোসি, কতি তে লক্খানি লদ্ধানী’’তি? সো ভিক্খু তেহি মনুস্সেহি উপ্পণ্ডীযমানো মঙ্কু অহোসি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা উয্যোধিকং দস্সনায আগচ্ছিস্সন্তি! অম্হাকম্পি অলাভা, অম্হাকম্পি দুল্লদ্ধং, যে মযং আজীৱস্স হেতু পুত্তদাৰস্স কাৰণা উয্যোধিকং আগচ্ছামা’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উয্যোধিকং দস্সনায গচ্ছিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, উয্যোধিকং দস্সনায গচ্ছথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, উয্যোধিকং দস্সনায গচ্ছিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩২৩. ‘‘দিৰত্ততিৰত্তং চে ভিক্খু সেনায ৱসমানো উয্যোধিকং ৱা বলগ্গং ৱা সেনাব্যূহং ৱা অনীকদস্সনং ৱা গচ্ছেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩২৪. দিৰত্ততিৰত্তং চে ভিক্খু সেনায ৱসমানোতি দ্ৱেতিস্সো ৰত্তিযো ৱসমানো.

উয্যোধিকং নাম যত্থ সম্পহাৰো দিস্সতি.

বলগ্গং নাম এত্তকা হত্থী, এত্তকা অস্সা, এত্তকা ৰথা, এত্তকা পত্তী.

সেনাব্যূহং নাম ইতো হত্থী হোন্তু, ইতো অস্সা হোন্তু, ইতো ৰথা হোন্তু, ইতো পত্তিকা হোন্তু.

অনীকং নাম হত্থানীকং, অস্সানীকং, ৰথানীকং, পত্তানীকং. তযো হত্থী পচ্ছিমং হত্থানীকং, তযো অস্সা পচ্ছিমং অস্সানীকং, তযো ৰথা পচ্ছিমং ৰথানীকং, চত্তাৰো পুৰিসা সৰহত্থা পত্তী পচ্ছিমং পত্তানীকং. দস্সনায গচ্ছতি, আপত্তি দুক্কটস্স. যত্থ ঠিতো পস্সতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. দস্সনূপচাৰং ৱিজহিত্ৱা পুনপ্পুনং পস্সতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.