৬. সুৰাপানৱগ্গো

১. সুৰাপানসিক্খাপদং

৩২৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা চেতিযেসু চাৰিকং চৰমানো যেন ভদ্দৱতিকা তেন পাযাসি. অদ্দসংসু খো গোপালকা পসুপালকা কস্সকা পথাৱিনো ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘মা খো, ভন্তে, ভগৱা অম্বতিত্থং অগমাসি. অম্বতিত্থে, ভন্তে, জটিলস্স অস্সমে নাগো পটিৱসতি ইদ্ধিমা আসিৱিসো [আসীৱিসো (সী. স্যা.)] ঘোৰৱিসো. সো ভগৱন্তং মা ৱিহেঠেসী’’তি. এৱং ৱুত্তে ভগৱা তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো গোপালকা পসুপালকা কস্সকা পথাৱিনো ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘মা খো, ভন্তে, ভগৱা অম্বতিত্থং অগমাসি. অম্বতিত্থে, ভন্তে, জটিলস্স অস্সমে নাগো পটিৱসতি ইদ্ধিমা আসিৱিসো ঘোৰৱিসো. সো ভগৱন্তং মা ৱিহেঠেসী’’তি. ততিযম্পি খো ভগৱা তুণ্হী অহোসি.

অথ খো ভগৱা অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন ভদ্দৱতিকা তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা ভদ্দৱতিকাযং ৱিহৰতি. অথ খো আযস্মা সাগতো যেন অম্বতিত্থস্স [অম্বতিত্থকস্স (সী.), অম্বতিত্থং (স্যা.)] জটিলস্স অস্সমো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা অগ্যাগাৰং পৱিসিত্ৱা তিণসন্থাৰকং পঞ্ঞপেত্ৱা নিসীদি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. অদ্দসা খো সো নাগো আযস্মন্তং সাগতং পৱিট্ঠং. দিস্ৱান দুম্মনো [দুক্খী দুম্মনো (সী. স্যা.)] পধূপাযি [পধূপাসি (স্যা. ক.)]. আযস্মাপি সাগতো পধূপাযি [পধূপাসি (স্যা. ক.)]. অথ খো সো নাগো মক্খং অসহমানো পজ্জলি. আযস্মাপি সাগতো তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা পজ্জলি. অথ খো আযস্মা সাগতো তস্স নাগস্স তেজসা তেজং পৰিযাদিযিত্ৱা যেন ভদ্দৱতিকা তেনুপসঙ্কমি. অথ খো ভগৱা ভদ্দৱতিকাযং যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন কোসম্বী তেন চাৰিকং পক্কামি. অস্সোসুং খো কোসম্বিকা উপাসকা – ‘‘অয্যো কিৰ সাগতো অম্বতিত্থিকেন নাগেন সদ্ধিং সঙ্গামেসী’’তি.

অথ খো ভগৱা অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন কোসম্বী তদৱসৰি. অথ খো কোসম্বিকা উপাসকা ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং কৰিত্ৱা যেনাযস্মা সাগতো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সাগতং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো কোসম্বিকা উপাসকা আযস্মন্তং সাগতং এতদৱোচুং – ‘‘কিং, ভন্তে, অয্যানং দুল্লভঞ্চ মনাপঞ্চ, কিং পটিযাদেমা’’তি? এৱং ৱুত্তে ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ কোসম্বিকে উপাসকে এতদৱোচুং – ‘‘অত্থাৱুসো, কাপোতিকা নাম পসন্না ভিক্খূনং দুল্লভা চ মনাপা চ, তং পটিযাদেথা’’তি. অথ খো কোসম্বিকা উপাসকা ঘৰে ঘৰে কাপোতিকং পসন্নং পটিযাদেত্ৱা আযস্মন্তং সাগতং পিণ্ডায পৱিট্ঠং দিস্ৱান আযস্মন্তং সাগতং এতদৱোচুং – ‘‘পিৱতু, ভন্তে, অয্যো সাগতো কাপোতিকং পসন্নং, পিৱতু, ভন্তে, অয্যো সাগতো কাপোতিকং পসন্ন’’ন্তি. অথ খো আযস্মা সাগতো ঘৰে ঘৰে কাপোতিকং পসন্নং পিৱিত্ৱা নগৰম্হা নিক্খমন্তো নগৰদ্ৱাৰে পৰিপতি.

অথ খো ভগৱা সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং নগৰম্হা নিক্খমন্তো অদ্দস আযস্মন্তং সাগতং নগৰদ্ৱাৰে পৰিপতন্তং. দিস্ৱান ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘গণ্হথ, ভিক্খৱে, সাগত’’ন্তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা আযস্মন্তং সাগতং আৰামং নেত্ৱা যেন ভগৱা তেন সীসং কত্ৱা নিপাতেসুং. অথ খো আযস্মা সাগতো পৰিৱত্তিত্ৱা যেন ভগৱা তেন পাদে কৰিত্ৱা সেয্যং কপ্পেসি. অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ননু, ভিক্খৱে, পুব্বে সাগতো তথাগতে সগাৰৱো অহোসি সপ্পতিস্সো’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘অপি নু খো, ভিক্খৱে, সাগতো এতৰহি তথাগতে সগাৰৱো সপ্পতিস্সো’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ননু, ভিক্খৱে, সাগতো অম্বতিত্থিকেন নাগেন [ডেড্ডুভেনাপি (সী. স্যা.)] সদ্ধিং সঙ্গামেসী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘অপি নু খো, ভিক্খৱে, সাগতো এতৰহি পহোতি নাগেন সদ্ধিং সঙ্গামেতু’’ন্তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘অপি নু খো, ভিক্খৱে, তং পাতব্বং যং পিৱিত্ৱা ৱিসঞ্ঞী অস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, সাগতস্স অননুলোমিকং অপ্পতিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, সাগতো মজ্জং পিৱিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩২৭. ‘‘সুৰামেৰযপানে পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩২৮. সুৰা নাম পিট্ঠসুৰা পূৱসুৰা ওদনসুৰা কিণ্ণপক্খিত্তা সম্ভাৰসংযুত্তা.

মেৰযো নাম পুপ্ফাসৱো ফলাসৱো মধ্ৱাসৱো গুড়াসৱো সম্ভাৰসংযুত্তো.

পিৱেয্যাতি অন্তমসো কুসগ্গেনপি পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

মজ্জে মজ্জসঞ্ঞী পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মজ্জে ৱেমতিকো পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মজ্জে অমজ্জসঞ্ঞী পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অমজ্জে মজ্জসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অমজ্জে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অমজ্জে অমজ্জসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩২৯. অনাপত্তি অমজ্জঞ্চ হোতি মজ্জৱণ্ণং মজ্জগন্ধং মজ্জৰসং তং পিৱতি, সূপসম্পাকে, মংসসম্পাকে, তেলসম্পাকে, আমলকফাণিতে, অমজ্জং অৰিট্ঠং পিৱতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

সুৰাপানসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.

২. অঙ্গুলিপতোদকসিক্খাপদং

৩৩০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযং ভিক্খুং অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেসুং. সো ভিক্খু উত্তন্তো অনস্সাসকো কালমকাসি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খুং অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, ভিক্খুং অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, ভিক্খুং অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৩১. ‘‘অঙ্গুলিপতোদকে পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৩২. অঙ্গুলিপতোদকো নাম [অঙ্গুলিপতোদকো নাম অঙ্গুলিযাপি তুদন্তি (স্যা.)] উপসম্পন্নো উপসম্পন্নং হসাধিপ্পাযো [হস্সাধিপ্পাযো (সী. স্যা.)] কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে ৱেমতিকো অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৩৩৩. অনুপসম্পন্নং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.

৩৩৪. অনাপত্তি ন হসাধিপ্পাযো, সতি কৰণীযে আমসতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

অঙ্গুলিপতোদকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.

৩. হসধম্মসিক্খাপদং

৩৩৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ অচিৰৱতিযা নদিযা উদকে কীড়ন্তি. তেন খো পন সমযেন ৰাজা পসেনদি কোসলো মল্লিকায দেৱিযা সদ্ধিং উপৰিপাসাদৱৰগতো হোতি. অদ্দসা খো ৰাজা পসেনদি কোসলো সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ অচিৰৱতিযা নদিযা উদকে কীড়ন্তে. দিস্ৱান মল্লিকং দেৱিং এতদৱোচ – ‘‘এতে তে, মল্লিকে, অৰহন্তো উদকে কীড়ন্তী’’তি. ‘‘নিস্সংসযং খো, মহাৰাজ, ভগৱতা সিক্খাপদং অপঞ্ঞত্তং. তে ৱা ভিক্খূ অপ্পকতঞ্ঞুনো’’তি. অথ খো ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স এতদহোসি – ‘‘কেন নু খো অহং উপাযেন ভগৱতো চ ন আৰোচেয্যং, ভগৱা চ জানেয্য ইমে ভিক্খূ উদকে কীড়িতা’’তি? অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ পক্কোসাপেত্ৱা মহন্তং গুড়পিণ্ডং অদাসি – ‘‘ইমং, ভন্তে, গুড়পিণ্ডং ভগৱতো দেথা’’তি. সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ তং গুড়পিণ্ডং আদায যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘ইমং, ভন্তে, গুড়পিণ্ডং ৰাজা পসেনদি কোসলো ভগৱতো দেতী’’তি. ‘‘কহং পন তুম্হে, ভিক্খৱে, ৰাজা অদ্দসা’’তি. ‘‘অচিৰৱতিযা নদিযা, ভগৱা, উদকে কীড়ন্তে’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, উদকে কীড়িস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৩৬. ‘‘উদকে হসধম্মে [হস্সধম্মে (সী. স্যা.)] পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৩৭. উদকে হসধম্মো নাম উপৰিগোপ্ফকে উদকে হসাধিপ্পাযো নিমুজ্জতি ৱা উম্মুজ্জতি ৱা পলৱতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৩৩৮. উদকে হসধম্মে হসধম্মসঞ্ঞী, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উদকে হসধম্মে ৱেমতিকো, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উদকে হসধম্মে অহসধম্মসঞ্ঞী, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

হেট্ঠাগোপ্ফকে উদকে কীড়তি, আপত্তি দুক্কটস্স. উদকে নাৱায কীড়তি, আপত্তি দুক্কটস্স. হত্থেন ৱা পাদেন ৱা কট্ঠেন ৱা কঠলায ৱা উদকং পহৰতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ভাজনগতং উদকং ৱা কঞ্জিকং ৱা খীৰং ৱা তক্কং ৱা ৰজনং ৱা পস্সাৱং ৱা চিক্খল্লং ৱা কীড়তি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উদকে অহসধম্মে হসধম্মসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. উদকে অহসধম্মে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. উদকে অহসধম্মে অহসধম্মসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩৩৯. অনাপত্তি ন হসাধিপ্পাযো, সতি কৰণীযে উদকং ওতৰিত্ৱা নিমুজ্জতি ৱা উম্মুজ্জতি ৱা পলৱতি ৱা, পাৰং গচ্ছন্তো নিমুজ্জতি ৱা উম্মুজ্জতি ৱা পলৱতি ৱা, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

হসধম্মসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.

৪. অনাদৰিযসিক্খাপদং

৩৪০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতাৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা ছন্নো অনাচাৰং আচৰতি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘মাৱুসো ছন্ন, এৱৰূপং অকাসি. নেতং কপ্পতী’’তি. সো অনাদৰিযং পটিচ্চ কৰোতিযেৱ. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা ছন্নো অনাদৰিযং কৰিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ছন্ন, অনাদৰিযং কৰোসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, অনাদৰিযং কৰিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৪১. ‘‘অনাদৰিযে পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৪২. অনাদৰিযং নাম দ্ৱে অনাদৰিযানি – পুগ্গলানাদৰিযঞ্চ ধম্মানাদৰিযঞ্চ.

পুগ্গলানাদৰিযং নাম উপসম্পন্নেন পঞ্ঞত্তেন ৱুচ্চমানো – ‘‘অযং উক্খিত্তকো ৱা ৱম্ভিতো ৱা গৰহিতো ৱা, ইমস্স ৱচনং অকতং ভৱিস্সতী’’তি অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

ধম্মানাদৰিযং নাম উপসম্পন্নেন পঞ্ঞত্তেন ৱুচ্চমানো ‘‘কথাযং নস্সেয্য ৱা ৱিনস্সেয্য ৱা অন্তৰধাযেয্য ৱা’’, তং ৱা ন সিক্খিতুকামো অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৩৪৩. উপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে ৱেমতিকো অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অপঞ্ঞত্তেন ৱুচ্চমানো – ‘‘ইদং ন সল্লেখায ন ধুতত্থায ন পাসাদিকতায ন অপচযায ন ৱীৰিযাৰম্ভায সংৱত্ততী’’তি অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নেন পঞ্ঞত্তেন ৱা অপঞ্ঞত্তেন ৱা ৱুচ্চমানো – ‘‘ইদং ন সল্লেখায ন ধুতত্থায ন পাসাদিকতায ন অপচযায ন ৱীৰিযাৰম্ভায সংৱত্ততী’’তি অনাদৰিযং কৰোতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

অনুপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.

৩৪৪. অনাপত্তি – ‘‘এৱং অম্হাকং আচৰিযানং উগ্গহো পৰিপুচ্ছা’’তি ভণতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

অনাদৰিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.

৫. ভিংসাপনসিক্খাপদং

৩৪৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ ভিংসাপেন্তি. তে ভিংসাপীযমানা ৰোদন্তি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘কিস্স তুম্হে, আৱুসো, ৰোদথা’’তি? ‘‘ইমে, আৱুসো, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অম্হে ভিংসাপেন্তী’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খুং ভিংসাপেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, ভিক্খুং ভিংসাপেথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, ভিক্খুং ভিংসাপেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৪৬. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুং ভিংসাপেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৪৭. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুন্তি অঞ্ঞং ভিক্খুং.

ভিংসাপেয্যাতি উপসম্পন্নো উপসম্পন্নং ভিংসাপেতুকামো ৰূপং ৱা সদ্দং ৱা গন্ধং ৱা ৰসং ৱা ফোট্ঠব্বং ৱা উপসংহৰতি. ভাযেয্য ৱা সো ন ৱা ভাযেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. চোৰকন্তাৰং ৱা ৱাড়কন্তাৰং ৱা পিসাচকন্তাৰং ৱা আচিক্খতি. ভাযেয্য ৱা সো ন ৱা ভাযেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৩৪৮. উপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী ভিংসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে ৱেমতিকো ভিংসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ‘উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী ভিংসাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অনুপসম্পন্নং ভিংসাপেতুকামো ৰূপং ৱা সদ্দং ৱা গন্ধং ৱা ৰসং ৱা ফোট্ঠব্বং ৱা উপসংহৰতি. ভাযেয্য ৱা সো ন ৱা ভাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. চোৰকন্তাৰং ৱা ৱাড়কন্তাৰং ৱা পিসাচকন্তাৰং ৱা আচিক্খতি. ভাযেয্য ৱা সো ন ৱা ভাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.

৩৪৯. অনাপত্তি ন ভিংসাপেতুকামো ৰূপং ৱা সদ্দং ৱা গন্ধং ৱা ৰসং ৱা ফোট্ঠব্বং ৱা উপসংহৰতি, চোৰকন্তাৰং ৱা ৱাড়কন্তাৰং ৱা পিসাচকন্তাৰং ৱা আচিক্খতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ভিংসাপনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.

৬. জোতিকসিক্খাপদং

৩৫০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ভগ্গেসু ৱিহৰতি সুংসুমাৰগিৰে [সুংসুমাৰগিৰে (সী. স্যা.) সংসুমাৰগিৰে (ক.)] ভেসকড়াৱনে মিগদাযে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ হেমন্তিকে কালে অঞ্ঞতৰং মহন্তং সুসিৰকট্ঠং জোতিং সমাদহিত্ৱা ৱিসিব্বেসুং. তস্মিঞ্চ সুসিৰে কণ্হসপ্পো অগ্গিনা সন্তত্তো নিক্খমিত্ৱা ভিক্খূ পৰিপাতেসি. ভিক্খূ তহং তহং উপধাৱিংসু. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ জোতিং সমাদহিত্ৱা ৱিসিব্বেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ জোতিং সমাদহিত্ৱা ৱিসিব্বেন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা জোতিং সমাদহিত্ৱা ৱিসিব্বেস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ৱিসিব্বনাপেক্খো জোতিং সমাদহেয্য ৱা সমাদহাপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৫১. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানা হোন্তি. গিলানপুচ্ছকা ভিক্খূ গিলানে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘কচ্চাৱুসো, খমনীযং, কচ্চি যাপনীয’’ন্তি? ‘‘পুব্বে মযং, আৱুসো, জোতিং সমাদহিত্ৱা ৱিসিব্বেম; তেন নো ফাসু হোতি. ইদানি পন ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্ত’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তা ন ৱিসিব্বেম, তেন নো ন ফাসু হোতী’’তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা জোতিং সমাদহিত্ৱা ৱা সমাদহাপেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বেতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু অগিলানো ৱিসিব্বনাপেক্খো জোতিং সমাদহেয্য ৱা সমাদহাপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৫২. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ পদীপেপি জোতিকেপি জন্তাঘৰেপি কুক্কুচ্চাযন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, তথাৰূপপ্পচ্চযা জোতিং সমাদহিতুং সমাদহাপেতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৫৩. ‘‘যো পন ভিক্খু অগিলানো ৱিসিব্বনাপেক্খো জোতিং সমাদহেয্য ৱা সমাদহাপেয্য ৱা, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৫৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

অগিলানো নাম যস্স ৱিনা অগ্গিনা ফাসু হোতি.

গিলানো নাম যস্স ৱিনা অগ্গিনা ন ফাসু হোতি.

ৱিসিব্বনাপেক্খোতি তপ্পিতুকামো.

জোতি নাম অগ্গি ৱুচ্চতি.

সমাদহেয্যাতি সযং সমাদহতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

সমাদহাপেয্যাতি অঞ্ঞং আণাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সকিং আণত্তো বহুকম্পি সমাদহতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অঞ্ঞত্ৰ তথা ৰূপপ্পচ্চযাতি ঠপেত্ৱা তথাৰূপপ্পচ্চযং.

৩৫৫. অগিলানো অগিলানসঞ্ঞী ৱিসিব্বনাপেক্খো জোতিং সমাদহতি ৱা সমাদহাপেতি ৱা, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগিলানো ৱেমতিকো ৱিসিব্বনাপেক্খো জোতিং সমাদহতি ৱা সমাদহাপেতি ৱা, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগিলানো গিলানসঞ্ঞী ৱিসিব্বনাপেক্খো জোতিং সমাদহতি ৱা সমাদহাপেতি ৱা, অঞ্ঞত্ৰ তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

পটিলাতং উক্খিপতি, আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো অগিলানসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো গিলানসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩৫৬. অনাপত্তি গিলানস্স, অঞ্ঞেন কতং ৱিসিব্বেতি, ৱীতচ্চিতঙ্গাৰং ৱিসিব্বেতি, পদীপে জোতিকে জন্তাঘৰে তথাৰূপপ্পচ্চযা, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

জোতিকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.

৭. নহানসিক্খাপদং

৩৫৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ তপোদে নহাযন্তি. তেন খো পন সমযেন [অথ খো (সী. স্যা.)] ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো ‘‘সীসং নহাযিস্সামী’’তি তপোদং গন্ত্ৱা – ‘‘যাৱায্যা নহাযন্তী’’তি একমন্তং পটিমানেসি. ভিক্খূ যাৱ সমন্ধকাৰা নহাযিংসু. অথ খো ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো ৱিকালে সীসং নহাযিত্ৱা, নগৰদ্ৱাৰে থকিতে বহিনগৰে ৱসিত্ৱা, কালস্সেৱ অসম্ভিন্নেন ৱিলেপনেন যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো ৰাজানং মাগধং সেনিযং বিম্বিসাৰং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘কিস্স ত্ৱং, মহাৰাজ, কালস্সেৱ আগতো অসম্ভিন্নেন ৱিলেপনেনা’’তি? অথ খো ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. অথ খো ভগৱা ৰাজানং মাগধং সেনিযং বিম্বিসাৰং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ৰাজানম্পি পস্সিত্ৱা ন মত্তং জানিত্ৱা নহাযন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা ৰাজানম্পি পস্সিত্ৱা ন মত্তং জানিত্ৱা নহাযিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ওৰেনদ্ধমাসং নহাযেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৫৮. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ উণ্হসমযে পৰিড়াহসমযে কুক্কুচ্চাযন্তা ন নহাযন্তি, সেদগতেন গত্তেন সযন্তি. চীৱৰম্পি সেনাসনম্পি দুস্সতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, উণ্হসমযে পৰিড়াহসমযে ওৰেনদ্ধমাসং নহাযিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ওৰেনদ্ধমাসং নহাযেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. দিযড্ঢো মাসো সেসো গিম্হানন্তি [গিম্হানং (ইতিপি)] ৱস্সানস্স পঠমো মাসো ইচ্চেতে অড্ঢতেয্যমাসা উণ্হসমযো পৰিড়াহসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৫৯. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানা হোন্তি. গিলানপুচ্ছকা ভিক্খূ গিলানে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘কচ্চাৱুসো, খমনীযং, কচ্চি যাপনীয’’ন্তি? ‘‘পুব্বে মযং, আৱুসো, ওৰেনদ্ধমাসং নহাযাম, তেন নো ফাসু হোতি; ইদানি পন ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্ত’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তা ন নহাযাম, তেন নো ন ফাসু হোতী’’তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা ওৰেনদ্ধমাসং নহাযিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ওৰেনদ্ধমাসং নহাযেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. দিযড্ঢো মাসো সেসো গিম্হানন্তি [গিম্হানং (ইতিপি)] ৱস্সানস্স পঠমো মাসো ইচ্চেতে অড্ঢতেয্যমাসা উণ্হসমযো, পৰিড়াহসমযো, গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৬০. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ নৱকম্মং কত্ৱা কুক্কুচ্চাযন্তা ন নহাযন্তি. তে সেদগতেন গত্তেন সযন্তি. চীৱৰম্পি সেনাসনম্পি দুস্সতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, কম্মসমযে ওৰেনদ্ধমাসং নহাযিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ওৰেনদ্ধমাসং নহাযেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. দিযড্ঢো মাসো সেসো গিম্হানন্তি ৱস্সানস্স পঠমো মাসো ইচ্চেতে অড্ঢতেয্যমাসা উণ্হসমযো, পৰিড়াহসমযো, গিলানসমযো, কম্মসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৬১. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ অদ্ধানং গন্ত্ৱা কুক্কুচ্চাযন্তা ন নহাযন্তি. তে সেদগতেন গত্তেন সযন্তি. চীৱৰম্পি সেনাসনম্পি দুস্সতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, অদ্ধানগমনসমযে ওৰেনদ্ধমাসং নহাযিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যো পন ভিক্খু ওৰেনদ্ধমাসং নহাযেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. দিযড্ঢো মাসো সেসো গিম্হানন্তি ৱস্সানস্স পঠমো মাসো ইচ্চেতে অড্ঢতেয্যমাসা উণ্হসমযো, পৰিড়াহসমযো, গিলানসমযো, কম্মসমযো, অদ্ধানগমনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৩৬২. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ অজ্ঝোকাসে চীৱৰকম্মং কৰোন্তা সৰজেন ৱাতেন ওকিণ্ণা হোন্তি. দেৱো চ থোকং থোকং ফুসাযতি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন নহাযন্তি, কিলিন্নেন গত্তেন সযন্তি. চীৱৰম্পি সেনাসনম্পি দুস্সতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱাতৱুট্ঠিসমযে ওৰেনদ্ধমাসং নহাযিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৬৩. ‘‘যো পন ভিক্খু ওৰেনদ্ধমাসং নহাযেয্য, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. দিযড্ঢো মাসো সেসো গিম্হানন্তি ৱস্সানস্স পঠমো মাসো ইচ্চেতে অড্ঢতেয্যমাসা উণ্হসমযো, পৰিড়াহসমযো, গিলানসমযো, কম্মসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, ৱাতৱুট্ঠিসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.

৩৬৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ওৰেনদ্ধমাসন্তি ঊনকদ্ধমাসং.

নহাযেয্যাতি চুণ্ণেন ৱা মত্তিকায ৱা নহাযতি, পযোগে পযোগে দুক্কটং. নহানপৰিযোসানে, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি ঠপেত্ৱা সমযং.

উণ্হসমযো নাম দিযড্ঢো মাসো সেসো গিম্হানং. পৰিড়াহসমযো নাম ৱস্সানস্স পঠমো মাসো ‘‘ইচ্চেতে অড্ঢতেয্যমাসা উণ্হসমযো পৰিড়াহসমযো’’তি নহাযিতব্বং.

গিলানসমযো নাম যস্স ৱিনা নহানেন ন ফাসু হোতি. গিলানসমযোতি নহাযিতব্বং.

কম্মসমযো নাম অন্তমসো পৰিৱেণম্পি সম্মট্ঠং হোতি. ‘‘কম্মসমযো’’তি নহাযিতব্বং.

অদ্ধানগমনসমযো নাম ‘‘অদ্ধযোজনং গচ্ছিস্সামী’’তি নহাযিতব্বং, গচ্ছন্তেন নহাযিতব্বং, গতেন নহাযিতব্বং.

ৱাতৱুট্ঠিসমযো নাম ভিক্খূ সৰজেন ৱাতেন ওকিণ্ণা হোন্তি, দ্ৱে ৱা তীণি ৱা উদকফুসিতানি কাযে পতিতানি হোন্তি. ‘‘ৱাতৱুট্ঠিসমযো’’তি নহাযিতব্বং.

৩৬৫. ঊনকদ্ধমাসে ঊনকসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, নহাযতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ঊনকদ্ধমাসে ৱেমতিকো, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, নহাযতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ঊনকদ্ধমাসে অতিৰেকসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্ৰ সমযা, নহাযতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অতিৰেকদ্ধমাসে ঊনকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিৰেকদ্ধমাসে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিৰেকদ্ধমাসে অতিৰেকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩৬৬. অনাপত্তি সমযে, অদ্ধমাসং নহাযতি, অতিৰেকদ্ধমাসং নহাযতি, পাৰং গচ্ছন্তো নহাযতি, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

নহানসিক্খাপদং নিট্ঠিতং সত্তমং.

৮. দুব্বণ্ণকৰণসিক্খাপদং

৩৬৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ চ পৰিব্বাজকা চ সাকেতা সাৱত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. অন্তৰামগ্গে চোৰা নিক্খমিত্ৱা তে অচ্ছিন্দিংসু. সাৱত্থিযা ৰাজভটা নিক্খমিত্ৱা তে চোৰে সভণ্ডে গহেত্ৱা ভিক্খূনং সন্তিকে দূতং পাহেসুং – ‘‘আগচ্ছন্তু, ভদন্তা, সকং সকং চীৱৰং সঞ্জানিত্ৱা গণ্হন্তূ’’তি. ভিক্খূ ন সঞ্জানন্তি. তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা অত্তনো অত্তনো চীৱৰং ন সঞ্জানিস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূনং তদনুচ্ছৱিকং তদনুলোমিকং ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৱসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায…পে… সদ্ধম্মট্ঠিতিযা, ৱিনযানুগ্গহায. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৬৮. ‘‘নৱং পন ভিক্খুনা চীৱৰলাভেন তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণানং অঞ্ঞতৰং দুব্বণ্ণকৰণং আদাতব্বং – নীলং ৱা কদ্দমং ৱা কাড়সামং ৱা. অনাদা চে ভিক্খু তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণানং অঞ্ঞতৰং দুব্বণ্ণকৰণং নৱং চীৱৰং পৰিভুঞ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৬৯. নৱং নাম অকতকপ্পং ৱুচ্চতি.

চীৱৰং নাম ছন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং.

তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণানং অঞ্ঞতৰং দুব্বণ্ণকৰণং আদাতব্বন্তি অন্তমসো কুসগ্গেনপি আদাতব্বং.

নীলং নাম দ্ৱে নীলানি – কংসনীলং, পলাসনীলং.

কদ্দমো নাম ওদকো ৱুচ্চতি.

কাড়সামং নাম যংকিঞ্চি কাড়সামকং [কাড়কং (সী. স্যা.)].

অনাদা চে ভিক্খু তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণানং অঞ্ঞতৰং দুব্বণ্ণকৰণন্তি অন্তমসো কুসগ্গেনপি অনাদিযিত্ৱা তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণানং অঞ্ঞতৰং দুব্বণ্ণকৰণং নৱং চীৱৰং পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৩৭০. অনাদিন্নে অনাদিন্নসঞ্ঞী পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাদিন্নে ৱেমতিকো পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাদিন্নে আদিন্নসঞ্ঞী পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আদিন্নে অনাদিন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. আদিন্নে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. আদিন্নে আদিন্নসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩৭১. অনাপত্তিআদিযিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, কপ্পো নট্ঠো হোতি, কপ্পকতোকাসো জিণ্ণো হোতি, কপ্পকতেন অকপ্পকতং সংসিব্বিতং হোতি, অগ্গড়ে অনুৱাতে পৰিভণ্ডে, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

দুব্বণ্ণকৰণসিক্খাপদং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.

৯. ৱিকপ্পনসিক্খাপদং

৩৭২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো ভাতুনো সদ্ধিৱিহাৰিকস্স ভিক্খুনো সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং [অপচ্চুদ্ধাৰকং (সী. স্যা.)] পৰিভুঞ্জতি. অথ খো সো ভিক্খু ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি – ‘‘অযং, আৱুসো, আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো ময্হং চীৱৰং সামং ৱিকপ্পেত্ৱা অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং পৰিভুঞ্জতী’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো ভিক্খুস্স সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং পৰিভুঞ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, উপনন্দ, ভিক্খুস্স সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং পৰিভুঞ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, ভিক্খুস্স সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং পৰিভুঞ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৭৩. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুস্স ৱা ভিক্খুনিযা ৱা সিক্খমানায ৱা সামণেৰস্স ৱা সামণেৰিযা ৱা সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং [অপচ্চুদ্ধাৰকং (সী. স্যা.)] পৰিভুঞ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৭৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুস্সাতি অঞ্ঞস্স ভিক্খুস্স.

ভিক্খুনী নাম উভতোসঙ্ঘে উপসম্পন্না.

সিক্খমানা নাম দ্ৱে ৱস্সানি ছসু ধম্মেসু সিক্খিতসিক্খা.

সামণেৰো নাম দসসিক্খাপদিকো.

সামণেৰী নাম দসসিক্খাপদিকা.

সামন্তি সযং ৱিকপ্পেত্ৱা.

চীৱৰং নাম ছন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং ৱিকপ্পনুপগং পচ্ছিমং.

ৱিকপ্পনা নাম দ্ৱে ৱিকপ্পনা – সম্মুখাৱিকপ্পনা চ পৰম্মুখাৱিকপ্পনা চ.

সম্মুখাৱিকপ্পনা নাম ‘‘ইমং চীৱৰং তুয্হং ৱিকপ্পেমি ইত্থন্নামস্স ৱা’’তি.

পৰম্মুখাৱিকপ্পনা নাম ‘‘ইমং চীৱৰং ৱিকপ্পনত্থায তুয্হং দম্মী’’তি. তেন ৱত্তব্বো – ‘‘কো তে মিত্তো ৱা সন্দিট্ঠো ৱা’’তি? ‘‘ইত্থন্নামো চ ইত্থন্নামো চা’’তি. তেন ৱত্তব্বো – ‘‘অহং তেসং দম্মি, তেসং সন্তকং পৰিভুঞ্জ ৱা ৱিস্সজ্জেহি ৱা যথাপচ্চযং ৱা কৰোহী’’তি.

অপ্পচ্চুদ্ধাৰণং নাম তস্স ৱা অদিন্নং, তস্স ৱা অৱিস্সসন্তো পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৩৭৫. অপ্পচ্চুদ্ধাৰণে অপ্পচ্চুদ্ধাৰণসঞ্ঞী পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অপ্পচ্চুদ্ধাৰণে ৱেমতিকো পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অপ্পচ্চুদ্ধাৰণে অপ্পচ্চুদ্ধাৰণসঞ্ঞী পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অধিট্ঠেতি ৱা ৱিস্সজ্জেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. পচ্চুদ্ধাৰণে অপ্পচ্চুদ্ধাৰণসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পচ্চুদ্ধাৰণে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পচ্চুদ্ধাৰণে পচ্চুদ্ধাৰণসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৩৭৬. অনাপত্তি সো ৱা দেতি, তস্স ৱা ৱিস্সসন্তো পৰিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ৱিকপ্পনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং নৱমং.

১০. চীৱৰঅপনিধানসিক্খাপদং

৩৭৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ অসন্নিহিতপৰিক্খাৰা হোন্তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযানং ভিক্খূনং পত্তম্পি চীৱৰম্পি অপনিধেন্তি. সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘দেথাৱুসো, অম্হাকং পত্তম্পি চীৱৰম্পী’’তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ হসন্তি, তে ৰোদন্তি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘কিস্স তুম্হে, আৱুসো, ৰোদথা’’তি? ‘‘ইমে, আৱুসো, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অম্হাকং পত্তম্পি চীৱৰম্পি অপনিধেন্তী’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খূনং পত্তম্পি চীৱৰম্পি অপনিধেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং পত্তম্পি চীৱৰম্পি অপনিধেথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, ভিক্খূনং পত্তম্পি চীৱৰম্পি অপনিধেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৭৮. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুস্স পত্তং ৱা চীৱৰং ৱা নিসীদনং ৱা সূচিঘৰং ৱা কাযবন্ধনং ৱা অপনিধেয্য ৱা অপনিধাপেয্য ৱা, অন্তমসো হসাপেক্খোপি, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৭৯. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুস্সাতি অঞ্ঞস্স ভিক্খুস্স.

পত্তো নাম দ্ৱে পত্তা – অযোপত্তো, মত্তিকাপত্তো.

চীৱৰং নাম ছন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং, ৱিকপ্পনুপগং পচ্ছিমং.

নিসীদনং নাম সদসং ৱুচ্চতি.

সূচিঘৰং নাম সসূচিকং ৱা অসূচিকং ৱা.

কাযবন্ধনং নাম দ্ৱে কাযবন্ধনানি – পট্টিকা, সূকৰন্তকং.

অপনিধেয্য ৱাতি সযং অপনিধেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অপনিধাপেয্য ৱাতি অঞ্ঞং আণাপেসি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অপনিধাপেয্য ৱা তি অয্যং আণাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সকিং আণত্তো বহুকম্পি অপনিধেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অন্তমসো হসাপেক্খোপীতি কীড়াধিপ্পাযো.