২. সতিৱিনযো
১৮৯. [ইদং ৱত্থু পাৰা. ৩৮০ আদযো] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতা দব্বেন মল্লপুত্তেন জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং হোতি. যং কিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং সব্বং তেন অনুপ্পত্তং হোতি. নত্থি চস্স কিঞ্চি উত্তৰি [উত্তৰিং (সী.)] কৰণীযং, কতস্স ৱা পতিচযো. অথ খো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘মযা খো জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং. যং কিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং সব্বং মযা অনুপ্পত্তং. নত্থি চ মে কিঞ্চি উত্তৰিকৰণীযং, কতস্স ৱা পতিচযো. কিং নু খো অহং সঙ্ঘস্স ৱেয্যাৱচ্চং কৰেয্য’’ন্তি?
অথ খো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স এতদহোসি – ‘‘যংনূনাহং সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেয্যং ভত্তানি চ উদ্দিসেয্য’’ন্তি. অথ খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘মযা খো জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং. যং কিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং, সব্বং মযা অনুপ্পত্তং. নত্থি চ মে কিঞ্চি উত্তৰিকৰণীযং, কতস্স ৱা পতিচযো. কিং নু খো অহং সঙ্ঘস্স ৱেয্যাৱচ্চং কৰেয্য’ন্তি? তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘যংনূনাহং সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেয্যং ভত্তানি চ উদ্দিসেয্য’ন্তি. ইচ্ছামহং, ভন্তে, সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞাপেতুং ভত্তানি চ উদ্দিসিতু’’ন্তি. ‘‘সাধু সাধু, দব্ব. তেন হি ত্ৱং, দব্ব, সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেহি ভত্তানি চ উদ্দিসাহী’’তি [উদ্দিসাতি (পাৰা. ৩৮০)]. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সম্মন্নিতব্বো. পঠমং দব্বো মল্লপুত্তো যাচিতব্বো [দব্বো যাচিতব্বো (স্যা. ক.)]. যাচিত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
১৯০. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সেনাসনপঞ্ঞাপকস্স চ ভত্তুদ্দেসকস্স চ সম্মুতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘সম্মতো সঙ্ঘেন আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সেনাসনপঞ্ঞাপকো চ ভত্তুদ্দেসকো চ. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
১৯১. সম্মতো চ পনাযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সভাগানং ভিক্খূনং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি. যে তে ভিক্খূ সুত্তন্তিকা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং সুত্তন্তং সঙ্গাযিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ ৱিনযধৰা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিনযং ৱিনিচ্ছিনিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ ধম্মকথিকা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ধম্মং সাকচ্ছিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ ঝাযিনো তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ন ব্যাবাধিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ তিৰচ্ছানকথিকা কাযদড়্হিবহুলা [কাযদড্ঢিবহুলা (সী.)] ৱিহৰন্তি তেসম্পি একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ইমাযপিমে আযস্মন্তো ৰতিযা অচ্ছিস্সন্তীতি. যেপি তে ভিক্খূ ৱিকালে আগচ্ছন্তি তেসম্পি তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা তেনেৱ আলোকেন সেনাসনং পঞ্ঞপেতি; অপিসু ভিক্খূ সঞ্চিচ্চ ৱিকালে আগচ্ছন্তি – মযং আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স ইদ্ধিপাটিহাৰিযং পস্সিস্সামাতি.
তে আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো দব্ব, সেনাসনং পঞ্ঞপেহী’’তি. তে আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৱং ৱদেতি – ‘‘কত্থ আযস্মন্তা ইচ্ছন্তি কত্থ পঞ্ঞপেমী’’তি? তে সঞ্চিচ্চ দূৰে অপদিসন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো দব্ব, গিজ্ঝকূটে পব্বতে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, চোৰপপাতে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, ইসিগিলিপস্সে কাড়সিলাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, ৱেভাৰপস্সে সত্তপণ্ণিগুহাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, সীতৱনে সপ্পসোণ্ডিকপব্ভাৰে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, গোতমককন্দৰাযং [গোমটকন্দৰাযং (স্যা. কং.)] সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, তিন্দুককন্দৰাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, তপোদকন্দৰাযং [কপোতকন্দৰাযং (ক.)] সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, তপোদাৰামে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, জীৱকম্বৱনে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, মদ্দকুচ্ছিম্হি মিগদাযে সেনাসনং পঞ্ঞপেহী’’তি.
তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা অঙ্গুলিযা জলমানায পুৰতো পুৰতো গচ্ছতি. তেপি তেনেৱ আলোকেন আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গচ্ছন্তি. তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৱং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – অযং মঞ্চো, ইদং পীঠং, অযং ভিসি, ইদং বিব্বোহনং [বিম্বোহনং (সী. স্যা. কং.)], ইদং ৱচ্চট্ঠানং, ইদং পস্সাৱট্ঠানং, ইদং পানীযং, ইদং পৰিভোজনীযং, অযং কত্তৰদণ্ডো, ইদং সঙ্ঘস্স কতিকসণ্ঠানং, ইমং কালং পৱিসিতব্বং, ইমং কালং নিক্খমিতব্বন্তি. তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৱং সেনাসনং পঞ্ঞপেত্ৱা পুনদেৱ ৱেড়ুৱনং পচ্চাগচ্ছতি.
১৯২. তেন খো পন সমযেন মেত্তিযভূমজকা [মেত্তিযভুম্মজকা (সী. স্যা. কং.)] ভিক্খূ নৱকা চেৱ হোন্তি অপ্পপুঞ্ঞা চ. যানি সঙ্ঘস্স লামকানি সেনাসনানি তানি তেসং পাপুণন্তি লামকানি চ ভত্তানি. তেন খো পন সমযেন ৰাজগহে মনুস্সা ইচ্ছন্তি থেৰানং ভিক্খূনং অভিসঙ্খাৰিকং পিণ্ডপাতং দাতুং – সপ্পিম্পি, তেলম্পি, উত্তৰিভঙ্গম্পি. মেত্তিযভূমজকানং পন ভিক্খূনং পাকতিকং দেন্তি – যথাৰন্ধং [যথাৰদ্ধং (স্যা.)] কণাজকং বিলঙ্গদুতিযং. তে পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তা থেৰে ভিক্খূ পুচ্ছন্তি – ‘‘তুম্হাকং, আৱুসো, ভত্তগ্গে কিং অহোসি, তুম্হাকং কিং অহোসী’’তি [কিং নাহোসি (স্যা. কং.)]? একচ্চে থেৰা এৱং ৱদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো, সপ্পি অহোসি, তেলং অহোসি, উত্তৰিভঙ্গং অহোসী’’তি. মেত্তিযভূমজকা পন ভিক্খূ এৱং ৱদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো, ন কিঞ্চি অহোসি – পাকতিকং যথাৰন্ধং কণাজকং বিলঙ্গদুতিয’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন কল্যাণভত্তিকো গহপতি সঙ্ঘস্স চতুক্কভত্তং দেতি নিচ্চভত্তং. সো ভত্তগ্গে সপুত্তদাৰো উপতিট্ঠিত্ৱা পৰিৱিসতি – অঞ্ঞে ওদনেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে সূপেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে তেলেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে উত্তৰিভঙ্গেন পুচ্ছন্তি. তেন খো পন সমযেন কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো ভত্তং স্ৱাতনায মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং উদ্দিট্ঠং হোতি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি আৰামং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. সো যেনাযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কল্যাণভত্তিকং গহপতিং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি আযস্মতা দব্বেন মল্লপুত্তেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কস্স, ভন্তে, অম্হাকং ঘৰে স্ৱাতনায ভত্তং উদ্দিট্ঠ’’ন্তি? ‘‘মেত্তিযভূমজকানং খো, গহপতি, ভিক্খূনং তুম্হাকং ঘৰে স্ৱাতনায ভত্তং উদ্দিট্ঠ’’ন্তি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি অনত্তমনো অহোসি. কথঞ্হি নাম পাপভিক্খূ অম্হাকং ঘৰে ভুঞ্জিস্সন্তীতি ঘৰং গন্ত্ৱা দাসিং আণাপেসি – ‘‘যে, জে, স্ৱে ভত্তিকা আগচ্ছন্তি তে কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞপেত্ৱা কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পৰিৱিসা’’তি. ‘‘এৱং অয্যা’’তি খো সা দাসী কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো পচ্চস্সোসি.
অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – হিয্যো খো, আৱুসো, অম্হাকং কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো ভত্তং উদ্দিট্ঠং; স্ৱে অম্হে কল্যাণভত্তিকো গহপতি সপুত্তদাৰো উপতিট্ঠিত্ৱা পৰিৱিসিস্সতি; অঞ্ঞে ওদনেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে সূপেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে তেলেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে উত্তৰিভঙ্গেন পুচ্ছিস্সন্তীতি. তে তেনেৱ সোমনস্সেন ন চিত্তৰূপং ৰত্তিযা সুপিংসু. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমিংসু. অদ্দসা খো সা দাসী মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ দূৰতোৱ আগচ্ছন্তে; দিস্ৱান কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘নিসীদথ, ভন্তে’’তি. অথ খো মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘নিস্সংসযং খো ন তাৱ ভত্তং সিদ্ধং ভৱিস্সতি যথা মযং কোট্ঠকে নিসীদাপিযামা’’তি [নিসীদাপেয্যামাতি (ক.)]. অথ খো সা দাসী কণাজকেন [কাণাজকেন (স্যা. কং.)] বিলঙ্গদুতিযেন উপগঞ্ছি – ভুঞ্জথ, ভন্তেতি. ‘‘মযং খো, ভগিনি, নিচ্চভত্তিকা’’তি. ‘‘জানামি অয্যা নিচ্চভত্তিকাতি. অপি চাহং হিয্যোৱ গহপতিনা আণত্তা – ‘যে, জে, স্ৱে ভত্তিকা আগচ্ছন্তি, তে কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পৰিৱিসা’তি. ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – হিয্যো খো, আৱুসো, কল্যাণভত্তিকো গহপতি আৰামং অগমাসি দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সন্তিকে. নিস্সংসযং খো মযং দব্বেন মল্লপুত্তেন গহপতিনো অন্তৰে পৰিভিন্নাতি [সন্তিকে পৰিভিন্নাতি (স্যা. কং.)]. তে তেনেৱ দোমনস্সেন ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জিংসু. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তা আৰামং গন্ত্ৱা পত্তচীৱৰং পটিসামেত্ৱা বহাৰামকোট্ঠকে সঙ্ঘাটিপল্লত্থিকায নিসীদিংসু তুণ্হীভূতা মঙ্কুভূতা পত্তক্খন্ধা অধোমুখা পজ্ঝাযন্তা অপ্পটিভানা.
অথ খো মেত্তিযা ভিক্খুনী যেন মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ৱন্দামি অয্যা’’তি. এৱং ৱুত্তে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ নালপিংসু. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো মেত্তিযা ভিক্খুনী মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ৱন্দামি অয্যা’’তি. ততিযম্পি খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ নালপিংসু. ‘‘ক্যাহং অয্যানং অপৰজ্ঝামি? কিস্স মং অয্যা নালপন্তী’’তি? ‘‘তথা হি পন ত্ৱং, ভগিনি, অম্হে দব্বেন মল্লপুত্তেন ৱিহেঠিযমানে অজ্ঝুপেক্খসী’’তি? ‘‘ক্যাহং, অয্যা, কৰোমী’’তি? ‘‘সচে খো ত্ৱং, ভগিনি, ইচ্ছেয্যাসি, অজ্জেৱ ভগৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং নাসাপেয্যা’’তি. ‘‘ক্যাহং, অয্যা, কৰোমি? কিং মযা সক্কা কাতু’’ন্তি? ‘‘এহি ত্ৱং, ভগিনি, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এৱং ৱদেহি – ‘ইদং, ভন্তে, নচ্ছন্নং নপ্পতিৰূপং, যাযং, ভন্তে, দিসা অভযা অনীতিকা অনুপদ্দৱা সাযং দিসা সভযা সঈতিকা সউপদ্দৱা; যতো নিৱাতং ততো সৱাতং [ততো পৱাতং (সী. স্যা. কং.)]; উদকং মঞ্ঞে আদিত্তং; অয্যেনম্হি দব্বেন মল্লপুত্তেন দূসিতা’’’তি. ‘‘এৱং অয্যা’’তি খো মেত্তিযা ভিক্খুনী মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং পটিস্সুত্ৱা [পটিস্সুণিত্ৱা (স্যা. কং.)] যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো মেত্তিযা [সা মেত্তিযা (স্যা. ক.)] ভিক্খুনী ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইদং, ভন্তে, নচ্ছন্নং নপ্পতিৰূপং, যাযং, ভন্তে, দিসা অভযা অনীতিকা অনুপদ্দৱা সাযং দিসা সভযা সঈতিকা সউপদ্দৱা; যতো নিৱাতং ততো সৱাতং; উদকং মঞ্ঞে আদিত্তং; অয্যেনম্হি দব্বেন মল্লপুত্তেন দূসিতা’’তি.
১৯৩. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং পটিপুচ্ছি – ‘‘সৰসি ত্ৱং, দব্ব, এৱৰূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৱা জানাতী’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘সৰসি ত্ৱং, দব্ব, এৱৰূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৱা জানাতী’’তি. ততিযম্পি খো ভগৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘সৰসি ত্ৱং, দব্ব, এৱৰূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৱা জানাতী’’তি. ‘‘ন খো, দব্ব, দব্বা এৱং নিব্বেঠেন্তি. সচে তযা কতং কতন্তি ৱদেহি. সচে অকতং অকতন্তি ৱদেহী’’তি. ‘‘যতোহং, ভন্তে, জাতো নাভিজানামি সুপিনন্তেনপি মেথুনং ধম্মং পটিসেৱিতা, পগেৱ জাগৰো’’তি. অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ. ইমে চ ভিক্খূ অনুযুঞ্জথা’’তি. ইদং ৱত্ৱা ভগৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পাৱিসি.
অথ খো তে ভিক্খূ মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেসুং. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ তে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘মাৱুসো, মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ, ন সা কিঞ্চি অপৰজ্ঝতি; অম্হেহি সা উস্সাহিতা কুপিতেহি অনত্তমনেহি চাৱনাধিপ্পাযেহী’’তি. ‘‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো, আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেথা’’তি? ‘‘এৱমাৱুসো’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং …পে… ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি –
‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযং দেতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, দাতব্বো – ‘‘তেন, ভিক্খৱে, দব্বেন মল্লপুত্তেন সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা, একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা, ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা, উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা, অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা, এৱমস্স ৱচনীযো – ‘ইমে মং, ভন্তে, মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. সোহং, ভন্তে, সতিৱেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৱিনযং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বো. ততিযম্পি যাচিতব্বো – ‘ইমে মং, ভন্তে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. সোহং [সোহং ভন্তে (ক.)] সতিৱেপুল্লপ্পত্তো ততিযম্পি, ভন্তে, সঙ্ঘং সতিৱিনযং যাচামী’তি. ‘‘ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
১৯৪. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সতিৱেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৱিনযং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযং দদেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সতিৱেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৱিনযং যাচতি. সঙ্ঘো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযস্স দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সতিৱেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৱিনযং যাচতি. সঙ্ঘো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযস্স দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দিন্নো সঙ্ঘেন আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৱিনযো. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
১৯৫. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, ধম্মিকানি সতিৱিনযস্স দানানি. সুদ্ধো হোতি ভিক্খু অনাপত্তিকো, অনুৱদন্তি চ নং, যাচতি চ, তস্স সঙ্ঘো সতিৱিনযং দেতি ধম্মেন সমগ্গেন – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ধম্মিকানি সতিৱিনযস্স দানানী’’তি.