৩. অমূড়্হৱিনযো
১৯৬. তেন খো পন সমযেন গগ্গো ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি, চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপৰিক্কন্তং. ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’’তি? সো এৱং ৱদেতি – ‘‘অহং খো, আৱুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. নাহং তং সৰামি. মূড়্হেন মে এতং কত’’ন্তি. এৱম্পি নং ৱুচ্চমানা চোদেন্তেৱ – ‘‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’’তি? যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা..পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেস্সন্তি – ‘‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি! সো এৱং ৱদেতি – ‘অহং খো, আৱুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. নাহং তং সৰামি. মূড়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৱম্পি নং ৱুচ্চমানা চোদেন্তেৱ – ‘‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’’তি? অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে…পে… সচ্চং ভগৱা’’তি…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি –
‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূড়্হস্স অমূড়্হৱিনযং দেতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, দাতব্বো – ‘‘তেন, ভিক্খৱে, গগ্গেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা, একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা, ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা, উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা, অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা, এৱমস্স ৱচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. মং ভিক্খূ উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? ত্যাহং এৱং ৱদামি – ‘অহং খো, আৱুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. নাহং তং সৰামি. মূড়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৱম্পি মং ৱুচ্চমানা চোদেন্তেৱ – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সোহং, ভন্তে, অমূড়্হো সঙ্ঘং অমূড়্হৱিনযং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বো. ততিযম্পি যাচিতব্বো – ‘অহং, ভন্তে, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. মং ভিক্খূ উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? ত্যাহং এৱং ৱদামি – ‘অহং খো, আৱুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. নাহং তং সৰামি মূড়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৱম্পি মং ৱুচ্চমানা চোদেন্তেৱ – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সোহং অমূড়্হো [সোহং ভন্তে অমূড়্হো (ক.)] ততিযম্পি, ভন্তে, সঙ্ঘং অমূড়্হৱিনযং যাচামী’তি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
১৯৭. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং গগ্গো ভিক্খু উম্মত্তকো অহোসি চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো এৱং ৱদেতি – ‘অহং খো, আৱুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. নাহং তং সৰামি, মূড়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৱম্পি নং ৱুচ্চমানা চোদেন্তেৱ – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অমূড়্হো সঙ্ঘং অমূড়্হৱিনযং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূড়্হস্স অমূড়্হৱিনযং দদেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং গগ্গো ভিক্খু উম্মত্তকো অহোসি চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো এৱং ৱদেতি – ‘অহং খো, আৱুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. নাহং তং সৰামি মূড়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৱম্পি নং ৱুচ্চমানা চোদেন্তেৱ – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অমূড়্হো সঙ্ঘং অমূড়্হৱিনযং যাচতি. সঙ্ঘো গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূড়্হস্স অমূড়্হৱিনযং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূড়্হস্স অমূড়্হৱিনযস্স দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে….
‘‘দিন্নো সঙ্ঘেন গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূড়্হস্স অমূড়্হৱিনযো. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
১৯৮. ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, অধম্মিকানি অমূড়্হৱিনযস্স দানানি, তীণি ধম্মিকানি. কম্মানি তীণি অধম্মিকানি অমূড়্হৱিনযস্স দানানি?
‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৱা, সম্বহুলা ৱা, একপুগ্গলো ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো সৰমানোৱ এৱং ৱদেতি – ‘ন খো অহং, আৱুসো, সৰামি এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূড়্হৱিনযং দেতি. অধম্মিকং অমূড়্হৱিনযস্স দানং.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৱা, সম্বহুলা ৱা, একপুগ্গলো ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো সৰমানোৱ এৱং ৱদেতি – ‘সৰামি খো অহং, আৱুসো, যথাসুপিনন্তেনা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূড়্হৱিনযং দেতি. অধম্মিকং অমূড়্হৱিনযস্স দানং.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৱা, সম্বহুলা ৱা, একপুগ্গলো ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অনুম্মত্তকো উম্মত্তকালযং কৰোতি – ‘অহম্পি খো এৱং কৰোমি. তুম্হেপি এৱং কৰোথ. ময্হম্পি এতং কপ্পতি. তুম্হাকম্পেতং কপ্পতী’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূড়্হৱিনযং দেতি. অধম্মিকং অমূড়্হৱিনযস্স দানং. ইমানি তীণি অধম্মিকানি অমূড়্হৱিনযস্স দানানি.
১৯৯. ‘‘কতমানি তীণি ধম্মিকানি অমূড়্হৱিনযস্স দানানি?
‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপৰিক্কন্তং. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৱা, সম্বহুলা ৱা, একপুগ্গলো ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অস্সৰমানোৱ এৱং ৱদেতি – ‘ন খো অহং, আৱুসো, সৰামি এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূড়্হৱিনযং দেতি. ধম্মিকং অমূড়্হৱিনযস্স দানং.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপৰিক্কন্তং. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৱা, সম্বহুলা ৱা, একপুগ্গলো ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অস্সৰমানোৱ এৱং ৱদেতি – ‘সৰামি খো অহং, আৱুসো, যথা সুপিনন্তেনা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূড়্হৱিনযং দেতি. ধম্মিকং অমূড়্হৱিনযস্স দানং.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি চিত্তৱিপৰিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৱিপৰিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপৰিক্কন্তং. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৱা, সম্বহুলা ৱা, একপুগ্গলো ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো উম্মত্তকো উম্মত্তকালযং কৰোতি – ‘অহম্পি এৱং কৰোমি. তুম্হেপি এৱং কৰোথ. ময্হম্পি এতং কপ্পতি. তুম্হাকম্পেতং কপ্পতী’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূড়্হৱিনযং দেতি. ধম্মিকং অমূড়্হৱিনযস্স দানং. ‘‘ইমানি তীণি ধম্মিকানি অমূড়্হৱিনযস্স দানানী’’তি.