নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
ৱিনযপিটকে
চূড়ৱগ্গপাড়ি
১. কম্মক্খন্ধকং
১. তজ্জনীযকম্মং
১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ [অলমত্থতৰা চ (স্যা. ক.)]. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱক্খন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তী’’তি.
২. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, তেসং মোঘপুৰিসানং অননুলোমিকং অপ্পতিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱক্খন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি? তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায পসন্নানং ৱা ভিয্যোভাৱায. অথ খ্ৱেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানঞ্চেৱ অপ্পসাদায পসন্নানঞ্চ একচ্চানং অঞ্ঞথত্তাযা’’তি.
অথ খো ভগৱা তে [পণ্ডুকলোহিতকে (স্যা.)] ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা দুব্ভৰতায দুপ্পোসতায মহিচ্ছতায অসন্তুট্ঠিতায [অসন্তুট্ঠতায (স্যা.), অসন্তুট্ঠিযা (সী.)] সঙ্গণিকায কোসজ্জস্স অৱণ্ণং ভাসিত্ৱা অনেকপৰিযাযেন সুভৰতায সুপোসতায অপ্পিচ্ছস্স সন্তুট্ঠস্স সল্লেখস্স ধুতস্স পাসাদিকস্স অপচযস্স ৱীৰিযাৰম্ভস্স [ৱিৰিযাৰম্ভস্স (সী.), ৱীৰিযাৰব্ভস্স (ক.)] ৱণ্ণং ভাসিত্ৱা ভিক্খূনং তদনুচ্ছৱিকং তদনুলোমিকং ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, কাতব্বং. পঠমং পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ চোদেতব্বা, চোদেত্ৱা সাৰেতব্বা, সাৰেত্ৱা আপত্তিং [আপত্তি (সী. স্যা.)] আৰোপেতব্বা, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৩. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স কৰণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স কৰণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স কৰণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘কতং সঙ্ঘেন পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
৪. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ [অধম্মকম্মঞ্চেৱ (স্যা.)] হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.
ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
৫. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, পটিপুচ্ছা কতং হোতি, পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৱা কতং হোতি, সাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. পটিপুচ্ছা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. পটিঞ্ঞায কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সাৰেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.
আকঙ্খমানছক্কং
৬. [পৰি. ৩২৩] ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো; বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. অধিসীলে সীলৱিপন্নো হোতি, অজ্ঝাচাৰে আচাৰৱিপন্নো হোতি, অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৱিপন্নো হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘তিণ্ণং, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. একো ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো; একো বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; একো গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. একো অধিসীলে সীলৱিপন্নো হোতি, একো অজ্ঝাচাৰে আচাৰৱিপন্নো হোতি, একো অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৱিপন্নো হোতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. একো বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.
আকঙ্খমানছক্কং নিট্ঠিতং.
অট্ঠাৰসৱত্তং
৭. ‘‘তজ্জনীযকম্মকতেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা সম্মা ৱত্তিতব্বং. তত্ৰাযং সম্মাৱত্তনা – ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেৰো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতি [সম্মতি (স্যা.)] সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৱা তাদিসিকা, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰা; কম্মং ন গৰহিতব্বং, কম্মিকা ন গৰহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা, ন সৱচনীযং কাতব্বং, ন অনুৱাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কাৰেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সাৰেতব্বো, ন ভিক্খূহি [ন ভিক্খূ ভিক্খূহি (স্যা.)] সম্পযোজেতব্ব’’ন্তি.
তজ্জনীযকম্মে অট্ঠাৰসৱত্তং নিট্ঠিতং.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং
৮. অথ খো সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং অকাসি. তে সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘মযং, আৱুসো, সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তাম, লোমং পাতেম, নেত্থাৰং ৱত্তাম, কথং নু খো অম্হেহি পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে…. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতু.
পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. উপসম্পাদেতি, নিস্সযং দেতি, সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
[পৰি. ৪২০] ‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং গৰহতি, কম্মিকে গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, পৱাৰণং ঠপেতি, সৱচনীযং কৰোতি, অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ওকাসং কাৰেতি, চোদেতি, সাৰেতি, ভিক্খূহি সম্পযোজেতি [ভিক্খূ ভিক্খূহি সম্পযোজেতি (স্যা.)] – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং
৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন উপসম্পাদেতি, ন নিস্সযং দেতি, ন সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং ন আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং ন গৰহতি, কম্মিকে ন গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, ন পৱাৰণং ঠপেতি, ন সৱচনীযং কৰোতি, ন অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ন ওকাসং কাৰেতি, ন চোদেতি, ন সাৰেতি, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.
১০. ‘‘এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. তেহি, ভিক্খৱে, পণ্ডুকলোহিতকেহি ভিক্খূহি সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘মযং, ভন্তে, সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তাম, লোমং পাতেম, নেত্থাৰং ৱত্তাম, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচামা’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘পটিপ্পস্সদ্ধং সঙ্ঘেন পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স,
তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
তজ্জনীযকম্মং নিট্ঠিতং পঠমং.
২. নিযস্সকম্মং
১১. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সেয্যসকো বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা [পকতত্তা (সী. স্যা.)] পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা সেয্যসকো বালো ভৱিস্সতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰিস্সতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং.
অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, সেয্যসকো ভিক্খু বালো অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, তস্স মোঘপুৰিসস্স অননুলোমিকং অপ্পতিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম সো, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসো বালো ভৱিস্সতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰিস্সতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং [নিযসকম্মং (ক.)] কৰোতু – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, কাতব্বং. পঠমং সেয্যসকো ভিক্খু চোদেতব্বো, চোদেত্ৱা সাৰেতব্বো, সাৰেত্ৱা আপত্তিং আৰোপেতব্বো [আপত্তি আৰোপেতব্বা (সী. স্যা.)], আপত্তিং আৰোপেত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
১২. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু বালো অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং কৰেয্য – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু বালো অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা. সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং কৰোতি – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি. যস্সাযস্মতো খমতি সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সস্স কম্মস্স কৰণং – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু বালো অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি; অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পৰিৱাসং দেন্তা মূলায পটিকস্সন্তা মানত্তং দেন্তা অব্ভেন্তা. সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং কৰোতি – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি. যস্সাযস্মতো খমতি সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সস্স কম্মস্স কৰণং – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘কতং সঙ্ঘেন সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
১৩. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অসম্মুখা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অনাপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.
ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
১৪. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, পটিপুচ্ছা কতং হোতি, পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৱা কতং হোতি, সাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… সম্মুখা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… পটিপুচ্ছা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… পটিঞ্ঞায কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… চোদেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে…পে… সাৰেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে…পে….
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং নিযস্সকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.
আকঙ্খমানছক্কং
১৫. [পৰি. ৩২৩] ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য. ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো; বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য. অধিসীলে সীলৱিপন্নো হোতি, অজ্ঝাচাৰে আচাৰৱিপন্নো হোতি, অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৱিপন্নো হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য. বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য.
‘‘তিণ্ণং, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য. একো ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো; একো বালো হোতি, অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; একো গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য. একো অধিসীলে সীলৱিপন্নো হোতি, একো অজ্ঝাচাৰে আচাৰৱিপন্নো হোতি, একো অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৱিপন্নো হোতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য. একো বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, নিযস্সকম্মং কৰেয্য.
আকঙ্খমানছক্কং নিট্ঠিতং.
অট্ঠাৰসৱত্তং
১৬. ‘‘নিযস্সকম্মকতেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা সম্মা ৱত্তিতব্বং. তত্ৰাযং সম্মাৱত্তনা – ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেৰো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতি সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মং কতং হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৱা তাদিসিকা, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰা; কম্মং ন গৰহিতব্বং, কম্মিকা ন গৰহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা, ন সৱচনীযং কাতব্বং, ন অনুৱাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কাৰাপেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সাৰেতব্বো, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতব্ব’’ন্তি.
নিযস্সকম্মে অট্ঠাৰসৱত্তং নিট্ঠিতং.
১৭. অথ খো সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং অকাসি – নিস্সায তে ৱত্থব্বন্তি. সো সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো কল্যাণমিত্তে সেৱমানো ভজমানো পযিৰুপাসমানো উদ্দিসাপেন্তো পৰিপুচ্ছন্তো বহুস্সুতো হোতি, আগতাগমো ধম্মধৰো ৱিনযধৰো মাতিকাধৰো পণ্ডিতো ৱিযত্তো মেধাৱী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদেতি – ‘‘অহং, আৱুসো, সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো সম্মা ৱত্তামি, লোমং পাতেমি, নেত্থাৰং ৱত্তামি. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে…. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতু.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং
১৮. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. উপসম্পাদেতি, নিস্সযং দেতি, সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
[পৰি. ৪২০] ‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং গৰহতি, কম্মিকে গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, পৱাৰণং ঠপেতি, সৱচনীযং কৰোতি, অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ওকাসং কাৰেতি, চোদেতি, সাৰেতি, ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং
১৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন উপসম্পাদেতি, ন নিস্সযং দেতি, ন সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং ন আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং ন গৰহতি, কম্মিকে ন গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, ন পৱাৰণং ঠপেতি, ন সৱচনীযং কৰোতি, ন অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ন ওকাসং কাৰেতি, ন চোদেতি, ন সাৰেতি, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.
২০. ‘‘এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. তেন, ভিক্খৱে, সেয্যসকেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো সম্মা ৱত্তামি, লোমং পাতেমি, নেত্থাৰং ৱত্তামি, নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সেয্যসকো ভিক্খু সঙ্ঘেন নিযস্সকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘পটিপ্পস্সদ্ধং সঙ্ঘেন সেয্যসকস্স ভিক্খুনো নিযস্সকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
নিযস্সকম্মং নিট্ঠিতং দুতিযং.
৩. পব্বাজনীযকম্মং
২১. [ইদং ৱত্থু পাৰা. ৪৩১ আদযো] তেন খো পন সমযেন অস্সজিপুনব্বসুকা নাম [নাম ভিক্খূ (ক.)] কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা হোন্তি অলজ্জিনো পাপভিক্খূ. তে [চূড়ৱ. ২৯২ আদযো] এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি, সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি, ওচিনন্তিপি ওচিনাপেন্তিপি, গন্থেন্তিপি গন্থাপেন্তিপি, একতোৱণ্টিকমালং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, মঞ্জৰিকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, ৱিধূতিকং [ৱিধুতিকং (স্যা.)] কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, ৱটংসকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, আৱেড়ং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, উৰচ্ছদং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি. তে কুলিত্থীনং কুলধীতানং কুলকুমাৰীনং কুলসুণ্হানং কুলদাসীনং একতোৱণ্টিকমালং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, মঞ্জৰিকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, ৱিধূতিকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, ৱটংসকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, আৱেড়ং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, উৰচ্ছদং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি. তে কুলিত্থীহি কুলধীতাহি কুলকুমাৰীহি কুলসুণ্হাহি কুলদাসীহি সদ্ধিং একভাজনেপি ভুঞ্জন্তি, একথালকেপি পিৱন্তি, একাসনেপি নিসীদন্তি, একমঞ্চেপি তুৱট্টেন্তি, একত্থৰণাপি তুৱট্টেন্তি, একপাৱুৰণাপি তুৱট্টেন্তি, একত্থৰণপাৱুৰণাপি তুৱট্টেন্তি, ৱিকালেপি ভুঞ্জন্তি, মজ্জম্পি পিৱন্তি, মালাগন্ধৱিলেপনম্পি ধাৰেন্তি, নচ্চন্তিপি, গাযন্তিপি, ৱাদেন্তিপি, লাসেন্তিপি; নচ্চন্তিযাপি নচ্চন্তি, নচ্চন্তিযাপি গাযন্তি, নচ্চন্তিযাপি ৱাদেন্তি, নচ্চন্তিযাপি লাসেন্তি; গাযন্তিযাপি নচ্চন্তি, গাযন্তিযাপি গাযন্তি, গাযন্তিযাপি ৱাদেন্তি, গাযন্তিযাপি লাসেন্তি; ৱাদেন্তিযাপি নচ্চন্তি, ৱাদেন্তিযাপি গাযন্তি, ৱাদেন্তিযাপি ৱাদেন্তি, ৱাদেন্তিযাপি লাসেন্তি; লাসেন্তিযাপি নচ্চন্তি, লাসেন্তিযাপি গাযন্তি, লাসেন্তিযাপি ৱাদেন্তি, লাসেন্তিযাপি লাসেন্তি; অট্ঠপদেপি কীড়ন্তি, দসপদেপি কীড়ন্তি, আকাসেপি কীড়ন্তি, পৰিহাৰপথেপি কীড়ন্তি, সন্তিকাযপি কীড়ন্তি, খলিকাযপি কীড়ন্তি, ঘটিকাযপি কীড়ন্তি, সলাকহত্থেনপি কীড়ন্তি, অক্খেনপি কীড়ন্তি, পঙ্গচীৰেনপি কীড়ন্তি, ৱঙ্ককেনপি কীড়ন্তি, মোক্খচিকাযপি কীড়ন্তি, চিঙ্গুলকেনপি কীড়ন্তি, পত্তাড়্হকেনপি কীড়ন্তি, ৰথকেনপি কীড়ন্তি, ধনুকেনপি কীড়ন্তি, অক্খৰিকাযপি কীড়ন্তি, মনেসিকাযপি কীড়ন্তি, যথাৱজ্জেনপি কীড়ন্তি; হত্থিস্মিম্পি সিক্খন্তি, অস্সস্মিম্পি সিক্খন্তি, ৰথস্মিম্পি সিক্খন্তি, ধনুস্মিম্পি সিক্খন্তি, থৰুস্মিম্পি সিক্খন্তি; হত্থিস্সপি পুৰতো ধাৱন্তি, অস্সস্সপি পুৰতো ধাৱন্তি, ৰথস্সপি পুৰতো [পুৰতো ধাৱন্তি (স্যা.)] ধাৱন্তিপি আধাৱন্তিপি; উস্সেড়েন্তিপি, অপ্ফোটেন্তিপি, নিব্বুজ্ঝন্তিপি, মুট্ঠীহিপি যুজ্ঝন্তি; ৰঙ্গমজ্ঝেপি সঙ্ঘাটিং পত্থৰিত্ৱা নচ্চকিং [নচ্চন্তিং (সী. স্যা.)] এৱং ৱদন্তি – ‘‘ইধ, ভগিনি, নচ্চস্সূ’’তি; নলাটিকম্পি দেন্তি; ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি.
২২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু কাসীসু ৱস্সংৱুট্ঠো [ৱস্সংৱুত্থো (সী. স্যা.)] সাৱত্থিং গচ্ছন্তো ভগৱন্তং দস্সনায যেন কীটাগিৰি তদৱসৰি. অথ খো সো ভিক্খু পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায কীটাগিৰিং পিণ্ডায পাৱিসি পাসাদিকেন অভিক্কন্তেন পটিক্কন্তেন আলোকিতেন ৱিলোকিতেন সমিঞ্জিতেন [সম্মিঞ্জিতেন (সী. স্যা. কং.)] পসাৰিতেন, ওক্খিত্তচক্খু ইৰিযাপথসম্পন্নো. মনুস্সা তং ভিক্খুং পস্সিত্ৱা এৱমাহংসু – ‘‘ক্ৱাযং অবলবলো ৱিয মন্দমন্দো ৱিয ভাকুটিকভাকুটিকো ৱিয? কো ইমস্স উপগতস্স পিণ্ডকম্পি দস্সতি? অম্হাকং পন অয্যা অস্সজিপুনব্বসুকা সণ্হা সখিলা সুখসম্ভাসা মিহিতপুব্বঙ্গমা এহিস্ৱাগতৱাদিনো অব্ভাকুটিকা উত্তানমুখা পুব্বভাসিনো. তেসং খো নাম পিণ্ডো দাতব্বো’’তি.
অদ্দসা খো অঞ্ঞতৰো উপাসকো তং ভিক্খুং কীটাগিৰিস্মিং পিণ্ডায চৰন্তং; দিস্ৱান যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং অভিৱাদেত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘অপি, ভন্তে, পিণ্ডো লব্ভতী’’তি? ‘‘ন খো, আৱুসো, পিণ্ডো লব্ভতী’’তি. ‘‘এহি, ভন্তে, ঘৰং গমিস্সামা’’তি. অথ খো সো উপাসকো তং ভিক্খুং ঘৰং নেত্ৱা ভোজেত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘কহং, ভন্তে, অয্যো গমিস্সতী’’তি? ‘‘সাৱত্থিং খো অহং, আৱুসো, গমিস্সামি ভগৱন্তং দস্সনাযা’’তি. ‘‘তেন হি, ভন্তে, মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দ, এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘দুট্ঠো, ভন্তে, কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো. অস্সজিপুনব্বসুকা নাম কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা অলজ্জিনো পাপভিক্খূ. তে এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি, সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি, ওচিনন্তিপি, ওচিনাপেন্তিপি, গন্থেন্তিপি গন্থাপেন্তিপি, একতোৱণ্টিকমালং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, মঞ্জৰিকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, ৱিধূতিকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, ৱটংসকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, আৱেড়ং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, উৰচ্ছদং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি. তে কুলিত্থীনং কুলধীতানং কুলকুমাৰীনং কুলসুণ্হানং কুলদাসীনং একতোৱণ্টিকমালং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, মঞ্জৰিকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, ৱিধূতিকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, ৱটংসকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, আৱেড়ং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, উৰচ্ছদং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি. তে কুলিত্থীহি কুলধীতাহি কুলকুমাৰীহি কুলসুণ্হাহি কুলদাসীহি সদ্ধিং একভাজনেপি ভুঞ্জন্তি, একথালকেপি পিৱন্তি, একাসনেপি নিসীদন্তি, একমঞ্চেপি তুৱট্টেন্তি, একত্থৰণাপি তুৱট্টেন্তি, একপাৱুৰণাপি তুৱট্টেন্তি, একত্থৰণপাৱুৰণাপি তুৱট্টেন্তি, ৱিকালেপি ভুঞ্জন্তি, মজ্জম্পি পিৱন্তি, মালাগন্ধৱিলেপনম্পি ধাৰেন্তি, নচ্চন্তিপি, গাযন্তিপি, ৱাদেন্তিপি, লাসেন্তিপি; নচ্চন্তিযাপি নচ্চন্তি, নচ্চন্তিযাপি গাযন্তি, নচ্চন্তিযাপি ৱাদেন্তি, নচ্চন্তিযাপি লাসেন্তি…পে… (চক্কং কাতব্বং). লাসেন্তিযাপি নচ্চন্তি, লাসেন্তিযাপি গাযন্তি, লাসেন্তিযাপি ৱাদেন্তি, লাসেন্তিযাপি লাসেন্তি; অট্ঠপদেপি কীড়ন্তি, দসপদেপি কীড়ন্তি, আকাসেপি কীড়ন্তি, পৰিহাৰপথেপি কীড়ন্তি, সন্তিকাযপি কীড়ন্তি, খলিকাযপি কীড়ন্তি, ঘটিকাযপি কীড়ন্তি, সলাকহত্থেনপি কীড়ন্তি, অক্খেনপি কীড়ন্তি, পঙ্গচীৰেনপি কীড়ন্তি, ৱঙ্ককেনপি কীড়ন্তি, মোক্খচিকাযপি কীড়ন্তি, চিঙ্গুলকেনপি কীড়ন্তি, পত্তাড়্হকেনপি কীড়ন্তি, ৰথকেনপি কীড়ন্তি, ধনুকেনপি কীড়ন্তি, অক্খৰিকাযপি কীড়ন্তি, মনেসিকাযপি কীড়ন্তি, যথাৱজ্জেনপি কীড়ন্তি; হত্থিস্মিম্পি সিক্খন্তি, অস্সস্মিম্পি সিক্খন্তি, ৰথস্মিম্পি সিক্খন্তি, ধনুস্মিম্পি সিক্খন্তি, থৰুস্মিম্পি সিক্খন্তি; হত্থিস্সপি পুৰতো ধাৱন্তি, অস্সস্সপি পুৰতো ধাৱন্তি, ৰথস্সপি পুৰতো ধাৱন্তিপি আধাৱন্তিপি; উস্সেড়েন্তিপি, অপ্ফোটেন্তিপি, নিব্বুজ্ঝন্তিপি, মুট্ঠীহিপি যুজ্ঝন্তি; ৰঙ্গমজ্ঝেপি সঙ্ঘাটিং পত্থৰিত্ৱা নচ্চকিং এৱং ৱদন্তি – ‘ইধ, ভগিনি, নচ্চস্সূ’তি; নলাটিকম্পি দেন্তি; ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি. যেপি তে, ভন্তে, মনুস্সা পুব্বে সদ্ধা অহেসুং পসন্না তেপি এতৰহি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না. যানিপি তানি সঙ্ঘস্স পুব্বে দানপথানি তানিপি এতৰহি উপচ্ছিন্নানি. ৰিঞ্চন্তি পেসলা ভিক্খূ, নিৱসন্তি পাপভিক্খূ. সাধু, ভন্তে, ভগৱা কীটাগিৰিং ভিক্খূ পহিণেয্য, যথাযং কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো সণ্ঠহেয্যা’’তি.
‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো সো ভিক্খু তস্স উপাসকস্স পটিস্সুণিত্ৱা উট্ঠাযাসনা যেন সাৱত্থি তেন পক্কামি. অনুপুব্বেন যেন সাৱত্থি জেতৱনং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. আচিণ্ণং খো পনেতং বুদ্ধানং ভগৱন্তানং আগন্তুকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং পটিসম্মোদিতুং. অথ খো ভগৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি, ভিক্খু, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চিসি অপ্পকিলমথেন অদ্ধানং আগতো, কুতো চ ত্ৱং ভিক্খু আগচ্ছসী’’তি? ‘‘খমনীযং, ভগৱা, যাপনীযং ভগৱা; অপ্পকিলমথেন চ অহং, ভন্তে, অদ্ধানং আগতো. ইধাহং, ভন্তে, কাসীসু ৱস্সংৱুট্ঠো সাৱত্থিং আগচ্ছন্তো ভগৱন্তং দস্সনায যেন কীটাগিৰি তদৱসৰিং. অথ খ্ৱাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায কীটাগিৰিং পিণ্ডায পাৱিসিং. অদ্দসা খো মং, ভন্তে, অঞ্ঞতৰো উপাসকো কীটাগিৰিস্মিং পিণ্ডায চৰন্তং; দিস্ৱান যেনাহং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা এতদৱোচ – ‘অপি, ভন্তে, পিণ্ডো লব্ভতী’তি. ‘ন খো, আৱুসো, পিণ্ডো লব্ভতী’তি. ‘এহি, ভন্তে, ঘৰং গমিস্সামা’তি. অথ খো, ভন্তে, সো উপাসকো মং ঘৰং নেত্ৱা ভোজেত্ৱা এতদৱোচ – ‘কহং, ভন্তে, অয্যো গমিস্সতী’তি? ‘সাৱত্থিং খো অহং, আৱুসো, গমিস্সামি ভগৱন্তং দস্সনাযা’তি. ‘তেন হি, ভন্তে, মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দ, এৱঞ্চ ৱদেহি – দুট্ঠো, ভন্তে, কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো. অস্সজিপুনব্বসুকা নাম কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা অলজ্জিনো পাপভিক্খূ. তে এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি…পে… ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি. যেপি তে, ভন্তে, মনুস্সা পুব্বে সদ্ধা অহেসুং পসন্না তেপি এতৰহি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না. যানিপি তানি সঙ্ঘস্স পুব্বে দানপথানি তানিপি এতৰহি উপচ্ছিন্নানি. ৰিঞ্চন্তি পেসলা ভিক্খূ, নিৱসন্তি পাপভিক্খূ. সাধু, ভন্তে, ভগৱা কীটাগিৰিং ভিক্খূ পহিণেয্য, যথাযং কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো সণ্ঠহেয্যা’তি. ততো অহং ভগৱা আগচ্ছামী’’তি.
২৩. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, অস্সজিপুনব্বসুকা নাম কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা অলজ্জিনো পাপভিক্খূ? তে এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি…পে… ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি? যেপি তে মনুস্সা পুব্বে সদ্ধা অহেসুং পসন্না তেপি এতৰহি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না? যানিপি তানি সঙ্ঘস্স পুব্বে দানপথানি তানিপি এতৰহি উপচ্ছিন্নানি? ৰিঞ্চন্তি পেসলা ভিক্খূ নিৱসন্তি পাপভিক্খূ’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰিস্সন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেস্সন্তিপি ৰোপাপেস্সন্তিপি, সিঞ্চিস্সন্তিপি সিঞ্চাপেস্সন্তিপি, ওচিনিস্সন্তিপি ওচিনাপেস্সন্তিপি, গন্থেস্সন্তিপি গন্থাপেস্সন্তিপি, একতোৱণ্টিকমালং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, মঞ্জৰিকং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, ৱিধূতিকং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, ৱটংসকং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, আৱেড়ং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, উৰচ্ছদং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি. তে কুলিত্থীনং কুলধীতানং কুলকুমাৰীনং কুলসুণ্হানং কুলদাসীনং একতোৱণ্টিকমালং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি, মঞ্জৰিকং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি, ৱিধূতিকং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি, ৱটংসকং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি, আৱেড়ং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি, উৰচ্ছদং হৰিস্সন্তিপি হৰাপেস্সন্তিপি. তে কুলিত্থীহি কুলধীতাহি কুলকুমাৰীহি কুলসুণ্হাহি কুলদাসীহি সদ্ধিং একভাজনেপি ভুঞ্জিস্সন্তি, একথালকেপি পিৱিস্সন্তি, একাসনেপি নিসীদিস্সন্তি, একমঞ্চেপি তুৱট্টিস্সন্তি, একত্থৰণাপি তুৱট্টিস্সন্তি, একপাৱুৰণাপি তুৱট্টিস্সন্তি, একত্থৰণপাৱুৰণাপি তুৱট্টিস্সন্তি, ৱিকালেপি ভুঞ্জিস্সন্তি, মজ্জম্পি পিৱিস্সন্তি, মালাগন্ধৱিলেপনম্পি ধাৰেস্সন্তি, নচ্চিস্সন্তিপি, গাযিস্সন্তিপি, ৱাদেস্সন্তিপি, লাসেস্সন্তিপি; নচ্চন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি, নচ্চন্তিযাপি গাযিস্সন্তি, নচ্চন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি, নচ্চন্তিযাপি লাসেস্সন্তি; গাযন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি, গাযন্তিযাপি গাযিস্সন্তি, গাযন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি, গাযন্তিযাপি লাসেস্সন্তি; ৱাদেন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি, ৱাদেন্তিযাপি গাযিস্সন্তি, ৱাদেন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি, ৱাদেন্তিযাপি লাসেস্সন্তি; লাসেন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি, লাসেন্তিযাপি গাযিস্সন্তি, লাসেন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি; লাসেন্তিযাপি লাসেস্সন্তি; অট্ঠপদেপি কীড়িস্সন্তি, দসপদেপি কীড়িস্সন্তি, আকাসেপি কীড়িস্সন্তি, পৰিহাৰপথেপি কীড়িস্সন্তি, সন্তিকাযপি কীড়িস্সন্তি, খলিকাযপি কীড়িস্সন্তি, ঘটিকাযপি কীড়িস্সন্তি, সলাকহত্থেনপি কীড়িস্সন্তি, অক্খেনপি কীড়িস্সন্তি, পঙ্গচীৰেনপি কীড়িস্সন্তি, ৱঙ্ককেনপি কীড়িস্সন্তি মোক্খচিকাযপি কীড়িস্সন্তি, চিঙ্গুলকেনপি কীড়িস্সন্তি, পত্তাড়্হকেনপি কীড়িস্সন্তি, ৰথকেনপি কীড়িস্সন্তি, ধনুকেনপি কীড়িস্সন্তি, অক্খৰিকাযপি কীড়িস্সন্তি, মনেসিকাযপি কীড়িস্সন্তি, যথাৱজ্জেনপি কীড়িস্সন্তি; হত্থিস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, অস্সস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, ৰথস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, ধনুস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, থৰুস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি; হত্থিস্সপি পুৰতো ধাৱিস্সন্তি, অস্সস্সপি পুৰতো ধাৱিস্সন্তি, ৰথস্সপি পুৰতো [পুৰতো ধাৱিস্সন্তি (স্যা.)] ধাৱিস্সন্তিপি আধাৱিস্সন্তিপি; উস্সেড়েস্সন্তিপি, অপ্ফোটেস্সন্তিপি, নিব্বুজ্ঝিস্সন্তিপি, মুট্ঠীহিপি যুজ্ঝিস্সন্তি; ৰঙ্গমজ্ঝেপি সঙ্ঘাটিং পত্থৰিত্ৱা নচ্চকিং এৱং ৱক্খন্তি [ৱদিস্সন্তি (ক.)] – ‘ইধ, ভগিনি, নচ্চস্সূ’তি; নলাটিকম্পি দস্সন্তি; ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰিস্সন্তি. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানে আমন্তেসি – ‘‘গচ্ছথ তুম্হে, সাৰিপুত্তা, কীটাগিৰিং গন্ত্ৱা অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোথ, তুম্হাকং এতে সদ্ধিৱিহাৰিনো’’তি.
‘‘কথং মযং, ভন্তে, অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোম, চণ্ডা তে ভিক্খূ ফৰুসা’’তি? ‘‘তেন হি তুম্হে, সাৰিপুত্তা, বহুকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং গচ্ছথা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, কাতব্বং – পঠমং অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ চোদেতব্বা, চোদেত্ৱা সাৰেতব্বা, সাৰেত্ৱা আপত্তিং আৰোপেতব্বা, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
২৪. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ কুলদূসকা পাপসমাচাৰা. ইমেসং পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চ ইমেহি দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰেয্য – ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্বন্তি. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ কুলদূসকা পাপসমাচাৰা. ইমেসং পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চ ইমেহি দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. সঙ্ঘো অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোতি – ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্বন্তি. যস্সাযস্মতো খমতি অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযস্স কম্মস্স কৰণং – ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্বন্তি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ কুলদূসকা পাপসমাচাৰা. ইমেসং পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চ ইমেহি দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. সঙ্ঘো অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোতি – ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্বন্তি. যস্সাযস্মতো খমতি অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযস্স কম্মস্স কৰণং – ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্বন্তি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘কতং সঙ্ঘেন অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং – ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্বন্তি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
২৫. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং পব্বাজনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পব্বাজনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.