৩. ততিযভাণৱাৰো
৪২৩. তেন খো পন সমযেন উপসম্পন্নাযো দিস্সন্তি – অনিমিত্তাপি, নিমিত্তমত্তাপি, অলোহিতাপি, ধুৱলোহিতাপি, ধুৱচোড়াপি, পগ্ঘৰন্তীপি, সিখৰিণীপি, ইত্থিপণ্ডকাপি, ৱেপুৰিসিকাপি, সম্ভিন্নাপি, উভতোব্যঞ্জনাপি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, উপসম্পাদেন্তিযা চতুৱীসতি অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, পুচ্ছিতব্বা – ‘নসি অনিমিত্তা, নসি নিমিত্তমত্তা, নসি অলোহিতা, নসি ধুৱলোহিতা, নসি ধুৱচোড়া, নসি পগ্ঘৰন্তী, নসি সিখৰণী [সিখৰিণী (সী. স্যা.)], নসি ইত্থিপণ্ডকা, নসি ৱেপুৰিসিকা, নসি সম্ভিন্না, নসি উভতোব্যঞ্জনা? সন্তি তে এৱৰূপা আবাধা – কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, অপমাৰো? মনুস্সাসি, ইত্থীসি, ভুজিস্সাসি, অণণাসি, নসি ৰাজভটী? অনুঞ্ঞাতাসি মাতাপিতূহি, সামিকেন? পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সাসি, পৰিপুণ্ণং তে পত্তচীৱৰং, কিন্নামাসি, কানামা তে পৱত্তিনী’’তি?
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ভিক্খুনীনং অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছন্তি. উপসম্পদাপেক্খাযো ৱিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৱিস্সজ্জেতুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, একতোউপসম্পন্নায ভিক্খুনিসঙ্ঘে ৱিসুদ্ধায ভিক্খুসঙ্ঘে উপসম্পাদেতু’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অননুসিট্ঠা উপসম্পদাপেক্খাযো অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছন্তি. উপসম্পদাপেক্খাযো ৱিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৱিস্সজ্জেতুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পঠমং অনুসাসিত্ৱা পচ্ছা অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছিতু’’ন্তি.
তত্থেৱ সঙ্ঘমজ্ঝে অনুসাসন্তি. উপসম্পদাপেক্খাযো তথেৱ ৱিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৱিস্সজ্জেতুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, একমন্তং অনুসাসিত্ৱা সঙ্ঘমজ্ঝে অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, অনুসাসিতব্বা.
৪২৪. ‘‘পঠমং উপজ্ঝং গাহাপেতব্বা. উপজ্ঝং গাহাপেত্ৱা পত্তচীৱৰং আচিক্খিতব্বং – ‘অযং তে পত্তো, অযং সঙ্ঘাটি, অযং উত্তৰাসঙ্গো, অযং অন্তৰৱাসকো, ইদং সংকচ্চিকং [সঙ্কচ্ছিকং (স্যা.)], অযং উদকসাটিকা; গচ্ছ অমুম্হি ওকাসে তিট্ঠাহী’’তি.
বালা অব্যত্তা অনুসাসন্তি. দুৰনুসিট্ঠা উপসম্পদাপেক্খাযো ৱিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৱিস্সজ্জেতুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, বালায অব্যত্তায অনুসাসিতব্বা. যা অনুসাসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায অনুসাসিতু’’ন্তি.
অসম্মতা অনুসাসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, অসম্মতায অনুসাসিতব্বা. যা অনুসাসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সম্মতায অনুসাসিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সম্মন্নিতব্বা – অত্তনা ৱা অত্তানং সম্মন্নিতব্বং, পৰায ৱা পৰা সম্মন্নিতব্বা.
‘‘কথঞ্চ অত্তনাৱ [অত্তনা ৱা (ক.)] অত্তানং সম্মন্নিতব্বং? ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো – ‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামং অনুসাসেয্য’ন্তি. এৱং অত্তনাৱ অত্তানং সম্মন্নিতব্বং.
‘‘কথঞ্চ পৰায [পৰায ৱা (ক.)] পৰা সম্মন্নিতব্বা? ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো – ‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামং অনুসাসেয্যা’তি. এৱং পৰায পৰা সম্মন্নিতব্বা.
‘‘তায সম্মতায ভিক্খুনিযা উপসম্পদাপেক্খং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযা – ‘সুণসি ইত্থন্নামে. অযং তে সচ্চকালো, ভূতকালো. যং জাতং তং সঙ্ঘমজ্ঝে পুচ্ছন্তে সন্তং অত্থীতি ৱত্তব্বং, অসন্তং নত্থীতি ৱত্তব্বং. মা খো ৱিত্থাযি [ৱিত্থাসি (ক.)], মা খো মঙ্কু অহোসি. এৱং তং পুচ্ছিস্সন্তি – নসি অনিমিত্তা, নসি নিমিত্তমত্তা, নসি অলোহিতা, নসি ধুৱলোহিতা, নসি ধুৱচোড়া, নসি পগ্ঘৰন্তী, নসি সিখৰিণী, নসি ইত্থিপণ্ডকা, নসি ৱেপুৰিসিকা, নসি সম্ভিন্না, নসি উভতোব্যঞ্জনা? সন্তি তে এৱৰূপা আবাধা – কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, অপমাৰো? মনুস্সাসি, ইত্থীসি, ভুজিস্সাসি, অণণাসি, নসি ৰাজভটী? অনুঞ্ঞাতাসি মাতাপিতূহি, সামিকেন? পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সাসি, পৰিপুণ্ণং তে পত্তচীৱৰং, কিন্নামাসি, কানামা তে পৱত্তিনী’তি?
‘‘একতো আগচ্ছন্তি. ন একতো আগন্তব্বং. অনুসাসিকায পঠমতৰং আগন্ত্ৱা সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো – ‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. অনুসিট্ঠা সা মযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামা আগচ্ছেয্যা’তি. ‘আগচ্ছাহী’তি ৱত্তব্বা.
‘‘একংসং উত্তৰাসঙ্গং কাৰাপেত্ৱা ভিক্খুনীনং পাদে ৱন্দাপেত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৱা উপসম্পদং যাচাপেতব্বা – ‘সঙ্ঘং, অয্যে, উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যে, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. দুতিযম্পি, অয্যে, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যে, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. ততিযম্পি, অয্যে, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যে, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছেয্যন্তি.
‘‘সুণসি ইত্থন্নামে. অযং তে সচ্চকালো, ভূতকালো. যং জাতং তং পুচ্ছামি সন্তং অত্থীতি ৱত্তব্বং, অসন্তং নত্থীতি ৱত্তব্বং. নসি অনিমিত্তা…পে… কিন্নামাসি, কানামা তে পৱত্তিনীতি. ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৪২৫. ‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. পৰিসুদ্ধা অন্তৰাযিকেহি ধম্মেহি, পৰিপুণ্ণস্সা পত্তচীৱৰং. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেয্য ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. পৰিসুদ্ধা অন্তৰাযিকেহি ধম্মেহি, পৰিপুণ্ণস্সা পত্তচীৱৰং. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. পৰিসুদ্ধা অন্তৰাযিকেহি ধম্মেহি, পৰিপুণ্ণস্সা পত্তচীৱৰং. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘উপসম্পন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায পৱত্তিনিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামীতি.
‘‘তাৱদেৱ তং আদায ভিক্খুসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কাৰাপেত্ৱা ভিক্খূনং পাদে ৱন্দাপেত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৱা উপসম্পদং যাচাপেতব্বা – ‘অহং, অয্যা, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা; সঙ্ঘং, অয্যা, উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. অহং, অয্যা, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. দুতিযম্পি, অয্যা, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. অহং, অয্যা, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. ততিযম্পি, অয্যা, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেয্য, ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘উপসম্পন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামীতি.
‘‘তাৱদেৱ ছাযা মেতব্বা, উতুপ্পমাণং আচিক্খিতব্বং, দিৱসভাগো আচিক্খিতব্বো, সঙ্গীতি আচিক্খিতব্বা, ভিক্খুনিযো ৱত্তব্বা – ইমিস্সা তযো চ নিস্সযে, অট্ঠ চ অকৰণীযানি আচিক্খেয্যাথা’’তি.
৪২৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভত্তগ্গে আসনং সংকসাযন্তিযো কালং ৱীতিনামেসুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৱুড্ঢং, অৱসেসানং যথাগতিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো – ভগৱতা অনুঞ্ঞাতং অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৱুড্ঢং, অৱসেসানং যথাগতিকন্তি – সব্বত্থ অট্ঠেৱ ভিক্খুনিযো যথাৱুড্ঢং পটিবাহন্তি, অৱসেসাযো যথাগতিকং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ভত্তগ্গে অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৱুড্ঢং, অৱসেসানং যথাগতিকং; অঞ্ঞত্থ সব্বত্থ যথাৱুড্ঢং [অঞ্ঞত্থ যথাৱুড্ঢং (স্যা.)] ন পটিবাহিতব্বং. যা পটিবাহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
৪২৭. [পাচি. ১০৫০ আদযো] তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ন পৱাৰেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা ন পৱাৰেতব্বং. যা ন পৱাৰেয্য, যথাধম্মো কাৰেতব্বো’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অত্তনা পৱাৰেত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘং ন পৱাৰেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা অত্তনা পৱাৰেত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘো ন পৱাৰেতব্বো. যা ন পৱাৰেয্য, যথাধম্মো কাৰেতব্বো’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভিক্খূহি সদ্ধিং একতো পৱাৰেন্তিযো কোলাহলং অকংসু. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা ভিক্খূহি সদ্ধিং একতো পৱাৰেতব্বং. যা পৱাৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পুৰেভত্তং পৱাৰেন্তিযো কালং ৱীতিনামেসুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পচ্ছাভত্তং [ভিক্খৱে ভিক্খুনিযা পচ্ছাভত্তং (স্যা. কং.)] পৱাৰেতু’’ন্তি. পচ্ছাভত্তং পৱাৰেন্তিযো ৱিকালে [ৱিকালং (ক.)] অহেসুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, অজ্জতনা ভিক্খুনিসঙ্ঘং [অজ্জতনা (সী.), অজ্জতনায (ক.)] পৱাৰেত্ৱা অপৰজ্জু ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতু’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন সব্বো ভিক্খুনিসঙ্ঘো পৱাৰেন্তো কোলাহলং অকাসি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, একং ভিক্খুনিং ব্যত্তং পটিবলং সম্মন্নিতুং – ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সম্মন্নিতব্বা. পঠমং ভিক্খুনী যাচিতব্বা, যাচিত্ৱা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নেয্য ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতুং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতুং. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সম্মুতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতুং, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘সম্মতা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতুং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামীতি.
‘‘তায সম্মতায ভিক্খুনিযা ভিক্খুনিসঙ্ঘং আদায ভিক্খুসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘ভিক্খুনীসঙ্ঘো, অয্যা, ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতি – দিট্ঠেন ৱা, সুতেন ৱা পৰিসঙ্কায ৱা. ৱদতু [ৱদতু মং (ক.)], অয্যা, ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকৰিস্সতি. দুতিযম্পি, অয্যা…পে… ততিযম্পি, অয্যা, ভিক্খুনিসঙ্ঘো ভিক্খুসঙ্ঘং পৱাৰেতি – দিট্ঠেন ৱা, সুতেন ৱা, পৰিসঙ্কায ৱা. ৱদতু, অয্যা, ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকৰিস্সতী’’তি.
৪২৮. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং উপোসথং ঠপেন্তি, পৱাৰণং ঠপেন্তি, সৱচনীযং কৰোন্তি, অনুৱাদং পট্ঠপেন্তি, ওকাসং কাৰেন্তি, চোদেন্তি, সাৰেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা ভিক্খুস্স উপোসথো ঠপেতব্বো; ঠপিতোপি অট্ঠপিতো; ঠপেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা; ঠপিতাপি অট্ঠপিতা; ঠপেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন সৱচনীযং কাতব্বং; কতম্পি অকতং; কৰোন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন অনুৱাদো পট্ঠপেতব্বো; পট্ঠপিতোপি অপ্পট্ঠপিতো; পট্ঠপেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন ওকাসো কাৰেতব্বো; কাৰিতোপি অকাৰিতো; কাৰেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন চোদেতব্বো; চোদিতোপি অচোদিতো; চোদেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন সাৰেতব্বো; সাৰিতোপি অসাৰিতো; সাৰেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ভিক্খুনীনং উপোসথং ঠপেন্তি, পৱাৰণং ঠপেন্তি, সৱচনীযং কৰোন্তি, অনুৱাদং পট্ঠপেন্তি, ওকাসং কাৰেন্তি, চোদেন্তি, সাৰেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে ভিক্খুনা ভিক্খুনিযা উপোসথং ঠপেতুং; ঠপিতোপি সুট্ঠপিতো; ঠপেন্তস্স অনাপত্তি. পৱাৰণং ঠপেতুং; ঠপিতাপি সুট্ঠপিতা; ঠপেন্তস্স অনাপত্তি. সৱচনীযং কাতুং; কতম্পি সুকতং; কৰোন্তস্স অনাপত্তি. অনুৱাদং পট্ঠপেতুং; পট্ঠপিতোপি সুপ্পট্ঠপিতো; পট্ঠপেন্তস্স অনাপত্তি. ওকাসং কাৰেতুং; কাৰিতোপি সুকাৰিতো; কাৰেন্তস্স অনাপত্তি. চোদেতুং; চোদিতাপি সুচোদিতা; চোদেন্তস্স অনাপত্তি. সাৰেতুং; সাৰিতাপি সুসাৰিতা; সাৰেন্তস্স অনাপত্তী’’তি.
৪২৯. [পাচি. ১১৮৪] তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো যানেন যাযন্তি – ইত্থিযুত্তেনপি পুৰিসন্তৰেন, পুৰিসযুত্তেনপি ইত্থন্তৰেন. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি…পে… ‘‘সেয্যথাপি গঙ্গামহিযাযা’’তি [গঙ্গামহিযাতি (সী.)]. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা যানেন যাযিতব্বং. যা যাযেয্য, যথাধম্মো কাৰেতব্বো’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী গিলানা হোতি, ন সক্কোতি পদসা গন্তুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানায যান’’ন্তি. অথ খো ভিক্খুনীনং এতদহোসি – ‘‘ইত্থিযুত্তং নু খো, পুৰিসযুত্তং নু খো’’তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ইত্থিযুত্তং পুৰিসযুত্তং হত্থৱট্টক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰিস্সা ভিক্খুনিযা যানুগ্ঘাতেন বাড়্হতৰং অফাসু অহোসি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সিৱিকং পাটঙ্কি’’ন্তি.
৪৩০. তেন খো পন সমযেন অড্ঢকাসী গণিকা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোতি. সা চ সাৱত্থিং গন্তুকামা হোতি – ‘ভগৱতো সন্তিকে উপসম্পজ্জিস্সামী’তি. অস্সোসুং খো ধুত্তা – ‘অড্ঢকাসী কিৰ গণিকা সাৱত্থিং গন্তুকামা’তি. তে মগ্গে পৰিযুট্ঠিংসু. অস্সোসি খো অড্ঢকাসী গণিকা – ‘ধুত্তা কিৰ মগ্গে পৰিযুট্ঠিতা’তি. ভগৱতো সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অহঞ্হি উপসম্পজ্জিতুকামা; কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, দূতেনপি উপসম্পাদেতু’’ন্তি.
ভিক্খুদূতেন উপসম্পাদেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুদূতেন উপসম্পাদেতব্বা. যো উপসম্পাদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি. সিক্খমানদূতেন উপসম্পাদেন্তি…পে… সামণেৰদূতেন উপসম্পাদেন্তি…পে… সামণেৰিদূতেন উপসম্পাদেন্তি…পে… বালায অব্যত্তায দূতেন উপসম্পাদেন্তি. ‘‘ন, ভিক্খৱে, বালায অব্যত্তায দূতেন উপসম্পাদেতব্বা. যো উপসম্পাদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায দূতেন উপসম্পাদেতুন্তি.
‘‘তায দূতায ভিক্খুনিযা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘ইত্থন্নামা, অয্যা, ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৱ অন্তৰাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা, অয্যা, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি. উল্লুম্পতু তং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. ইত্থন্নামা, অয্যা, ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৱ অন্তৰাযেন ন আগচ্ছতি. দুতিযম্পি, অয্যা, ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি. উল্লুম্পতু তং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. ইত্থন্নামা, অয্যা, ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৱ অন্তৰাযেন ন আগচ্ছতি. ততিযম্পি, অয্যা, ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি. উল্লুম্পতু তং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৱ অন্তৰাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেয্য ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৱ অন্তৰাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৱিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৱ অন্তৰাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘উপসম্পন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায পৱত্তিনিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামীতি.
‘‘তাৱদেৱ ছাযা মেতব্বা, উতুপ্পমাণং আচিক্খিতব্বং, দিৱসভাগো আচিক্খিতব্বো, সঙ্গীতি আচিক্খিতব্বা, ভিক্খুনিযো ৱত্তব্বা – তস্সা তযো চ নিস্সযে, অট্ঠ চ অকৰণীযানি আচিক্খেয্যাথা’’তি.
৪৩১. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অৰঞ্ঞে ৱিহৰন্তি. ধুত্তা দূসেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং, আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা অৰঞ্ঞে ৱত্থব্বং. যা ৱসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰেন উপাসকেন ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স উদ্দোসিতো দিন্নো হোতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, উদ্দোসিত’’ন্তি. উদ্দোসিতো ন সম্মতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, উপস্সয’’ন্তি. উপস্সযো ন সম্মতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, নৱকম্ম’’ন্তি. নৱকম্মং ন সম্মতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পুগ্গলিকম্পি কাতু’’ন্তি.
৪৩২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ইত্থী সন্নিসিন্নগব্ভা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোতি. তস্সা পব্বজিতায গব্ভো ৱুট্ঠাতি. অথ খো তস্সা ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘কথং নু খো মযা ইমস্মিং দাৰকে পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পোসেতুং, যাৱ সো দাৰকো ৱিঞ্ঞুতং পাপুণাতী’’তি.
অথ খো তস্সা ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘মযা চ ন লব্ভা একিকায ৱত্থুং, অঞ্ঞায চ ভিক্খুনিযা ন লব্ভা দাৰকেন সহ ৱত্থুং, কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, একং ভিক্খুনিং সম্মন্নিত্ৱা তস্সা ভিক্খুনিযা দুতিযং দাতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সম্মন্নিতব্বা. পঠমং ভিক্খুনী যাচিতব্বা, যাচিত্ৱা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নেয্য ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সম্মুতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযায, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘সম্মতা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
অথ খো তস্সা দুতিযিকায ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘কথং নু খো মযা ইমস্মিং দাৰকে পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ঠপেত্ৱা সাগাৰং যথা অঞ্ঞস্মিং পুৰিসে পটিপজ্জন্তি [পটিপজ্জতি (স্যা.)] এৱং তস্মিং দাৰকে পটিপজ্জিতু’’ন্তি.
৪৩৩. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী গৰুধম্মং অজ্ঝাপন্না হোতি মানত্তচাৰিনী. অথ খো তস্সা ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘মযা চ ন লব্ভা একিকায ৱত্থুং, অঞ্ঞায চ ভিক্খুনিযা ন লব্ভা সহ মযা ৱত্থুং, কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, একং ভিক্খুনিং সম্মন্নিত্ৱা তস্সা ভিক্খুনিযা দুতিযং দাতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সম্মন্নিতব্বা. পঠমং ভিক্খুনী যাচিতব্বা, যাচিত্ৱা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নেয্য ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সম্মুতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযায, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘সম্মতা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
৪৩৪. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী সিক্খং পচ্চক্খায ৱিব্ভমি. সা পুন পচ্চাগন্ত্ৱা ভিক্খুনিযো উপসম্পদং যাচি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা সিক্খাপচ্চক্খানং; যদেৱ সা ৱিব্ভন্তা তদেৱ সা অভিক্খুনী’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী সকাৱাসা তিত্থাযতনং সঙ্কমি. সা পুন পচ্চাগন্ত্ৱা ভিক্খুনিযো উপসম্পদং যাচি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘যা সা, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী সকাৱাসা তিত্থাযতনং সঙ্কন্তা, সা আগতা ন উপসম্পাদেতব্বা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পুৰিসেহি অভিৱাদনং, কেসচ্ছেদনং, নখচ্ছেদনং, ৱণপ্পটিকম্মং, কুক্কুচ্চাযন্তা ন সাদিযন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সাদিতু’’ন্তি [সাদিযিতুং (ক.)].
৪৩৫. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পল্লঙ্কেন নিসীদন্তি পণ্হীসম্ফস্সং সাদিযন্তী [সাদিযন্তা (ক.)]. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা পল্লঙ্কেন নিসীদিতব্বং. যা নিসীদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী গিলানা হোতি. তস্সা ৱিনা পল্লঙ্কেন ন ফাসু হোতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা অড্ঢপল্লঙ্ক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ৱচ্চকুটিযা ৱচ্চং কৰোন্তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো তত্থেৱ গব্ভং পাতেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা ৱচ্চকুটিযা ৱচ্চো কাতব্বো. যা কৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, হেট্ঠা ৱিৱটে উপৰিপটিচ্ছন্নে ৱচ্চং কাতু’’ন্তি.
৪৩৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো চুণ্ণেন নহাযন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি…পে… সেয্যথাপি গিহিনী কামভোগিনিযোতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা চুণ্ণেন নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, কুক্কুসং মত্তিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ৱাসিতকায মত্তিকায নহাযন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি…পে… সেয্যথাপি গিহিনী কামভোগিনিযোতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা ৱাসিতকায মত্তিকায নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, পকতিমত্তিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো জন্তাঘৰে নহাযন্তিযো কোলাহলং অকংসু. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা জন্তাঘৰে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পটিসোতে নহাযন্তি ধাৰাসম্ফস্সং সাদিযন্তী. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা পটিসোতে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অতিত্থে নহাযন্তি. ধুত্তা দূসেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা অতিত্থে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পুৰিসতিত্থে নহাযন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি…পে… সেয্যথাপি গিহিনী কামভোগিনিযোতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা পুৰিসতিত্থে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, মহিলাতিত্থে নহাযিতু’’ন্তি.
ততিযভাণৱাৰো নিট্ঠিতো.
ভিক্খুনিক্খন্ধকো দসমো.
ইমস্মিং খন্ধকে ৱত্থূ একসতং.
তস্সুদ্দানং –
পব্বজ্জং গোতমী যাচি, নানুঞ্ঞাসি তথাগতো;
কপিলৱত্থু ৱেসালিং, অগমাসি ৱিনাযকো.
ৰজোকিণ্ণেন কোট্ঠকে, আনন্দস্স পৱেদযি;
ভব্বোতি নযতো যাচি, মাতাতি পোসিকাতি চ.
ৱস্সসতং তদহু চ, অভিক্খুপচ্চাসীসনা;
পৱাৰণা গৰুধম্মা, দ্ৱে ৱস্সা অনক্কোসনা.
ওৱটো চ অট্ঠ ধম্মা, যাৱজীৱানুৱত্তনা;
গৰুধম্মপটিগ্গাহো সাৱস্সা উপসম্পদা.
ৱস্সসহস্সং পঞ্চেৱ, কুম্ভথেনকসেতট্টি;
মঞ্জিট্ঠিকউপমাহি, এৱং সদ্ধম্মহিংসনা.
আড়িং বন্ধেয্য পাএৱ, পুন সদ্ধম্মসণ্ঠিতি;
উপসম্পাদেতুং অয্যা, যথাৱুড্ঢাভিৱাদনা.
ন কৰিস্সন্তি কিমেৱ, সাধাৰণাসাধাৰণং;
ওৱাদং পাতিমোক্খঞ্চ, কেন নু খো উপস্সযং.
ন জানন্তি চ আচিক্খি, ন কৰোন্তি চ ভিক্খুহি;
পটিগ্গহেতুং ভিক্খূহি, ভিক্খুনীহি পটিগ্গহো.
আচিক্খি কম্মং ভিক্খূহি, উজ্ঝাযন্তি ভিক্খুনীহি ৱা;
আচিক্খিতুং ভণ্ডনঞ্চ, ৰোপেত্ৱা উপ্পলায চ.
সাৱত্থিযা কদ্দমোদ, অৱন্দি কায ঊৰু চ;
অঙ্গজাতঞ্চ ওভাসং, সম্পযোজেন্তি ৱগ্গিকা.
অৱন্দিযো দণ্ডকম্মং, ভিক্খুনিযো তথা পুন;
আৱৰণঞ্চ ওৱাদং, কপ্পতি নু খো পক্কমি.
বালা ৱত্থুৱিনিচ্ছযা, ওৱাদং সঙ্ঘো পঞ্চহি;
দুৱে তিস্সো ন গণ্হন্তি, বালা গিলানগমিকং.
আৰঞ্ঞিকো নাৰোচেন্তি, ন পচ্চাগচ্ছন্তি চ;
দীঘং ৱিলীৱচম্মঞ্চ, দুস্সা চ ৱেণিৱট্টি চ;
চোড়ৱেণি চ ৱট্টি চ, সুত্তৱেণি চ ৱট্টিকা.
অট্ঠিল্লং গোহনুকেন, হত্থকোচ্ছং পাদং তথা;
ঊৰুং মুখং দন্তমংসং, আলিম্পোমদ্দচুণ্ণনা.
লঞ্ছেন্তি অঙ্গৰাগঞ্চ, মুখৰাগং তথা দুৱে;
অৱঙ্গং ৱিসেসোলোকো, সালোকেন নচ্চেন চ [সালোকে সনচ্চেন চ (সী.), সালোকেন সনচ্চনং (স্যা.)].
ৱেসী পানাগাৰং সূনং, আপণং ৱড্ঢি ৱণিজ্জা;
দাসং দাসিং কম্মকৰং, কম্মকাৰিং উপট্ঠয্যুং.
তিৰচ্ছানহৰীতকি, সন্ধাৰযন্তি নমতকং;
নীলং পীতং লোহিতকং, মঞ্জিট্ঠকণ্হচীৱৰা.
মহাৰঙ্গমহানামঅচ্ছিন্না দীঘমেৱ চ;
পুপ্ফফলকঞ্চুকঞ্চ, তিৰীটকঞ্চ ধাৰযুং.
ভিক্খুনী সিক্খমানায, সামণেৰায অচ্চযে;
নিয্যাদিতে পৰিক্খাৰে, ভিক্খুনিযোৱ ইস্সৰা.
ভিক্খুস্স সামণেৰস্স, উপাসকস্সুপাসিকা;
অঞ্ঞেসঞ্চ পৰিক্খাৰে, নিয্যাতে ভিক্খুইস্সৰা.
মল্লী গব্ভং পত্তমূলং, ব্যঞ্জনং আমিসেন চ;
উস্সন্নঞ্চ বাড়্হতৰং, সন্নিধিকতমামিসং.
ভিক্খূনং যাদিসং ভোট্ঠং [হেট্ঠা (সী.), হেট্ঠং (স্যা.), ভুত্তি (ক.)], ভিক্খুনীনং তথা কৰে;
সেনাসনং উতুনিযো, মক্খীযতি পটাণি চ.
ছিজ্জন্তি সব্বকালঞ্চ, অনিমিত্তাপি দিস্সৰে;
নিমিত্তা লোহিতা চেৱ, তথেৱ ধুৱলোহিতা.
ধুৱচোড়পগ্ঘৰন্তী, সিখৰণিত্থিপণ্ডকা;
ৱেপুৰিসী চ সম্ভিন্না, উভতোব্যঞ্জনাপি চ.
অনিমিত্তাদিতো কত্ৱা, যাৱ উভতোব্যঞ্জনা;
এতং পেয্যালতো হেট্ঠা, কুট্ঠং গণ্ডো কিলাসো চ.
সোসাপমাৰো মানুসী, ইত্থীসি ভুজিস্সাসি চ;
অণণা ন ৰাজভটী, অনুঞ্ঞাতা চ ৱীসতি.
পৰিপুণ্ণা চ কিন্নামা, কানামা তে পৱত্তিনী;
চতুৱীসন্তৰাযানং, পুচ্ছিত্ৱা উপসম্পদা.
ৱিত্থাযন্তি অননুসিট্ঠা, সঙ্ঘমজ্ঝে তথেৱ চ;
উপজ্ঝাগাহ সঙ্ঘাটি, উত্তৰন্তৰৱাসকো.
সঙ্কচ্চুদকসাটি চ, আচিক্খিত্ৱান পেসযে;
বালা অসম্মতেকতো, যাচে পুচ্ছন্তৰাযিকা.
একতোউপসম্পন্না, ভিক্খুসঙ্ঘে তথা পুন;
ছাযা উতু দিৱসা চ, সঙ্গীতি তযো নিস্সযে.
অট্ঠ অকৰণীযানি, কালং সব্বত্থ অট্ঠেৱ;
ন পৱাৰেন্তি ভিক্খুনী, ভিক্খুসঙ্ঘং তথেৱ চ.
কোলাহলং পুৰেভত্তং, ৱিকালে চ কোলাহলং;
উপোসথং পৱাৰণং, সৱচনীযানুৱাদনং.
ওকাসং চোদে সাৰেন্তি, পটিক্খিত্তং মহেসিনা;
তথেৱ ভিক্খু ভিক্খুনী, অনুঞ্ঞাতং মহেসিনা.
যানং গিলানযুত্তঞ্চ, যানুগ্ঘাতড্ঢকাসিকা;
ভিক্খু সিক্খা সামণেৰ, সামণেৰী চ বালায.
অৰঞ্ঞে উপাসকেন, উদ্দোসিতো উপস্সযং;
ন সম্মতি নৱকম্মং, নিসিন্নগব্ভএকিকা.
সাগাৰঞ্চ গৰুধম্মং, পচ্চক্খায চ সঙ্কমি;
অভিৱাদনকেসা চ, নখা চ ৱণকম্মনা.