৮. চিত্তযমকং

উদ্দেসৱাৰৱণ্ণনা

১-৬২. সৰাগাদীতি এত্থ আদি-সদ্দেন ‘‘যস্স সৰাগং চিত্তং উপ্পজ্জতি, ন নিৰুজ্ঝতী’’তি আৰভিত্ৱা যাৱ ‘‘যস্স অৱিমুত্তং চিত্ত’’ন্তি ৱাৰো, তাৱ সঙ্গণ্হাতি. কুসলাদীতি পন আদি-সদ্দেন ‘‘যস্স কুসলং চিত্তং উপ্পজ্জতি, ন নিৰুজ্ঝতী’’তি আৰভিত্ৱা যাৱ ‘‘যস্স সৰণং চিত্তং উপ্পজ্জতি, ন নিৰুজ্ঝতী’’তি ৱাৰো, তাৱ সঙ্গণ্হাতি, তস্মা সৰাগাদিকুসলাদীহীতি সৰাগাদীহি অৱিমুত্তন্তেহি, কুসলাদীহি অৰণন্তেহি পদেহি মিস্সকা ৱাৰা. সুদ্ধিকাতি কেৱলা যথাৱুত্তসৰাগাদীহি কুসলাদীহি চ অমিস্সকা. তযো তযোতি পুগ্গলধম্মৱসেন তযো তযো মহাৱাৰা. যদি এৱং কথং সোড়স পুগ্গলৱাৰাতি আহ ‘‘তত্থ তত্থ পন ৱুত্তে সম্পিণ্ডেত্ৱা’’তি. তত্থ তত্থ সোড়সৱিধে সৰাগাদিমিস্সকচিত্তে ৱুত্তে পুগ্গলে এৱ একজ্ঝং সম্পিণ্ডেত্ৱা সঙ্গহেত্ৱা ‘‘সোড়স পুগ্গলৱাৰা’’তি ৱুত্তং. ‘‘ধম্মপুগ্গলধম্মৱাৰা’’তি এত্থাপি এসেৱ নযো. ন নিৰন্তৰং ৱুত্তেতি ধম্মে পুগ্গলধম্মে চ অনামসিত্ৱা সোড়সসুপি ঠানেসু নিৰন্তৰং পুগ্গলে এৱ ৱুত্তে সম্পিণ্ডেত্ৱা সোড়স পুগ্গলৱাৰা ন ৱুত্তাতি অত্থো.

সংসগ্গৱসেনাতি সংসজ্জনৱসেন দেসনায ৱিমিস্সনৱসেন. অঞ্ঞথা হি উপ্পাদনিৰোধা পচ্চুপ্পন্নানাগতকালা চ কথং সংসজ্জীযন্তি. সেসানম্পি ৱাৰানন্তি উপ্পাদুপ্পন্নৱাৰাদীনং. তংতংনামতাতি যথা ‘‘যস্স চিত্তং উপ্পজ্জতি, তস্স চিত্তং উপ্পন্ন’’ন্তিআদিনা উপ্পাদউপ্পন্নভাৱামসনতো উপ্পাদউপ্পন্নৱাৰোতি নামং পাড়িতো এৱ ৱিঞ্ঞাযতি, এৱং সেসৱাৰানম্পীতি আহ ‘‘তংতংনামতা পাড়িঅনুসাৰেন ৱেদিতব্বা’’তি.

উদ্দেসৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিদ্দেসৱাৰৱণ্ণনা

৬৩. তথাৰূপস্সেৱাতি পচ্ছিমচিত্তসমঙ্গিনো এৱ. তঞ্চ চিত্তন্তি তঞ্চ যথাৱুত্তক্খণং পচ্ছিমচিত্তং. ‘‘এৱংপকাৰ’’ন্তি ইমস্স অত্থং দস্সেতুং ‘‘ভঙ্গক্খণসমঙ্গিমেৱা’’তি ৱুত্তং নিৰুজ্ঝমানাকাৰস্স ‘‘এৱংপকাৰ’’ন্তি ৱুত্তত্তা.

৬৫-৮২. দ্ৱযমেতন্তি যং ‘‘খণপচ্চুপ্পন্নমেৱ চিত্তং উপ্পাদক্খণাপগমেন উপ্পজ্জিত্থ নাম, তদেৱ উপ্পাদক্খণে উপ্পাদং পত্তত্তা উপ্পজ্জিত্থ, অনতীতত্তা উপ্পজ্জতি নামা’’তি ৱুত্তং, এতং উভযম্পি. এৱং ন সক্কা ৱত্তুন্তি ইমিনা ৱুত্তপ্পকাৰেন ন সক্কা ৱত্তুং, পকাৰন্তৰেন পন সক্কা ৱত্তুন্তি অধিপ্পাযো. তত্থ ‘‘ন হী’’তিআদিনা পঠমপক্খং ৱিভাৱেতি. ৱিভজিতব্বং সিযাতি ‘‘ভঙ্গক্খণে তং চিত্তং উপ্পজ্জিত্থ, নো চ উপ্পজ্জতি, উপ্পাদক্খণে তং চিত্তং উপ্পজ্জিত্থ চেৱ উপ্পজ্জতি চা’’তি ৱিভজিতব্বং সিযা, ন চ ৱিভত্তং. ‘‘আমন্তা’’তি ৱত্তব্বং সিযা খণপচ্চুপ্পন্নে চিত্তে ৱুত্তনযেন উভযস্সপি লব্ভমানত্তা, ন চ ৱুত্তং. ইদানি যেন পকাৰেন সক্কা ৱত্তুং, তং দস্সেতুং ‘‘চিত্তস্স ভঙ্গক্খণে’’তিআদিমাহ. পুগ্গলো ৱুত্তো, পুগ্গলৱাৰো হেসোতি অধিপ্পাযো. তস্সাতি পুগ্গলস্স. ন চ কিঞ্চি চিত্তং উপ্পজ্জতি চিত্তস্স ভঙ্গক্খণসমঙ্গিভাৱতো. তং পন চিত্তং উপ্পজ্জতি, যং চিত্তসমঙ্গী সো পুগ্গলোতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. যদি অনেকচিত্তৱসেনাযং যমকদেসনা পৱত্তাতি চোদনং সন্ধাযাহ ‘‘চিত্তন্তি হি…পে… তিট্ঠতী’’তি. সন্নিট্ঠানৱসেন নিযমো ৱেদিতব্বো, অঞ্ঞথা ‘‘নো চ তেসং চিত্তং উপ্পজ্জতী’’তিআদিনা পটিসেধো ন যুজ্জেয্যাতি অধিপ্পাযো. তাদিসন্তি তথাৰূপং, যদৱত্থো উপ্পন্নউপ্পজ্জমানতাদিপৰিযাযেহি ৱত্তব্বো হোতি, তদৱত্থন্তি অত্থো.

৮৩-১১৩. ইমস্স পুগ্গলৱাৰত্তাতি ‘‘যস্স চিত্তং উপ্পজ্জমান’’ন্তিআদিনযপ্পৱত্তস্স ইমস্স অতিক্কন্তকালৱাৰস্স পুগ্গলৱাৰত্তা. পুগ্গলো পুচ্ছিতোতি ‘‘যস্স চিত্তং উপ্পজ্জমানং…পে… তস্স চিত্ত’’ন্তি চিত্তসমঙ্গিপুগ্গলো পুচ্ছিতোতি পুগ্গলস্সেৱ ৱিস্সজ্জনেন ভৱিতব্বং, ইতৰথা অঞ্ঞং পুচ্ছিতং অঞ্ঞং ৱিস্সজ্জিতং সিযা. ন কোচি পুগ্গলো ন গহিতো সব্বসত্তানং অনিব্বত্তচিত্ততাভাৱতো. তে চ পন সব্বে পুগ্গলা. নিৰুজ্ঝমানক্খণাতীতচিত্তাতি নিৰুজ্ঝমানক্খণা হুত্ৱা অতীতচিত্তা. তথা দুতিযততিযাতি যথা পঠমপঞ্হো অনৱসেসপুগ্গলৱিসযত্তা পটিৱচনেন ৱিস্সজ্জেতব্বো সিযা, তথা ততো এৱ দুতিযততিযপঞ্হা ‘‘আমন্তা’’ইচ্চেৱ ৱিস্সজ্জেতব্বা সিযুন্তি অত্থো. চতুত্থো পন পঞ্হো এৱং ৱিভজিত্ৱা পুগ্গলৱসেনেৱ ৱিস্সজ্জেতব্বোতি দস্সেন্তো ‘‘পচ্ছিমচিত্তস্সা’’তিআদিং ৱত্ৱা তথা অৱচনে কাৰণং দস্সেন্তো ‘‘চিত্তৱসেন পুগ্গলৱৱত্থানতো’’তিআদিমাহ. ‘‘ভঙ্গক্খণে চিত্তং উপ্পাদক্খণং ৱীতিক্কন্ত’’ন্তি ইমিনা ৱত্তমানস্স চিত্তস্স ৱসেন পুগ্গলো উপ্পাদক্খণাতীতচিত্তো, ‘‘অতীতং চিত্তং উপ্পাদক্খণঞ্চ ৱীতিক্কন্তন্তি ভঙ্গক্খণঞ্চ ৱীতিক্কন্ত’’ন্তি ইমিনা পন অতীতস্স চিত্তস্স ৱসেন পুগ্গলো উপ্পাদক্খণাতীতচিত্তো ৱুত্তো.

তত্থাতি তেসু দ্ৱীসু পুগ্গলেসু. পুৰিমস্সাতি পঠমং ৱুত্তস্স সন্নিট্ঠানপদসঙ্গহিতস্স চিত্তং ন ভঙ্গক্খণং ৱীতিক্কন্তং. ‘‘নো চ ভঙ্গক্খণং ৱীতিক্কন্ত’’ন্তি হি ৱুত্তং. পচ্ছিমস্স ৱীতিক্কন্তং চিত্তং ভঙ্গক্খণন্তি সম্বন্ধো. ‘‘ভঙ্গক্খণঞ্চ ৱীতিক্কন্ত’’ন্তি হি ৱুত্তং. এৱমাদিকো পুগ্গলৱিভাগোতি দুতিযপঞ্হাদীসু ৱুত্তং সন্ধাযাহ. তস্স চিত্তস্স তংতংখণৱীতিক্কমাৱীতিক্কমদস্সনৱসেনাতি তস্স তস্স উপ্পাদক্খণস্স ভঙ্গক্খণস্স চ যথাৰহং ৱীতিক্কমস্স অৱীতিক্কমস্স চ দস্সনৱসেন দস্সিতো হোতি পুগ্গলৱিভাগোতি যোজনা. ইধাতি ইমস্মিং অতিক্কন্তকালৱাৰে. পুগ্গলৱিসিট্ঠং চিত্তং পুচ্ছিতং ‘‘যস্স চিত্তং তস্স চিত্ত’’ন্তি ৱুত্তত্তা. যদিপি পুগ্গলপ্পধানা পুচ্ছা পুগ্গলৱাৰত্তা. অথাপি চিত্তপ্পধানা পুগ্গলং ৱিসেসনভাৱেন গহেত্ৱা চিত্তস্স ৱিসেসিতত্তা. উভযথাপি দুতিযপুচ্ছায ‘‘আমন্তা’’তি ৱত্তব্বং সিযা অনৱসেসপুগ্গলৱিসযত্তা. তথা পন অৱত্ৱা ‘‘অতীতং চিত্ত’’ন্তি ৱুত্তং, কস্মা নিৰোধক্খণ…পে… দস্সনত্থন্তি দট্ঠব্বন্তি যোজনা. এস নযো ‘‘ন নিৰুজ্ঝমান’’ন্তি এত্থাপীতি নিৰুজ্ঝমানং খণং নিৰোধক্খণং খণং ৱীতিক্কন্তকালং কিং তস্স চিত্তং ন হোতীতি অত্থো.

১১৪-১১৬. সৰাগপচ্ছিমচিত্তস্সাতি সৰাগচিত্তেসু পচ্ছিমস্স চিত্তস্স, একস্স পুগ্গলস্স ৰাগসম্পযুত্তচিত্তেসু যং সব্বপচ্ছিমং চিত্তং, তস্স. সো পন পুগ্গলো অনাগামী ৱেদিতব্বো. ন নিৰুজ্ঝতি নিৰোধাসমঙ্গিতায. নিৰুজ্ঝিস্সতি ইদানি নিৰোধং পাপুণিস্সতি. অপ্পটিসন্ধিকত্তা পন ততো অঞ্ঞং নুপ্পজ্জিস্সতি. ইতৰেসন্তি যথাৱুত্তসৰাগপচ্ছিমচিত্তসমঙ্গিং ৱীতৰাগচিত্তসমঙ্গিঞ্চ ঠপেত্ৱা অৱসেসানং ইতৰসেক্খানঞ্চেৱ পুথুজ্জনানঞ্চ.

নিদ্দেসৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

চিত্তযমকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.