৫. পহীনৱাৰৱণ্ণনা
২৬৪-২৭৪. ফলট্ঠৱসেনেৱ দেসনা আৰদ্ধা, ন মগ্গট্ঠৱসেন, কুতো পুথুজ্জনৱসেন. কস্মা? ফলক্খণে হি অনুসযা পহীনাতি ৱুচ্চন্তি, মগ্গক্খণে পন পহীযন্তীতি. তেনেৱাহ ‘‘মগ্গসমঙ্গীনং অগ্গহিততং দীপেতী’’তি. পটিলোমে হি পুথুজ্জনৱসেনপি দেসনা গহিতা ‘‘যস্স দিট্ঠানুসযো অপ্পহীনো, তস্স ৱিচিকিচ্ছানুসযো অপ্পহীনোতি? আমন্তা’’তিআদিনা. অনুসযচ্চন্তপটিপক্খেকচিত্তক্খণিকানন্তি অনুসযানং অচ্চন্তং পটিপক্খভূতএকচিত্তক্খণিকানং. মগ্গসমঙ্গীনন্তি মগ্গট্ঠানং. এত্থ চ অনুসযানং অচ্চন্তপটিপক্খতাগ্গহণেন উপ্পত্তিৰহতং পটিক্খিপতি. ন হি তে অচ্চন্তপটিপক্খসমুপ্পত্তিতো পৰতো উপ্পত্তিৰহা হোন্তি. মগ্গসমঙ্গিতাগ্গহণেন অনুপ্পত্তিৰহতাপাদিততং পটিক্খিপতি. ন হি মগ্গক্খণে তে অনুপ্পত্তিৰহতং আপাদিতা নাম হোন্তি, অথ খো আপাদীযন্তীতি. একচিত্তক্খণিকতাগ্গহণেন সন্তানব্যাপাৰং. তেনাহ ‘‘ন কোচী’’তিআদি. তত্থ তেতি মগ্গসমঙ্গিনো. ন কেৱলং পহীনৱাৰেযেৱ, অথ খো অঞ্ঞেসুপীতি দস্সেন্তো ‘‘অনুসয…পে… গহিতা’’তি আহ.
২৭৫-২৯৬. যত্থ অনুসযো উপ্পত্তিৰহো, তত্থেৱস্স অনুপ্পত্তিৰহতাপাদনন্তি ‘‘অত্তনো অত্তনো ওকাসে এৱ অনুপ্পত্তিধম্মতং আপাদিতো’’তি আহ. তথা হি ৱুত্তং ‘‘চক্খুং লোকে পিযৰূপং সাতৰূপং, এত্থেসা তণ্হা উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জতি, এত্থ নিৱিসমানা নিৱিসতী’’তি (ৱিভ. ২০৩) ৱত্ৱা পুন ৱুত্তং ‘‘চক্খুং লোকে পিযৰূপং সাতৰূপং, এত্থেসা তণ্হা পহীযমানা পহীযতি, এত্থ নিৰুজ্ঝমানা নিৰুজ্ঝতী’’তি (ৱিভ. ২০৪). তস্মাতি যস্মা তদোকাসত্তমেৱ কামধাতুআদিওকাসত্তমেৱ অনুসযানং দীপেন্তি পহীনাপ্পহীনৱচনানি, তস্মা. অনোকাসে তদুভযাৱত্তব্বতা ৱুত্তাতি যস্মা কামৰাগপটিঘানুসযানং দ্ৱিন্নং উপ্পত্তিট্ঠানং, সো এৱ পহানোকাসোতি স্ৱাযং তেসং অঞ্ঞমঞ্ঞং অনোকাসো, তস্মিং অনোকাসে তদুভযস্স পহানাপ্পহানস্স নৱত্তব্বতা ৱুত্তা. কামৰাগানুসযোকাসে হি পটিঘানুসযস্স অপ্পহীনত্তা সো ‘‘তত্থ পহীনো’’তি ন ৱত্তব্বো, অট্ঠিতত্তা পন ‘‘তত্থ অপ্পহীনো’’তি চ, তস্মা অনোকাসে তদুভযাৱত্তব্বতা ৱুত্তাতি. তেন সদ্ধিং সমানোকাসেতি তেন কামৰাগেন সদ্ধিং সমানোকাসে. ‘‘সাধাৰণট্ঠানে’’তি ৱুত্তে কামধাতুযং সুখুপেক্খাসু পহীনো নাম হোতি, ন সমানকালে পহীনো ততিযচতুত্থমগ্গৱজ্ঝত্তা কামৰাগমানানুসযানং.
পহীনৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.