১. পণ্ণত্তিৱাৰৱণ্ণনা

১. সতিপি কুসলমূলাদীনম্পি ৱিভত্তভাৱে খন্ধাদিৱিভাগো ততো সাতিসযোতি দস্সেন্তো ‘‘খন্ধাদযো ৱিয পুব্বে অৱিভত্তা’’তি আহ. পকাৰত্থো ৱা এত্থ আদি-সদ্দো ‘‘ভূৱাদযো’’তিআদীসু ৱিযাতি কুসলমূলাদীনম্পি সঙ্গহো দট্ঠব্বো. অৱিঞ্ঞাতত্তা নিসামেন্তেহি. হেতুঅত্থো ৱা এত্থ লুত্তনিদ্দিট্ঠো অৱিঞ্ঞাপিতত্তাতি অত্থো. যদিপি কাযসঙ্খাৰানং ৱিকপ্পদ্ৱযেপি হেতুফলভাৱোযেৱ ইচ্ছিতো, সামিৱচনৰূপাৱিভূতো পন অত্থেৱ অত্থভেদোতি দস্সেন্তো ‘‘কাযস্স…পে… কত্তুঅত্থে’’তি আহ. সো পনাতি কত্তুঅত্থো.

২-৭. সুদ্ধিকএকেকপদৱসেনাতি ‘‘কাযো সঙ্খাৰো’’তিআদীসু দ্ৱীসু দ্ৱীসু পদেসু অঞ্ঞমঞ্ঞং অসম্মিস্সএকেকপদৱসেন. অত্থাভাৱতোতি যথাধিপ্পেতত্থাভাৱতো. অঞ্ঞথা কৰজকাযাদিকো অত্থো অত্থেৱ. তেনেৱাহ ‘‘পদসোধন…পে… অৱচনীযত্তা’’তি. ইদানি তমেৱ অত্থাভাৱং ব্যতিৰেকৱসেন দস্সেন্তো ‘‘যথা’’তিআদিমাহ. কস্মা পন উভযত্থ সমানে সমাসপদভাৱে তত্থ অত্থো লব্ভতি, ইধ ন লব্ভতীতি? ভিন্নলক্খণত্তা. তত্থ হি ৰূপক্খন্ধাদিপদানি সমানাধিকৰণানীতি পদদ্ৱযাধিট্ঠানো একো অত্থো লব্ভতি, ইধ পন কাযসঙ্খাৰাদিপদানি ভিন্নাধিকৰণানীতি তথাৰূপো অত্থো ন লব্ভতীতি. তেনাহ ‘‘যথাধিপ্পেতত্থাভাৱতো’’তি.

ৱিসুং অদীপেত্ৱাতি ‘‘কাযসঙ্খাৰো’’তিআদিনা সহ ৱুচ্চমানোপি কাযসঙ্খাৰসদ্দো ৱিসুং ৱিসুং অত্তনো অত্থং অজোতেত্ৱা একং অত্থং যদি দীপেতীতি পৰিকপ্পৱসেন ৱদতি. তেন কাযসঙ্খাৰসদ্দানং সমানাধিকৰণতং উল্লিঙ্গেতি. ‘‘কাযসঙ্খাৰসদ্দো কাযসঙ্খাৰত্থে ৱত্তমানো’’তি কস্মা ৱুত্তং, ‘‘সঙ্খাৰসদ্দো সঙ্খাৰত্থেৱ ৱত্তমানো’’তি পন ৱত্তব্বং সিযা. এৱঞ্হি সতি খন্ধত্থে ৱত্তমানো খন্ধসদ্দো ৱিয ৰূপসদ্দেন কাযসদ্দেন ৱিসেসিতব্বোতি ইদং ৱচনং যুজ্জেয্য, কাযসঙ্খাৰসদ্দানং পন সমানাধিকৰণত্তে ন কেৱলং সঙ্খাৰসদ্দোযেৱ সঙ্খাৰত্থে ৱত্ততি, অথ খো কাযসদ্দোপীতি ইমমত্থং দস্সেতুং ‘‘কাযসঙ্খাৰসদ্দো কাযসঙ্খাৰত্থে ৱত্তমানো’’তি ৱুত্তং সিযা, কাযসদ্দেন সমানাধিকৰণেনাতি অধিপ্পাযো. ব্যধিকৰণেন পন সঙ্খাৰস্স ৱিসেসিতব্বতা অত্থেৱাতি.

ইমস্স ৱাৰস্সাতি সুদ্ধসঙ্খাৰৱাৰস্স. পদসোধনেন দস্সিতানন্তি এত্তকেৱ ৱুচ্চমানে তত্থ দস্সিতভাৱসামঞ্ঞেন সুদ্ধকাযাদীনম্পি গহণং আপজ্জেয্যাতি তংনিৱাৰণত্থং ‘‘যথাধিপ্পেতানমেৱা’’তি আহ. কাযাদিপদেহি অগ্গহিতত্তাতি সুদ্ধকাযাদিপদেহি অগ্গহিতত্তা. ইধ পনাতি অট্ঠকথাযং. সুদ্ধসঙ্খাৰৱাৰং সন্ধায ৱুত্তম্পি সুদ্ধসঙ্খাৰৱাৰমেৱেত্থ অননুজানন্তো সকলসঙ্খাৰযমকৱিসযন্তি আহ ‘‘ইধ পন সঙ্খাৰযমকে’’তি. অধিপ্পেতত্থপৰিচ্চাগোতি অস্সাসপস্সাসাদিকস্স অধিপ্পেতত্থস্স অগ্গহণং চেতনাকাযঅভিসঙ্খৰণসঙ্খাৰাদি অনধিপ্পেতত্থপৰিগ্গহো. যদি ‘‘কাযো সঙ্খাৰো’’তিআদিনা সুদ্ধসঙ্খাৰতংমূলচক্কৱাৰা অত্থাভাৱতো ইধ ন গহেতব্বা, অথ কস্মা পৱত্তিৱাৰমেৱ অনাৰভিত্ৱা অঞ্ঞথা দেসনা আৰদ্ধাতি আহ ‘‘পদসোধনৱাৰতংমূলচক্কৱাৰেহী’’তিআদি. সংসযো হোতি সঙ্খাৰসদ্দৱচনীযতাসামঞ্ঞতো কাযসঙ্খাৰাদিপদানং ব্যধিকৰণভাৱতো চ. তেনেৱাহ ‘‘অসমানাধিকৰণেহি…পে… দস্সিতাযা’’তি.

পণ্ণত্তিৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.