৮. অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
৬৪৬. অট্ঠমে অসম্মোহত্থন্তি দসাহানাগতপদে অসম্মোহত্থং. পঠমপদস্সাতি দসাহানাগতপদস্স. তানি দিৱসানীতি তেসু দিৱসেসু. উপ্পজ্জেয্যাতি সঙ্ঘতো ৱা গণতো ৱা উজুকং অত্তনোযেৱ ৱা উপ্পজ্জেয্য. পঞ্চমিতোতি এত্থ ৱস্সং ৱসন্তস্স সঙ্ঘস্স পঞ্চমিতো পুব্বে উপ্পন্নং অচ্চেকচীৱৰং পঞ্চমিযং ৱিভজিত্ৱা গহিতং অচ্চেকচীৱৰপৰিহাৰমেৱ লভতি. উজুকং অত্তনোযেৱ উপ্পন্নং চে, পঞ্চমিযং উপ্পন্নমেৱ অচ্চেকচীৱৰপৰিহাৰং লভতি, ন ততো পুব্বেতি দট্ঠব্বং.
সদ্ধামত্তকন্তি ধম্মস্সৱনাদীহি তঙ্খণুপ্পন্নং সদ্ধামত্তকং. আৰোচিতং চীৱৰন্তি আৰোচেত্ৱা দিন্নচীৱৰং. ছট্ঠিযং উপ্পন্নচীৱৰস্স একাদসমো অৰুণো চীৱৰকালে উট্ঠাতীতি আহ ‘‘ছট্ঠিতো পট্ঠাযা’’তিআদি. ঠপিতচীৱৰম্পীতি পধানচীৱৰদস্সনমুখেন সব্বম্পি অতিৰেকচীৱৰং ৱুত্তং. অথ ‘‘চীৱৰমাসেপি অতিৰেকচীৱৰং নিক্খিপিতুং ৱট্টতী’’তি ইদং কুতো লদ্ধন্তি চে? ‘‘ৱিসুং অননুঞ্ঞাতেপি ইমস্মিং সিক্খাপদে ‘চীৱৰকালসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৱস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা’তি ৱদন্তেন ততিযকথিনসিক্খাপদে ‘অকালচীৱৰং নাম অনত্থতে কথিনে একাদসমাসে উপ্পন্নং, অত্থতে কথিনে সত্তমাসে উপ্পন্ন’ন্তি ৱদন্তেন চ অনুঞ্ঞাতমেৱ হোতী’’তি ৱদন্তি. ‘‘অট্ঠকথাৱচনপ্পমাণেন গহেতব্ব’’ন্তি চ কেচি.
৬৫০. ইদানি পঠমকথিনাদিসিক্খাপদেহি তস্স তস্স চীৱৰস্স লব্ভমানং পৰিহাৰং ইধেৱ উপসংহৰিত্ৱা দস্সেন্তো ‘‘ইতি অতিৰেকচীৱৰস্স দসাহং পৰিহাৰো’’তিআদিমাহ. ‘‘অনত্থতে কথিনে একাদসদিৱসাধিকো মাসো, অত্থতে কথিনে একাদসদিৱসাধিকা পঞ্চ মাসা’’তি অযমেৱ পাঠো গহেতব্বো. কেচি পনেত্থ ‘‘কামঞ্চেস ‘দসাহপৰমং অতিৰেকচীৱৰং ধাৰেতব্ব’ন্তি ইমিনাৱ সিদ্ধো, অট্ঠুপ্পত্তিৱসেন পন অপুব্বং ৱিয অত্থং দস্সেত্ৱা সিক্খাপদং ঠপিত’’ন্তি পাঠং ৱত্ৱা ‘‘দসদিৱসাধিকো মাসো, দসদিৱসাধিকা পঞ্চ মাসাতি পাঠেন ভৱিতব্ব’’ন্তি ৱদন্তি, তং ন গহেতব্বং তস্স পমাদপাঠত্তা. ন হি দসাহেন অসম্পত্তায কত্তিকতেমাসিকপুণ্ণমায চীৱৰকালতো পুব্বে দস দিৱসা অধিকা হোন্তি. এৱঞ্হি সতি ‘‘নৱাহানাগতং কত্তিকতেমাসিকপুণ্ণম’’ন্তি ৱত্তব্বং.
মাতিকাট্ঠকথাযম্পি (কঙ্খা. অট্ঠ. অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা) ‘‘পৱাৰণমাসস্স জুণ্হপক্খপঞ্চমিতো পট্ঠায উপ্পন্নস্স চীৱৰস্স নিধানকালো দস্সিতো হোতী’’তি ৱত্ৱা ‘‘কামঞ্চেস ‘দসাহপৰমং অতিৰেকচীৱৰং ধাৰেতব্ব’ন্তি ইমিনাৱ সিদ্ধো, অট্ঠুপ্পত্তিৱসেন পন অপুব্বং ৱিয অত্থং দস্সেত্ৱা সিক্খাপদং ঠপিত’’ন্তি পাঠো দস্সিতো, সোপি পমাদপাঠোযেৱ. ‘‘জুণ্হপক্খপঞ্চমিতো পট্ঠাযা’’তি চ ৱুত্তত্তা তত্থেৱ পুব্বাপৰৱিৰোধোপি সিযা, ছট্ঠিতো পট্ঠাযাতি ৱত্তব্বং. এৱঞ্হি সতি ‘‘দসাহপৰমসিক্খাপদেনেৱ সিদ্ধ’’ন্তি সক্কা ৱত্তুং. ইমমেৱ চ পমাদপাঠং গহেত্ৱা ভদন্তবুদ্ধদত্তাচৰিযেন চ –
‘‘তস্সাচ্চাযিকৱত্থস্স, কথিনে তু অনত্থতে;
পৰিহাৰেকমাসোৱ, দসাহপৰমো মতো.
‘‘অত্থতে কথিনে তস্স, পঞ্চ মাসা পকাসিতা;
পৰিহাৰো মুনিন্দেন, দসাহপৰমা পনা’’তি. –
ৱুত্তং.
অচ্চেকচীৱৰকালে উপ্পন্নত্তা ‘‘অচ্চেকচীৱৰসদিসে’’তি ৱুত্তং. ‘‘পঞ্চমিযং উপ্পন্নং অনচ্চেকচীৱৰং দসাহং অতিক্কামযতো চীৱৰকালতো পুব্বেযেৱ আপত্তি হোতি, ন চীৱৰকালাতিক্কমে, তস্মা চীৱৰকালাতিক্কমে পুন আপজ্জিতব্বায আপত্তিযা অভাৱং সন্ধায ‘অনচ্চেকচীৱৰে অনচ্চেকচীৱৰসঞ্ঞী অনাপত্তী’তি ৱুত্ত’’ন্তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং. ৱিকপ্পনুপগপচ্ছিমপ্পমাণস্স অচ্চেকচীৱৰস্স অত্তনো সন্তকতা, দসাহানাগতায কত্তিকতেমাসিকপুণ্ণমায উপ্পন্নভাৱো, অনধিট্ঠিতঅৱিকপ্পিততা, চীৱৰকালাতিক্কমোতি ইমানেত্থ চত্তাৰি অঙ্গানি.
অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.