৩. ততিযকথিনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৯৭-৪৯৯. ততিযে পাড়িযং চীৱৰপচ্চাসা নিক্খিপিতুন্তি এত্থ চীৱৰপচ্চাসায সতিযা নিক্খিপিতুন্তি এৱমত্থো গহেতব্বো. ভণ্ডিকাবদ্ধানি ভণ্ডিকবদ্ধানীতিপি পঠন্তি, ভণ্ডিকং কত্ৱা বদ্ধানীতি অত্থো. নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনাতি এত্থ পুৰিমসিক্খাপদে ৱিয সামিৱসেনেৱ কৰণৱচনস্স অত্থো ৱেদিতব্বো.
৫০০. অনত্থতে কথিনে চীৱৰমাসে ভিক্খুনো উপ্পন্নচীৱৰং অনধিট্ঠিতং অৱিকপ্পিতং তস্মিং মাসে ঠপেতুং ৱট্টতীতি আহ ‘‘একং পচ্ছিমকত্তিকমাসং ঠপেত্ৱা’’তি. কেচি পন ‘‘কালেপি আদিস্স দিন্নং, এতং অকালচীৱৰন্তি ৱচনতো অনত্থতে কথিনে পচ্ছিমকত্তিকমাসসঙ্খাতে চীৱৰমাসে উপ্পন্নচীৱৰস্সপি পচ্চাসাচীৱৰে অসতি দসাহপৰিহাৰোযেৱ, ততো পৰং ঠপেতুং ন ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি, তং অট্ঠকথায ন সমেতি. তথা হি অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদট্ঠকথাযং (পাৰা. অট্ঠ. ২.৬৪৬-৬৪৯ আদযো) ‘‘পৱাৰণমাসস্স জুণ্হপক্খপঞ্চমিযং উপ্পন্নস্স অচ্চেকচীৱৰস্স অনত্থতে কথিনে একাদসদিৱসাধিকো মাসো, অত্থতে কথিনে একাদসদিৱসাধিকা পঞ্চ মাসা পৰিহাৰো’’তি ৱুত্তং. তমেৱ চ পৰিহাৰং সন্ধায ‘‘ছট্ঠিতো পট্ঠায পন উপ্পন্নং অনচ্চেকচীৱৰম্পি পচ্চুদ্ধৰিত্ৱা ঠপিতচীৱৰম্পি এতং পৰিহাৰং লভতিযেৱা’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৬৪৬-৬৪৯) ৱুত্তং. তস্মা চীৱৰমাসে দসাহতো পৰম্পি অনধিট্ঠিতং অৱিকপ্পিতম্পি ঠপেতুং ৱট্টতি.
যদি এৱং ‘‘কালেপি আদিস্স দিন্নং, এতং অকালচীৱৰ’’ন্তি ইদং কস্মা ৱুত্তন্তি চে? অকালচীৱৰসামঞ্ঞতো অত্থুদ্ধাৰৱসেন ৱুত্তং পঠমানিযতে সোতস্স ৰহো ৱিয. একাদসমাসে সত্তমাসে চ উপ্পন্নঞ্হি চীৱৰং ৱুত্থৱস্সেহি সেসেহি চ সম্মুখীভূতেহি ভাজেতুং লব্ভতীতি অকালচীৱৰং নাম জাতং. কালে পন ‘‘সঙ্ঘস্স ইদং অকালচীৱৰং দম্মী’’তি অনুদ্দিসিত্ৱা ‘‘সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নং ৱুত্থৱস্সেহিযেৱ ভাজেতব্বং, ন অঞ্ঞেহীতি কালচীৱৰন্তি ৱুচ্চতি. আদিস্স দিন্নং পন সম্মুখীভূতেহি সব্বেহিযেৱ ভাজেতব্বন্তি অকালচীৱৰং, তস্মা কালেপি আদিস্স দিন্নস্স ৱুত্থৱস্সেহি সেসেহি চ সম্পত্তেহি ভাজনীযত্তা অকালচীৱৰসামঞ্ঞতো ‘‘কালেপি আদিস্স দিন্নং, এতং অকালচীৱৰ’’ন্তি অত্থুদ্ধাৰৱসেন ৱুত্তং. যদি এৱং ‘‘একপুগ্গলস্স ৱা ইদং তুয্হং দম্মীতি দিন্ন’’ন্তি কস্মা ৱুত্তং. ন হি পুগ্গলস্স আদিস্স দিন্নং কেনচি ভাজনীযং হোতীতি? নাযং ৱিৰোধো আদিস্স ৱচনসামঞ্ঞতো লব্ভমানমত্থং দস্সেতুং তথা ৱুত্তত্তা.
এৱং পন অৱত্ৱাতি ‘‘ততো চে উত্তৰি’’ন্তি ইমস্স ‘‘মাসপৰমতো উত্তৰি’’ন্তি পদভাজনং অৱত্ৱা. তাৱ উপ্পন্নং পচ্চাসাচীৱৰন্তি পচ্চত্তৱচনং ‘‘অত্তনো গতিকং কৰোতী’’তি কৰণকিৰিযায কত্তুভাৱতো. অন্তৰা উপ্পন্নঞ্হি পচ্চাসাচীৱৰং মাসপৰমং মূলচীৱৰং ঠপেতুং অদত্ৱা অত্তনো দসাহপৰমতায এৱ পৰিচ্ছিন্দতীতি অত্তনো গতিকং কৰোতি. ততো উদ্ধং মূলচীৱৰন্তি এত্থ পন মূলচীৱৰন্তি পচ্চত্তৱচনং. ৱীসতিমদিৱসতো উদ্ধঞ্হি উপ্পন্নং পচ্চাসাচীৱৰং দসাহপৰমং গন্তুং অদত্ৱা মূলচীৱৰং অত্তনা সদ্ধিং কৰণসম্বন্ধতামত্তেন সককালৱসেন পৰিচ্ছিন্দতীতি অত্তনো গতিকং কৰোতি. পচ্চাসাচীৱৰে পন লভিত্ৱা ৱিসুং ঠপেন্তস্স দসাহং অনতিক্কন্তে নত্থি তপ্পচ্চযা আপত্তি. পাড়িযং দসাহা কাৰেতব্বন্তি এত্থ দসাহাতি কৰণত্থে নিস্সক্কৱচনং, দসাহেনাতি অত্থো. পঞ্চাহুপ্পন্নেতিআদিং ৰস্সং কত্ৱাপি পঠন্তি. একৱীসে উপ্পন্নে…পে… নৱাহা কাৰেতব্বন্তিআদি পচ্চাসাচীৱৰস্স উপ্পন্নদিৱসং ঠপেত্ৱা ৱুত্তং.
অঞ্ঞং পচ্চাসাচীৱৰং…পে… কাৰেতব্বন্তি ইদং সতিযা এৱ পচ্চাসায ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. সচে পন ‘‘ইতো পট্ঠায চীৱৰং ন লভিস্সামী’’তি পচ্চাসা উপচ্ছিন্না, মূলচীৱৰম্পি দসাহং চে সম্পত্তং, তদহেৱ অধিট্ঠাতব্বং. পচ্চাসাচীৱৰম্পি পৰিক্খাৰচোড়ং অধিট্ঠাতব্বন্তি পঠমতৰং উপ্পন্নং ৱিসভাগপচ্চাসাচীৱৰং সন্ধায ৱদতি. অঞ্ঞমঞ্ঞন্তি অঞ্ঞং অঞ্ঞং, অযমেৱ ৱা পাঠো. অঙ্গং পনেত্থ পঠমকথিনে ৱুত্তসদিসমেৱ. কেৱলঞ্হি তত্থ দসাহাতিক্কমো, ইধ মাসাতিক্কমোতি অযং ৱিসেসো.
ততিযকথিনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.