৪. অত্তকামপাৰিচৰিযসিক্খাপদৱণ্ণনা

২৯০. চতুত্থে চীৱৰন্তি নিৱাসনাদি যং কিঞ্চি চীৱৰং. পিণ্ডপাতন্তি যো কোচি আহাৰো. সো হি পিণ্ডোল্যেন ভিক্খুনো পত্তে পতনতো তত্থ তত্থ লদ্ধভিক্খানং পিণ্ডানং পাতো সন্নিপাতোতি ৱা পিণ্ডপাতোতি ৱুচ্চতি. সেনাসনন্তি সযনঞ্চ আসনঞ্চ. যত্থ হি ৱিহাৰাদিকে সেতি নিপজ্জতি আসতি নিসীদতি, তং সেনাসনং. পতি এতি এতস্মাতি পচ্চযোতি আহ ‘‘পতিকৰণট্ঠেন পচ্চযো’’তি. ৰোগস্স পতিঅযনট্ঠেন ৱা পচ্চযো, পচ্চনীকগমনট্ঠেনাতি অত্থো, ৱূপসমনত্থেনাতি ৱুত্তং হোতি. ধাতুক্খোভলক্খণস্স হি তংহেতুকদুক্খৱেদনালক্খণস্স ৱা ৰোগস্স পটিপক্খভাৱো পতিঅযনট্ঠো. যস্স কস্সচীতি সপ্পিআদীসু যস্স কস্সচি. সপ্পাযস্সাতি হিতস্স ৱিকাৰৱূপসমেনাতি অধিপ্পাযো. ভিসক্কস্স কম্মং তেন ৱিধাতব্বতো, তেনাহ ‘‘অনুঞ্ঞাতত্তা’’তি. নগৰপৰিক্খাৰেহীতি নগৰং পৰিৱাৰেত্ৱা ৰক্খণকেহি. আৱাটপৰিক্খেপো পৰিখা উদ্দাপো পাকাৰো এসিকা পলিঘো পাকাৰমত্থকমণ্ডলন্তি সত্ত নগৰপৰিক্খাৰাতি ৱদন্তি. সেতপৰিক্খাৰোতি সুৱিসুদ্ধসীলালঙ্কাৰো. অৰিযমগ্গো হি ইধ ‘‘ৰথো’’তি অধিপ্পেতো. তস্স চ সম্মাৱাচাদযো অলঙ্কাৰট্ঠেন ‘‘পৰিক্খাৰো’’তি ৱুত্তা. চক্কৱীৰিযোতি ৱীৰিযচক্কো. জীৱিতপৰিক্খাৰাতি জীৱিতস্স পৱত্তিকাৰণানি. সমুদানেতব্বাতি সম্মা উদ্ধং উদ্ধং আনেতব্বা পৰিযেসিতব্বা. পৰিৱাৰোপি হোতি অন্তৰাযানং পৰিতো ৱাৰণতো, তেনাহ – ‘‘জীৱিত…পে… ৰক্খণতো’’তি. তত্থ অন্তৰন্তি ৱিৱৰং, ওকাসোতি অত্থো. ৰক্খণতোতি ৱেৰিকানং অন্তৰং অদত্ৱা অত্তনো সামীনং পৰিৱাৰেত্ৱা ঠিতসেৱকা ৱিয ৰক্খণতো. অস্সাতি জীৱিতস্স. কাৰণভাৱতোতি চিৰপ্পৱত্তিযা কাৰণভাৱতো. ৰসাযনভূতঞ্হি ভেসজ্জং সুচিৰম্পি কালং জীৱিতং পৱত্তেতিযেৱ.

২৯১. উপচাৰেতি যত্থ ঠিতো ৱিঞ্ঞাপেতুং সক্কোতি, তাদিসে. কামো চেৱ হেতু চ পাৰিচৰিযা চ অত্থো. সেসং ব্যঞ্জনন্তিআদীসু পাড়িযং ‘‘অত্তকাম’’ন্তি পদং উদ্ধৰিত্ৱা অত্তনো কামং, অত্তনো হেতুং, অত্তনো অধিপ্পাযং, অত্তনো পাৰিচৰিযন্তি চত্তাৰো অত্থা পদভাজনে ৱুত্তা. তেসু পঠমে অত্থৱিকপ্পে কামো চ হেতু চ পাৰিচৰিযা চ অত্থো, সেসং অধিপ্পাযপদমেকং ব্যঞ্জনং পঠমৱিগ্গহে তদত্থস্স অসম্ভৱভাৱতো নিৰত্থকত্তা. দুতিযে পন অত্থৱিকপ্পে অধিপ্পাযো চ পাৰিচৰিযা চ অত্থো, কামো চ হেতু চাতি সেসং পদদ্ৱযং ব্যঞ্জনং তেসং তত্থ অত্থাভাৱতোতি এৱং চত্তাৰি পদানি দ্ৱিন্নং ৱিগ্গহানং ৱসেন যোজিতানীতি কেচি ৱদন্তি. গণ্ঠিপদে চ অযমেৱত্থো ৱুত্তো. চূড়মজ্ঝিমমহাগণ্ঠিপদেসু পন ‘‘পঠমস্মিং অত্থৱিকপ্পে কামো চ হেতু চ পাৰিচৰিযা চ অধিপ্পাযত্থো, সেসং মেথুনধম্মসঙ্খাতেন কামেনাতিআদি ৱিগ্গহৱাক্যং অক্খৰৱিৱৰণমত্ততো ব্যঞ্জনমত্তং. দুতিযে অত্থৱিকপ্পে অধিপ্পাযো চ পাৰিচৰিযা চ অধিপ্পাযত্থো, সেসং অত্তনা কামিতা ইচ্ছিতাতিআদি ৱিগ্গহৱাক্যং অক্খৰৱিৱৰণমত্ততো ব্যঞ্জনমত্ত’’ন্তি এৱমত্থো ৱুত্তো. ‘‘ব্যঞ্জনে আদৰং অকত্ৱা’’তি ৱচনতো অযমেৱত্থো ইধ যুত্ততৰোতি ৱিঞ্ঞাযতি. ব্যঞ্জনে আদৰং অকত্ৱাতি ইমিনা হি অট্ঠকথাযং ৱুত্তৱিগ্গহৱসেন ব্যঞ্জনে আদৰং অকত্ৱাতি অযমত্থো দীপিতো.

ইদানি যথাৱুত্তমেৱত্থং পদভাজনেন সংসন্দিত্ৱা দস্সেতুং ‘‘অত্তনো কামং অত্তনো হেতুং অত্তনো পাৰিচৰিযন্তি হি ৱুত্তে জানিস্সন্তি পণ্ডিতা’’তিআদি আৰদ্ধং. ইদং ৱুত্তং হোতি – ‘‘অত্তনো হেতু’’ন্তি ৱুত্তে অত্তনো অত্থাযাতি অযমত্থো ৱিঞ্ঞাযতি. ‘‘অত্তনো কামং অত্তনো পাৰিচৰিয’’ন্তি চ ৱুত্তে কামেন পাৰিচৰিযাতি অযমত্থো ৱিঞ্ঞাযতি. তস্মা অত্তনো কামং অত্তনো হেতুং অত্তনো পাৰিচৰিযন্তি ইমেহি তীহি পদেহি অত্তনো অত্থায কামেন পাৰিচৰিযা অত্তকামপাৰিচৰিযাতি অযমত্থৱিকপ্পো ৱুত্তোতি ৱিঞ্ঞূ জানিস্সন্তি. ‘‘অত্তনো অধিপ্পায’’ন্তি ৱুত্তে পন অধিপ্পাযসদ্দস্স কামিতসদ্দেন সমানত্থভাৱতো অত্তনো পাৰিচৰিযন্তি ইমস্স চ উভযৱিগ্গহসামঞ্ঞতো অত্তনো ইচ্ছিতকামিতট্ঠেন অত্তকামপাৰিচৰিযাতি অযমত্থৱিকপ্পো দ্ৱীহি পদেহি দস্সিতোতি ৱিঞ্ঞূ জানিস্সন্তীতি.

এতদগ্গন্তি এসা অগ্গা. দুট্ঠুল্লৱাচাসিক্খাপদে কিঞ্চাপি মেথুনযাচনং আগতং, তথাপি তং দুট্ঠুল্লৱাচস্সাদৰাগৱসেন ৱুত্তং, ইধ পন অত্তনো মেথুনস্সাদৰাগৱসেনাতি অযং ৱিসেসো. ৱিনীতৱত্থূসু ‘‘তেন হি ভগিনি অগ্গদানং দেহী’’তি ইদং অত্তনো অত্থায ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. মনুস্সিত্থী, ইত্থিসঞ্ঞিতা, অত্তকামপাৰিচৰিযায ৰাগো, তেন ৰাগেন ৱণ্ণভণনং, তঙ্খণৱিজাননন্তি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি.

অত্তকামপাৰিচৰিযসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.