৪. পদসোধম্মসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৫. চতুত্থে একতোতি অনুপসম্পন্নেন সদ্ধিং. পুৰিমব্যঞ্জনেন সদিসং পচ্ছাব্যঞ্জনন্তি ‘‘ৰূপং অনিচ্চ’’ন্তি এত্থ অনিচ্চ-সদ্দেন সদিসং ‘‘ৱেদনা অনিচ্চা’’তি এত্থ অনিচ্চ-সদ্দং ৱদতি. অক্খৰসমূহোতি অৱিভত্তিকো অক্খৰসমূহো. অক্খৰানুব্যঞ্জনসমূহো পদন্তি ৱিভত্তিঅন্তং পদমাহ. ৱিভত্তিঅন্তমেৱ পদং গহেত্ৱা ‘‘পঠমপদং পদমেৱ, দুতিযং অনুপদ’’ন্তি ৱুত্তং.
একং পদন্তি গাথাপদং সন্ধায ৱদতি. পদগণনাযাতি গাথাপদগণনায. অপাপুণিত্ৱাতি সদ্ধিং অকথেত্ৱা. ৰুন্তি ওপাতেতীতি এত্থ অনুনাসিকো আগমৱসেন ৱুত্তো, সংযোগপুব্বস্স ৰস্সত্তং কতন্তি ৱেদিতব্বং. তেনাহ ‘‘ৰূ-কাৰমত্তমেৱা’’তি. এত্থ চ ‘‘ৰূপং অনিচ্চন্তি ভণ সামণেৰা’’তি ৱুচ্চমানো সচে ৰূ-কাৰং অৱত্ৱা ৰু-ইতি ৰস্সং কত্ৱা ৱদতি, অঞ্ঞং ভণিতং নাম হোতি, তস্মা অনাপত্তি. এৱঞ্চ কত্ৱা ‘‘ৱেদনা অনিচ্চা’’তি এত্থাপি অনিচ্চ-সদ্দমত্তেনেৱ আপত্তি হোতীতি ৱেদিতব্বং. এস নযোতি একমেৱক্খৰং ৱত্ৱা ঠানং. ‘‘মনোপুব্বঙ্গমা ধম্মা’’তি ৱুচ্চমানো হি ম-কাৰমত্তমেৱ ৱত্ৱা তিট্ঠতি. ‘‘এৱং মে সুত’’ন্তিআদিসুত্তং ভণাপিযমানো এ-কাৰং ৱত্ৱা তিট্ঠতি চে, অন্ৱক্খৰেন পাচিত্তিযং, অপৰিপুণ্ণপদং ৱত্ৱা ঠিতে অনুব্যঞ্জনেন. পদেসু একং পঠমপদং ৱিৰজ্ঝতি, দুতিযেন অনুপদেন পাচিত্তিযং.
অনঙ্গণসুত্তং (ম. নি. ১.৫৭ আদযো) সম্মাদিট্ঠিসুত্তং (ম. নি. ১.৮৯ আদযো) মহাৱেদল্লঞ্চ (ম. নি. ১.৪৪৯ আদযো) ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং, অনুমানসুত্তং (ম. নি. ১.১৮১ আদযো) মহামোগ্গল্লানত্থেৰেন, চূড়ৱেদল্লসুত্তং (ম. নি. ১.৪৬০ আদযো) ধম্মদিন্নায থেৰিযা ভাসিতং. পচ্চেকবুদ্ধভাসিতম্পি বুদ্ধভাসিতেযেৱ সঙ্গহং গচ্ছতি. অট্ঠকথানিস্সিতোতি পুব্বে মগধভাসায ৱুত্তং ধম্মসঙ্গহাৰুড়্হং অট্ঠকথং সন্ধায ৱদতি. ইদানিপি ‘‘যথাপি দীপিকো নাম, নিলীযিত্ৱা গণ্হতে মিগে’’তি (মি. প. ৬.১.৫) এৱমাদিকং সঙ্গহাৰুড়্হং অট্ঠকথাৱচনং গহেতব্বন্তি ৱদন্তি. পাড়িনিস্সিতোতি ‘‘মক্কটী ৱজ্জিপুত্তা চা’’তিএৱমাদিনা (পাৰা. ৬৬) পাড়িযংযেৱ আগতো. ৱিৱট্টূপনিস্সিতন্তি নিব্বানুপনিস্সিতং. ৱিৱট্টনিস্সিতং পন সামঞ্ঞতো গহেতব্বন্তি আহ ‘‘কিঞ্চাপী’’তিআদি. থেৰস্সাতি নাগসেনত্থেৰস্স. মগ্গকথাদীনি পকৰণানি. ‘‘অক্খৰেন ৱাচেতি, অক্খৰক্খৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি ৱত্তব্বে ‘‘অক্খৰায ৱাচেতি, অক্খৰক্খৰায আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি পাড়িযং ৱুত্তং.
৪৮. অনুপসম্পন্নেন সদ্ধিং গণ্হন্তস্স অনাপত্তীতি অনুপসম্পন্নেন সহ নিসীদিত্ৱা উদ্দেসং গণ্হন্তস্স অনাপত্তি ৱুত্তা. দহৰভিক্খু নিসিন্নো…পে… ভণতো অনাপত্তীতি এত্থ দ্ৱীসুপি ঠিতেসু নিসিন্নেসু ৱা উপসম্পন্নস্স ভণামীতি ভণন্তস্স অনাপত্তিযেৱ. উপচাৰং মুঞ্চিত্ৱাতি পৰিসপৰিযন্ততো দ্ৱাদসহত্থং মুঞ্চিত্ৱা. ‘‘নিসিন্নে ৱাচেমী’’তি ভণন্তস্সপি উপচাৰং মুঞ্চিত্ৱা নিসিন্নত্তা অনাপত্তি. সচে পন দূৰে নিসিন্নম্পি ৱাচেমীতি ৱিসুং সল্লক্খেত্ৱা ভণতি, আপত্তিযেৱ. একো পাদো ন আগচ্ছতীতি পুব্বে পগুণোযেৱ পচ্ছা অসৰন্তস্স ন আগচ্ছতি, তং ‘‘এৱং ভণাহী’’তি একতো ভণন্তস্স অনাপত্তি. ওপাতেতীতি সদ্ধিং কথেতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ. অনুপসম্পন্নতা, ৱুত্তলক্খণধম্মং পদসো ৱাচনতা, একতো ভণনঞ্চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.
পদসোধম্মসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.