একুত্তৰনযকথাৱণ্ণনা

৪২৪. ইতো পৰন্তি ইতো সমুট্ঠানৱিনিচ্ছযকথায পৰং. পৰন্তি উত্তমং. একুত্তৰং নযন্তি একেকঅঙ্গাতিৰেকতায একুত্তৰসঙ্খাতং এককদুকাদিনযং.

৪২৫-৭. কে আপত্তিকৰা ধম্মা…পে… কা চাদেসনগামিনীতি একেকপঞ্হৱসেন উত্তানত্থোযেৱ.

৪২৮. সমুট্ঠানানীতি আদিকো ৱিস্সজ্জনসঙ্খাতো উত্তৰৱাদো. তত্থ সমুট্ঠানানি…পে… দীপিতাতি যস্মা এতেসং ৱসেন পুগ্গলো আপত্তিং কৰোতি আপজ্জতি, তস্মা ‘‘আপত্তিকৰা’’তি ৱুত্তা.

৪২৯. তত্থাতি তাসু আপত্তীসু. লহুকাতি লহুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো লহুকা. গৰুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো সঙ্ঘাদিসেসাপত্তি, কেনচি আকাৰেন অনাপত্তিভাৱং উপনেতুং অসক্কুণেয্যতো পাৰাজিকাপত্তি চ গৰুকাপত্তি নাম, তা পন লহুকাসু ৱুত্তাসু তব্বিপৰিযাযতো ঞাতুং সক্কাতি ৱিস্সজ্জনে ৱিসুং ন ৱুত্তা.

৪৩১. দুট্ঠুং কুচ্ছিতভাৱং পৰমজেগুচ্ছং নিন্দনীযভাৱং উলতি গচ্ছতীতি দুট্ঠুল্লং, পাৰাজিকসঙ্ঘাদিসেসং. তেনাহ ‘‘দুৱিধাপত্তি আদিতো’’তি.

৪৩২. পঞ্চানন্তৰিযসংযুত্তাতি মাতুঘাতকপিতুঘাতকঅৰহন্তঘাতকেহি আপন্না মনুস্সৱিগ্গহপাৰাজিকাপত্তি চ লোহিতুপ্পাদকসঙ্ঘভেদকানং অভব্বতাহেতুকা কাযৱচীদ্ৱাৰপ্পৱত্তা অকুসলচেতনাসঙ্খাতা পাৰাজিকা চ অনন্তৰমেৱ অপাযুপ্পত্তিহেতুতায ইমে পঞ্চ অনন্তৰসংযুত্তা নাম. তা পন মিচ্ছত্তনিযতেসু অন্তোগধত্তা ‘‘নিযতা’’তি ৱুত্তা.

পৰিৱাৰে (পৰি. ৩২১) পন অঞ্ঞেপি অন্তৰাযিকাদী বহূ এককা দস্সিতা, তে পন গন্থভীৰুকজনানুগ্গহেন আচৰিযেন ইধ ন দস্সিতা. অত্থিকেহি পৰিৱাৰেযেৱ (পৰি. ৩২১) গহেতব্বা. এত্থ চ সত্তপি আপত্তিযো সঞ্চিচ্চ ৱীতিক্কন্তা সগ্গন্তৰাযঞ্চেৱ মোক্খন্তৰাযঞ্চ কৰোন্তীতি অন্তৰাযিকা. অজানন্তেন ৱীতিক্কন্তা পন পণ্ণত্তিৱজ্জাপত্তি নেৱ সগ্গন্তৰাযং, ন মোক্খন্তৰাযং কৰোতীতি অনন্তৰাযিকা. অন্তৰাযিকং আপন্নস্সপি দেসনাগামিনিং দেসেত্ৱা ৱুট্ঠানগামিনিতো ৱুট্ঠায সুদ্ধিপত্তস্স, সামণেৰভূমিযং ঠিতস্স চ অৱাৰিতো সগ্গমগ্গমোক্খমগ্গোতি.

একককথাৱণ্ণনা.

৪৩৫. অদ্ধৱিহীনো নাম ঊনৱীসতিৱস্সো. অঙ্গৱিহীনো নাম হত্থচ্ছিন্নাদিভেদো. ৱত্থুৱিপন্নো নাম পণ্ডকো, তিৰচ্ছানগতো, উভতোব্যঞ্জনকো চ. অৱসেসা থেয্যসংৱাসকাদযো অট্ঠ অভব্বট্ঠানপ্পত্তা দুক্কটকাৰিনো নাম, ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে দুক্কটেন অত্তনো কম্মেন অভব্বট্ঠানপ্পত্তাতি অত্থো. অপৰিপুণ্ণোতি অপৰিপুণ্ণপত্তচীৱৰো. নো যাচতীতি উপসম্পন্নং ন যাচতি. পটিসিদ্ধাতি ‘‘দ্ৱে পুগ্গলা ন উপসম্পাদেতব্বা’’তিআদিনা (পৰি. ৩২২) ৱাৰিতা.

৪৩৬. হৱেতি একংসত্থে নিপাতো. লদ্ধসমাপত্তিস্স ভিক্খুনো দীপিতা আপত্তি অত্থি হৱে অত্থেৱ. নো লদ্ধসমাপত্তিস্সাতি অলদ্ধসমাপত্তিস্স দীপিতা আপত্তি অত্থেৱাতি যোজনা.

৪৩৭. ভূতস্সাতি অত্তনি সন্তস্স উত্তৰিমনুস্সধম্মস্স. অভূতাৰোচনাপত্তীতি চতুত্থপাৰাজিকাপত্তি. অসমাপত্তিলাভিনো নিদ্দিসেতি যোজনা.

৪৩৮. ‘‘অত্থি সদ্ধম্মসংযুত্তা’’তিআদীসু অত্থি-সদ্দো পচ্চত্তেকৱচনন্তেহি পচ্চেকং যোজেতব্বো.

৪৩৯. পদসোধম্মমূলাদীতি আদি-সদ্দেন ‘‘উত্তৰিছপ্পঞ্চৱাচাধম্মদেসনা’’তি আপত্তীনং গহণং.

৪৪০. ভোগেতি পৰিভোগে. ‘‘সপৰিক্খাৰসংযুতা’’তি ইদঞ্চ নিদস্সনমত্তং. ‘‘পত্তচীৱৰানং নিস্সজ্জনে, কিলিট্ঠচীৱৰানং অধোৱনে, মলগ্গহিতপত্তস্স অপচনে’’তি এৱমাদিকা অযুত্তপৰিভোগা আপত্তিযোপি সকপৰিক্খাৰসংযুত্তাযেৱ.

৪৪১. মঞ্চপীঠাদিন্তি আদি-সদ্দেন ভিসিআদীনং গহণং. অজ্ঝোকাসত্থৰেপি চাতি অজ্ঝোকাসে অত্থৰে অত্থৰাপনে সতি. অনাপুচ্ছাৱ গমনেতি অনাপুচ্ছিত্ৱা ৱা গমনে. ৱা-সদ্দেন অনুদ্ধৰিত্ৱা ৱা অনুদ্ধৰাপেত্ৱা ৱা গমনং সঙ্গণ্হাতি. পৰসন্তকসংযুতাতি পৰপৰিক্খাৰপটিবদ্ধা.

৪৪৩. ‘‘সিখৰণীসী’’তি যং ৱচনং সচ্চং, তং ভণতো গৰুকং দুট্ঠুল্লৱাচাসঙ্ঘাদিসেসো সিযাতি যোজনা.

৪৪৫. গৰুকাপত্তীতি উত্তৰিমনুস্সধম্মপাৰাজিকাপত্তি. ভূতস্সাৰোচনেতি ভূতস্স উত্তৰিমনুস্সধম্মস্স অনুপসম্পন্নস্স আৰোচনে. সচ্চং ৱদতোতি সচ্চং ৱচনং ৱদন্তস্স. লহুকাতি পাচিত্তিযাপত্তি.

৪৪৭. ৱিকোপেতুন্তি ৱগ্গকৰণেন ৱিকোপেতুং. হত্থপাসং জহন্তি অন্তোসীমায এৱ হত্থপাসং জহন্তো, হত্থপাসং জহিত্ৱা একমন্তং নিসীদন্তোতি অত্থো. ফুসেতি ভূমিগতো ফুসেয্য.

৪৪৮. ৱেহাসকুটিযা উপৰি আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা অভিনিসীদন্তো ৱেহাসগতো আপজ্জতীতি যোজনা. সচে তং ভূমিযং পঞ্ঞপেত্ৱা নিসজ্জেয্য, ন আপজ্জেয্য. তেন ৱুত্তং ‘‘ন ভূমিতো’’তি.

৪৪৯. পৱিসন্তোতি আৰামং পৱিসন্তো. নিক্খমন্তি ততো এৱ নিক্খমন্তো. তন্তি আৰামং.

৪৫০. ৱত্তমপূৰেত্ৱানাতি সীসতো ছত্তাপনযনং, পাদতো উপাহনামুঞ্চনৱত্তং অকত্ৱা. নিক্খমন্তি বহি নিক্খমন্তো ছত্তুপাহনং ধাৰেন্তোপি ন আপজ্জতি.

৪৫১. ‘‘নিক্খমন্তো’’তি ইদং ‘‘নিক্খম’’ন্তি এতস্স অত্থপদং. পৱিসং ন চাতি যং আৰামং সন্ধায গতো, তং পৱিসন্তো ন আপজ্জেয্য.

৪৫৩. যা কাচি ভিক্খুনী অতিগম্ভীৰং উদকসুদ্ধিকং আদিযন্তী আপত্তিং আপজ্জতীতি যোজনা.

৪৫৭. ৱত্তং পনত্তনোতি যং অত্তনো নেত্থাৰৱত্তং ৱুত্তং, সো তং অসমাদিযন্তোৱ আপজ্জতি নামাতি যোজনা.

৪৬০. ইতৰস্স আচৰিযস্স, তথা সদ্ধিৱিহাৰিকস্স চ.

৪৬২. দদমানোতি পাৰিৱত্তকং ৱিনা দদমানো.

৪৬৩. মুদূতি মুদুপিট্ঠিকো. ‘‘লম্বীআদিনো’’তি পদচ্ছেদো. আদি-সদ্দেন ‘‘হত্থেন উপক্কমিত্ৱা অসুচিং মোচেন্তস্স, ঊৰুনা অঙ্গজাতং পেল্লন্তস্স, অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদন্তিযা ভিক্খুনিযা আপত্তী’’তি এৱমাদীনং সঙ্গহো. অত্তাতি এত্থ নিস্সিতাতি উত্তৰপদলোপো, ৱিভত্তিলোপো চ নিৰুত্তিলক্খণেন দট্ঠব্বো. সেসাতি মেথুনধম্মকাযসংসগ্গপহাৰদানাদীসু ৱুত্তাপত্তি. পৰনিস্সিতাতি পৰং নিস্সায আপজ্জিতব্বাতি অত্থো.

৪৬৫. ‘‘ন, ভিক্খৱে, ওৱাদো ন গহেতব্বো’’তি ৱচনতো ওৱাদং ন গণ্হন্তো ন পটিগ্গণ্হন্তো ৱজ্জতং আপজ্জতি নাম.

৪৭০. অৰুণুগ্গেতি অৰুণুগ্গমনে. নঅৰুণুগ্গমেতি অৰুণুগ্গমনতো অঞ্ঞস্মিং কালে.

৪৭১. একৰত্তাতিক্কমে ছাৰত্তাতিক্কমে সত্তাহাতিক্কমে দসাহাতিক্কমেতি যোজনা. আদি-সদ্দেন মাসাদীনং সঙ্গহো. ৱুত্তমাপত্তিন্তি সব্বত্থ নিস্সগ্গিযে পাচিত্তিযাপত্তিং. ‘‘আপজ্জতি অৰুণুগ্গমে’’তি পদচ্ছেদো.

৪৭৩. পৰসন্তকং ৰুক্খলতাদিং থেয্যায ছিন্দন্তস্স পাৰাজিকং, ছিন্দন্তস্স পাচিত্তিমত্তং হোতীতি আহ ‘‘ভূতগামং ছিন্দন্তো পাৰাজিকঞ্চ পাচিত্তিঞ্চ ফুসে’’তি.

৪৭৫. ছাদেন্তো পনাতি এত্থ ‘‘কা আপত্তী’’তি সেসো. তত্ৰ আহ ‘‘আপত্তিং ছাদেন্তো নৰো আপজ্জতী’’তি.

অচ্ছিন্নোতি অচ্ছিন্নচীৱৰো. নচ্ছাদেন্তোতি তিণেন ৱা পণ্ণেন ৱা সাখাভঙ্গাদিনা যেন কেনচি অত্তনো হিৰিকোপিনং অপ্পটিচ্ছাদেন্তো. যথাহ – ‘‘তিণেন ৱা পণ্ণেন ৱা পটিচ্ছাদেত্ৱা আগন্তব্বং, ন ত্ৱেৱ নগ্গেন আগন্তব্বং. যো আগচ্ছেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (পাৰা. ৫১৭).

৪৭৬. কুসচীৰাদিন্তি আদি-সদ্দেন ৱাকচীৰফলকচীৰাদীনং তিত্থিযধজানং গহণং. ধাৰেন্তো কোচি আপজ্জতীতি সেসো. তত্ৰাহ – ‘‘কুসচীৰাদীনি ধাৰেন্তো ধাৰেন্তো আপজ্জতী’’তি (পৰি. অট্ঠ. ৩২২).

৪৭৭. যং নিস্সট্ঠপত্তং ‘‘অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৱভেদনায ধাৰেতব্বো’’তি দিন্নং, তং সক্কচ্চং অধাৰেন্তো চ দোসৱা হোতি আপজ্জতি আপত্তিং. সচিত্তকাচিত্তকদুকস্স সঞ্ঞাৱিমোক্খদুকং যথাক্কমং পৰিযাযোতি আহ ‘‘সচিত্তকদুক’’ন্তিআদি.

দুককথাৱণ্ণনা.

৪৭৮. যা আপত্তি নাথে তিট্ঠন্তে হোতি, নো পৰিনিব্বুতে, সা আপত্তি অত্থি. যা আপত্তি নাথে পৰিনিব্বুতে হোতি, ন তু তিট্ঠন্তে, সাপি অত্থি. যা আপত্তি নাথে তিট্ঠন্তেপি হোতি পৰিনিব্বুতেপি, সা আপত্তি অত্থীতি যোজনা.

৪৭৯. সা কতমাতি আহ ‘‘ৰুহিৰুপ্পাদনাপত্তী’’তিআদি. তত্থ থেৰমাৱুসৱাদেন, ৱদতো পৰিনিব্বুতেতি ‘‘যথা খো পনানন্দ, এতৰহি ভিক্খূ অঞ্ঞমঞ্ঞং আৱুসোৱাদেন সমুদাচৰন্তি, ন খো মমচ্চযেন এৱং সমুদাচৰিতব্বং…পে… নৱকতৰেন ভিক্খুনা থেৰতৰো ভিক্খু ‘ভন্তে’তি ৱা ‘আযস্মা’তি ৱা সমুদাচৰিতব্বো’’তি (দী. নি. ২.২১৬) ৱচনতো থেৰং আৱুসোৱাদেন সমুদাচৰণপচ্চযা আপত্তিং পৰিনিব্বুতে ভগৱতি আপজ্জতি, নো তিট্ঠন্তেতি অত্থো.

৪৮১. কথং কালেযেৱ আপত্তি সিযা, ন ৱিকালে. কথং ৱিকালেযেৱ আপত্তি সিযা, কালে ন সিযা. কথং কালে চেৱ ৱিকালে চাতি উভযত্থ সিযাতি পঞ্হে.

৪৮২. যথাক্কমং ৱিস্সজ্জেন্তো আহ ‘‘ভুঞ্জতো’’তিআদি.

৪৮৩. অৱসেসং পন সব্বং আপত্তিং কালৱিকালেসু সব্বদা আপজ্জতি, তত্থ চ সংসযো নত্থীতি যোজনা.

৪৮৪. ‘‘অত্থাপত্তি ৰত্তিং আপজ্জতি, নো দিৱা, অত্থাপত্তি দিৱা আপজ্জতি, নো ৰত্তিং, অত্থাপত্তি ৰত্তিঞ্চেৱ আপজ্জতি দিৱা চা’’তি (পৰি. ৩২৩) ৱুত্তং তিকং দস্সেতুমাহ ‘‘ৰত্তিমেৱা’’তিআদি.

৪৮৬. অত্থাপত্তি দসৱস্সো আপজ্জতি, নো ঊনদসৱস্সো, সা কথং সিযা. অত্থাপত্তি ঊনদসৱস্সো আপজ্জতি, নো দসৱস্সো, সা কথং হোতি. অত্থাপত্তি দসৱস্সোপি আপজ্জতি ঊনদসৱস্সোপীতি উভযত্থপি আপত্তি কথং হোতীতি যোজনা.

৪৮৭. তত্থ ৱিস্সজ্জনমাহ ‘‘উপট্ঠাপেতী’’তিআদি. ‘‘বালো’’তি এতস্স হি অত্থপদং ‘‘অব্যত্তো’’তি.

৪৮৮. ঊনদসৱস্সো এৱং ‘‘অহং পণ্ডিতো’’তি পৰিসং গণ্হতি, তথা আপত্তিং আপজ্জতীতি যোজনা. ‘‘দসৱস্সো ঊনো’’তি পদচ্ছেদো. দসৱস্সো, ঊনদসৱস্সো চাতি উভোপেতে পৰিসুপট্ঠাপনাপত্তিতো অঞ্ঞং আপত্তিং আপজ্জতীতি যোজনা. এত্থ চ ‘‘আপজ্জন্তে’’তি ৱত্তব্বে গাথাবন্ধৱসেন ন-কাৰলোপো.

৪৮৯. কথং কাড়ে আপত্তিং আপজ্জতি, ন জুণ্হে, কথং জুণ্হে আপত্তিং আপজ্জতি, ন কাড়স্মিং, কথং কাড়ে চ জুণ্হে চাতি উভযত্থপি আপজ্জতীতি যোজনা.

৪৯০. ৱিস্সজ্জনমাহ ‘‘ৱস্স’’ন্তিআদি. ‘‘আপজ্জতে অপ্পৱাৰেন্তো’’তি পদচ্ছেদো. জুণ্হেতি পুৰিমপক্খে. কাড়কেতি অপৰপক্খে.

৪৯১. অৱিপত্তিনাতি চতুব্বিধৱিপত্তিৰহিতত্তা অৱিপত্তিনা ভগৱতা পঞ্ঞত্তং. অৱসেসন্তি ৱস্সং অনুপগমনাপত্তিযা চ পৱাৰণাপত্তিযা চ অৱসেসং সব্বং আপত্তিং.

৪৯২. ৱস্সূপগমনং কাড়ে কপ্পতি, জুণ্হে নো কপ্পতি, পৱাৰণা জুণ্হে কপ্পতি, কাড়ে নো কপ্পতি, সেসং অনুঞ্ঞাতং সব্বং সঙ্ঘকিচ্চং কাড়ে চ জুণ্হে চাতি উভযত্থপি কপ্পতীতি যোজনা.

৪৯৩. অত্থাপত্তি হেমন্তে হোতি, ইতৰউতুদ্ৱযে গিম্হানৱস্সানসঙ্খাতে ন হোতি, অত্থাপত্তি গিম্হেযেৱ হোতি, ন সেসেসু ৱস্সানহেমন্তসঙ্খাতেসু, অত্থাপত্তি ৱস্সে হোতি, নো ইতৰদ্ৱযে হেমন্তগিম্হসঙ্খাতেতি যোজনা.

৪৯৪-৬. সা তিৱিধাপি আপত্তি কতমাতি আহ ‘‘দিনে পাটিপদক্খাতে’’তিআদি. তত্থ দিনে…পে… পুণ্ণমাসিযাতি অপৰকত্তিকপুণ্ণমাসিযা কাড়পক্খপাটিপদদিৱসে পচ্চুদ্ধৰিত্ৱা ৱিকপ্পেত্ৱা ঠপিতং পন তং ৱস্সসাটিকচীৱৰং সচে হেমন্তে নিৱাসেতি, হেমন্তে আপজ্জতীতি যোজনা.

পচ্ছিমেতি এত্থ সামিৱচনপ্পসঙ্গে ভুম্মং. পচ্ছিমস্স কত্তিকস্স যস্মিং পুণ্ণমে দিৱসে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰং পচ্চুদ্ধৰিতব্বং, তস্মিং দিৱসে তং অপচ্চুদ্ধৰিত্ৱাৱ পাটিপদে অৰুণং উট্ঠাপেন্তো অপচ্চুদ্ধৰণপচ্চযা আপত্তি হেমন্তেযেৱ আপজ্জতি, ইতৰে গিম্হানৱস্সানউতুদ্ৱযে ন আপজ্জতীতি কুৰুন্দট্ঠকথাযং (পৰি. অট্ঠ. ৩২৩) নিদ্দিট্ঠন্তি যোজনা. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱস্সিকসাটিকং ৱস্সানং চতুমাসং অধিট্ঠাতুং, ততো পৰং ৱিকপ্পেতু’’ন্তি (মহাৱ. ৩৫৮) ৱুত্তপাড়িযা কুৰুন্দট্ঠকথাৱচনস্স অৱিৰুজ্ঝনতো ‘‘তম্পি সুৱুত্ত’’ন্তি (পৰি. অট্ঠ. ৩২৩) সমন্তপাসাদিকায ৱুত্তত্তা ‘‘হেমন্তে আপজ্জতী’’তি ৱচনস্স উভযম্পি অত্থো হোতীতি গহেতব্বং.

৪৯৭. গিম্হানমাসানং সম্বন্ধিনি গিম্হিকে উতুম্হি. মাসতো অতিৰেকো অতিৰেকমাসোতি কত্ৱা অতিৰেকমাসো কালো সেসোতি ৱত্তব্বে কালে. পৰিযেসন্তোতি অঞ্ঞাতিকঅপ্পৱাৰিতট্ঠানতো সতুপ্পাদকৰণেন ৱস্সিকসাটিকং পৰিযেসন্তো চ অতিৰেকমাসো সেসোতি কত্ৱা নিৱাসেন্তো চ গিম্হে আপত্তিং আপজ্জতি. ‘‘ন তু এৱ ইতৰউতুদ্ৱযে’’তি পদচ্ছেদো. গিম্হে পৰিযেসন্তো পুৰিমমাসত্তযে আপজ্জতীতি কত্ৱা নিৱাসেন্তো অড্ঢমাসাধিকে গিম্হমাসত্তযে আপজ্জতি. নিস্সন্দেহে ‘‘গিম্হানং পচ্ছিমমাসতো পুৰিমেসু সত্তসু মাসেসূ’’তি ৱুত্তং, তদযুত্তং ‘‘গিম্হানেযেৱ আপজ্জতী’’তি গিম্হাপত্তিযা দস্সিতত্তা, ‘‘ইতৰউতুদ্ৱযে’’তি পটিসিদ্ধত্তা চ. এত্থ চ গাথায পৰিযেসনাপত্তিযাযেৱ দস্সনং নিদস্সনমত্তন্তি কত্ৱা নিৱাসনাপত্তিযা চ গিম্হেযেৱ সম্ভৱোতি সাপি দস্সিতা.

৪৯৮. ইধ পন ইমস্মিং সাসনে যো ভিক্খু ৱস্সিকসাটিকচীৱৰে ৱিজ্জমানে নগ্গো কাযং ওৱস্সাপেতি, সো হৱে একংসেন ৱস্সে ৱস্সানউতুম্হি আপজ্জতীতি যোজনা.

৪৯৯. ‘‘অত্থাপত্তি সঙ্ঘো আপজ্জতি, ন গণো ন পুগ্গলো, অত্থাপত্তি গণো আপজ্জতি, ন সঙ্ঘো ন পুগ্গলো, অত্থাপত্তি পুগ্গলো আপজ্জতি, ন সঙ্ঘো ন গণো’’তি (পৰি. ৩২৩) ৱুত্তত্তিকং দস্সেতুমাহ ‘‘আপজ্জতি হি সঙ্ঘোৱা’’তিআদি.

৫০০. কথমাপজ্জতীতি আহ ‘‘অধিট্ঠান’’ন্তিআদি. অধিট্ঠানন্তি অধিট্ঠানুপোসথং কৰোন্তো পাৰিসুদ্ধিউপোসথং ৱাতি সম্বন্ধো. ইধ অত্তনো যথাপত্তমুপোসথং অকত্ৱা অপত্তউপোসথকৰণং আপজ্জিতব্বাপত্তিদস্সনস্স অধিপ্পেতত্তা, অত্তকৰণদোসস্স ৱিসুং ৱিসুং ৱক্খমানত্তা চ ন গণো ন চ পুগ্গলোতি এত্থ অধিট্ঠানং কৰোন্তো পুগ্গলো চ পাৰিসুদ্ধিং কৰোন্তো গণো চ নাপজ্জতীতি যথালাভযোজনা কাতব্বা. যথাক্কমং যোজনং কৰোমীতি ৱিপৰিযাযৱিকপ্পো ন কাতব্বো. এৱমুপৰিপি ৱিপৰিযাযৱিপক্খং কত্ৱা যথালাভযোজনাৱ কাতব্বা.

৫০১. ‘‘উপোসথ’’ন্তি ইদং ‘‘সুত্তুদ্দেসমধিট্ঠান’’ন্তি পদেহি পচ্চেকং যোজেতব্বং.

৫০২. সুত্তুদ্দেসং কৰোন্তো ৱাতি এত্থ ৱা-সদ্দেন পাৰিসুদ্ধিং গণ্হাতি. সুত্তুদ্দেসং, পাৰিসুদ্ধিং ৱা উপোসথং কৰোন্তো পুগ্গলো আপত্তিং আপজ্জতি, সুত্তুদ্দেসং কৰোন্তো সঙ্ঘো চ নাপজ্জতি, পাৰিসুদ্ধিং কৰোন্তো গণো চ ন আপজ্জতীতি যোজনা.

৫০৩. কথং পন গিলানোৱ আপত্তিং আপজ্জতি, ন অগিলানো, কথং অগিলানোৱ আপত্তিং আপজ্জতি, নো গিলানো, কথং গিলানো চ অগিলানো চ উভোপি আপজ্জন্তীতি যোজনা.

৫০৪. যো পন অকল্লকো গিলানো অঞ্ঞেন পন ভেসজ্জেন অত্থে সতি তদঞ্ঞং ততো অঞ্ঞং ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, সো আপজ্জতি পাচিত্তিযাপত্তিন্তি যোজনা.

৫০৫. ভেসজ্জেন অত্থে অৱিজ্জমানেপি সচে ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেতি, অগিলানোৱ ৱিঞ্ঞত্তিপচ্চযা আপত্তিং আপজ্জতি. সেসং পন আপত্তিং গিলানঅগিলানা উভোপি আপজ্জন্তি.

৫০৬. অত্থাপত্তি অন্তোৱ আপজ্জতি, ন বহিদ্ধা, তথা অত্থাপত্তি বহি এৱ আপজ্জতি, ন অন্তো, অত্থাপত্তি অন্তো, বহিদ্ধাতি উভযত্থপি আপজ্জতীতি যোজনা.

৫০৭. কেৱলং অন্তোযেৱ আপজ্জতীতি যোজনা.

৫০৮. মঞ্চাদিন্তি সঙ্ঘিকমঞ্চাদিং.

৫০৯. ‘‘অন্তোসীমায এৱ আপত্তি’’ন্তি পদচ্ছেদো. কথং অন্তোসীমায এৱ আপত্তিং আপজ্জতি, নেৱ বহিসীমায আপত্তিং আপজ্জতি, কথং বহিসীমায এৱ আপত্তিং আপজ্জতি, নো অন্তোসীমায আপত্তিং আপজ্জতি, কথং অন্তোসীমায চ বহিসীমায চাতি উভযত্থপি আপজ্জতীতি যোজনা.

৫১০. সছত্তুপাহনো ভিক্খূতি ছত্তুপাহনসহিতো আগন্তুকো ভিক্খু. পৱিসন্তো তপোধনোতি আগন্তুকৱত্তং অদস্সেত্ৱা সঙ্ঘাৰামং পৱিসন্তো.

৫১১. ‘‘উপচাৰস্স অতিক্কমে’’তি পদচ্ছেদো.

৫১২. সেসং সব্বং আপত্তিং অন্তোসীমায চ বহিসীমায চ আপজ্জতীতি যোজনা. এত্থ চ কিঞ্চাপি ৱস্সচ্ছেদাপত্তিং বহিসীমাগতো আপজ্জতি, ভিক্খুনীআৰামপৱেসনাপত্তিং অন্তোসীমায আপজ্জতি, তদুভযং পন আগন্তুকগমিকৱত্তভেদাপত্তীহি একপৰিচ্ছেদন্তি উপলক্খণতো এতেনেৱ ৱিঞ্ঞাযতীতি ৱিসুং ন ৱুত্তন্তি গহেতব্বং. এৱং সব্বত্থ ঈদিসেসু ঠানেসু ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.

তিককথাৱণ্ণনা.

৫১৫. ৱচীদ্ৱাৰিকমাপত্তিন্তি মুসাৱাদপেসুঞ্ঞহৰণাদিৱসেন ৱচীদ্ৱাৰে আপজ্জিতব্বাপত্তিং. পৰৱাচায সুজ্ঝতীতি সঙ্ঘমজ্ঝে একৱাচিকায তিণৱত্থাৰককম্মৱাচায সুজ্ঝতি.

৫১৬. ৱজ্জমেৱ ৱজ্জতা, তং, পাচিত্তিযন্তি অত্থো.

৫১৮-৯. তং দেসেত্ৱা ৱিসুজ্ঝন্তোতি তং দেসেত্ৱা ৱিসুদ্ধো হোন্তো. যাৱততিযকং পনাতি যাৱততিযেন সমনুভাসনকম্মেন আপন্নং সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিং পন. পৰিৱাসাদীতি আদি-সদ্দেন মানত্তমূলাযপটিকস্সনঅব্ভানানি গহিতানি.

৫২২. কাযদ্ৱাৰিকমাপত্তিন্তি কাযদ্ৱাৰেন আপজ্জিতব্বং পহাৰদানাদিআপত্তিং.

৫২৩. কাযেনেৱ ৱিসুজ্ঝতীতি তিণৱত্থাৰকং গন্ত্ৱা কাযসামগ্গিং দেন্তো ৱিসুজ্ঝতি.

৫২৬. যো সুত্তো আপত্তিং আপজ্জতি, সো কথং পটিবুদ্ধো ৱিসুজ্ঝতি. যো পটিবুদ্ধোৱ আপন্নো, সো কথং সুত্তো সুজ্ঝতীতি যোজনা.

৫২৮. সগাৰসেয্যকাদিন্তি মাতুগামেন সহসেয্যাদিআপত্তিং.

৫২৯. জগ্গন্তোতি জাগৰন্তো নিদ্দং ৱিনোদেন্তো.

৫৩১. পটিবুদ্ধোতি অনিদ্দাযন্তো.

৫৩২. অচিত্তোতি ‘‘সিক্খাপদং ৱীতিক্কমিস্সামী’’তি চিত্তা ভাৱেন অচিত্তো.

৫৩৫. সচিত্তকাপত্তিন্তি ৱিকালভোজনাদিআপত্তিং. তিণৱত্থাৰে সযন্তো নিদ্দাযন্তো তিণৱত্থাৰককম্মে কৰিযমানে ‘‘ইমিনাহং কম্মেন আপত্তিতো ৱুট্ঠামী’’তি চিত্তৰহিতো ৱুট্ঠহন্তো অচিত্তকো ৱিসুজ্ঝতি.

৫৩৬. পচ্ছিমং তু পদদ্ৱযন্তি –

‘‘আপজ্জিত্ৱা অচিত্তোৱ, অচিত্তোৱ ৱিসুজ্ঝতি;

আপজ্জিত্ৱা সচিত্তোৱ, সচিত্তোৱ ৱিসুজ্ঝতী’’তি. –

পদদ্ৱযং. অমিস্সেত্ৱাতি অচিত্তসচিত্তপদেহি এৱমেৱ মিস্সং অকত্ৱা. এত্থাতি পুৰিমপদদ্ৱযে. ৱুত্তানুসাৰেনাতি ৱুত্তনযানুসাৰেন.

৫৩৯. কম্মতোতি সমনুভাসনকম্মতো.

৫৪০. আপজ্জিত্ৱা অকম্মতোতি সমনুভাসনকম্মং ৱিনাৱ আপজ্জিত্ৱা.

৫৪১. সমনুভাসনে আপজ্জিতব্বং সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিং সমনুভাসনমাহ কাৰণূপচাৰেন.

৫৪২. অৱসেসন্তি মুসাৱাদপাচিত্তিযাদিকং.

৫৪৩. ৱিসুজ্ঝতি অসম্মুখাতি সঙ্ঘস্স অসম্মুখা ৱিসুজ্ঝতি. ইদঞ্চ সম্মুখাৱিনযেন চেৱ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চ সমেন্তং আপত্তাধিকৰণং সন্ধায ৱুত্তং. তত্থ পুগ্গলসম্মুখতায সব্ভাৱেপি সঙ্ঘস্স অসম্মুখতায আপজ্জতি ৱা ৱিসুজ্ঝতি ৱাতি ‘‘অসম্মুখা’’তি ৱুত্তং.

৫৫১. ‘‘অচিত্তকচতুক্কং অজানন্তচতুক্ক’’ন্তি কুসলত্তিকফস্সপঞ্চকাদিৱোহাৰো ৱিয আদিপদৱসেন ৱুত্তো.

৫৫২-৩. অত্থাপত্তি আগন্তুকো আপজ্জতি, ন চেতৰো আৱাসিকো আপজ্জতি, অত্থাপত্তি আৱাসিকোৱ আপজ্জতি, ন চেতৰো আগন্তুকো আপজ্জতি, অত্থাপত্তি আগন্তুকো চ আৱাসিকো চ তে উভোপি আপজ্জন্তি, উভো সেসং ন আপজ্জন্তি অত্থীতি যোজনা.

৫৫৫. ইতৰোতি আৱাসিকো. আৱাসৱত্তন্তি আৱাসিকেন আগন্তুকস্স কাতব্বৱত্তং. আৱাসীতি আৱাসিকো.

৫৫৬. ন চেৱাগন্তুকোতি তং আৱাসিকৱত্তং অকৰোন্তো আগন্তুকো ন চেৱ আপজ্জতি. সেসং কাযৱচীদ্ৱাৰিকং আপত্তিং. উভোপি আগন্তুকআৱাসিকা. ভিক্খুভিক্খুনীনং অসাধাৰণং আপত্তিং ন আপজ্জন্তি.

৫৫৭. ৱত্থুনানত্ততাতি ৱীতিক্কমনানত্ততা. আপত্তিনানত্ততাতি পাৰাজিকাদীনং সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং অঞ্ঞমঞ্ঞনানত্ততা.

৫৬৩. ‘‘পাৰাজিকানং…পে… নানভাৱো’’তি ইদং নিদস্সনমত্তং সঙ্ঘাদিসেসানং অনিযতাদীহি ৱত্থুনানতায চেৱ আপত্তিনানতায চ লব্ভমানত্তা.

৫৬৫. অযমেৱ ৱিনিচ্ছযোতি ন কেৱলং পাৰাজিকাপত্তীসুযেৱ সাধাৰণাপত্তিযো একতো চ ৱিসুঞ্চ আপজ্জন্তানং যথাৱুত্তৱিনিচ্ছযো, অথ খো অৱসেসসাধাৰণাপত্তিযোপি ৱুত্তনযেন আপজ্জতি, অযমেৱ ৱিনিচ্ছযো যোজেতব্বো.

৫৭৭. আদিযন্তো গণ্হন্তো. পযোজেন্তোতি গণ্হাপেন্তো.

৫৭৯. ঊনকং পাদং…পে… লহুং ফুসেতি থুল্লচ্চযং, দুক্কটঞ্চ সন্ধাযাহ.

৫৮০. এতেনেৱ উপাযেন, সেসকম্পি পদত্তযন্তি যো অযং পঠমৱিনিচ্ছযে ৱুত্তনযো, এতেনেৱ নযেন ঊনপাদং আদিযন্তো লহুকাপত্তিং আপজ্জতি, পাদং ৱা অতিৰেকপাদং ৱা গহণত্থং আণাপেন্তো গৰুং পাৰাজিকাপত্তিং আপজ্জতি, পাদং ৱা অতিৰেকপাদং ৱা গণ্হন্তো চ গহণত্থায আণাপেন্তো চ গৰুকে পাৰাজিকাপত্তিযংযেৱ তিট্ঠতি, ঊনপাদং গণ্হন্তো চ গহণত্থায আণাপেন্তো চ লহুকে থুল্লচ্চযে, দুক্কটে ৱা তিট্ঠতীতি এৱং সেসকম্পি ইমং পদত্তযং. অত্থসম্ভৱতোযেৱাতি যথাৱুত্তস্স অত্থস্স সম্ভৱৱসেনেৱ.

৫৮১-২. কথং কালেযেৱ আপত্তি সিযা, নো ৱিকালে, ৱিকালেযেৱ আপত্তি সিযা, ন চ কালে, অত্থাপত্তি কালে চ পকাসিতা ৱিকালে চ, অত্থাপত্তি নেৱ কালে চ পকাসিতা নেৱ ৱিকালে চাতি যোজনা.

৫৮৬-৭. কালে পটিগ্গহিতং কিং কালে কপ্পতি ৱিকালে তু নো কপ্পতি, ৱিকালে গহিতং কিং ৱিকালে কপ্পতি, নো কালে কপ্পতি, কালে চ ৱিকালে চ পটিগ্গহিতং কিং নাম কালে চ ৱিকালে চ কপ্পতি, কালে চ ৱিকালে চ পটিগ্গহিতং কিং নাম কালে চ ৱিকালে চ ন কপ্পতি, ৱদ ভদ্ৰমুখাতি যোজনা.

৫৮৯. ৱিকালেযেৱ কপ্পতি, অপৰজ্জু কালেপি ন কপ্পতীতি যোজনা.

৫৯২. কুলদূসনকম্মাদিন্তি আদি-সদ্দেন অভূতাৰোচনৰূপিযসংৱোহাৰৱিঞ্ঞত্তিকুহনাদীনং সঙ্গহো.

৫৯৩-৪. কতমা আপত্তি পচ্চন্তিমেসু দেসেসু আপজ্জতি, ন মজ্ঝিমে, কতমা আপত্তি মজ্ঝিমে পন দেসস্মিং আপজ্জতি, ন চ পচ্চন্তিমেসু, কতমা আপত্তি পচ্চন্তিমেসু চেৱ দেসেসু আপজ্জতি মজ্ঝিমে চ, কতমা আপত্তি পচ্চন্তিমেসু চেৱ দেসেসু ন আপজ্জতি ন মজ্ঝিমে চাতি যোজনা.

৫৯৬. ‘‘সো গুণঙ্গুণুপাহন’’ন্তি পদচ্ছেদো. সো ভিক্খূতি অত্থো.

৫৯৯. এৱং ‘‘আপজ্জতি, নাপজ্জতী’’তি পদৱসেন পচ্চন্তিমচতুক্কং দস্সেত্ৱা ‘‘নেৱ কপ্পতি, ন কপ্পতী’’তি পদৱসেন দস্সেতুমাহ ‘‘পচ্চন্তিমেসূ’’তিআদি.

৬০১. ৱুত্তন্তি ‘‘গণেন পঞ্চৱগ্গেনা’’তিআদিগাথায হেট্ঠা ৱুত্তং.

৬০৩. এৱং ৱত্তুন্তি ‘‘ন কপ্পতী’’তি ৱত্তুং. পঞ্চলোণাদিকন্তি ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, লোণানী’’তিআদি.

৬০৮. অনুঞ্ঞাতট্ঠানস্স অন্তো নো আপজ্জতি, তং অতিক্কমন্তো বহিযেৱ চ আপজ্জতীতি যোজনা.

৬১২. সেক্খপঞ্ঞত্তীতি সেখিযপঞ্ঞত্তি.

৬১৩. অগণাতি অদুতিযা. এত্থ হি একাপি গণো নাম.

৬১৪. উভযত্থপি অসাধাৰণমাপত্তিন্তি ভিক্খুনীনং নিযতাপঞ্ঞত্তি ৱেদিতব্বা.

৬১৬. গিলানো চ নাপজ্জতি, অগিলানো চ নাপজ্জতীতি এৱং উভোপি নাপজ্জন্তীতি যোজনা. তিকাদীসু দস্সিতানং পদানং চতুক্কাদিদস্সনৱসেন পুনপ্পুনং গহণং.

৬১৮. ‘‘আপজ্জতি অগিলানোৱা’’তি পদচ্ছেদো.

চতুক্ককথাৱণ্ণনা.

৬২০. ‘‘গৰুথুল্লচ্চয’’ন্তি ৱত্তব্বে ‘‘গৰু’’ন্তি নিগ্গহীতাগমো.

৬২১. পঞ্চ কথিনানিসংসা হেট্ঠা ৱুত্তাযেৱ.

৬২৬. অগ্গিসত্থনখক্কন্তন্তি অগ্গিসত্থনখেহি অক্কন্তং ফুট্ঠং, পহটন্তি অত্থো. অবীজন্তি নোবীজং. উব্বট্টবীজকন্তি নিব্বট্টবীজকং.

৬২৮. পৱাৰণাপীতি পটিক্খেপপৱাৰণাপি. ওদনাদীহীতি আদি-সদ্দেন সত্তুকুম্মাসমচ্ছমংসানং গহণং. কাযাদিগহণেনাতি কাযেন ৱা কাযপটিবদ্ধেন ৱা গহণেন. ‘‘দাতুকামাভিহাৰো চ, হত্থপাসেৰণক্খম’’ন্তি ইমেহি চতূহি অঙ্গেহি সদ্ধিং তেসং দ্ৱিন্নমেকং গহেত্ৱা পটিগ্গহণা পঞ্চেৱ হোন্তি.

৬২৯-৩০. ৱিনযঞ্ঞুকস্মিন্তি ৱিনযধৰে পুগ্গলে. সকঞ্চ সীলন্তি অত্তনো পাতিমোক্খসংৱৰসীলঞ্চ. সুৰক্খিতং হোতীতি আপত্তানাপত্তিকপ্পিযাকপ্পিযানং ৱিজানন্ততায অসেৱিতব্বং পহায সেৱিতব্বংযেৱ সেৱনৱসেন সুট্ঠু ৰক্খিতং হোতি. কুক্কুচ্চমঞ্ঞস্স নিৰাকৰোতীতি অঞ্ঞস্স সব্ৰহ্মচাৰিনো কপ্পিযাকপ্পিযৱিসযে উপ্পন্নং কুক্কুচ্চং নিৱাৰেতি. ৱিসাৰদো ভাসতি সঙ্ঘমজ্ঝেতি কপ্পিযাকপ্পিযানং ৱিনিচ্ছযকথায উপ্পন্নায নিৰাসঙ্কো নিব্ভযো ৱোহৰতি. ৱেৰিভিক্খূতি অত্তপচ্চত্থিকে পুগ্গলে. ধম্মস্স চেৱ ঠিতিযা পৱত্তোতি ‘‘ৱিনযো নাম সাসনস্স আযু, ৱিনযে ঠিতে সাসনং ঠিতং হোতী’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ১.পঠমমহাসঙ্গীতিকথা; দী. নি. অট্ঠ. ১.পঠমমহাসঙ্গীতিকথা; খু. পা. অট্ঠ. ৫.মঙ্গলসুত্তৱণ্ণনা; থেৰগা. অট্ঠ. ১.২৫১) ৱচনতো সদ্ধম্মট্ঠিতিযা পটিপন্নো হোতি. তস্মা কাৰণা. তত্থ ৱিনযঞ্ঞুভাৱে. ধীৰো পঞ্ঞৱা ভিক্খু.

পঞ্চককথাৱণ্ণনা.

৬৩১-২. ছড়ভিঞ্ঞেনাতি ছ অভিঞ্ঞা এতস্সাতি ছড়ভিঞ্ঞো, তেন. অতিক্কন্তপমাণং মঞ্চপীঠং, অতিক্কন্তপমাণং নিসীদনঞ্চ তথা অতিক্কন্তপমাণং কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিৱস্সসাটিকচীৱৰঞ্চ সুগতস্স চীৱৰে পমাণিকচীৱৰন্তি ছ.

৬৩৩-৪. অঞ্ঞাণঞ্চ কুক্কুচ্চঞ্চ অঞ্ঞাণকুক্কুচ্চা, তেহি, অঞ্ঞাণতায চেৱ কুক্কুচ্চপকততায চাতি ৱুত্তং হোতি. ৱিপৰীতায সঞ্ঞায কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞায, অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞায.

তত্থ কথং অলজ্জিতায আপজ্জতি? অকপ্পিযভাৱং জানন্তোযেৱ মদ্দিত্ৱা ৱীতিক্কমং কৰোতি (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৱণ্ণনা). ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতি;

আপত্তিং পৰিগূহতি;

অগতিগমনঞ্চ গচ্ছতি;

এদিসো ৱুচ্চতি অলজ্জী পুগ্গলো’’তি. (পৰি. ৩৫৯);

কথং অঞ্ঞাণতায আপজ্জতি? অঞ্ঞাণপুগ্গলো মন্দো মোমূহো কত্তব্বাকত্তব্বং অজানন্তো অকত্তব্বং কৰোতি, কত্তব্বং ৱিৰাধেতি. এৱং অঞ্ঞাণতায আপজ্জতি.

কথং কুক্কুচ্চপকততায আপজ্জতি? কপ্পিযাকপ্পিযং নিস্সায কুক্কুচ্চে উপ্পন্নে ৱিনযধৰং পুচ্ছিত্ৱা কপ্পিযং চে, কত্তব্বং সিযা, অকপ্পিযং চে, ন কত্তব্বং, অযং পন ‘‘ৱট্টতী’’তি মদ্দিত্ৱা ৱীতিক্কমতিযেৱ. এৱং কুক্কুচ্চপকততায আপজ্জতি.

কথং কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞায আপজ্জতি? সূকৰমংসং ‘‘অচ্ছমংস’’ন্তি খাদতি, কালে ৱিকালসঞ্ঞায ভুঞ্জতি. এৱং কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞায আপজ্জতি.

কথং অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞায আপজ্জতি? অচ্ছমংসং ‘‘সূকৰমংস’’ন্তি খাদতি, ৱিকালে কালসঞ্ঞায ভুঞ্জতি. এৱং অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞায আপজ্জতি.

কথং সতিসম্মোসায আপজ্জতি? সহসেয্যচীৱৰৱিপ্পৱাসাদীনি সতিসম্মোসায আপজ্জতি.

৬৩৫-৮. ‘‘ভিক্খুনা উপট্ঠপেতব্বো’’তি পদচ্ছেদো. ধম্মচক্খুনাতি পাতিমোক্খসংৱৰসীলসঙ্খাতো পটিপত্তিধম্মোৱ চক্খু এতস্সাতি ধম্মচক্খু, তেন ছহি অঙ্গেহি যুত্তেন ধম্মচক্খুনা পন ভিক্খুনা উপসম্পাদনা কাতব্বা, নিস্সযো চেৱ দাতব্বো, সামণেৰো উপট্ঠাপেতব্বোতি যোজনা. আপত্তিং জানাতি, অনাপত্তিং জানাতি, গৰুং আপত্তিং জানাতি, লহুং আপত্তিং জানাতীতি যোজনা. অস্স ভিক্খুনো উভযানি পাতিমোক্খানি ৱিত্থাৰা স্ৱাগতানি ভৱন্তি, অত্থতো সুৱিভত্তানি ভৱন্তি, সুত্তসো অনুব্যঞ্জনসো সুৱিনিচ্ছিতানি ভৱন্তি, দসৱস্সো ৱা হোতি, অতিৰেকদসৱস্সো ৱাতি যোজনা.

ছক্ককথাৱণ্ণনা.

৬৩৯. সত্ত সামীচিযো ৱুত্তাতি ‘‘সো চ ভিক্খু অনব্ভিতো, তে চ ভিক্খূ গাৰয্হা, অযং তত্থ সামীচি, যুঞ্জন্তাযস্মন্তো সকং, মা ৱো সকং ৱিনস্সাতি অযং তত্থ সামীচি, অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৱ ভেদনায ধাৰেতব্বোতি, অযং তত্থ সামীচি, ততো নীহৰিত্ৱা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱিভজিতব্বং, অযং তত্থ সামীচি, অঞ্ঞাতব্বং পৰিপুচ্ছিতব্বং পৰিপঞ্হিতব্বং, অযং তত্থ সামীচি, যস্স ভৱিস্সতি, সো হৰিস্সতীতি, অযং তত্থ সামীচী’’তি ছ সামীচিযো ভিক্খুপাতিমোক্খেৱুত্তা, ‘‘সা চ ভিক্খুনী অনব্ভিতা, তা চ ভিক্খুনিযো গাৰয্হা, অযং তত্থ সামীচী’’তি ভিক্খুনিপাতিমোক্খে ৱুত্তায সদ্ধিং সত্ত সামীচিযো ৱুত্তা. সত্তেৱ সমথাপি চাতি সম্মুখাৱিনযাদিসমথাপি সত্তেৱ ৱুত্তা. পঞ্ঞত্তাপত্তিযো সত্তাতি পাৰাজিকাদযো পঞ্ঞত্তাপত্তিযো সত্ত ৱুত্তা. সত্তবোজ্ঝঙ্গদস্সিনাতি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গাদযো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে যাথাৱতো পস্সন্তেন ভগৱতা.

সত্তককথাৱণ্ণনা.

৬৪০-১. ইধ কুলদূসকো ভিক্খু আজীৱস্সেৱ কাৰণা পুপ্ফেন, ফলেন, চুণ্ণেন, মত্তিকায, দন্তকট্ঠেহি, ৱেড়ুযা, ৱেজ্জিকায, জঙ্ঘপেসনিকেনাতি ইমেহি অট্ঠহি আকাৰেহি কুলানি দূসেতীতি যোজনা. ‘‘পুপ্ফেনা’’তিআদিনা পুপ্ফাদিনা দানমেৱ উপলক্খণতো দস্সেতি. পুপ্ফেনাতি পুপ্ফদানেনাতি অত্থো গহেতব্বো. পুপ্ফদানাদযো কুলদূসনে ৱুত্তা.

৬৪২-৫. ‘‘অট্ঠধানতিৰিত্তাপি, অতিৰিত্তাপি অট্ঠধা’’তিদ্ৱীসু অট্ঠকেসু অট্ঠ অনতিৰিত্তে তাৱ দস্সেতুমাহ ‘‘অকপ্পিযকতঞ্চেৱা’’তিআদি. গিলানানতিৰিত্তকন্তি নিদ্দিট্ঠা ইমে অট্ঠেৱ অনতিৰিত্তকা ঞেয্যাতি যোজনা. অকপ্পিযকতাদযো পৱাৰণসিক্খাপদকথাৱণ্ণনায ৱুত্তা.

৬৪৬. ঞাতঞত্তিসূতি ঞাতদুক্কটং, ঞত্তিদুক্কটঞ্চ. পটিসাৱনেতি পটিস্সৱে. অট্ঠদুক্কটানং ৱিনিচ্ছযো দুতিযপাৰাজিককথাৱণ্ণনায ৱুত্তো.

৬৪৮-৯. এহিভিক্খূপসম্পদাতি যসকুলপুত্তাদীনং ‘‘এহি ভিক্খূ’’তি ৱচনেন ভগৱতা দিন্নউপসম্পদা. সৰণগমনেন চাতি পঠমবোধিযং তীহি সৰণগমনেহি অনুঞ্ঞাতউপসম্পদা. পঞ্হাব্যাকৰণোৱাদাতি সোপাকস্স পঞ্হাব্যাকৰণোপসম্পদা, মহাকস্সপত্থেৰস্স দিন্নওৱাদপটিগ্গহণোপসম্পদা চ. গৰুধম্মপটিগ্গহোতি মহাপজাপতিযা গোতমিযা অনুঞ্ঞাতগৰুধম্মপটিগ্গহণোপসম্পদা.

ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেনাতি ইদানি ভিক্খুউপসম্পদা. অট্ঠৱাচিকাতি ভিক্খুনীনং সন্তিকে ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন, ভিক্খূনং সন্তিকে ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেনাতি অট্ঠহি কম্মৱাচাহি ভিক্খুনীনং উপসম্পদা অট্ঠৱাচিকা নাম. দূতেন ভিক্খুনীনন্তি অড্ঢকাসিযা গণিকায অনুঞ্ঞাতা ভিক্খুনীনং দূতেন উপসম্পদা.

৬৫০. সুদ্ধদিট্ঠিনাতি সুট্ঠু সৱাসনকিলেসানং পহানেন পৰিসুদ্ধা সমন্তচক্খুসঙ্খাতা দিট্ঠি এতস্সাতি সুদ্ধদিট্ঠি, তেন সমন্তচক্খুনা সম্মাসম্বুদ্ধেন.

৬৫১. পাপিচ্ছা নাম অসন্তগুণসম্ভাৱনিচ্ছা.

৬৫২-৩. ন চ মজ্জপো সিযাতি মজ্জপো ন সিযা মজ্জং পিৱন্তো ন ভৱেয্য, মজ্জং ন পিৱেয্যাতি অত্থো. অব্ৰহ্মচৰিযাতি (অ. নি. অট্ঠ. ২.৩.৭১) অসেট্ঠচৰিযতো মেথুনা ৱিৰমেয্য. ৰত্তিং ন ভুঞ্জেয্য ৱিকালভোজনন্তি উপোসথং উপৱুত্থো ৰত্তিভোজনঞ্চ দিৱাৱিকালভোজনঞ্চ ন ভুঞ্জেয্য. ন চ গন্ধমাচৰেতি গন্ধঞ্চ ন ৱিলিম্পেয্য. মঞ্চে ছমাযং ৱ সযেথ সন্থতেতি কপ্পিযমঞ্চে ৱা সুধাদিপৰিকম্মকতায ভূমিযা ৱা তিণপণ্ণপলালাদীনি সন্থৰিত্ৱা কতে সন্থতে ৱা সযেথাতি অত্থো. এতঞ্হি অট্ঠঙ্গিকমাহুপোসথন্তি এতং পাণাতিপাতাদীনি অসমাচৰন্তেন উপৱুত্থং উপোসথং অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতত্তা ‘‘অট্ঠঙ্গিক’’ন্তি ৱদন্তি. দুক্খন্তগুনাতি ৱট্টদুক্খস্স অন্তং অমতমহানিব্বানং গতেন পত্তেন বুদ্ধেন পকাসিতন্তি যোজনা.

৬৫৪. ভিক্খুনোৱাদকভিক্খুনো অট্ঠঙ্গানি ভিক্খুনোৱাদকথাৱণ্ণনায দস্সিতানেৱ.

অট্ঠককথাৱণ্ণনা.

৬৫৫. ভোজনানি পণীতানি নৱ ৱুত্তানীতি পণীতানি হি ভোজনসিক্খাপদে ৱুত্তানি. দসসু অকপ্পিযমংসেসু মনুস্সমংসৱজ্জিতানি নৱ মংসানি খাদন্তস্স দুক্কটং নিদ্দিট্ঠন্তি যোজনা.

৬৫৬. পাতিমোক্খ…পে… পৰিদীপিতাতি ভিক্খূনং পঞ্চুদ্দেসা, ভিক্খুনীনং অনিযতুদ্দেসেহি ৱিনা চত্তাৰোতি উদ্দেসা নৱ দীপিতা. উপোসথা নৱেৱাতি দিৱসৱসেন তযো, কাৰকৱসেন তযো, কৰণৱসেন তযোতি নৱ উপোসথা. এত্থাতি ইমস্মিং সাসনে. সঙ্ঘো নৱহি ভিজ্জতীতি নৱহি পুগ্গলেহি সঙ্ঘো ভিজ্জতীতি যোজনা. যথাহ –