কম্মট্ঠানৱিভাৱনাৱিধানকথাৱণ্ণনা

৩১২৫. ‘‘আদিম্হি সীলং দস্সেয্য.

মজ্ঝে মগ্গং ৱিভাৱযে;

পৰিযোসানে চ নিব্বানং;

এসা কথিকসণ্ঠিতী’’তি. (দী. নি. অট্ঠ. ১.১৯০; ম. নি. অট্ঠ. ১.২৯১; অ. নি. অট্ঠ. ২.৩.৬৪) –

ৱুত্তং ধম্মকথিকলক্খণং সমনুস্সৰন্তোযমাচৰিযো পাতিমোক্খসংৱৰসীলপৰিদীপকং ৱিনিচ্ছযং নাতিসঙ্খেপৱিত্থাৰমুখেন দস্সেত্ৱা তংমূলকানং ইতৰেসঞ্চ তিণ্ণং সীলানং তংদস্সনেনেৱ দস্সিতভাৱঞ্চ সীলৱিসুদ্ধিমূলিকা চিত্তৱিসুদ্ধিআদিযো পঞ্চৱিসুদ্ধিযো চ তংমূলিকঞ্চ অৰিযমগ্গসঙ্খাতং ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিং তদধিগমনীযং নিব্বানঞ্চ দস্সেত্ৱা যথাৰদ্ধং ৱিনযকথং পৰিযোসাপেতুকামো আহ ‘‘পামোক্খে’’তিআদি. তত্থ পামোক্খেতি সমাধিআদীনং অনৱজ্জধম্মানং পতিট্ঠাভাৱেন উত্তমে. মোক্খপ্পৱেসনেতি অমতমহানিব্বাননগৰস্স পৱেসননিমিত্তে. মুখে অসহাযদ্ৱাৰভূতে. যথাহ –

‘‘সগ্গাৰোহণসোপানং, অঞ্ঞং সীলসমং কুতো;

দ্ৱাৰং ৱা পন নিব্বান-নগৰস্স পৱেসনে’’তি. (ৱিসুদ্ধি. ১.৯; বু. বং. অট্ঠ. ৩.দীপঙ্কৰবুদ্ধৱংসৱণ্ণনা);

সব্বদুক্খক্খযেতি জাতিদুক্খাদিসব্বদুক্খানং খযস্স অৰিযমগ্গস্স অধিগমূপাযত্তা ফলূপচাৰেন সব্বদুক্খক্খযসঙ্খাতে. ‘‘পামোক্খে’’তি চ ‘‘মোক্খপ্পৱেসনে মুখে’’তি চ ‘‘সব্বদুক্খক্খযে’’তি চ ‘‘পাতিমোক্খস্মি’’ন্তি এতস্স ৱিসেসনং. ৱুত্তেতি পাৰাজিকতো পট্ঠায নানপ্পকাৰতো নিদ্দিট্ঠে সতি. ইতৰত্তযং ৱুত্তমেৱাতি সম্বন্ধো. ইন্দ্ৰিযসংৱৰসীলআজীৱপাৰিসুদ্ধিসীলপচ্চযসন্নিস্সিতসীলসঙ্খাতং ইতৰং সীলত্তযং ৱুত্তমেৱ হোতি ‘‘ৰাজা আগতো’’তি ৱুত্তে পৰিসায আগমনং ৱিয, তস্মা তং ন ৱক্খামাতি অধিপ্পাযো.

৩১২৬. ইদং চতুব্বিধং সীলন্তি পাতিমোক্খসংৱৰসীলাদিং চতুপাৰিসুদ্ধিসীলং. ঞত্ৱাতি লক্খণাদিতো, ৱোদানতো, হানভাগিযট্ঠিতিভাগিযৱিসেসভাগিযনিব্বেধভাগিযাদিপ্পকাৰতো চ জানিত্ৱা. তত্থাতি চতুব্বিধসীলে. পতিট্ঠিতোতি অচ্ছিদ্দাদিঅঙ্গসমন্নাগতভাৱমাপাদনেন পতিট্ঠিতো. সমাধিন্তি উপচাৰপ্পনাভেদলোকিযসমাধিং. ভাৱেত্ৱাতি সমচত্তালীসায কম্মট্ঠানেসু পুনপ্পুনং অনুযোগৱসেন ৱড্ঢেত্ৱা. পঞ্ঞাযাতি তিলক্খণাকাৰাদিপৰিচ্ছেদিকায লোকুত্তৰায পঞ্ঞায হেতুভূতায, কৰণভূতায চ. পৰিমুচ্চতীতি সব্বকিলেসবন্ধনং ছেত্ৱা সংসাৰচাৰকা সমন্ততো মুচ্চতি, অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযতীতি অধিপ্পাযো.

৩১২৭. এৱং সমাসতো ৱুত্তমেৱত্থং নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘দসানুস্সতিযো’’তিআদি. দস অনুস্সতিযো চ দস কসিণা চ দস অসুভা চ চতস্সো অপ্পমঞ্ঞাযো চ তথা চত্তাৰো আৰুপ্পা চ ৱুত্তা. অপৰং কম্মট্ঠানদ্ৱযঞ্চ ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো.

তত্থ দসানুস্সতিযো নাম ‘‘বুদ্ধানুস্সতি, ধম্মানুস্সতি, সঙ্ঘানুস্সতি, সীলানুস্সতি, চাগানুস্সতি, দেৱতানুস্সতি, কাযগতাসতি, মৰণানুস্সতি, আনাপানসতি, উপসমানুস্সতী’’তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪৭) এৱং ৱুত্তা দস অনুস্সতিযো.

দস কসিণা নাম ‘‘পথৱীকসিণং, আপোকসিণং, তেজোকসিণং, ৱাযোকসিণং, নীলকসিণং, পীতকসিণং, লোহিতকসিণং, ওদাতকসিণং, আলোককসিণং, পৰিচ্ছিন্নাকাসকসিণ’’ন্তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪৭) ৱুত্তা ইমে দস কসিণা.

দস অসুভা নাম ‘‘উদ্ধুমাতকং, ৱিনীলকং, ৱিপুব্বকং, ৱিচ্ছিদ্দকং, ৱিক্খাযিতকং, ৱিক্খিত্তকং, হতৱিক্খিত্তকং, লোহিতকং, পুড়ুৱকং, অট্ঠিক’’ন্তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪৭) ৱুত্তা ইমে দস অসুভা.

চতস্সো অপ্পমঞ্ঞাযো নাম ‘‘মেত্তা, কৰুণা, মুদিতা, উপেক্খা’’তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪৭) ৱুত্তা ইমে অপ্পমঞ্ঞাযো.

চত্তাৰো আৰুপ্পা নাম ‘‘আকাসানঞ্চাযতনং, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতন’’ন্তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪৭) ৱুত্তা ইমে আৰুপ্পা. অপৰং কম্মট্ঠানদ্ৱযং নাম ‘‘আহাৰেপটিক্কূলসঞ্ঞা, চতুধাতুৱৱত্থান’’ন্তি ৱুত্তং ট্ঠানউভযং.

৩১২৮. ইচ্চেৱং চত্তালীসৱিধং মনোভুনো কম্মট্ঠানং সব্বম্পি কম্মট্ঠানং সমুদ্দিট্ঠং সিযাতি যোজনা. কম্মস্স যোগসঙ্খাতস্স ঠানং আৰম্মণভাৱেন পৱত্তিট্ঠানন্তি কম্মট্ঠানং. তিট্ঠতি এত্থ ফলং তদাযত্তৱুত্তিতাযাতি ঠানং, কাৰণং, কম্মস্স ৱিপস্সনায ঠানং কাৰণং কম্মট্ঠানং, কস্সাতি আহ ‘‘মনোভুনো’’তি. মনো অভিভৱতীতি মনোভূ, তস্স মনোভুনো, কুসলচিত্তপ্পৱত্তিনিৱাৰণেন তথালদ্ধনামস্স কামদেৱস্সাতি অত্থো. ইমিনা কম্মট্ঠানগণনাপৰিচ্ছেদো দস্সিতো.

৩১২৯-৩০. ইমেসং কম্মট্ঠানানং ভাৱনামযং ভিন্দিত্ৱা দস্সেতুং মাতিকং তাৱ দস্সেন্তো আহ ‘‘উপচাৰপ্পনাতো’’তিআদি. তত্থ উপচাৰপ্পনাতোতি ‘‘এত্তকানি কম্মট্ঠানানি উপচাৰাৱহানি, এত্তকানি অপ্পনাৱহানী’’তি এৱং উপচাৰপ্পনাৱসেন চ. ঝানভেদাতি ‘‘এত্তকানি পঠমজ্ঝানিকানি, এত্তকানি তিকচতুক্কজ্ঝানিকানি, এত্তকানি পঞ্চকজ্ঝানিকানী’’তিআদিনা ঝানভেদা চ. অতিক্কমাতি অঙ্গানং, আৰম্মণানঞ্চ অতিক্কমতো. ৱড্ঢনাৱড্ঢনা চাপীতি অঙ্গুলদ্ৱঙ্গুলাদিৱসেন ৱড্ঢেতব্বা, অৱড্ঢেতব্বা চ. আৰম্মণভূমিতোতি নিমিত্তাৰম্মণাদিআৰম্মণতো চেৱ লব্ভমানালব্ভমানভূমিতো চ.

গহণাতি দিট্ঠাদিৱসেন গহেতব্বতো. পচ্চযাতি তংতংঠানানং পচ্চযভাৱতো চ. ভিয্যোতি পুন-সদ্দত্থনীহাৰত্থো. চৰিযানুকূলতোতি ৰাগচৰিযাদীনং অনুকূলভাৱতোতি অযং ৱিসেসো অযং ভেদো. এতেসু চত্তালীসায কম্মট্ঠানেসু.

৩১৩১. এৱং মাতিকং নিদ্দিসিত্ৱা যথাক্কমং নিদ্দিসন্তো পঠমং তাৱ উপচাৰাৱহাদযো দস্সেতুমাহ ‘‘অট্ঠানুস্সতিযো’’তিআদি. তত্থাতি তিস্সং মাতিকাযং, তেসু ৱা চত্তালীসায কম্মট্ঠানেসু. অট্ঠানুস্সতিযোতি কাযগতাসতিআনাপানসতিদ্ৱযৱজ্জিতা বুদ্ধানুস্সতিআদিকা অট্ঠ অনুস্সতিযো চ. সঞ্ঞা আহাৰেপটিক্কূলসঞ্ঞা চ. ৱৱত্থানঞ্চ চতুধাতুৱৱত্থানঞ্চাতি ইমে দস. উপচাৰাৱহাতি বুদ্ধগুণাদীনং পৰমত্থভাৱতো, অনেকৱিধত্তা, একস্সাপি গম্ভীৰভাৱতো চ এতেসু দসসু কম্মট্ঠানেসু অপ্পনাৱসেন সমাধিস্স পতিট্ঠাতুমসক্কুণেয্যত্তা অপ্পনাভাৱনাপ্পত্তো সমাধি উপচাৰভাৱেযেৱ পতিট্ঠাতি, তস্মা এতে উপচাৰাৱহা.

ননু চেত্থ দুতিযচতুত্থাৰুপ্পসমাধি, লোকুত্তৰো চ সমাধি পৰমত্থধম্মে অপ্পনং পাপুণাতি, তস্মা ‘‘পৰমত্থভাৱতো’’তি হেতু অপ্পনমপাপুণনে কাৰণভাৱেন ন ৱুচ্চতীতি? ন, তস্স ভাৱনাৱিসেসেন পৰমত্থধম্মে পৱত্তিসম্ভৱতো, ইমস্স চ ৰূপাৱচৰচতুত্থভাৱনাৱিসেসসম্ভৱতো চ. তথা হি দুতিযচতুত্থাৰুপ্পসমাধি অপ্পনাপত্তস্স অৰূপাৱচৰসমাধিস্স চতুত্থজ্ঝানস্স আৰম্মণসমতিক্কমমত্তভাৱনাৱসেন সভাৱাৰম্মণেপি অপ্পনং পাপুণাতি. ৱিসুদ্ধিভাৱনানুক্কমবলেন লোকুত্তৰো সমাধি অপ্পনং পাপুণাতীতি.

৩১৩২. তত্থাতি তেসু ঝানাৱহেসু তিংসকম্মট্ঠানেসু. অসুভাতি উদ্ধুমাতকাদযো দস অসুভা. কাযগতাসতীতি কাযগতাসতি চাতি ইমে একাদস. পঠমজ্ঝানিকাতি ইমেসং পটিক্কূলাৰম্মণত্তা, পটিক্কূলাৰম্মণে চ চিত্তস্স চণ্ডসোতায নদিযা অৰিত্তবলেন নাৱাট্ঠানং ৱিয ৱিতক্কবলেনেৱ পৱত্তিসম্ভৱতো অৱিতক্কানং দুতিযজ্ঝানাদীনং অসম্ভৱোতি সৱিতক্কস্স পঠমজ্ঝানস্সেৱ সম্ভৱতো পঠমজ্ঝানিকা. আনাপানঞ্চ কসিণা চাতি ইমে একাদস চতুক্কজ্ঝানিকা ৰূপাৱচৰচতুক্কজ্ঝানিকা চ চতুক্কনযেন, পঞ্চকজ্ঝানিকা চ.

৩১৩৩. তিস্সোৱ অপ্পমঞ্ঞাতি মেত্তা, কৰুণা, মুদিতাতি অপ্পমঞ্ঞা তিস্সোৱ. সামঞ্ঞনিদ্দেসে এতাসমেৱ গহণং কথং ৱিঞ্ঞাযতীতি? ‘‘অথ পচ্ছিমা’’তিআদিনা চতুত্থায অপ্পমঞ্ঞায চতুত্থজ্ঝানিকভাৱস্স ৱক্খমানত্তা পাৰিসেসতো তং ৱিঞ্ঞাযতি. তিকজ্ঝানানীতি তিকজ্ঝানিকা. ‘‘তিকজ্ঝানা’’তি ৱত্তব্বে লিঙ্গৱিপল্লাসেন এৱং ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. মেত্তাদীনং দোমনস্সসহগতব্যাপাদৱিহিংসানভিৰতীনং পহাযকত্তা দোমনস্সপটিপক্খেন সোমনস্সেনেৱ সহগততা ৱুত্তাতি চতুক্কনযেন তিকজ্ঝানিকতা ৱুত্তা, পঞ্চকনযেন চতুক্কজ্ঝানিকতা চ.

‘‘অথা’’তি ইদং ‘‘পচ্ছিমা’’তি পদস্স ‘‘তিস্সো’’তি ইমিনা পুৰিমপদেন সম্বন্ধনিৱত্তনত্থং. পচ্ছিমা অপ্পমঞ্ঞা, চত্তাৰো আৰুপ্পা চ চতুত্থজ্ঝানিকা মতা চতুক্কনযেন, পঞ্চমজ্ঝানিকা চ. ‘‘সব্বে সত্তা সুখিতা হোন্তু, দুক্খা মুচ্চন্তু, লদ্ধসুখসম্পত্তিতো মা ৱিগচ্ছন্তূ’’তি মেত্তাদিতিৱিধৱসপ্পৱত্তং ব্যাপাৰত্তযং পহায কম্মস্সকতাদস্সনেন সত্তেসু মজ্ঝত্তাকাৰপ্পত্তভাৱনানিব্বত্তায তত্ৰমজ্ঝত্তোপেক্খায বলৱতৰত্তা অপ্পনাপ্পত্তস্স উপেক্খাব্ৰহ্মৱিহাৰস্স সুখসহগততাসম্ভৱতো উপেক্খাসহগততা ৱুত্তা.

৩১৩৪. অঙ্গাৰম্মণতো অতিক্কমো দ্ৱিধা ৱুত্তোতি যোজনা. চতুক্কতিকজ্ঝানেসূতি দসকসিণা, আনাপানসতীতি একাদসসু চতুক্কজ্ঝানিকেসু চেৱ মেত্তাদিপুৰিমব্ৰহ্মৱিহাৰত্তযসঙ্খাতেসু তিকজ্ঝানিকেসু চ কম্মট্ঠানেসু. অঙ্গাতিক্কমতাতি একস্মিংযেৱ আৰম্মণে ৱিতক্কাদিঝানঙ্গ সমতিক্কমেন পঠমজ্ঝানাদীনং আৰম্মণেযেৱ দুতিযজ্ঝানাদীনং উপ্পত্তিতো অঙ্গাতিক্কমো অধিপ্পেতোতি অত্থো. অঙ্গাতিক্কমোযেৱ অঙ্গাতিক্কমতা.

৩১৩৫. অঙ্গাতিক্কমতোতি ততিযজ্ঝানসম্পযুত্তসোমনস্সাতিক্কমনতো. আৰম্মণমতিক্কম্মাতি পটিভাগনিমিত্তকসিণুগ্ঘাটিমাকাসতব্বিসযপঠমাৰুপ্পৱিঞ্ঞাণতদভাৱসঙ্খাতানি চত্তাৰি আৰম্মণানি যথাক্কমং অতিক্কমিত্ৱা. কসিণুগ্ঘাটিমাকাসতব্বিসযপঠমাৰুপ্পৱিঞ্ঞাণতদভাৱতব্বিসযততিযাৰুপ্পৱিঞ্ঞাণসঙ্খাতেসু চতূসু আৰম্মণেসু আৰুপ্পা আকাসানঞ্চাযতনাদীনি চত্তাৰি অৰূপাৱচৰজ্ঝানানি জাযৰে উপ্পজ্জন্তি.

৩১৩৬. এত্থাতি এতেসু আৰম্মণেসু. ৱড্ঢেতব্বানীতি ‘‘যত্তকং ওকাসং কসিণেন ফৰতি, তদব্ভন্তৰে দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সোতুং, দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সিতুং, পৰসত্তানঞ্চ চেতসা চিত্তং অঞ্ঞাতুং সমত্থো হোতী’’তি ৱুত্তপ্পযোজনং সন্ধায অঙ্গগণনাদিৱসেন পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা যত্তকং ইচ্ছতি, তত্তকং ৱড্ঢেতব্বানি. সেসং অসুভাদি সব্বং তং কম্মট্ঠানং পযোজনাভাৱা ন ৱড্ঢেতব্বমেৱাতি যোজনা.

৩১৩৭. তত্থ তেসু কম্মট্ঠানেসু দস কসিণা চ দস অসুভা চ কাযগতাসতি, আনাপানসতীতি ইমে বাৱীসতি কম্মট্ঠানানি পটিভাগাৰম্মণানীতি যোজনা. এত্থ ‘‘কসিণা’’তিআদিনা তদাৰম্মণানি ঝানানি গহিতানি.

৩১৩৮. ধাতুৱৱত্থনন্তি চতুধাতুৱৱত্থানং, গাথাবন্ধৱসেন ৰস্সত্তং. ৱিঞ্ঞাণঞ্চাতি ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং. নেৱসঞ্ঞাতি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং. দস দ্ৱেতি দ্ৱাদস. ভাৱগোচৰাতি সভাৱধম্মগোচৰা, পৰমত্থধম্মালম্বণাতি ৱুত্তং হোতি.

৩১৩৯. দ্ৱে চ আৰুপ্পমানসাতি আকাসানঞ্চাযতনআকিঞ্চঞ্ঞাযতনসঙ্খাতা অৰূপাৱচৰচিত্তুপ্পাদা দ্ৱে চ. ছ ইমে ধম্মা নৱত্তব্বগোচৰা নিদ্দিট্ঠাতি যোজনা চতুন্নং অপ্পমঞ্ঞানং সত্তপঞ্ঞত্তিযা, পঠমাৰুপ্পস্স কসিণুগ্ঘাটিমাকাসপঞ্ঞত্তিযা, ততিযাৰুপ্পস্স পঠমাৰুপ্পৱিঞ্ঞাণাভাৱপঞ্ঞত্তিযা চ আৰম্মণত্তা.

৩১৪০. পটিক্কূলসঞ্ঞাতি আহাৰেপটিক্কূলসঞ্ঞা. কাযগতাসতীতি দ্ৱাদসেৱ ভূমিতো দেৱেসু কামাৱচৰদেৱেসু কুণপানং, পটিক্কূলাৰহস্স চ অসম্ভৱা ন পৱত্তন্তীতি যোজনা.

৩১৪১. তানি দ্ৱাদস চ. ভিয্যোতি অধিকত্থে নিপাতো, ততো অধিকং আনাপানসতি চাতি তেৰস ৰূপাৰূপলোকে অস্সাসপস্সাসানঞ্চ অভাৱা সব্বসো ন জাযৰেতি যোজনা.

৩১৪২. অৰূপাৱচৰে অৰূপভৱে চতুৰো আৰুপ্পে ঠপেত্ৱা অঞ্ঞে ছত্তিংস ধম্মা ৰূপসমতিক্কমাভাৱা ন জাযন্তীতি যোজনা. সব্বে সমচত্তালীস ধম্মা মানুসে মনুস্সলোকে সব্বেসমেৱ লব্ভমানত্তা জাযন্তি.

৩১৪৩. চতুত্থকসিণং হিত্ৱাতি ৱাযোকসিণং দিট্ঠফুট্ঠেন গহেতব্বত্তা তং ৱজ্জেত্ৱা নৱ কসিণা চ দস অসুভা চাতি তে একূনৱীসতি ধম্মা দিট্ঠেনেৱ চক্খুৱিঞ্ঞাণেন পুব্বভাগে পৰিকম্মকালে গহেতব্বা ভৱন্তীতি যোজনা. পুব্বভাগে চক্খুনা ওলোকেত্ৱা পৰিকম্মং কতং, তেন উগ্গহিতনিমিত্তং তেসং গহেতব্বন্তি ৱুত্তং হোতি.

৩১৪৪. ফুট্ঠেনাতি নাসিকগ্গে, উত্তৰোট্ঠে ৱা ফুট্ঠৱসেন. কাযগতাসতিযং তচপঞ্চকং দিট্ঠেন গহেতব্বং. মালুতোতি ৱাযোকসিণং দিট্ঠফুট্ঠেন গহেতব্বং উচ্ছুসস্সাদীনং পত্তেসু চলমানৱণ্ণগ্গহণমুখেন, কাযপ্পসাদঘট্টনেন চ গহেতব্বত্তা. এত্থ এতেসু কম্মট্ঠানেসু. সেসকন্তি ৱুত্তাৱসেসং. বুদ্ধানুস্সতিআদিকা অট্ঠানুস্সতিযো, চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰা, চত্তাৰো আৰুপ্পা, আহাৰেপটিক্কূলসঞ্ঞা, চতুধাতুৱৱত্থানং, কাযগতাসতিযং ৱক্কপঞ্চকাদীনি চাতি সব্বমেতং পৰতো সুত্ৱা গহেতব্বত্তা সুতেনেৱ গহেতব্বন্তি ৱুত্তং.

৩১৪৫. এত্থ এতেসু কম্মট্ঠানেসু আকাসকসিণং ঠপেত্ৱা নৱ কসিণা পঠমাৰুপ্পচিত্তস্স আৰম্মণভূতকসিণুগ্ঘাটিমাকাসস্স হেতুভাৱতো পচ্চযা জাযৰে পচ্চযা ভৱন্তীতি যোজনা.

৩১৪৬. দসপি কসিণা অভিঞ্ঞানং দিব্বচক্খুঞাণাদীনং পচ্চযা ভৱন্তীতি যোজনা. চতুত্থস্সাতি চতুত্থস্স ব্ৰহ্মৱিহাৰস্স.

৩১৪৭. হেট্ঠিমহেট্ঠিমাৰুপ্পন্তি আকাসানঞ্চাযতনাদিকং. পৰস্স চ পৰস্স চাতি ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনাদিউত্তৰজ্ঝানস্স পচ্চযোতি পকাসিতন্তি যোজনা. নেৱসঞ্ঞাতি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং. নিৰোধস্সাতি সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধস্স, তায নিৰোধসমাপত্তিযা.

৩১৪৮. সব্বেতি সমচত্তালীসকম্মট্ঠানধম্মা. সুখৱিহাৰস্সাতি দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰস্স. ভৱনিস্সৰণস্স চাতি ৱিভৱূপনিস্সযতায ৱিপস্সনাপাদকত্তেন আসৱক্খযঞাণেন অধিগন্তব্বস্স নিব্বানস্স চ. ভৱসুখানঞ্চাতি পৰিকম্মোপচাৰভাৱনাৱসপ্পৱত্তানি কামাৱচৰকুসলচিত্তানি কামসুগতিভৱসুখানং, ৰূপাৱচৰপ্পনাৱসপৱত্তানি ৰূপাৱচৰচিত্তানি ৰূপাৱচৰভৱসুখানং, ইতৰানি অৰূপাৱচৰভূতানি অৰূপাৱচৰভৱসুখানঞ্চ পচ্চযাতি দীপিতা.

৩১৪৯. দস অসুভা, কাযগতাসতীতি ইমে একাদস ৰাগচৰিতস্স ৱিসেসতো অনুকূলা ৱিঞ্ঞেয্যাতি যোজনা. ‘‘ৱিসেসতো’’তি ইমিনা ৰাগস্স উজুৱিপচ্চনীকভাৱেন চ অতিসপ্পাযতো চ ৱুত্তো, ইতৰে চ অপটিক্খিত্তাতি দীপেতি. ৱুত্তঞ্হেতং ৱিসুদ্ধিমগ্গে ‘‘সব্বঞ্চেতং উজুৱিপচ্চনীকৱসেন চ অতিসপ্পাযৱসেন চ ৱুত্তং, ৰাগাদীনং পন অৱিক্খম্ভিকা, সদ্ধাদীনং ৱা অনুপকাৰা কুসলভাৱনা নাম নত্থী’’তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪৭).

৩১৫০. সৱণ্ণকসিণাতি চতূহি ৱণ্ণকেহি কসিণেহি সহিতা. চতস্সো অপ্পমঞ্ঞাযোতি ইমে অট্ঠ দোসচৰিতস্স অনুকূলাতি পকাসিতাতি যোজনা.

৩১৫১. মোহপ্পকতিনোতি মোহচৰিতস্স. ‘‘আনাপানসতি একাৱা’’তি পদচ্ছেদো.

৩১৫২. মৰণূপসমেতি মৰণঞ্চ উপসমো চ মৰণূপসমং, তস্মিং মৰণূপসমে. সতীতি মৰণানুস্সতি, উপসমানুস্সতি চাতি এতে চত্তাৰো ধম্মা. পঞ্ঞাপকতিনোতি বুদ্ধিচৰিতস্স.

৩১৫৩. আদিঅনুস্সতিচ্ছক্কন্তি বুদ্ধধম্মসঙ্ঘসীলচাগদেৱতানুস্সতিসঙ্খাতং ছক্কং. সদ্ধাচৰিতৱণ্ণিতন্তি সদ্ধাচৰিতস্স অনুকূলন্তি কথিতং. আৰুপ্পাতি চত্তাৰো আৰুপ্পা. সেসা কসিণাতি ভূতকসিণআলোকাকাসকসিণানং ৱসেন ছ কসিণাতি সেসা দস ধম্মা. সব্বানুৰূপকাতি সব্বেসং ছন্নং চৰিযানং অনুকূলাতি অত্থো.

৩১৫৪-৮. এৱং যথানিক্খিত্তমাতিকানুক্কমেন কম্মট্ঠানপ্পভেদং ৱিভাৱেত্ৱা ইদানি ভাৱনানযং দস্সেতুমাহ ‘‘এৱ’’ন্তিআদি. এৱং পভেদতো ঞত্ৱা কম্মট্ঠানানীতি যথাৱুত্তভেদনযমুখেন ভাৱনামযাৰম্ভদস্সনং. পণ্ডিতোতি তিহেতুকপটিসন্ধিপঞ্ঞায পঞ্ঞৱা ভব্বপুগ্গলো. তেসূতি নিদ্ধাৰণে ভুম্মং. মেধাৱীতি পাৰিহাৰিযপঞ্ঞায সমন্নাগতো. দড়্হং গহেত্ৱানাতিআদিমজ্ঝপৰিযোসানে সুট্ঠু সল্লক্খন্তেন দড়্হং অট্ঠিং কত্ৱা সক্কচ্চং উগ্গহেত্ৱা. কল্যাণমিত্তকোতি –

‘‘পিযো গৰু ভাৱনীযো;

ৱত্তা চ ৱচনক্খমো;

গম্ভীৰঞ্চ কথং কত্তা;

নো চট্ঠানে নিযোজকো’’তি. (ৱিসুদ্ধি. ১.৩৭; নেত্তি. ১১৩) –

ৱুত্তলক্খণকো সীলসুতপঞ্ঞাদিগুণসমন্নাগতকল্যাণমিত্তকো.

পঠমমেৱ পলিবোধানং উচ্ছেদং কত্ৱাতি যোজনা. পঠমন্তি ভাৱনাৰম্ভতো পঠমমেৱ. পলিবোধানং উচ্ছেদং কত্ৱাতি –

‘‘আৱাসো চ কুলং লাভো;

গণো কম্মঞ্চ পঞ্চমং;

অদ্ধানং ঞাতি আবাধো;

গন্থো ইদ্ধীতি তে দসা’’তি. (ৱিসুদ্ধি. ১.৪১) –

ৱুত্তানং দসমহাপলিবোধানং, দীঘকেসনখলোমচ্ছেদনচীৱৰৰজনপত্তপচনাদীনং খুদ্দকপঅবোধানঞ্চাতি উভযেসং পলিবোধানং উচ্ছেদং কত্ৱা নিট্ঠাপনেন ৱা আলযপৰিচ্চাগেন ৱা উচ্ছেদং কত্ৱা. ইদ্ধি পনেত্থ ৱিপস্সনায পলিবোধো হোতি, ন সমাধিভাৱনায. ৱুত্তঞ্হেতং ৱিসুদ্ধিমগ্গে ‘‘ইদ্ধীতি পোথুজ্জনিকা ইদ্ধি. সা হি উত্তানসেয্যকদাৰকো ৱিয, তৰুণসস্সং ৱিয চ দুপ্পৰিহাৰা হোতি, অপ্পমত্তকেনেৱ ভিজ্জতি. সা পন ৱিপস্সনায পলিবোধো হোতি, ন সমাধিস্স সমাধিং পত্ৱা পত্তব্বত্তা’’তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪১).

দোসৱজ্জিতে, অনুৰূপে চ ৱিহাৰে ৱসন্তেনাতি যোজনা. দোসৱজ্জিতেতি –

‘‘মহাৱাসং নৱাৱাসং, জৰাৱাসঞ্চ পন্থনিং;

সোণ্ডিং পণ্ণঞ্চ পুপ্ফঞ্চ, ফলং পত্থিতমেৱ চ.

‘‘নগৰং দাৰুনা খেত্তং, ৱিসভাগেন পট্টনং;

পচ্চন্তসীমাসপ্পাযং, যত্থ মিত্তো ন লব্ভতি.

‘‘অট্ঠাৰসেতানি ঠানানি, ইতি ৱিঞ্ঞায পণ্ডিতো;

আৰকা পৰিৱজ্জেয্য, মগ্গং পটিভযং যথা’’তি. (ৱিসুদ্ধি. ১.৫২) –

অট্ঠকথাসু ৱুত্তেহি ইমেহি অট্ঠাৰসহি দোসেহি গজ্জিতে.

অনুৰূপে ৱসন্তেনাতি –

‘‘ইধ, ভিক্খৱে, সেনাসনং নাতিদূৰং হোতি নচ্চাসন্নং গমনাগমনসম্পন্নং, দিৱা অপ্পাকিণ্ণং, ৰত্তিং অপ্পসদ্দং অপ্পনিগ্ঘোসং, অপ্পডংসমকসৱাতাতপসৰীসপসম্ফস্সং, তস্মিং খো পন সেনাসনে ৱিহৰন্তস্স অপ্পকসিৰেনেৱ উপ্পজ্জন্তি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰা, তস্মিং খো পন সেনাসনে যে তে ভিক্খূ ৱিহৰন্তি বহুস্সুতা আগতাগমা ধম্মধৰা ৱিনযধৰা মাতিকাধৰা, তে কালেন কালং উপসঙ্কমিত্ৱা পৰিপুচ্ছতি পৰিপঞ্হতি ‘ইদং, ভন্তে, কথং, ইমস্স কো অত্থো’তি, তস্স তে আযস্মন্তো অৱিৱটঞ্চেৱ ৱিৱৰন্তি, অনুত্তানীকতঞ্চ উত্তানিং কৰোন্তি, অনেকৱিহিতেসু চ কঙ্খট্ঠানীযেসু ধম্মেসু কঙ্খং পটিৱিনোদেন্তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সেনাসনং পঞ্চঙ্গসমন্নাগতং হোতী’’তি (অ. নি. ১০.১১) –

এৱং ভগৱতা ৱণ্ণিতেহি পঞ্চহি গুণেহি সমন্নাগতত্তা অনুৰূপে ভাৱনাকম্মানুগুণে ৱিহাৰে ৱিহৰন্তেনাতি অত্থো. পঠমাদীনীতি পঠমদুতিযাদীনি ৰূপাৱচৰজ্ঝানানি. সব্বসো ভাৱেত্ৱাতি ৱিসুদ্ধিমগ্গে ‘‘সব্বং ভাৱনাৱিধানং অপৰিহাপেন্তেন ভাৱেতব্বো’’তি (ৱিসুদ্ধি. ১.৪১) নিক্খিত্তস্স মাতিকাপদস্স ৱিত্থাৰক্কমেন ভাৱেত্ৱা, চিত্তৱিসুদ্ধিং সম্পাদেত্ৱাতি ৱুত্তং হোতি.

সপ্পঞ্ঞোতি কম্মজতিহেতুকপটিসন্ধিপঞ্ঞায চেৱ কম্মট্ঠানমনসিকাৰসপ্পাযানি পৰিগ্গহেত্ৱা অসপ্পাযং পৰিৱজ্জেত্ৱা সপ্পাযসেৱনোপকাৰায পাৰিহাৰিযপঞ্ঞায চ সমন্নাগতো যোগাৱচৰো. ততোতি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনৱজ্জিতৰূপাৰূপজ্ঝানং ৱিপস্সনাপাদকভাৱেন সমাপজ্জিত্ৱা অট্ঠন্নং ৱিপস্সনাপাদকজ্ঝানানমঞ্ঞতৰতো ঝানা ৱুট্ঠায. তেনাহ ৱিসুদ্ধিমগ্গে ‘‘ঠপেত্ৱা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং অৱসেসৰূপাৰূপাৱচৰজ্ঝানানং অঞ্ঞতৰতো ৱুট্ঠাযা’’তি (ৱিসুদ্ধি. ২.৬৬৩).

নামৰূপৱৱত্থানং কত্ৱাতি ৱিসুদ্ধিমগ্গে দিট্ঠিৱিসুদ্ধিনিদ্দেসে ৱুত্তনযেন পঞ্চক্খন্ধাদিমুখেসু যথিচ্ছিতেন মুখেন পৱিসিত্ৱা নামৰূপং ৱৱত্থপেত্ৱা ‘‘ইদং নামং, ইদং ৰূপং, ইমম্হা নামৰূপতো ব্যতিৰিত্তং অত্তাদি কিঞ্চি ৱত্তব্বং নত্থী’’তি নিট্ঠং গন্ত্ৱা, ইমিনা দিট্ঠিৱিসুদ্ধি দস্সিতা.

কঙ্খং ৱিতীৰিযাতি যথাদিট্ঠনামৰূপধম্মানং ৱিসুদ্ধিমগ্গে কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধিনিদ্দেসে (ৱিসুদ্ধি. ২.৬৭৮ আদযো) ৱুত্তনযেন পঞ্চধা পৰিগ্গহেত্ৱা ‘‘ন তাৱিদং নামৰূপং অহেতুকং, ন অত্তাদিহেতুক’’ন্তি যাথাৱতো নামৰূপস্স পঞ্চধা দস্সনেন অদ্ধত্তযগতং ‘‘অহোসিং নু খো অহং অতীতমদ্ধান’’ন্তিআদিনযপ্পৱত্তং (ম. নি. ১.১৮; সং. নি. ২.২০; মহানি. ১৭৪) সোড়সৱিধং কঙ্খং, ‘‘সত্থৰি কঙ্খতী’’তিআদিনযপ্পৱত্তং (ধ. স. ১০০৮) অট্ঠৱিধঞ্চ কঙ্খং ৱীৰিযেন তৰিত্ৱা পজহিত্ৱা, ইমিনা কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি দস্সিতা হোতি.

এৱং কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধিনিপ্ফাদনেন ঞাতপৰিঞ্ঞায ঠিতো যোগাৱচৰো সপ্পাযং নামৰূপং লক্খণত্তযং আৰোপেত্ৱা কঙ্খাৱূপসমঞাণেন মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিনিদ্দেসে (ৱিসুদ্ধি. ২.৬৯২ আদযো) ৱুত্তনযেন সঙ্খাৰে সম্মসন্তো ওভাসো, ঞাণং, পীতি, পস্সদ্ধি, সুখং, অধিমোক্খো, পগ্গহো, উপট্ঠানং, উপেক্খা, নিকন্তীতি দসসু উপক্কিলেসেসু পাতুভূতেসু তথা পাতুভূতে ওভাসাদযো দস উপক্কিলেসে ‘‘অমগ্গো’’তি মগ্গৱীথিপটিপন্নং ৱিপস্সনাঞাণমেৱ ‘‘মগ্গো’’তি পণ্ডিতো পঞ্ঞৱা যোগাৱচৰো জানাতীতি অত্থো, ইমিনা মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি সঙ্খেপতো দস্সিতা হোতি.

৩১৫৯. এত্তাৱতা তেসং তিণ্ণং ৱৱত্থানেতি যোজনা. এত্তাৱতাতি ‘‘নামৰূপৱৱত্থানং কত্ৱা’’তিআদিনা সঙ্খেপতো দস্সিতনযেন. তেসং তিণ্ণন্তি দিট্ঠিৱিসুদ্ধি, কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি, মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধীতি তীহি ৱিসুদ্ধীহি সকসকৱিপস্সনানং নামৰূপতপ্পচ্চযমগ্গামগ্গানং তিণ্ণং. ৱৱত্থানে কতে নিযমে কতে. তিণ্ণং সচ্চানন্তি দুক্খসমুদযমগ্গসঙ্খআতানং তিণ্ণং সচ্চানং. ৱৱত্থানং কতং সিযাতি ঞাততীৰণপৰিঞ্ঞাসঙ্খাতেন লোকিযেনেৱ ঞাণেন অনুবোধৱসেন নিচ্ছযো কতো হোতীতি অত্থো. কথং? নামৰূপৱৱত্থানসঙ্খাতেন দিট্ঠিৱিসুদ্ধিঞাণেন দুক্খসচ্চৱৱত্থানং কতং হোতি, পচ্চযপৰিগ্গহসঙ্খাতেন কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধিঞাণেন সমুদযসচ্চৱৱত্থানং, মগ্গামগ্গৱৱত্থানসঙ্খাতেন মগ্গামগ্গঞাণদস্সনেন মগ্গসচ্চৱৱত্থানং.

৩১৬০-১. এৱং ঞাততীৰণপৰিঞ্ঞাদ্ৱযং সঙ্খেপতো দস্সেত্ৱা পহানপৰিঞ্ঞায সৰীৰভূতানি নৱ ঞাণানি দস্সেতুমাহ ‘‘উদযব্বযা’’তিআদি. তত্থ উদযব্বযাতি উপ্পাদভঙ্গানুপস্সনাৱসপ্পৱত্তা উত্তৰপদলোপেন ‘‘উদযব্বযা’’তি ৱুত্তা. তত্থ উদযং মুঞ্চিত্ৱা ৱযে ৱা পৱত্তা ভঙ্গানুপস্সনা ‘‘ভঙ্গা’’তি ৱুত্তা. ভযঞ্চ আদীনৱো চ নিব্বিদা চ ভযাদীনৱনিব্বিদা, সঙ্খাৰানং ভযতো অনুপস্সনৱসেন পৱত্তা ভযানুপস্সনা চ দিট্ঠভযানং আদীনৱতো পেক্খনৱসেন পৱত্তা আদীনৱানুপস্সনা চ দিট্ঠাদীনৱেসু নিব্বেদৱসেন পৱত্তা নিব্বিদানুপস্সনা চ তথা ৱুত্তা. নিব্বিন্দিত্ৱা সঙ্খাৰেহি মুচ্চিতুকামতাৱসেনেৱ পৱত্তং ঞাণং মুচ্চিতুকামতাঞাণং. মুচ্চনস্স উপাযসম্পটিপাদনত্থং পুন সঙ্খাৰত্তযপটিগ্গহৱসপৱত্তং ঞাণং পটিসঙ্খানুপস্সনা.

সঙ্খাৰধম্মে ভযনন্দিৱিৱজ্জনৱসেন অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা পৱত্তঞাণং সঙ্খাৰুপেক্খাঞাণং, সচ্চানুলোমো তদধিগমায একন্তপচ্চযো হোতীতি ‘‘সচ্চানুলোমিক’’ন্তি চ কলাপসম্মসনঞাণাদীনং পুৰিমানং নৱন্নং কিচ্চনিপ্ফত্তিযা, উপৰি চ সত্ততিংসায বোধিপক্খিযধম্মানঞ্চ অনুলোমনতো ‘‘অনুলোমঞাণ’’ন্তি চ ৱুত্তং নৱমং ঞাণঞ্চাতি যা নৱানুপুব্বৱিপস্সনাসঙ্খাতা পহানপৰিঞ্ঞা দস্সিতা, অযং ‘‘পটিপদাঞাণদস্সন’’ন্তি পকাসিতাতি যোজনা.

৩১৬২. ততো অনুলোমঞাণতো পৰং মগ্গস্স আৱজ্জনট্ঠানিযং হুত্ৱা নিব্বানমালম্বিত্ৱা উপ্পন্নস্স পুথুজ্জনগোত্তস্স অভিভৱনতো, অৰিযগোত্তস্স ভাৱনতো ৱড্ঢনতো চ ‘‘গোত্ৰভূ’’তি সঙ্খং গতস্স চিত্তস্স সমনন্তৰমেৱ চ. সন্তিমাৰম্মণং কত্ৱাতি সব্বকিলেসদৰথানঞ্চ সঙ্খাৰদুক্খগ্গিনো চ ৱূপসমনিমিত্তত্তা ‘‘সন্তি’’ন্তি সঙ্খাতং নিৰোধমালম্বিত্ৱা. ঞাণদস্সনন্তি চতুন্নং অৰিযসচ্চানং পৰিঞ্ঞাভিসমযাদিৱসেন জাননট্ঠেন ঞাণং, চক্খুনা ৱিয পচ্চক্খতো দস্সনট্ঠেন দস্সনন্তি সঙ্খং গতং সোতাপত্তিমগ্গঞাণসঙ্খাতং সত্তমৱিসুদ্ধিঞাণং জাযতে উপ্পজ্জতীতি অত্থো.

৩১৬৩. পচ্চৱেক্খণপৰিযন্তন্তি পচ্চৱেক্খণজৱনপৰিযোসানং. তস্সাতি ঞাণদস্সনসঙ্খাতস্স সোতাপত্তিমগ্গস্স. ফলন্তি ফলচিত্তং অনু পচ্ছা মগ্গানন্তৰং হুত্ৱা জাযতে.

এত্থ ‘‘পচ্চৱেক্খণপৰিযন্ত’’ন্তি ইদং ‘‘ফল’’ন্তি এতস্স ৱিসেসনং, কিৰিযাৱিসেসনং ৱা, পচ্চৱেক্খণজৱনং মৰিযাদং কত্ৱাতি অত্থো. মগ্গানন্তৰং ফলে দ্ৱিক্খত্তুং, তিক্খত্তুং ৱা উপ্পজ্জিত্ৱা নিৰুদ্ধে তদনন্তৰমেৱ ভৱঙ্গং হোতি, ভৱঙ্গং আৱট্টেত্ৱা পচ্চৱেক্খিতব্বং মগ্গমালম্বিত্ৱা মনোদ্ৱাৰাৱজ্জনং উপ্পজ্জতি, ততো পচ্চৱেক্খণজৱনানি. এৱং ফলচিত্তং ভৱঙ্গপৰিযন্তমেৱ হোতি, ন পচ্চৱেক্খণপৰিযন্তং. তথাপি অঞ্ঞেন জৱনেন অনন্তৰিকং হুত্ৱা ফলজৱনানমনন্তৰং পচ্চৱেক্খণজৱনমেৱ পৱত্ততীতি দস্সনত্থং ফলপচ্চৱেক্খণজৱনানন্তৰে উপ্পন্নানি ভৱঙ্গাৱজ্জনানি অব্বোহাৰিকানি কত্ৱা ‘‘পচ্চৱেক্খণপৰিযন্তং, ফলং তস্সানুজাযতে’’তি ৱুত্তন্তি গহেতব্বং.

পচ্চৱেক্খণঞ্চ মগ্গফলনিব্বানপহীনকিলেসঅৱসিট্ঠকিলেসানং পচ্চৱেক্খণৱসেন পঞ্চৱিধং হোতি. তেসু একেকং একেকেন জৱনৱাৰেন পচ্চৱেক্খতীতি পঞ্চ পচ্চৱেক্খণজৱনৱাৰানি হোন্তি. তানি পচ্চৱেক্খণগ্গহণেন সামঞ্ঞতো দস্সিতানীতি দট্ঠব্বানি.

৩১৬৪. তেনেৱ চ উপাযেনাতি উদযব্বযানুপস্সনাদিৱিপস্সনানং পঠমং মগ্গো অধিগতো, তেনেৱ উপাযেন. সো ভিক্খূতি সো যোগাৱচৰো ভিক্খু. পুনপ্পুনং ভাৱেন্তোতি পুনপ্পুনং ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা. যথা পঠমমগ্গফলানি পত্তো, তথা. সেসমগ্গফলানি চাতি দুতিযাদিমগ্গফলানি চ পাপুণাতি.

৩১৬৫. ইচ্চেৱং যথাৱুত্তনযেন উপ্পাদৱযন্তাতীতকত্তা অচ্চন্তং অমতং ধম্মং অৱেচ্চ পটিৱিজ্ঝিত্ৱা অসেসং অকুসলং ৱিদ্ধংসযিত্ৱা সমুচ্ছেদপ্পহানেন পজহিত্ৱা তযো ভৱে কামভৱাদীসু তীসু ভৱেসু নিকন্তিযা সোসনৱসেন তযো ভৱে ৱিসেসেন সোসযিত্ৱা সো অগ্গদক্খিণেয্যো খীণাসৱো ভিক্খু পঠমং কিলেসপৰিনিব্বানে সোসিতৱিপাকক্খন্ধকটত্তাৰূপসঙ্খাতউপাদিসেসৰহিতত্তা নিৰুপাদিসেসং নিব্বানধাতুং উপেতি অধিগচ্ছতীতি যোজনা.

ইচ্চেৱং সঙ্খেপতো কম্মট্ঠানভাৱনানযো আচৰিযেন দস্সিতোতি গন্থভীৰুজনানুগ্গহৱসেন ৱিত্থাৰৱণ্ণনং অনামসিত্ৱা অনুপদৱণ্ণনামত্তমেৱেত্থ কতং. ৱিত্থাৰৱণ্ণনা পনস্স ৱিসুদ্ধিমগ্গতো, তব্বণ্ণনতো চ গহেতব্বা.

৩১৬৬-৭. ৱিঞ্ঞাসক্কমতো ৱাপীতি অক্খৰপদৱাক্যসঙ্খাতগন্থৰচনক্কমতো ৱা. পুব্বাপৰৱসেন ৱাতি ৱত্তব্বানমত্থৱিসেসানং পটিপাটিৱসেন ৱা. অক্খৰবন্ধে ৱাতি সদ্দসত্থঅলঙ্কাৰসত্থছন্দোৱিচিতিসত্থানুপাতেন কাতব্বায অক্খৰপদৰচনায, গাথাবন্ধেতি অত্থো. অযুত্তং ৱিয যদি দিস্সতীতি যোজনা.

তন্তি তং ‘‘অযুত্ত’’ন্তি দিস্সমানট্ঠানং. তথা ন গহেতব্বন্তি দিস্সমানাকাৰেনেৱ অযুত্তন্তি ন গহেতব্বং. কথং গহেতব্বন্তি আহ ‘‘গহেতব্বমদোসতো’’তি. তস্স কাৰণমাহ ‘‘মযা উপপৰিক্খিত্ৱা, কতত্তা পন সব্বসো’’তি. যো যো পনেত্থ দোসো দিস্সতি খিত্তদোসো ৱা হোতু ৱিপল্লাসগ্গহণদোসো ৱা, নাপৰং দোসোতি দীপেতি. তেনেতং পকৰণং সব্বেসং তিপিটকপৰিযত্তিপ্পভেদাযতনবহুস্সুতানং সিক্খাকামানং থেৰানং অত্তনো পমাণভূততং সূচেতি. অত্তনো পমাণসূচনেন অত্তনা ৱিৰচিতস্স ৱিনযৱিনিচ্ছযস্সাপি পমাণতং ৱিভাৱেন্তো তস্স সৱনুগ্গহধাৰণাদীসু সোতুজনং নিযোজেতীতি দট্ঠব্বং.

ইতি ৱিনযত্থসাৰসন্দীপনিযা ৱিনযৱিনিচ্ছযৱণ্ণনায

কম্মট্ঠানভাৱনাৱিধানকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিগমনকথাৱণ্ণনা

৩১৬৮-৭৮. এৱং ‘‘ৱিনযো সংৱৰত্থায, সংৱৰো অৱিপ্পটিসাৰত্থায, অৱিপ্পটিসাৰো পামোজ্জত্থায, পামোজ্জং পীতত্থায, পীতি পস্সদ্ধত্থায, পস্সদ্ধি সুখত্থায, সুখং সমাধত্থায, সমাধি যথাভূতঞাণদস্সনত্থায, যথাভূতঞাণদস্সনং নিব্বিদত্থায, নিব্বিদা ৱিৰাগত্থায, ৱিৰাগো ৱিমুত্তত্থায, ৱিমুত্তি ৱিমুত্তিঞাণদস্সনত্থায, ৱিমুত্তিঞাণদস্সনং অনুপাদাপঅনিব্বানত্থাযা’’তি (পৰি. ৩৬৫) দস্সিতানিসংসপৰম্পৰানিদ্ধাৰণমুখেন অনুপাদিসেসনিব্বানধাতুপৰিযন্তং সানিসংসং ৱিনযকথং কথেত্ৱা তস্সা পমাণতঞ্চ ৱিভাৱেত্ৱা অত্তনো সুতবুদ্ধত্তা ‘‘সনিদানং, ভিক্খৱে, ধম্মং দেসেমী’’তি (অ. নি. ৩.১২৬; কথা. ৮০৬) ৱচনতো ভগৱতো চৰিতমনুৱত্তন্তো তস্স দেসকালাদিৱসেন নিদানং দস্সেতুমাহ ‘‘সেট্ঠস্সা’’তিআদি.

তত্থ সেট্ঠস্সাতি ধনধঞ্ঞৱত্থালঙ্কাৰাদিউপভোগপৰিভোগসম্পত্তিযা চেৱ গামৰাজধানিখেত্তৱত্থুনদিতড়াকাৰামাদিসম্পত্তিযা চ পসত্থতৰস্স. নাভিভূতেতি মজ্ঝৱত্তিতায নাভিসদিসে. নিৰাকুলেতি মজ্ঝৱত্তিতাযেৱ পৰিমণ্ডলাদিসম্ভৱতো ৱিলোপাদিআকুলৰহিতে. সব্বস্স পন লোকস্স ৰামণীযকে সম্পিণ্ডিতে ৱিয ৰমণীযতৰে ভূতমঙ্গলে গামেতি সম্বন্ধো.

পুনপি কিংৱিসিট্ঠেতি আহ ‘‘কদলী’’তিআদি. কদলী চ সালঞ্চ তালঞ্চ উচ্ছু চ নাড়িকেৰা চ কদলী…পে… নাড়িকেৰা, তেসং ৱনানি কদলী…পে… নাড়িকেৰৱনানি, তেহি আকুলে আকিণ্ণেতি অত্থো. কমলানি চ উপ্পলানি চ কমলুপ্পলানি, তেহি সঞ্ছন্না কমলুপ্পলসঞ্ছন্না, সলিলস্স আসযা সলিলাসযা, কমলুপ্পলসঞ্ছন্না চ তে সলিলাসযা চাতি কমল…পে… সলিলাসযা, তেহি সোভিতো কমলুপ্পলসঞ্ছন্নসলিলাসযসোভিতো, তস্মিং.

কাৱেৰিযা জলং কাৱেৰিজলং, কাৱেৰিজলস্স সম্পাতো পৱত্তনং কাৱেৰিজলসম্পাতো, তেন পৰি সমন্ততো ভূতং পৱত্তিতং মহীতলং এতস্সাতি কাৱেৰিজলসম্পাতপৰিভূতমহীতলো, তস্মিং. ইদ্ধেতি নানাসম্পত্তিযা সমিদ্ধে. সব্বঙ্গসম্পন্নেতি সব্বসুখোপকৰণসম্পন্নে. মঙ্গলেতি জনানং ইদ্ধিৱুদ্ধিকাৰণভূতে. ভূতমঙ্গলেতি এৱংনামকে গামে.

পৱৰো তিৰতাৰীণতলাদিগণেহি কুলাচলচক্কভোগিনা ভোগৱলযসীদন্তৰসাগৰাদি আকাৰো এতাসন্তি পৱৰাকাৰা, পাকাৰা চ পৰিখা চ পাকাৰপৰিখা, পৱৰাকাৰা চ তা পাকাৰপৰিখা চাতি পৱৰাকাৰপাকাৰপৰিখা, তাহি পৰিৱাৰিতো পৱৰাকাৰপাকাৰপৰিখাপৰিৱাৰিতো, তস্মিং. দস্সনীযেতি দস্সনাৰহে. মনো ৰমতি এত্থাতি মনোৰমো, তস্মিং.

তীৰস্স অন্তো তীৰন্তো, তীৰমেৱ ৱা অন্তো তীৰন্তো, পোক্খৰণিসোব্ভউদকৱাহকপৰিখাদীনং কূলপ্পদেসো, তীৰন্তে ৰুহিংসু জাযিংসূতি তীৰন্তৰুহা, তীৰন্তৰুহা চ তে বহুত্তা অতীৰা অপৰিচ্ছেদা চাতি তীৰন্তৰুহৱাতীৰা. ৱ-কাৰো সন্ধিজো, তৰূনং ৰাজানো তৰুৰাজানো, তীৰন্তৰুহৱাতীৰা চ তে তৰুৰাজানো চাতি তীৰন্তৰুহৱাতীৰতৰুৰাজানো, তেহি ৱিৰাজিতো তীৰন্ত…পে… ৱিৰাজিতো, তস্মিং, পুপ্ফূপগফলূপগছাযূপগেহি মহাৰুক্খেহি পটিমণ্ডিতেতি অত্থো. ‘‘তীৰন্তৰুহৱানতৰুৰাজিৱিৰাজিতে’’তি ৱা পাঠো, তীৰন্তৰুহানং ৱানতৰূনং ৱেতৰূপৰুক্খানং ৰাজীহি পন্তীহি পটিমণ্ডিতেতি অত্থো. দিজানং গণা দিজগণা, নানা চ তে দিজগণা চাতি নানাদিজগণা, তে ততো ততো আগন্ত্ৱা ৰমন্তি এত্থাতি নানাদিজগণাৰামো, তস্মিং, সুককোকিলমযূৰাদিসকুণানং আগন্ত্ৱা ৰমনট্ঠানভূতেতি অত্থো. নানাৰামমনোৰমেতি নানা অনেকে আৰামা পুপ্ফফলাৰামা নানাৰামা, তেহি মনোৰমোতি নানাৰামমনোৰমো, তস্মিং.

চাৰূ চ তে পঙ্কজা চাতি চাৰুপঙ্কজা, কমলুপ্পলকুমুদাদযো, চাৰুপঙ্কজেহি সংকিণ্ণা সঞ্ছন্না চাৰুপঙ্কজসংকিণ্ণা, চাৰুপঙ্কজসংকিণ্ণা চ তে তড়াকা চেতি চাৰুপঙ্কজসংকিণ্ণতড়াকা, তেহি সমলঙ্কতো ৱিভূসিতো চাৰু…পে… সমলঙ্কতো, তস্মিং. সুন্দৰো মধুৰো ৰসো অস্সাতি সুৰসং, সুৰসঞ্চ তং উদকঞ্চাতি সুৰসোদকং, সুৰসোদকেন সম্পুণ্ণা সুৰসোদকসম্পুণ্ণা, ৱৰা চ তে কূপা চাতি ৱৰকূপা, সুৰসোদকসম্পুণ্ণা চ তে ৱৰকূপা চেতি সুৰসোদকসম্পুণ্ণৱৰকূপা, তেহি উপসোভিতো সুৰসো…পে… কূপসোভিতো, তস্মিং.

ৱিসেসেন চিত্ৰাতি ৱিচিত্ৰা, ৱিচিত্ৰা চ তে ৱিপুলা চাতি ৱিচিত্ৰৱিপুলা, ৱিচিত্ৰৱিপুলা চ তে মণ্ডপা চাতি…পে… মণ্ডপা, অতিসযেন উগ্গতা অচ্চুগ্গতা, অচ্চুগ্গতা চ তে ৱৰমণ্ডপা চাতি অচ্চুগ্গৱৰমণ্ডপা, গাথাবন্ধৱসেন ৱণ্ণলোপো, ৱিচিত্ৰৱিপুলা চ তে অচ্চুগ্গৱৰমণ্ডপা চাতি ৱিচিত্ৰৱিপুলঅচ্চুগ্গৱৰমণ্ডপা, তেহি মণ্ডিতো ৱিভূসিতো ৱিচিত্ৰ…পে… মণ্ডিতো, তস্মিং. মণ্ডং সূৰিযৰস্মিং পাতি ৰক্খতীতি মণ্ডপো. ততো ততো আগম্ম ৱসন্তি এত্থাতি আৱাসো, পাসাদহম্মিযমাড়াদযো. অনেকেহীতি বহূহি. অচ্চন্তন্তি অতিসযেন.

ধৰণীতলং ভেত্ৱা উগ্গতেন ৱিয, খৰং ফৰুসং কেলাসসিখৰং জিত্ৱা অৱহসন্তেন ৱিয থূপেন চ উপসোভিতে ৱিহাৰেতি যোজনা.

অম্বুং দদাতীতি অম্বুদো, সৰদে অম্বুদো সৰদম্বুদো, থুল্লনতমহন্তভাৱসামঞ্ঞেন সৰদম্বুদেন সঙ্কাসো সৰদম্বুদসঙ্কাসো, তস্মিং. সম্মা উস্সিতো উগ্গতোতি সমুস্সিতো, তস্মিং. ওলোকেন্তানং, ৱসন্তানঞ্চ পসাদং চিত্তস্স তোসং জনেতীতি পসাদজননং, তস্মিং. এত্তাৱতা ৱিনযৱিনিচ্ছযকথায পৱত্তিতদেসং দস্সেতি, ‘‘ৱসতা মযা’’তি কত্তাৰং.

দেৱদত্তচিঞ্চমাণৱিকাদীহি কতাপৰাধস্স, সীতুণ্হাদিপৰিস্সযস্স চ সহনতো, সসন্তানগতকিলেসাদীনং হননতো চ সীহো ৱিযাতি সীহো, বুদ্ধো চ সো সীহো চাতি বুদ্ধসীহো. সেট্ঠপৰিযাযো ৱা সীহ-সদ্দো, বুদ্ধসেট্ঠেনাতি অত্থো. ৱুত্তস্সাতি দেসিতস্স. ৱিনযস্স ৱিনযপিটকস্স. ৱিনিচ্ছযোতি পাঠাগতো চেৱ অট্ঠকথাগতো চ আচৰিযপৰম্পৰাভতো চ ৱিনিচ্ছযো. বুদ্ধসীহন্তি এৱংনামকং মহাথেৰং. সমুদ্দিস্সাতি উদ্দিসিত্ৱা, তেন কতআযাচনং পটিচ্চাতি ৱুত্তং হোতি. ইমিনা বাহিৰনিমিত্তং দস্সিতং.

অযং ৱিনিচ্ছযো মম সদ্ধিৱিহাৰিকং বুদ্ধসীহং সমুদ্দিস্স ভিক্খূনং হিতত্থায সমাসতো ৱৰপাসাদে ৱসতা মযা কতোতি যোজনা.

কিমত্থাযাতি আহ ‘‘ৱিনযস্সাৱবোধত্থং, সুখেনেৱাচিৰেন চা’’তি, অনুপাদিসেসেন নিব্বানপৰিযন্তানিসংসস্স ৱিনযপিটকস্স পকৰণস্স গন্থৱসেন সমাসেত্ৱা অত্থৱসেন সুট্ঠু ৱিনিচ্ছিতত্তা সুখেন চেৱ অচিৰেন চ অৱবোধনত্থন্তি ৱুত্তং হোতি. ভিক্খূনন্তি পধাননিদস্সনং, একসেসনিদ্দেসো ৱা হেট্ঠা –

‘‘ভিক্খূনং ভিক্খুনীনঞ্চ হিতত্থায সমাহিতো. পৱক্খামী’’তি (ৱি. ৱি. গন্থাৰম্ভকথা ২) –

আৰদ্ধত্তা. ইমিনা পযোজনং দস্সিতং.

৩১৭৯. এৱং দেসকত্তুনিমিত্তপযোজনানি দস্সেত্ৱা কালনিযমং দস্সেতুমাহ ‘‘অচ্চুতা’’তিআদি. ৱিক্কমনং ৱিক্কন্তো, ৱিক্কমোতি অত্থো. অচ্চুতং কেনচি অনভিভূতং, তঞ্চ তং ৱিক্কন্তঞ্চাতি অচ্চুতৱিক্কন্তং, অচ্চুতস্স নাৰাযনস্স ৱিয অচ্চুতৱিক্কন্তং এতস্সাতি অচ্চুতচ্চুতৱিক্কন্তো. কো সো? ৰাজা, তস্মিং. কলম্ভকুলং নন্দযতীতি কলম্ভকুলনন্দনো, তস্মিং. ইমিনা তস্স কুলৱংসো নিদস্সিতো. কলম্ভকুলৱংসজাতে অচ্চুতচ্চুতৱিক্কন্তনামে চোড়ৰাজিনি মহিং চোড়ৰট্ঠং সমনুসাসন্তে সম্মা অনুসাসন্তে সতি তস্মিং চোড়ৰাজিনি ৰজ্জং কাৰেন্তে সতি অযং ৱিনিচ্ছযো মযা আৰদ্ধো চেৱ সমাপিতো চাতি. ইমিনা কালং নিদস্সেতি.

৩১৮০. ইদানি ইমং ৱিনযৱিনিচ্ছযপ্পকৰণং কৰোন্তেন অত্তনো পুঞ্ঞসম্পদং সকললোকহিতত্থায পৰিণামেন্তো আহ ‘‘যথা’’তিআদি. অযং ৱিনযৱিনিচ্ছযো অন্তৰাযং ৱিনা যথা সিদ্ধিং নিপ্ফত্তিং পত্তো, তথা সত্তানং ধম্মসংযুতা কুসলনিস্সিতা সঙ্কপ্পা চিত্তুপ্পাদা, অধিপ্পেতত্থা ৱা সব্বে অন্তৰাযং ৱিনা সিজ্ঝন্তু নিপ্পজ্জন্তূতি যোজনা.

৩১৮১. তেনেৱ পুঞ্ঞপ্ফলভাৱেন সকললোকহিতেকহেতুনো ভগৱতো সাসনস্স চিৰট্ঠিতিমাসীসন্তো আহ ‘‘যাৱ তিট্ঠতী’’তিআদি. ‘‘মন্দাৰো’’তি ৱুচ্চতি সীতসিনিদ্ধএকপব্বতৰাজা. কং ৱুচ্চতি উদকং, তেন দাৰিতো নিগ্গমপ্পদেসো ‘‘কন্দৰো’’তি ৱুচ্চতি. সীতসিনিদ্ধৱিপুলপুলিনতলেহি, সন্দমানসাতসীতলপসন্নসলিলেহি, কীড়মাননানপ্পকাৰমচ্ছগুম্বেহি, উভযতীৰপুপ্ফফলপল্লৱালঙ্কততৰুলতাৱনেহি, কূজমানসুকসালিককওকিলমযূৰহংসাদিসকুন্তাভিৰুতেহি, তত্থ তত্থ পৰিভমন্তভমৰামৱজ্জাহি চ চাৰু মনুঞ্ঞা কন্দৰা এতস্সাতি চাৰুকন্দৰো. কলি ৱুচ্চতি অপৰাধো, তং সাসতি হিংসতি অপনেতীতি কলিসাসনং. ‘‘কলুসাসন’’ন্তি ৱা পাঠো. কলুসং ৱুচ্চতি পাপং, তং অসতি ৱিক্খিপতি দূৰমুস্সাৰযতীতি কলুসাসনং, পৰিযত্তিপটিপত্তিপটিৱেধসঙ্খাতং তিৱিধসাসনং.

৩১৮২. এৱং ওকস্স দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকপৰমত্থহিতসাধকস্স সাসনস্স চিৰট্ঠিতিং পত্থেত্ৱা তেনেৱ পুঞ্ঞকম্মানুভাৱেন লোকস্স দিট্ঠধম্মিকত্থহেতুমাসীসন্তো আহ ‘‘কালে’’তিআদি. কালেতি সস্সসমিদ্ধীনং অনুৰূপে কালে. সম্মা পৱস্সন্তূতি অৱুট্ঠিঅতিৱুট্ঠিদোসৰহিতা যথা সস্সাদীনি সম্পজ্জন্তি, তথা ৱস্সং ৱুট্ঠিধাৰং পৱস্সন্তূতি অত্থো. ৱস্সৱলাহকাতি ৱস্সৱলাহকাধিট্ঠিতা পজ্জুন্নদেৱপুত্তা. মহীপালাতি ৰাজানো. ধম্মতোতি দসৰাজধম্মতো. সকলং মহিন্তি পথৱিনিস্সিতসব্বজনকাযং.

৩১৮৩. এৱং সব্বলোকস্স লোকিযলোকুত্তৰসম্পত্তিসাধনত্থায অত্তনো পুঞ্ঞপৰিণামং কত্ৱা ইদানি ৱিদিতলোকুত্তৰসম্পত্তিনিপ্ফাদনৱসেনেৱ পুঞ্ঞপৰিণামং কৰোন্তো আহ ‘‘ইম’’ন্তিআদি. ইমিনা অত্তনো ৱিৰচিতং পচ্চক্খং ৱিনিচ্ছযমাহ. সাৰভূতন্তি সীলসাৰাদিতিৱিধসিক্খাসাৰস্স পকাসনতো হত্থসাৰমিৱ ভূতং. হিতন্তি তদত্থে পটিপজ্জন্তানং অনুপাদিসেসনিব্বানাৱসানস্স হিতস্স আৱহনতো, সংসাৰদুক্খস্স চ ৱূপসমনতো অমতোসধং ৱিয হিতং. অত্থযুত্তন্তি দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকপৰমত্থানং ৱিনযনাদীহি যুত্তত্তা অত্থযুত্তং. কৰোন্তেনাতি ৰচযন্তেন মযা. যং পুঞ্ঞং পত্তন্তি কাৰকং পুনাতীতি পুঞ্ঞং, পুজ্জভৱফলনিপ্ফাদনতো ৱা ‘‘পুঞ্ঞ’’ন্তি সঙ্খং গতং যং কুসলকম্মং অপৰিমেয্যভৱপৰিযন্তং পসুতং অধিগতং. তেন পুঞ্ঞেন হেতুভূতেন. অযং লোকোতি অযং সকলোপি সত্তলোকো. মুনিন্দপ্পযাতন্তি মুনিন্দেন সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্পত্তং. ৱীতসোকন্তি ৱিগতসোকং. সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সউপাযাসাদীহি ৱিগতত্তা, তেসং নিক্কমননিমিত্তত্তা চ অপগতসোকাদিসংসাৰদুক্খং. সিৱং পুৰং নিব্বানপুৰং পাপুণাতু সচ্ছিকৰোতু, কিলেসপৰিনিব্বানেন, অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা চ পৰিনিব্বাতূতি ৱুত্তং হোতি.

ইতি তম্বপণ্ণিযেনাতিআদি পকৰণকাৰকস্স পভৱসুদ্ধিবাহুসচ্চাদিগুণমুখেন পকৰণে গাৰৱং জনেতুকামেন এতস্স সিস্সেন ঠপিতং ৱাক্যং.

তত্থ তম্বপণ্ণিযেনাতি তম্বপণ্ণিম্হি জাতো, তত্থ ৱিদিতো, ততো আগতোতি ৱা তম্বপণ্ণিযো, তেন. ব্যাকৰণমৱেচ্চ অধীতৱাতি ৱেয্যাকৰণো, পৰমো চ উত্তমো চ সো ৱেয্যাকৰণো চাতি পৰমৱেয্যাকৰণো, তেন. তীণি পিটকানি সমাহটানি, তিণ্ণং পিটকানং সমাহাৰো ৱা তিপিটকং, নীযন্তি বুজ্ঝীযন্তি সেয্যত্থিকেহীতি নযা, নযন্তি ৱা এতেহি লোকিযলোকুত্তৰসম্পত্তিং ৱিসেসেনাতি নযা, পাড়িনযঅত্থনযএকত্তনযাদযোৱ, তিপিটকে আগতা নযা তিপিটকনযা, ৱিধানং পসাসনং, পৱত্তনং ৱা ৱিধি, তিপিটকনযানং ৱিধি তিপিটকনযৱিধি, তিপিটকনযৱিধিম্হি কুসলো তিপিটকনযৱিধিকুসলো, তেন.

পৰমা চ তে কৱিজনা চাতি পৰমকৱিজনা, পৰমকৱিজনানং হদযানি পৰমকৱিজনহদযানি, পদুমানং ৱনানি পদুমৱনানি, পৰমকৱিজনহদযানি চ তানি পদুমৱনানি চাতি পৰমকৱিজনহদযপদুমৱনানি, তেসং ৱিকসনং বোধং সূৰিযো ৱিয কৰোতীতি পৰমকৱিজনহদযপদুমৱনৱিকসনকৰো, তেন. কৱী চ তে ৱৰা চাতি কৱিৱৰা, কৱীনং ৱৰাতি ৱা কৱিৱৰা, কৱিৱৰানং ৱসভো উত্তমো কৱিৱৰৱসভো, তেন, কৱিৰাজৰাজেনাতি অত্থো.

পৰমা চ সা ৰতি চাতি পৰমৰতি, পৰমৰতিং কৰোন্তীতি পৰমৰতিকৰানি, ৱৰানি চ তানি মধুৰানি চাতি ৱৰমধুৰানি, ৱৰমধুৰানি চ তানি ৱচনানি চাতি ৱৰমধুৰৱচনানি, পৰমৰতিকৰানি চ তানি ৱৰমধুৰৱচনানি চাতি পৰমৰতিকৰৱৰমধুৰৱচনানি, উগ্গিৰণং কথনং উগ্গাৰো, পৰমৰতিকৰৱৰমধুৰৱচনানং উগ্গাৰো এতস্সাতি পৰম…পে… ৱচনুগ্গাৰো, তেন. উৰগপুৰং পৰমপৱেণিগামো অস্স নিৱাসোতি উৰগপুৰো, তেন. বুদ্ধদত্তেনাতি এৱংনামকেন থেৰেন, আচৰিযবুদ্ধদত্তত্থেৰেনাতি অত্থো. অযং ৱিনযৱিনিচ্ছযো ৰচিতোতি সম্বন্ধো.

নিট্ঠিতা চাযং ৱিনযত্থসাৰসন্দীপনী নাম

ৱিনযৱিনিচ্ছযৱণ্ণনা.

ৱিনযৱিনিচ্ছয-টীকা সমত্তা.

নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স