খুদ্দকৱত্থুক্খন্ধককথাৱণ্ণনা

২৭৮৩. কুট্টেতি ইট্ঠকাসিলাদাৰুকুট্টানং অঞ্ঞতৰস্মিং. অট্টানেতি এত্থ অট্টানং নাম ৰুক্খে ফলকং ৱিয তচ্ছেত্ৱা অট্ঠপদাকাৰেন ৰাজিযো ছিন্দিত্ৱা নহানতিত্থে নিখণন্তি, তত্থ চুণ্ণানি আকিৰিত্ৱা মনুস্সা কাযং ঘংসন্তি.

২৭৮৪. গন্ধব্বহত্থেনাতি নহানতিত্থে ঠপিতেন দাৰুমযহত্থেন. তেন কিৰ চুণ্ণানি গহেত্ৱা মনুস্সা সৰীৰং ঘংসন্তি. কুৰুৱিন্দকসুত্তিযাতি কুৰুৱিন্দকপাসাণচুণ্ণানি লাখায বন্ধিত্ৱা কতগুড়িককলাপকো ৱুচ্চতি, তং উভোসু অন্তেসু গহেত্ৱা সৰীৰং ঘংসন্তি. মল্লকেনাতি মকৰদন্তকং ছিন্দিত্ৱা মল্লকমূলসণ্ঠানেন কতেন মল্লকেন, ইদং গিলানস্সাপি ন ৱট্টতি. অঞ্ঞমঞ্ঞঞ্চ কাযতোতি অঞ্ঞমঞ্ঞং সৰীৰেন ঘংসেয্য.

২৭৮৫. অকতং মল্লকং নাম মকৰদন্তে অচ্ছিন্দিত্ৱা কতং, ইদং অগিলানস্স ন ৱট্টতি.

২৭৮৬. কপালিট্ঠকখণ্ডানীতি কপালখণ্ডইট্ঠকখণ্ডানি. সব্বস্সাতি গিলানাগিলানস্স সৰীৰে ঘংসিত্ৱা উব্বট্টেতুং ৱট্টতি. ‘‘পুথুপাণিক’’ন্তি হত্থপৰিকম্মং ৱুচ্চতি, তস্মা সব্বস্স হত্থেন পিট্ঠিপৰিকম্মং কাতুং ৱট্টতি. ‘‘ৱত্থৱট্টী’’তি ইদং পাড়িযং ৱুত্তউক্কাসিকস্স পৰিযাযং, তস্মা নহাযন্তস্স যস্স কস্সচি নহানসাটকৱট্টিযাপি ঘংসিতুং ৱট্টতি.

২৭৮৭. ফেণকং নাম সমুদ্দফেণং. কথলন্তি কপালখণ্ডং. পাদঘংসনে ৱুত্তা অনুঞ্ঞাতা. কতকং নাম পদুমকণ্ণিকাকাৰং পাদঘংসনত্থং কণ্টকে উট্ঠাপেত্ৱা কতং, এতং নেৱ পটিগ্গহেতুং, ন পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতি.

২৭৮৮. যং কিঞ্চিপি অলঙ্কাৰন্তি হত্থূপগাদিঅলঙ্কাৰেসু যং কিঞ্চি অলঙ্কাৰং.

২৭৮৯. ওসণ্ঠেয্যাতি অলঙ্কাৰত্থং সঙ্খৰোন্তো নমেয্য. হত্থফণকেনাতি হত্থেনেৱ ফণকিচ্চং কৰোন্তা অঙ্গুলীহি ওসণ্ঠেন্তি. ফণকেনাতি দন্তমযাদীসু যেন কেনচি. কোচ্ছেনাতি উসিৰমযেন ৱা মুঞ্জপব্বজমযেন ৱা কোচ্ছেন.

২৭৯০. সিত্থতেলোদতেলেহীতি সিত্থতেলঞ্চ উদকতেলঞ্চাতি ৱিগ্গহো, তেহি. তত্থ সিত্থতেলং নাম মধুসিত্থকনিয্যাসাদি যং কিঞ্চি চিক্কণং. চিক্কণং নাম নিয্যাসং. উদকতেলং নাম উদকমিস্সকং তেলং. কত্থচি পোত্থকেসু ‘‘সিট্ঠা’’তি পাঠো, সোযেৱত্থো. অনুলোমনিপাতত্থন্তি নলাটাভিমুখং অনুলোমেন পাতনত্থং. উদ্ধলোমেনাতি উদ্ধগ্গং হুত্ৱা ঠিতলোমেন.

২৭৯১. হত্থং তেলেন তেমেত্ৱাতি কৰতলং তেলেন মক্খেত্ৱা. সিৰোৰুহা কেসা. উণ্হাভিতত্তস্সাতি উণ্হাভিতত্তৰজসিৰস্স. অল্লহত্থেন সিৰোৰুহে পুঞ্ছিতুং ৱট্টতীতি যোজনা.

২৭৯২. আদাসে উদপত্তে ৱাতি এত্থ কংসপত্তাদীনিপি, যেসু মুখনিমিত্তং পঞ্ঞাযতি, সব্বানি আদাসসঙ্খমেৱ গচ্ছন্তি, কঞ্জিযাদীনিপি চ উদপত্তসঙ্খমেৱ, তস্মা যত্থ কত্থচি ওলোকেন্তস্স দুক্কটং.

২৭৯৩. যেন হেতুনা মুখং ওলোকেন্তস্স অনাপত্তি, তং দস্সেতুমাহ ‘‘সঞ্ছৱি’’ন্তিআদি. আবাধপচ্চযা ‘‘মে মুখে ৱণো সঞ্ছৱি নু খো, উদাহু ন সঞ্ছৱী’’তি মুখং দট্ঠুঞ্চ ‘‘অহং জিণ্ণো নু খো, উদাহু নো’’তি অত্তনো আযুসঙ্খাৰজাননত্থঞ্চ মুখং দট্ঠুং ৱট্টতীতি যোজনা.

২৭৯৪. নচ্চং ৱাতি যং কিঞ্চি নচ্চং অন্তমসো মোৰনচ্চম্পি. গীতন্তি যং কিঞ্চি নটগীতং ৱা সাধুগীতং ৱা অন্তমসো দন্তগীতম্পি, যং ‘‘গাযিস্সামা’’তি পুব্বভাগে ওকূজন্তা কৰোন্তি, এতম্পি ন ৱট্টতি. ৱাদিতন্তি যং কিঞ্চি ৱাদিতং. দট্ঠুং ৱা পন সোতুং ৱাতি নচ্চং দট্ঠুং ৱা গীতং ৱাদিতং সোতুং ৱা.

২৭৯৫. সযং নচ্চন্তস্স ৱা নচ্চাপেন্তস্স ৱা গাযন্তস্স ৱা গাযাপেন্তস্স ৱা ৱাদেন্তস্স ৱা ৱাদাপেন্তস্স ৱা দুক্কটমেৱ অট্ঠকথায (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৪৮) ৱুত্তন্তি তদেকদেসং দস্সেতুমাহ ‘‘দট্ঠুমন্তমসো’’তিআদি.

২৭৯৬. সুণাতীতি গীতং ৱা ৱাদিতং ৱা. পস্সতীতি নচ্চং পস্সতি.

২৭৯৭. পস্সিস্সামীতি এত্থ ‘‘সুণিস্সামী’’তি সেসো. ‘‘নচ্চং পস্সিস্সামি, গীতং, ৱাদিতং ৱা সুণিস্সামী’’তি ৱিহাৰতো ৱিহাৰং গচ্ছতো ৱাপি দুক্কটং হোতীতি যোজনা.

২৭৯৮. উট্ঠহিত্ৱান গচ্ছতোতি ‘‘নচ্চং পস্সিস্সামী’’তি, ‘‘গীতং, ৱাদিতং ৱা সুণিস্সামী’’তি নিসিন্নট্ঠানতো উট্ঠহিত্ৱা অন্তোৱিহাৰেপি তং তং দিসং গচ্ছতো আপত্তি হোতীতি যোজনা. ৱীথিযং ঠত্ৱা গীৱং পসাৰেত্ৱা পস্সতোপি চ আপত্তীতি যোজনা.

২৭৯৯. দীঘাতি দ্ৱঙ্গুলতো দীঘা. ন ধাৰেয্যাতি ন ধাৰেতব্বা. দ্ৱঙ্গুলং ৱা দুমাসং ৱাতি এত্থ দ্ৱে অঙ্গুলানি পৰিমাণং এতস্সাতি দ্ৱঙ্গুলো, কেসো. দ্ৱে মাসা উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদো অস্সাতি দুমাসো. কেসং ধাৰেন্তো দ্ৱঙ্গুলং ৱা ধাৰেয্য দুমাসং ৱা. ততো উদ্ধং ন ৱট্টতীতি ততো দ্ৱঙ্গুলতো ৱা দুমাসতো ৱা কেসতো উদ্ধং কেসং ধাৰেতুং ন ৱট্টতি.

অথ ৱা দ্ৱে অঙ্গুলানি সমাহটানি দ্ৱঙ্গুলং, দ্ৱে মাসা সমাহটা দুমাসং, উভযত্থ অচ্চন্তসংযোগে উপযোগৱচনং. কেসে ধাৰেন্তো দ্ৱঙ্গুলমত্তং ৱা ধাৰেয্য দুমাসমত্তং ৱা, ততো কালপৰিমাণতো উদ্ধং কেসে ধাৰেতুং ন ৱট্টতীতি অত্থো. সচে কেসে অন্তোদ্ৱেমাসে দ্ৱঙ্গুলে পাপুণন্তি, অন্তোদ্ৱেমাসেযেৱ ছিন্দিতব্বা. দ্ৱঙ্গুলে হি অতিক্কমেতুং ন ৱট্টতি. সচেপি ন দীঘা, দ্ৱেমাসতো একদিৱসম্পি অতিক্কমেতুং ন লভতিযেৱ. এৱমযং উভযেনপি উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদেনেৱ ৱুত্তো, ততো ওৰং পন নৱট্টনভাৱো নাম নত্থি.

২৮০০. দীঘে নখে, দীঘানি নাসিকলোমানি চ ন ধাৰযেতি যোজনা, ন ধাৰেয্য, ছিন্দেয্যাতি অত্থো. ৱীসতিমট্ঠন্তি ৱীসতিযা নখানং মট্ঠং লিখিতমট্ঠভাৱং কাতুং ভিক্খুনো ন ৱট্টতীতি যোজনা. সত্থকেন তচ্ছেত্ৱা চুণ্ণকেন পমজ্জিত্ৱা ফলিকমণীনং ৱিয উজ্জলকৰণং লিখিতমট্ঠং নাম. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, মলমত্তং অপকড্ঢিতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৭৪) অনুঞ্ঞাতত্তা মুগ্গফলতচাদীহি নখমলং অপনেতুং ৱট্টতি.

২৮০১. কপ্পাপেয্য ৱিসুং মস্সুন্তি যো কেসচ্ছিন্নো ৱিসুং মস্সুং কপ্পাপেয্য. দাঠিকং ঠপেয্যাতি কেসে ছিন্দাপেত্ৱা মস্সুং অকপ্পাপেত্ৱা ৱিসুং ঠপেয্য. সম্বাধেতি উপকচ্ছকমুত্তকৰণসঙ্খাতে সম্বাধট্ঠানে. লোমং সংহৰাপেয্যৱাতি সত্থেন ৱা সণ্ডাসেন ৱা অঞ্ঞেন যেন কেনচি পৰেন ছিন্দাপেয্য, সযং ৱা ছিন্দেয্য. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, আবাধপচ্চযা সম্বাধে লোমং সংহৰাপেতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৭৫) অনুঞ্ঞাতত্তা যথাৱুত্তসম্বাধে গণ্ডপিড়কৱণাদিকে আবাধে সতি লোমং সংহৰাপেতুং ৱট্টতি.

২৮০২. অগিলানস্স ছিন্দতো দুক্কটং ৱুত্তং. অঞ্ঞেন ৱা পুগ্গলেন তথা কত্তৰিযা ছিন্দাপেন্তস্স দুক্কটং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো.

২৮০৩. সেসঙ্গছেদনেতি অঙ্গুলিযাদিঅৱসেসসৰীৰাৱযৱানং ছেদনে. অত্তৱধেতি অত্তুপক্কমেন ৱা আণত্তিযা উপক্কমেন ৱা অত্তনো জীৱিতনাসে.

২৮০৪. অঙ্গন্তি অঙ্গজাততো অৱসেসং সৰীৰাৱযৱং. অহিকীটাদিদট্ঠস্স তপ্পটিকাৰৱসেন অঙ্গং ছিন্দতো ন দোসো. তাদিসাবাধপচ্চযা তপ্পটিকাৰৱসেন অঙ্গং ছিন্দতো ন দোসো. লোহিতং মোচেন্তস্সাপি ন দোসোতি যোজনা.

২৮০৫. অপৰিস্সাৱনো ভিক্খু সচে মগ্গং গচ্ছতি, দুক্কটং. মগ্গে অদ্ধানে তং পৰিস্সাৱনং যাচমানস্স যো ন দদাতি, তস্স অদদতো অদেন্তস্সাপি তথেৱ দুক্কটমেৱাতি যোজনা. যো পন অত্তনো হত্থে পৰিস্সাৱনে ৱিজ্জমানেপি যাচতি, তস্স ন অকামা দাতব্বং.

২৮০৬. ‘‘নগ্গো’’তি পদং ‘‘ন ভুঞ্জে’’তিআদি কিৰিযাপদেহি পচ্চেকং যোজেতব্বং. ন ভুঞ্জেতি ভত্তাদিং ভুঞ্জিতব্বং ন ভুঞ্জেয্য. ন পিৱেতি যাগুআদিং পাতব্বং ন পিৱেয্য. ন চ খাদেতি মূলখাদনীযাদিকং খাদনীযং ন খাদেয্য. ন সাযযেতি ফাণিতাদিকং সাযিতব্বঞ্চ ন সাযেয্য ন লিহেয্য. ন দদেতি অঞ্ঞস্স ভত্তাদিং কিঞ্চি ন দদেয্য. ন গণ্হেয্যাতি তথা সযং নগ্গো হুত্ৱা ন পটিগ্গণ্হেয্য. অঞ্জসং মগ্গং.

২৮০৭. পৰিকম্মং ন কাতব্বন্তি পিট্ঠিপৰিকম্মাদিপৰিকম্মং ন কাতব্বং. কাৰযেতি সযং নগ্গো হুত্ৱা অঞ্ঞেন পিট্ঠিপৰিকম্মাদিপৰিকম্মং ন কাৰাপেয্যাতি অত্থো.

২৮০৮. পিট্ঠিকম্মাদিকে পৰিকম্মে জন্তাঘৰাদিকা তিস্সো পটিচ্ছাদী ৱুত্তা ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তিস্সো পটিচ্ছাদিযো জন্তাঘৰপটিচ্ছাদিং উদকপটিচ্ছাদিং ৱত্থপটিচ্ছাদি’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৬১) অনুঞ্ঞাতাতি যোজনা. পটিচ্ছাদেতি হিৰিকোপিনন্তি পটিচ্ছাদি, জন্তাঘৰমেৱ পটিচ্ছাদি জন্তাঘৰপটিচ্ছাদি. উদকমেৱ পটিচ্ছাদি উদকপটিচ্ছাদি. ৱত্থমেৱ পটিচ্ছাদি ৱত্থপটিচ্ছাদি. ‘‘সব্বত্থ পন ৱট্টতী’’তি ইমিনা ইতৰপটিচ্ছাদিদ্ৱযং পৰিকম্মেযেৱ ৱট্টতীতি দীপেতি. সব্বত্থাতি ভোজনাদিসব্বকিচ্চেসু.

২৮০৯. যত্থ কত্থচি পেড়াযন্তি তম্বলোহৱট্টলোহকংসলোহকাড়লোহসুৱণ্ণৰজতাদীহি কতায ৱা দাৰুমযায ৱা যায কাযচি পেড়ায আসিত্তকূপধানে. ভুঞ্জিতুং ন চ ৱট্টতীতি ভাজনং ঠপেত্ৱা ভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতি. যথাহ – ‘‘আসিত্তকূপধানং নাম তম্বলোহেন ৱা ৰজতেন ৱা কতায পেড়ায এতং অধিৱচনং, ‘ন ভিক্খৱে আসিত্তকূপধানে ভুঞ্জিতব্ব’ন্তি সামঞ্ঞেন পটিক্খিত্তত্তা পন দাৰুমযাপি ন ৱট্টতী’’তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৬৪). ‘‘অনুজানামি ভিক্খৱে মড়োৰিক’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৬৪) অনুঞ্ঞাতত্তা মড়োৰিকায ঠপেত্ৱা ভুঞ্জিতুং ৱট্টতি. ‘‘মড়োৰিকা’’তি চ দণ্ডাধাৰকো ৱুচ্চতি, যং তযো, চত্তাৰো, বহূ ৱা দণ্ডকে উপৰি চ হেট্ঠা চ ৱিত্থতং মজ্ঝে সঙ্কুচিতং কত্ৱা বন্ধিত্ৱা আধাৰকং কৰোন্তি. যট্ঠিআধাৰকপণ্ণাধাৰকপচ্ছিকপিট্ঠঘটককৱাটকাদিভাজনমুখউদুক্খলাদীনিপি এত্থেৱ সঙ্গহং গচ্ছন্তি. যট্ঠিআধাৰকোতি যট্ঠিংযেৱ উজুকং ঠপেত্ৱা বন্ধীকতআধাৰকো.

একভাজনে ৱিসুং ৱিসুং ভোজনস্সাপি সম্ভৱতো ‘‘ভুঞ্জতো একভাজনে’’তি এত্তকেযেৱ ৱুত্তে তস্সাপি পসঙ্গো সিযাতি তন্নিৱত্তনত্থমাহ ‘‘একতো’’তি. ‘‘ভুঞ্জতো’’তি ইদং উপলক্খণং. একতো একভাজনে যাগুআদিপানম্পি ন ৱট্টতি. যথাহ – ‘‘ন, ভিক্খৱে, একথালকে পাতব্ব’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৬৪). অথ ৱা ভুঞ্জতোতি অজ্ঝোহাৰসামঞ্ঞেন পানম্পি সঙ্গহিতন্তি ৱেদিতব্বং. অযমেত্থ ৱিনিচ্ছযো – সচে একো ভিক্খু ভাজনতো ফলং ৱা পূৱং ৱা গহেত্ৱা গচ্ছতি, তস্মিং অপগতে ইতৰস্স সেসকং ভুঞ্জিতুং ৱট্টতি. ইতৰস্সাপি তস্মিং খণে পুন গহেতুং ৱট্টতীতি.

২৮১০. যে দ্ৱে ৱা তযো ৱা ভিক্খূ একপাৱুৰণা ৱা একত্থৰণা ৱা একত্থৰণপাৱুৰণা ৱা নিপজ্জন্তি, তেসঞ্চ, যে একমঞ্চেপি একতো নিপজ্জন্তি, তেসঞ্চ আপত্তি দুক্কটং হোতীতি যোজনা.

২৮১১. সঙ্ঘাটিপল্লত্থিকমুপাগতোতি এত্থ সঙ্ঘাটীতি সঙ্ঘাটিনামেন অধিট্ঠিতচীৱৰমাহ. সঙ্ঘাটিপল্লত্থিকং উপগতেন যুত্তো হুত্ৱাতি অত্থো. ন নিসীদেয্যাতি ৱিহাৰে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা যত্থ কত্থচি ন নিসীদেয্য. ‘‘সঙ্ঘাটীতি নামেন অধিট্ঠিতচীৱৰৱোহাৰপ্পত্তমধিট্ঠিতচীৱৰং ‘সঙ্ঘাটী’তি ৱুত্ত’’ন্তি নিস্সন্দেহে, খুদ্দসিক্খাৱণ্ণনাযম্পি ‘‘সঙ্ঘাটিযা ন পল্লত্থেতি অধিট্ঠিতচীৱৰেন ৱিহাৰে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা পল্লত্থিকো ন কাতব্বো’’তি ৱুত্তং. অট্ঠকথাযং পন ‘‘অন্তোগামে ৱাসত্থায উপগতেন অধিট্ঠিতং সঙ্ঘাটিং ৱিনা সেসচীৱৰেহি পল্লত্থিকায নিসীদিতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং.

কিঞ্চি কীড়ং ন কীড়েয্যাতি জুতকীড়াদিকং যং কিঞ্চি কাযিকৱাচসিককীড়িকং ন কীড়েয্য. ন চ গাহযেতি ন চ গাহাপেয্য, ন হৰাপেয্যাতি অত্থো.

২৮১২. দাঠিকাযপীতি মস্সুম্হি. উগ্গতন্তি এত্থ ‘‘বীভচ্ছ’’ন্তি সেসো. অঞ্ঞন্তি অপলিতং. তাদিসন্তি বীভচ্ছং.

২৮১৩. ‘‘অগিলানো’’তি ইমিনা গিলানস্স অনাপত্তিভাৱং দীপেতি. ‘‘ধাৰেয্যা’’তি ইমিনা সুদ্ধকত্তুনিদ্দেসেন অগিলানস্সপি পৰং ধাৰাপনে, পৰস্স ধাৰণসাদিযনে চ অনাপত্তীতি ৱিঞ্ঞাযতীতি. অত্তনো গুত্তত্থং, চীৱৰাদীনং গুত্তত্থঞ্চ ৱট্টতীতি যোজনা. তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযো (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৭০) – যস্স কাযদাহো ৱা পিত্তকোপো ৱা হোতি, চক্খু ৱা দুব্বলং, অঞ্ঞো ৱা কোচি আবাধো ৱিনা ছত্তেন উপ্পজ্জতি, তস্স গামে ৱা অৰঞ্ঞে ৱা ছত্তং ৱট্টতি. ৱাড়মিগচোৰভযেসু অত্তগুত্তত্থং, ৱস্সে পন চীৱৰগুত্তত্থম্পি ৱট্টতি. একপণ্ণচ্ছত্তং পন সব্বত্থেৱ ৱট্টতি. ‘‘একপণ্ণচ্ছত্তং নাম তালপত্ত’’ন্তি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তন্তি.

২৮১৪. হত্থিসোণ্ডাকাৰো অভেদোপচাৰেন ‘‘হত্থিসোণ্ড’’ন্তি ৱুত্তো. এৱমুপৰিপি. চীৱৰস্স নামধেয্যং ‘‘ৱসন’’ন্তি ইদং. ‘‘নিৱাসেন্তস্স দুক্কট’’ন্তি পদদ্ৱযঞ্চ ‘‘হত্থিসোণ্ড’’ন্তিআদীহি সব্বপদেহি পচ্চেকং যোজেতব্বং. ৱেল্লিযন্তি এত্থ গাথাবন্ধৱসেন সং-সদ্দলোপো, সংৱেল্লিযন্তি অত্থো.

এত্থ হত্থিসোণ্ডং (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৮০) নাম নাভিমূলতো হত্থিসোণ্ডসণ্ঠানং ওলম্বকং কত্ৱা নিৱত্থং চোড়িকিত্থীনং নিৱাসনং ৱিয. চতুক্কণ্ণং নাম উপৰিতো দ্ৱে, হেট্ঠতো দ্ৱেতি এৱং চত্তাৰো কণ্ণে দস্সেত্ৱা নিৱত্থং. মচ্ছৱাড়কং নাম একতো দসন্তং একতো পাসন্তং ওলম্বেত্ৱা নিৱত্থং. সংৱেল্লিযন্তি মল্লকম্মকাৰাদযো ৱিয কচ্ছং বন্ধিত্ৱা নিৱাসনং. তালৱণ্টকং নাম তালৱণ্টাকাৰেন সাটকং ওলম্বেত্ৱা নিৱাসনং. চ-সদ্দেন সতৱলিকং সঙ্গণ্হাতি. সতৱলিকং নাম দীঘসাটকং অনেকক্খত্তুং ওভঞ্জিত্ৱা ওৱট্টিকং কৰোন্তেন নিৱত্থং, ৱামদক্খিণপস্সেসু ৱা নিৰন্তৰং ৱলিযো দস্সেত্ৱা নিৱত্থং. সচে পন জাণুতো পট্ঠায একা ৱা দ্ৱে ৱা ৱলিযো পঞ্ঞাযন্তি, ৱট্টতি. এৱং নিৱাসেতুং গিলানস্সপি মগ্গপটিপন্নস্সপি ন ৱট্টতি.

যম্পি মগ্গং গচ্ছন্তা একং ৱা দ্ৱে ৱা কোণে উক্খিপিত্ৱা অন্তৰৱাসকস্স উপৰি লগ্গেন্তি, অন্তো ৱা একং কাসাৱং তথা নিৱাসেত্ৱা বহি অপৰং নিৱাসেন্তি, সব্বং ন ৱট্টতি. গিলানো পন অন্তোকাসাৱস্স ওৱট্টিকং দস্সেত্ৱা অপৰং উপৰি নিৱাসেতুং লভতি. অগিলানেন দ্ৱে নিৱাসেন্তেন সগুণং কত্ৱা নিৱাসেতব্বানি. ইতি যঞ্চ ইধ পটিক্খিত্তং, যঞ্চ সেখিযৱণ্ণনাযং, তং সব্বং ৱজ্জেত্ৱা নিব্বিকাৰং তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেন্তেন পৰিমণ্ডলং নিৱাসেতব্বং. যং কিঞ্চি ৱিকাৰং কৰোন্তো দুক্কটা ন মুচ্চতি.

২৮১৫. গিহিপাৰুপনন্তি ‘‘সেতপটপাৰুতং (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৮০) পৰিব্বাজকপাৰুতং একসাটকপাৰুতং সোণ্ডপাৰুতং অন্তেপুৰিকপাৰুতং মহাজেট্ঠকপাৰুতং কুটিপৱেসকপাৰুতং ব্ৰাহ্মণপাৰুতং পাড়িকাৰকপাৰুত’’ন্তি এৱমাদিপৰিমণ্ডললক্খণতো অঞ্ঞথা পাৰুতং, সব্বমেতং গিহিপাৰুতং নাম. তস্মা যথা সেতপটা অড্ঢপালকনিগণ্ঠা পাৰুপন্তি, যথা চ একচ্চে পৰিব্বাজকা উৰং ৱিৱৰিত্ৱা দ্ৱীসু অংসকূটেসু পাৱুৰণং ঠপেন্তি, যথা চ একসাটকা মনুস্সা নিৱত্থসাটকস্স একেনন্তেন পিট্ঠিং পাৰুপিত্ৱা উভো কণ্ণে উভোসু অংসকূটেসু ঠপেন্তি, যথা চ সুৰাসোণ্ডাদযো সাটকেন গীৱং পৰিক্খিপন্তা উভো অন্তে উদৰে ৱা ওলম্বেন্তি, পিট্ঠিযং ৱা খিপন্তি, যথা চ অন্তেপুৰিকাযো অক্খিতাৰকমত্তং দস্সেত্ৱা ওগুণ্ঠিকং পাৰুপন্তি, যথা চ মহাজেট্ঠা দীঘসাটকং নিৱাসেত্ৱা তস্সেৱ একেনন্তেন সকলসৰীৰং পাৰুপন্তি, যথা চ কস্সকা খেত্তকুটিং পৱিসন্তা সাটকং পলিৱেঠেত্ৱা উপকচ্ছকে পক্খিপিত্ৱা তস্সেৱ একেনন্তেন সৰীৰং পাৰুপন্তি, যথা চ ব্ৰাহ্মণা উভিন্নং উপকচ্ছকানং অন্তৰেন সাটকং পৱেসেত্ৱা অংসকূটেসু পক্খিপন্তি, যথা চ পাড়িকাৰকো ভিক্খু একংসপাৰুপনেন পাৰুতং ৱামবাহং ৱিৱৰিত্ৱা চীৱৰং অংসকূটং আৰোপেতি, এৱং অপাৰুপিত্ৱা সব্বেপি এতে, অঞ্ঞে চ এৱৰূপে পাৰুপনদোসে ৱজ্জেত্ৱা নিব্বিকাৰং পৰিমণ্ডলং পাৰুপিতব্বং. তথা অপাৰুপিত্ৱা আৰামে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা অনাদৰেন যং কিঞ্চি ৱিকাৰং কৰোন্তস্স দুক্কটং. পৰিমণ্ডলতো ৱিমুত্তলক্খণনিৱাসনপাৰুপনদোসে ৱজ্জেত্ৱা পৰিমণ্ডলভাৱোযেৱ ৱুত্তলক্খণো অধিপ্পেতোতি অত্থো.

২৮১৬. লোকাযতং ন ৱাচেয্যাতি ‘‘সব্বং উচ্ছিট্ঠং, সব্বং অনুচ্ছিট্ঠং, সেতো কাকো, কাড়ো বকো ইমিনা চ ইমিনা চ কাৰণেনা’’তি এৱমাদিনিৰত্থককাৰণপটিসংযুত্তং তিত্থিযসত্থং অঞ্ঞেসং ন ৱাচেয্য. ন চ তং পৰিযাপুণেতি তং লোকাযতং ন চ পৰিযাপুণেয্য ন উগ্গণ্হেয্য. তিৰচ্ছানৱিজ্জাতি হত্থিসিপ্পঅস্সসিপ্পধনুসিপ্পাদিকা পৰোপঘাতকৰা ৱিজ্জা চ. ভিক্খুনা ন পৰিযাপুণিতব্বা, ন ৱাচেতব্বাতি যোজনা.

২৮১৭. সব্বাচামৰিবীজনীতি সেতাদিৱণ্ণেহি সব্বেহি চমৰৱালেহি কতা বীজনী. ন চালিম্পেয্য দাযং ৱাতি দৱডাহাদিউপদ্দৱনিৱাৰণায অনুঞ্ঞাতং পটগ্গিদানকাৰণং ৱিনা অৰঞ্ঞং অগ্গিনা ন আলিম্পেয্য. দৱডাহে পন আগচ্ছন্তে অনুপসম্পন্নে অসতি পটগ্গিং দাতুং, অপ্পহৰিতকৰণেন ৱা পৰিখাখণনেন ৱা পৰিত্তাণং কাতুং, সেনাসনং পত্তং ৱা অপ্পত্তং ৱা অগ্গিং অল্লসাখং ভঞ্জিত্ৱা নিব্বাপেতুঞ্চ লভতি. উদকেন পন কপ্পিযেনেৱ লভতি, নেতৰেন. অনুপসম্পন্নে পন সতি তেনেৱ কপ্পিযৱোহাৰেন কাৰাপেতব্বং. মুখং ন চ লঞ্জেতি মনোসিলাদিনা মুখং ন লিম্পেয্য, তিলকেন অঙ্গং ন কৰেয্যাতি অত্থো.

২৮১৮. উভতোকাজন্তি উভতোকোটিযা ভাৰৱহনকোটিকাজং. অন্তৰকাজকন্তি উভযকোটিযা ঠিতৱাহকেহি ৱহিতব্বং মজ্ঝেভাৰযুত্তকাজং. সীসক্খন্ধকটিভাৰাদযো হেট্ঠা ৱুত্তলক্খণাৱ.

২৮১৯. যো ভিক্খু ৱড্ঢকিঅঙ্গুলেন অট্ঠঙ্গুলাধিকং ৱা তেনেৱ অঙ্গুলেন চতুৰঙ্গুলপচ্ছিমং ৱা দন্তকট্ঠং খাদতি, এৱং খাদতো তস্স আপত্তি দুক্কটং হোতীতি যোজনা.

২৮২০. কিচ্চে সতিপীতি সুক্খকট্ঠাদিগ্গহণকিচ্চে পন সতি. পোৰিসন্তি পুৰিসপ্পমাণং, ব্যামমত্তন্তি ৱুত্তং হোতি. আপদাসূতি ৱাড়মিগাদযো ৱা দিস্ৱা মগ্গমূড়্হো ৱা দিসা ওলোকেতুকামো হুত্ৱা দৱডাহং ৱা উদকোঘং ৱা আগচ্ছন্তং দিস্ৱা ৱা এৱৰূপাসু আপদাসু. ৱট্টতেৱাভিৰূহিতুন্তি অতিউচ্চম্পি ৰুক্খং আৰোহিতুং ৱট্টতি এৱ.

২৮২১. সচে অকল্লকো গিলানো ন সিযা, লসুণং মাগধং আমকং ভণ্ডিকলসুণং ন চ খাদেয্য নেৱ পৰিভুঞ্জেয্যাতি যোজনা. ভণ্ডিকলসুণং নাম চতুমিঞ্জতো পট্ঠায বহুমিঞ্জং. পলণ্ডুকভঞ্জনকাদিলসুণে মগধেসু জাতত্তেপি ন দোসো. লসুণৱিভাগো হেট্ঠা দস্সিতোযেৱ. গিলানস্স পন লসুণং খাদিতুং ৱট্টতি. যথাহ – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, আবাধপচ্চযা লসুণং খাদিতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৮৯). আবাধপচ্চযাতি যস্স আবাধস্স লসুণং ভেসজ্জং হোতি, তপ্পচ্চযাতি অত্থো. বুদ্ধৱচনন্তি সঙ্গীতিত্তযাৰুড়্হা পিটকত্তযপাড়ি. অঞ্ঞথাতি সক্কটাদিখলিতৱচনমযং ৱাচনামগ্গং ন ৰোপেতব্বং, তথা ন ঠপেতব্বন্তি ৱুত্তং হোতি.

২৮২২. খিপিতেতি যেন কেনচি খিপিতে. ‘‘জীৱা’’তি ন ৱত্তব্বন্তি যোজনা. ভিক্খুনা খিপিতে গিহিনা ‘‘জীৱথা’’তি ৱুত্তেন পুন ‘‘চিৰং জীৱা’’তি ৱত্তুং ৱট্টতীতি যোজনা. ‘‘চিৰ’’ন্তি পদে সতিপি ৱট্টতি.

২৮২৩. আকোটেন্তস্সাতি কাযেন ৱা কাযপটিবদ্ধাদীহি ৱা পহৰন্তস্স. পুপ্ফসংকিণ্ণেতি পুপ্ফসন্থতে.

২৮২৪. ন্হাপিতা পুব্বকা এতস্সাতি ন্হাপিতপুব্বকো, ন্হাপিতজাতিকোতি অত্থো. খুৰভণ্ডন্তি ন্হাপিতপৰিক্খাৰং. ন গণ্হেয্যাতি ন পৰিহৰেয্য. সচে যো ন্হাপিতজাতিকো হোতি, সো খুৰভণ্ডং গহেত্ৱা ন হৰেয্যাতি অত্থো. অঞ্ঞস্স হত্থতো গহেত্ৱা কেসচ্ছেদাদি কাতুং ৱট্টতি. উণ্ণীতি কেসকম্বলং ৱিনা উণ্ণমযা পাৱুৰণজাতি. ‘‘গোনকং কুত্তকং চিত্তক’’মিচ্চাদিনা ৱুত্তভেদৱন্ততায আহ ‘‘সব্বা’’তি. উণ্ণমযং অন্তোকৰিত্ৱা পাৰুপিতুং ৱট্টতীতি আহ ‘‘বাহিৰলোমিকা’’তি. যথাহ – ‘‘ন, ভিক্খৱে, বাহিৰলোমী উণ্ণীধাৰেতব্বা’’তি (চূড়ৱ. ২৪৯). সিক্খাপদট্ঠকথাযং ‘‘উণ্ণলোমানি বহি কত্ৱা উণ্ণপাৱাৰং পাৰুপন্তি, তথা ধাৰেন্তস্স দুক্কটং. লোমানি অন্তো কত্ৱা পাৰুপিতুং ৱট্টতী’’তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৪৯).

২৮২৫. অঙ্গৰাগং নাম কুঙ্কুমাদি. কৰোন্তস্সাতি অব্ভঞ্জন্তস্স. অকাযবন্ধনস্স গামং পৱিসতোপি দুক্কটং সমুদীৰিতন্তি যোজনা. এত্থ চ অসতিযা অবন্ধিত্ৱা নিক্খন্তেন যত্থ সৰতি, তত্থ বন্ধিতব্বং. ‘‘আসনসালায বন্ধিস্সামী’’তি গন্তুং ৱট্টতি. সৰিত্ৱা যাৱ ন বন্ধতি, ন তাৱ পিণ্ডায চৰিতব্বং.

২৮২৬. সব্বং আযুধং ৱিনা সব্বং লোহজং লোহমযভণ্ডঞ্চ পত্তং, সঙ্কমনীযপাদুকং, যথাৱুত্তলক্খণং পল্লঙ্কং, আসন্দিঞ্চ ৱিনা সব্বং দাৰুজং দাৰুমযভণ্ডঞ্চ ৱুত্তলক্খণমেৱ কতকং, কুম্ভকাৰিকং ধনিযস্সেৱ সব্বমত্তিকামযং কুটিঞ্চ ৱিনা সব্বং মত্তিকামযং ভণ্ডঞ্চ কপ্পিযন্তি যোজনা.

খুদ্দকৱত্থুক্খন্ধককথাৱণ্ণনা.