সমথক্খন্ধককথাৱণ্ণনা

২৭৬০. ইদানি সমথৱিনিচ্ছযং দস্সেতুং যেসু অধিকৰণেসু সন্তেসু সমথেহি ভৱিতব্বং, তানি তাৱ দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিৱাদাধাৰতা’’তিআদি. ৱিৱাদাধাৰতাতি ৱিৱাদাধিকৰণং. আপত্তাধাৰতাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. আধাৰতাতি অধিকৰণপৰিযাযো. আধাৰীযতি অভিভুয্যতি ৱূপসম্মতি সমথেহীতি আধাৰো, ৱিৱাদো চ সো আধাৰো চাতি ৱিৱাদাধাৰো, সো এৱ ৱিৱাদাধাৰতা. এৱমাধাৰাধিকৰণ-সদ্দানং ৱিৱাদাদিসদ্দেহি সহ কম্মধাৰযসমাসো দট্ঠব্বো. অধিকৰীযতি অভিভুয্যতি ৱূপসম্মতি সমথেহীতি অধিকৰণন্তি ৱিৱাদাদিচতুব্বিধমেৱ পাড়িযং দস্সিতং. অযমত্থো ‘‘এতেসং তু চতুন্নম্পি, সমত্তা সমথা মতা’’তি ৱক্খমানেন ৱিঞ্ঞাযতি.

২৭৬১. এতানি চত্তাৰি অধিকৰণানি চ ‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ৱিৱদন্তি ‘ধম্মো’তি ৱা ‘অধম্মো’তি ৱা’’তি (চূড়ৱ. ২১৫) অট্ঠাৰস ভেদকাৰকৱত্থূনি চ মহেসিনা ৱুত্তানি. তত্থ তেসু চতূসু অধিকৰণেসু ৱিৱাদো অধিকৰণসঙ্খাতো এতানি অট্ঠাৰস ভেদকৰৱত্থূনি নিস্সিতো নিস্সায পৱত্তোতি যোজনা.

২৭৬২. ৱিপত্তিযো চতস্সোৱাতি ‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ভিক্খুং অনুৱদন্তি সীলৱিপত্তিযা ৱা আচাৰৱিপত্তিযা ৱা দিট্ঠিৱিপত্তিযা ৱা আজীৱৱিপত্তিযা ৱা’’তি (চূড়ৱ. ২১৫) ৱুত্তা চতস্সো ৱিপত্তিযো. দিট্ঠাদীনং অনুগন্ত্ৱা সীলৱিপত্তিআদীহি ৱদনং চোদনা অনুৱাদো. উপাগতোতি নিস্সিতো, অনুৱাদো চতস্সো ৱিপত্তিযো নিস্সায পৱত্তোতি অত্থো. ‘‘তত্থা’’তি পঠমমেৱ নিদ্ধাৰণস্স ৱুত্তত্তা ইধ পুনৱচনে পযোজনং ন দিস্সতি, ‘‘সম্ভৱা’’তি ৱচনস্সাপি ন কোচি অত্থৱিসেসো দিস্সতি. তস্মা ‘‘আপত্তাধাৰতা তত্থ, সত্তআপত্তিসম্ভৱা’’তি পাঠো ন যুজ্জতি, ‘‘আপত্তাধাৰতা নাম, সত্ত আপত্তিযো মতা’’তি পাঠো যুত্ততৰো, আপত্তাধাৰতা নাম আপত্তাধিকৰণং নাম সত্ত আপত্তিযো মতা সত্ত আপত্তিযোৱ অধিপ্পেতাতি অত্থো.

২৭৬৩. সঙ্ঘকিচ্চানি নিস্সাযাতি অপলোকনকম্মাদীনি চত্তাৰি সঙ্ঘকম্মানি উপাদায কিচ্চাধিকৰণাভিধানং সিযা, কিচ্চাধিকৰণং নাম চত্তাৰি সঙ্ঘকম্মানীতি অত্থো. এতেসং তু চতুন্নম্পীতি এতেসং পন চতুন্নম্পি অধিকৰণানং. সমত্তাতি ৱূপসমহেতুত্তা. সমথা মতাতি সম্মুখাৱিনযাদযো সত্ত অধিকৰণসমথাতি অধিপ্পেতা. অধিকৰণানি সমেন্তি, সম্মন্তি ৱা এতেহীতি ‘‘সমথা’’তি ৱুচ্চন্তীতি ‘‘সমত্তা সমথা মতা’’তি ইমিনা সমথ-সদ্দস্স অন্ৱত্থং দীপেতি.

২৭৬৪-৫. তে সৰূপতো দস্সেতুমাহ ‘‘সম্মুখা’’তিআদি. ‘‘ৱিনযো’’তি ইদং সম্মুখাদিপদেহি পচ্চেকং যোজেতব্বং ‘‘সম্মুখাৱিনযো সতিৱিনযো অমূড়্হৱিনযো’’তি. ‘‘পটিঞ্ঞাৱিনযো’’তি চ পটিঞ্ঞাতকৰণং ৱুত্তং. সত্তমো ৱিনযোতি সমথো অধিপ্পেতো. তিণৱত্থাৰকোতি ইমে সত্ত সমথা বুদ্ধেনাদিচ্চবন্ধুনা ৱুত্তাতি যোজনা.

২৭৬৬. চতূসু অধিকৰণেসু যং অধিকৰণং যত্তকেহি সমথেহি সম্মতি, তে সঙ্গহেত্ৱা দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিৱাদো’’তিআদি.

২৭৬৭-৯. ‘‘ৱিৱাদো’’তিআদিনা উদ্দিট্ঠমত্থং নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘ছট্ঠেনা’’তিআদি. এত্থ এতেসু চতূসু অধিকৰণেসু, সমথেসু চ কিং কেন সম্মতীতি চে? ৱিৱাদো ৱিৱাদাধিকৰণং ছট্ঠেন যেভুয্যসিকায, পঠমেন সমথেন সম্মুখাৱিনযেন চাতি দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি. যস্সা কিৰিযায ধম্মৱাদিনো বহুতৰা, এসা যেভুয্যসিকা. ‘‘সঙ্ঘসম্মুখতা, ধম্মসম্মুখতা, ৱিনযসম্মুখতা, পুগ্গলসম্মুখতা’’তি (চূড়ৱ. ২২৯, ২৩৪, ২৩৬, ২৩৭, ২৪২) ৱুত্তানং সঙ্ঘাদীনং চতুন্নং সন্নিধানেন ৱা গণপুগ্গলেহি সমিযমানং ৱিৱাদাধিকৰণং সঙ্ঘসম্মুখতং ৱিনা ইতৰেহি তীহি ৱা সম্মতীতি ৱুত্তং হোতি.

এত্থ চ কাৰকসঙ্ঘস্স সঙ্ঘসামগ্গিৱসেন সম্মুখীভাৱো সঙ্ঘসম্মুখতা, সমেতব্বস্স ৱত্থুনো ভূততা ধম্মসম্মুখতা, যথা তং সমেতব্বং, তথেৱস্স সমনং ৱিনযসম্মুখতা, যো চ ৱিৱদতি, যেন চ ৱিৱদতি, তেসং উভিন্নং অত্থপচ্চত্থিকানং সম্মুখীভাৱো পুগ্গলসম্মুখতা.

‘‘অনুৱাদো চতূহিপী’’তি উদ্দিট্ঠং নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘সম্মুখা’’তিআদি. অনুপুব্বেনাতি অনুপটিপাটিযা. সম্মুখাৱিনযাদীহি তীহিপীতি সম্মুখাৱিনযসতিৱিনযঅমূড়্হৱিনযেহি তীহিপি. তথেৱাতি যথা তীহি, তথা পঞ্চমেন তস্সপাপিযসিকাসমথেনাপি অনুৱাদো সম্মতি, পগেৱ চতূহীতি অত্থো.

যো পাপুস্সন্নতায পাপিযো পুগ্গলো, তস্স কত্তব্বতো ‘‘তস্সপাপিযসিকা’’তি কম্মং ৱুচ্চতি. আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স ৱিয সতিৱেপুল্লপ্পত্তস্স খীণাসৱস্স কতা অমূলিকা সীলৱিপত্তিচোদনা সম্মুখাৱিনযেন, ঞত্তিচতুত্থায কম্মৱাচায দিন্নেন সতিৱিনযেন চ সম্মতি. উম্মত্তকস্স ভিক্খুনো কতা আপত্তিচোদনা সম্মুখাৱিনযেন চ তথেৱ দিন্নেন অমূড়্হৱিনযেন চ সম্মতি. সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা চোদিযমানস্স অৱজানিত্ৱা পটিজাননাদিং কৰোন্তস্স পাপভিক্খুনো বহুলাপত্তিচোদনা সম্মুখাৱিনযেন চেৱ তথেৱ পকতেন তস্সপাপিযসিকাকম্মেন চ ৱূপসম্মতীতি ৱুত্তং হোতি.

‘‘আপত্তি পন তীহেৱা’’তি উদ্দেসস্স নিদ্দেসমাহ ‘‘সম্মুখেনা’’তিআদি. সম্মুখেন সম্মুখাৱিনযেন, পটিঞ্ঞায পটিঞ্ঞাতকৰণেন, তিণৱত্থাৰকেন ৱা ইমেহি তীহি এৱ সমথেহি সা আপত্তি আপত্তাধিকৰণং উপসমং যাতীতি যোজনা. এত্থ পটিঞ্ঞাতকৰণং নাম আপত্তিং পটিগ্গণ্হন্তেন ‘‘পস্সসী’’তি ৱুত্তে আপত্তিং দেসেন্তেন ‘‘আম পস্সামী’’তি সম্পটিচ্ছনং. তিণৱত্থাৰকং পন সযমেৱ ৱক্খতি.

তীহেৱ সমথেহীতি এত্থ গৰুকাপত্তি সম্মুখাৱিনযেন, পটিঞ্ঞাতকৰণেন চাতি দ্ৱীহি, লহুকাপত্তিং আপজ্জিত্ৱা সঙ্ঘে ৱা গণে ৱা পুগ্গলে ৱা দেসনায সম্মুখাৱিনযেন চেৱ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চ, কোসম্বকানং ৱিগ্গহসদিসং মহাৱিগ্গহং কৰোন্তেহি আপন্না অনেকৱিধা আপত্তিযো সচে হোন্তি, তাসু ৱক্খমানসৰূপং থুল্লৱজ্জাদিং ঠপেত্ৱা অৱসেসা সব্বা আপত্তিযো সম্মুখাৱিনযেন, তিণৱত্থাৰকেন চ সম্মন্তীতি অত্থো.

কিচ্চং কিচ্চাধিকৰণং একেন সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মতীতি যোজনা.

২৭৭০. যেভুয্যসিককম্মেতি এত্থ নিমিত্তত্থে ভুম্মং. সলাকং গাহযেতি ৱিনিচ্ছযকাৰকে সঙ্ঘে ধম্মৱাদীনং বহুত্তং ৱা অপ্পতৰত্তং ৱা জানিতুং ৱক্খমানেন নযেন সলাকং গাহাপেয্য. বুধোতি ‘‘ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি…পে… গহিতাগহিতঞ্চ জানাতী’’তি ৱুত্তং পঞ্চহি অঙ্গেহি সমন্নাগতং পুগ্গলং দস্সেতি. ‘‘গূড়্হেনা’’তিআদিনা সলাকগ্গাহপ্পকাৰো দস্সিতো. কণ্ণজপ্পেনাতি এত্থ কণ্ণে জপ্পো যস্মিং সলাকগ্গাহপযোগেতি ৱিগ্গহো. এত্থ গূড়্হসলাকগ্গাহো নাম ধম্মৱাদিসলাকা চ অধম্মৱাদিসলাকা চ ৱিসুং ৱিসুং চীৱৰকণ্ণে পক্খিপিত্ৱা পুগ্গলানং সন্তিকং ৱিসুং ৱিসুং উপসঙ্কমিত্ৱা সলাকা ৱিসুং ৱিসুং দস্সেত্ৱা ‘‘ইতো তৱ ৰুচ্চনকং গণ্হাহী’’তি ৰহো ঠত্ৱা গাহাপনং. ৱিৱটকং নাম ধম্মৱাদীনং বহুভাৱং ঞত্ৱা সব্বেসু জানন্তেসু পুগ্গলানং সন্তিকং গাহাপনং. কণ্ণজপ্পনং নাম এৱমেৱ কণ্ণমূলে ৰহো ঠত্ৱা গাহাপনং.

২৭৭১. অলজ্জুস্সদেতি এত্থ ‘‘সঙ্ঘে’’তি সেসো. লজ্জিসু বালেসূতি এত্থাপি ‘‘উস্সদেসূ’’তি ৱত্তব্বং.

২৭৭২. সকেন কম্মুনাযেৱাতি অত্তনো যং কিচ্চং, তেনেৱাতি.

২৭৭৩-৫. ‘‘আপজ্জতী’’তিআদি ‘‘অলজ্জী, লজ্জী, বালো’’তি জাননস্স হেতুভূতকম্মদস্সনং. দুচ্চিন্তিতোতি অভিজ্ঝাদিতিৱিধমনোদুচ্চৰিতৱসেন দুট্ঠু চিন্তেন্তো. দুব্ভাসীতি মুসাৱাদাদিচতুব্বিধৱচীদুচ্চৰিতৱসেন ৱচীদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তানং সিক্খাপদানং ৱীতিক্কমৱসেন দুট্ঠু ভাসনসীলো. দুক্কটকাৰিকোতি পাণাতিপাতাদিতিৱিধকাযদুচ্চৰিতৱসেন কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদানং ৱীতিক্কমৱসেন কুচ্ছিতকম্মস্স কৰণসীলো. ইতি লক্খণেনেৱাতি যথাৱুত্তং অলজ্জীলজ্জীবাললক্খণং নিগমেতি.

২৭৭৬. ‘‘যেভুয্যসিকা’’তিআদিগাথাহি নিদ্দিট্ঠমেৱ অত্থং নিগমেতুমাহ ‘‘তিধা’’তিআদি. তিধাসলাকগাহেনাতি তিৱিধস্স সলাকগাহস্স অঞ্ঞতৰেন. বহুকা ধম্মৱাদিনো যদি সিযুন্তি যোজনা. কাতব্বন্তি এত্থ ‘‘ৱিৱাদাধিকৰণৱূপসমন’’ন্তি সেসো.

২৭৭৭. যো পুগ্গলো অলজ্জী চ হোতি সানুৱাদো চ কম্মতো কাযকম্মতো, ৱচীকম্মতো চ অসুচি চ সম্বুদ্ধজিগুচ্ছনীযোতি অত্থো. সো এৱংৱিধো পাপপুগ্গলো তস্স পাপিযসিককম্মস্স যোগো হোতীতি সম্বন্ধো. সানুৱাদোতি এত্থ অনুৱাদো নাম চোদনা, সহ অনুৱাদেন ৱত্ততীতি সানুৱাদো, পাপগৰহিতপুগ্গলেহি কাতব্বচোদনায অনুৰূপোতি অত্থো.

২৭৭৮-৯. ভণ্ডনেতি কলহস্স পুব্বভাগে. কলহেতি কাযৱচীদ্ৱাৰপ্পৱত্তে হত্থপৰামসাদিকে কলহে চ. ৱিৱাদম্হি অনপ্পকেতি বহুৱিধে ৱিৱাদে জাতে. বহুঅস্সামণে চিণ্ণেতি সমণানং অননুচ্ছৱিকে নানপ্পকাৰে কাযিকৱাচসিকৱীতিক্কমে চ কতে. অনগ্গেতি অনন্তে. ভস্সকেতি কুচ্ছিতে অমনাপৱচনে চিণ্ণেতি যোজনা, ভাসিতেতি অত্থো. গৱেসন্তন্তি গৱেসিযমানং, আপত্তাধিকৰণন্তি সেসো. ৱাড়ন্তি চণ্ডং. কক্খড়ন্তি আসজ্জং. কাতব্বন্তি ৱূপসমেতব্বং.

২৭৮০-২. যথা চ ৱূপসম্মতি, তথা তিণৱত্থাৰকে সুদ্ধো হোতীতি সম্বন্ধো.

থুল্লৱজ্জন্তি পাৰাজিকঞ্চেৱ সঙ্ঘাদিসেসঞ্চ. গিহীহি পটিসংযুতন্তি গিহীনং জাতিআদীহি পাড়িযা আগতেহি দসহি অক্কোসৱত্থূহি, অট্ঠকথাগতেহি চ তদঞ্ঞেহি অক্কোসৱত্থূহি খুংসনৱম্ভনপচ্চযা চ ধম্মিকপটিস্সৱস্স অসচ্চাপনপচ্চযা চ আপন্নাপত্তিং. এসা এৱ হি আপত্তি গিহিপটিসংযুত্তা নাম পৰিৱাৰে ‘‘অত্থি গিহিপটিসংযুত্তা, অত্থি নগিহিপটিসংযুত্তা’’তি দুকং নিক্খিপিত্ৱা ‘‘গিহিপটিসংযুত্তাতি সুধম্মত্থেৰস্স আপত্তি, যা চ ধম্মিকস্স পটিস্সৱস্স অসচ্চাপনে আপত্তি. অৱসেসা নগিহিপটিসংযুত্তা’’তি (পৰি. অট্ঠ. ৩২১) ৱচনতো.

সুধম্মত্থেৰস্স আপত্তীতি চ তেন চিত্তস্স গহপতিনো জাতিং পটিচ্চ খুংসনৱম্ভনপচ্চযা আপন্না ওমসৱাদসিক্খাপদৱিভাগগতা দুক্কটাপত্তি গহেতব্বা. ইদঞ্চ উপলক্খণমত্তং, তস্মা ইতৰেহিপি অক্কোসৱত্থূহি গিহিং খুংসেন্তানং ৱম্ভেন্তানং ইতৰেসং ভিক্খূনং সা আপত্তি গিহিপটিসংযুত্তাৱাতি ৱেদিতব্বং. তথা আপন্নং আপত্তিং দেসাপেন্তেন দস্সনূপচাৰং অৱিজহাপেত্ৱা সৱনূপচাৰং জহাপেত্ৱা একংসে উত্তৰাসঙ্গং কাৰাপেত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৱা সা আপত্তি দেসাপেতব্বা.

দিট্ঠাৱিকম্মিকন্তি দিট্ঠাৱিকম্মে নিযুত্তো দিট্ঠাৱিকম্মিকো, তং, অট্ঠকথাযং ‘‘যে পন ‘ন মেতং খমতী’তি অঞ্ঞমঞ্ঞং দিট্ঠাৱিকম্মং কৰোন্তী’’তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২১৪) যে পুগ্গলা দস্সিতা, তেসমঞ্ঞতৰস্সেৱ গহণং.

যোতি ভণ্ডনকাৰকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং মহন্তং ৱিগ্গহং কত্ৱা সম্বহুলা আপত্তিযো আপন্নো যো ভিক্খু. তত্থাতি তস্মিং তিণৱত্থাৰকসমথকাৰকে ভিক্খুসমূহে. ন হোতীতি ছন্দং দত্ৱা তং ভিক্খুপৰিসং অনাগতত্তা ন সংৱিজ্জতি. তঞ্চ ঠপেত্ৱাতি যোজনা.

তিণৱত্থাৰকে কতে সতি যাৱ উপসম্পদমাড়তো পভুতি আপন্নায সেসায আপত্তিযা নিৰাপত্তি হুত্ৱা সুদ্ধো হোতি সঙ্ঘোতি যোজনা.

সমথক্খন্ধককথাৱণ্ণনা.