কথিনভেদং
কথিনঅত্থতাদিৱণ্ণনা
৪০৪. কথিনে অনাগতৱসেনাতি উদকাহৰণাদিপযোগে উপ্পন্নে পচ্ছা ধোৱনাদিপুব্বকৰণস্স উপ্পত্তিতো তপ্পযোগস্স অনাগতৱসেনেৱ অনন্তৰপচ্চযো. পচ্চযত্তঞ্চস্স কাৰিযভূতস্স যস্মা নিপ্ফাদেতব্বতং নিস্সায পচ্চযা পৱত্তা, ন ৱিনা তেন, তস্মা তেন পৰিযাযেন ৱুত্তং, ন সভাৱতো সব্বত্থ. তেনাহ ‘‘পযোগস্স হী’’তিআদি. তত্থ পযোগস্স সত্তৱিধম্পি পুব্বকৰণং পচ্চযো হোতীতি সম্বন্ধো. কাৰণমাহ ‘‘যস্মা’’তিআদি. পুব্বকৰণস্সত্থাযাতি পুব্বকৰণস্স নিপ্ফাদনত্থায. পুৰেজাতপচ্চযেতি পুৰেজাতপচ্চযস্স ৱিসযে. এসাতি পযোগো. ধোৱনাদিধম্মেসু একম্পি অত্তনো পুৰেজাতপচ্চযভূতং ধম্মং ন লভতি, অত্তনো উপ্পত্তিতো পুৰেজাতস্স পুব্বকৰণস্স অভাৱাতি অত্থো. লভতীতি পচ্ছাজাতপচ্চযং পুব্বকৰণং লভতি, পচ্ছাজাতপচ্চযো হোতীতি অত্থো.
পাড়িযং পন্নৰস ধম্মা সহজাতপচ্চযেন পচ্চযোতি এত্থ পুব্বকৰণস্সাতি ৱা পযোগস্সাতি ৱা অঞ্ঞস্স কস্সচি পচ্চযুপ্পন্নস্স অপৰামট্ঠত্তা পন্নৰস ধম্মা সযং অঞ্ঞমঞ্ঞসহজাতপচ্চযেন পচ্চযোতি এৱমত্থো গহেতব্বো, তেহি সহ উপ্পজ্জনকস্স অঞ্ঞস্স অভাৱা. এৱং উপৰি সব্বত্থ. তেনাহ ‘‘সহজাতপচ্চযং পনা’’তিআদি. মাতিকা চ পলিবোধা চাতি এত্থ চ-সদ্দেন পঞ্চানিসংসানি গহিতানীতি দট্ঠব্বং. এৱং মাতিকানঞ্চ পলিবোধানঞ্চাতি এত্থাপি. তেহিপি অত্থো অনন্তৰমেৱ মাতিকাদীহি সহ জাযন্তি. তেনেৱ ‘‘পন্নৰস ধম্মা সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি ৱুত্তা. আসাতি চীৱৰাসা. ৱত্থূতি আসায নিমিত্তভূতং অনুপ্পন্নচীৱৰং. ‘‘দস্সাম কৰিস্সামা’’তি হি দাযকেহি পটিঞ্ঞাতচীৱৰং নিস্সায অনন্তৰং উপ্পজ্জমানা চীৱৰাসা অনন্তৰপচ্চযাদিভাৱেন ৱুত্তা. আসানঞ্চ অনাসানঞ্চাতি লব্ভমানকচীৱৰে উপ্পজ্জনকচীৱৰাসানঞ্চেৱ অলব্ভমানে চীৱৰে উপ্পজ্জনকঅনাসানঞ্চ, আসানং, তব্বিগমানঞ্চাতি অত্থো. খণে খণে উপ্পত্তিভেদং সন্ধায ‘‘আসান’’ন্তি বহুৱচনং কতং, আসায, অনাসায চাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘আসা চ অনাসা চা’’তি.
কথিনঅত্থতাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পুব্বকৰণনিদানাদিৱিভাগৱণ্ণনা
৪০৬-৭. ছ চীৱৰানীতি খোমাদীসু ছসু অঞ্ঞতৰং সন্ধায ৱুত্তং. সব্বসঙ্গাহিকৱসেন পন ‘‘চীৱৰানী’’তি বহুৱচনং কতং. পাড়িযং পনেত্থ ৱত্থু, আসা চ অনাসা চাতিআদীসু অত্থতে কথিনে আনিসংসৱসেন উপ্পজ্জনকপচ্চাসাচীৱৰং ‘‘ৱত্থূ’’তি ৱুত্তং. কথিনচীৱৰং হেতুপচ্চয-সদ্দেহি ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.
৪০৮. পচ্চুদ্ধাৰো তীহি ধম্মেহীতিআদি কথিনত্থাৰত্থায তিচীৱৰতো অঞ্ঞং ৱস্সিকসাটিকাদিং পচ্চুদ্ধৰিতুং, অধিট্ঠহিত্ৱা অত্থৰিতুঞ্চ ন ৱট্টতীতি দস্সনত্থং ৱুত্তং. ‘‘ৱচীভেদেনা’’তি এতেন কেৱলং কাযেন কথিনত্থাৰো ন ৰুহতীতি দস্সেতি.
পুব্বকৰণনিদানাদিৱিভাগৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কথিনাদিজানিতব্বৱিভাগৱণ্ণনা
৪১২. যেসু ৰূপাদিধম্মেসূতি ‘‘পুৰিমৱস্সংৱুত্থা ভিক্খূ, পঞ্চহি অনূনো সঙ্ঘো, চীৱৰমাসো, ধম্মেন সমেন সমুপ্পন্নং চীৱৰ’’ন্তি এৱমাদীসু যেসু ৰূপাৰূপধম্মেসু. সতীতি সন্তেসু. মিস্সীভাৱোতি সংসগ্গতা সমূহপঞ্ঞত্তিমত্তং. তেনাহ ‘‘ন পৰমত্থতো একো ধম্মো অত্থী’’তি.
৪১৬. একতো উপ্পজ্জন্তীতি কথিনুদ্ধাৰেন সহ উপ্পজ্জমানাৰহা হোন্তীতি অত্থো. কথিনত্থাৰতো হি পভুতি সব্বে কথিনুদ্ধাৰা তং তং কাৰণন্তৰমাগম্ম উপ্পজ্জন্তি, তস্মা সব্বে একুপ্পাদা নাম জাতা. তেসু অন্তৰুব্ভাৰসহুব্ভাৰা দ্ৱে এৱ তং ৱিহাৰং অনত্থতকথিনৱিহাৰসদিসং কৰোন্তা সযং সকলেন কথিনত্থাৰেন সহ নিৰুজ্ঝন্তি উদ্ধাৰভাৱং পাপুণন্তি. অৱসেসা পন তং তং পাটিপুগ্গলিকমেৱ কথিনত্থাৰং দ্ৱিন্নং পলিবোধানং উপচ্ছিন্দনৱসেন নিৰোধেন্তা সযং উদ্ধাৰভাৱং পাপুণন্তি, ন সকলং কথিনত্থাৰং. কথিনুদ্ধাৰানঞ্চ নিৰোধো নাম তং তং কাৰণমাগম্ম উদ্ধাৰভাৱপ্পত্তি, এৱঞ্চ উপ্পত্তি নাম কথিনুদ্ধাৰো এৱ. তেনাহ ‘‘সব্বেপি অত্থাৰেন সদ্ধিং একতো উপ্পজ্জন্তী’’তিআদি. তত্থ পুৰিমা দ্ৱেতি ‘‘একুপ্পাদা একনিৰোধা’’তি পাড়িযং পঠমং ৱুত্তা অন্তৰুব্ভাৰসহুব্ভাৰা দ্ৱে. তেসূতি পক্কমনন্তিকাদীসু. উদ্ধাৰভাৱং পত্তেসূতি উদ্ধাৰভাৱপ্পত্তিসঙ্খাতনিৰোধং পত্তেসূতি অত্থো. অত্থাৰো তিট্ঠতীতি কতচীৱৰং আদায পক্কন্তাদিপুগ্গলং ঠপেত্ৱা তদৱসেসানং পলিবোধসব্ভাৱতো কথিনত্থাৰো তিট্ঠতি.
কথিনাদিজানিতব্বৱিভাগৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঞ্ঞত্তিৱগ্গৱণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.