১২. সত্তসতিকক্খন্ধকো

দসৱত্থুকথাৱণ্ণনা

৪৪৬. সত্তসতিকক্খন্ধকে ভিক্খগ্গেনাতি ভিক্খুগণনায. মহীতি হিমং.

৪৪৭. অৱিজ্জানিৱুতাতি অৱিজ্জানীৱৰণেন নিৱুতা পটিচ্ছন্না. অৱিদ্দসূতি অঞ্ঞাণিনো. উপক্কিলেসা ৱুত্তাতি তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং এতে সুৰাপানাদযো উপক্কিলেসাতি ৱুত্তা. নেত্তিযা তণ্হায সহিতা সনেত্তিকা.

৪৫০-১. অহোগঙ্গোতি তস্স পব্বতস্স নামং. পটিকচ্চেৱ গচ্ছেয্যন্তি যত্থ নং অধিকৰণং ৱূপসমিতুং ভিক্খূ সন্নিপতিস্সন্তি, তত্থাহং পঠমমেৱ গচ্ছেয্যং. সম্ভাৱেসুন্তি সম্পাপুণিংসু.

৪৫২. অলোণিকন্তি লোণৰহিতং ভত্তং, ব্যঞ্জনং ৱা. আসুতাতি সব্বসম্ভাৰসজ্জিতা, ‘‘অসুত্তা’’তি ৱা পাঠো.

৪৫৩. উজ্জৱিংসূতি নাৱায পটিসোতং গচ্ছিংসু. পাচীনকাতি পুৰত্থিমদিসায জাতত্তা ৱজ্জিপুত্তকে সন্ধায ৱুত্তং. পাৱেয্যকাতি পাৱেয্যদেসৱাসিনো.

৪৫৪. ননু ত্ৱং, আৱুসো, ৱুড্ঢোতি ননু ত্ৱং থেৰো নিস্সযমুত্তো, কস্মা তং থেৰো পণামেসীতি ভেদৱচনং ৱদন্তি. গৰুনিস্সযং গণ্হামাতি নিস্সযমুত্তাপি মযং একং সম্ভাৱনীযগৰুং নিস্সযভূতং গহেত্ৱাৱ ৱসিস্সামাতি অধিপ্পাযো.

৪৫৫. মূলাদাযকাতি পঠমং দসৱত্থূনং দাযকা, আৱাসিকাতি অত্থো. পথব্যা সঙ্ঘত্থেৰোতি লোকে সব্বভিক্খূনং তদা উপসম্পদায ৱুড্ঢো. সুঞ্ঞতাৱিহাৰেনাতি সুঞ্ঞতামুখেন অধিগতফলসমাপত্তিং সন্ধায ৱদতি.

৪৫৭. সুত্তৱিভঙ্গেতি পদভাজনীযে. ইদঞ্চ ‘‘যো পন ভিক্খু সন্নিধিকাৰকং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা’’তি (পাচি. ২৫৩) সুত্তে যাৱকালিকস্সেৱ পৰামট্ঠত্তা সিঙ্গীলোণস্স যাৱজীৱিকস্স সন্নিধিকতস্স আমিসেন সদ্ধিং পৰিভোগে পাচিত্তিযং ৱিভঙ্গনযেনেৱ সিজ্ঝতীতি ৱুত্তং, তং পন পাচিত্তিযং ৱিভঙ্গে আগতভাৱং সাধেতুং ‘‘কথং সুত্তৱিভঙ্গে’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ হি লোণমেত্থ সন্নিধিকতং, ন খাদনীযং ভোজনীযন্তি লোণমিস্সভোজনে ৱজ্জিপুত্তকা অনৱজ্জসঞ্ঞিনো অহেসুং. তথাসঞ্ঞীনম্পি নেসং আপত্তিদস্সনত্থং ‘‘সন্নিধিকাৰে অসন্নিধিকাৰসঞ্ঞী’’তি ইদং সুত্তৱিভঙ্গং উদ্ধটন্তি ৱেদিতব্বং.

তেন সদ্ধিন্তি পুৰেপটিগ্গহিতলোণেন সদ্ধিং. দুক্কটেনেত্থ ভৱিতব্বন্তি ‘‘যাৱকালিকেন, ভিক্খৱে, যাৱজীৱিকং পটিগ্গহিত’’ন্তি অৱত্ৱা ‘‘তদহুপটিগ্গহিত’’ন্তি ৱচনসামত্থিযতো পুৰেপটিগ্গহিতং যাৱজীৱিকং যাৱকালিকেন সদ্ধিং সম্ভিন্নৰসং কালেপি ন কপ্পতীতি সিজ্ঝতি, তত্থ দুক্কটেন ভৱিতব্বন্তি অধিপ্পাযো. দুক্কটেনপি ন ভৱিতব্বন্তি যদি হি সন্নিধিকাৰপচ্চযা দুক্কটং মঞ্ঞথ, যাৱজীৱিকস্স লোণস্স সন্নিধিদোসাভাৱা দুক্কটেন ন ভৱিতব্বং, অথ আমিসেন সম্ভিন্নৰসস্স তস্স আমিসগতিকত্তা দুক্কটং মা মঞ্ঞথ. তদা চ হি পাচিত্তিযেনেৱ ভৱিতব্বং আমিসত্তুপগমনতোতি অধিপ্পাযো. ন হি এত্থ যাৱজীৱিকন্তিআদিনাপি দুক্কটাভাৱং সমত্থেতি.

পাড়িযং ৰাজগহে সুত্তৱিভঙ্গেতিআদীসু সব্বত্থ সুত্তে চ ৱিভঙ্গে চাতি অত্থো গহেতব্বো. তস্স তস্স ৱিকালভোজনাদিনো সুত্তেপি পটিক্খিত্তত্তা ৱিনযস্স অতিসৰণং অতিক্কমো ৱিনযাতিসাৰো. ‘‘নিসীদনং নাম সদসং ৱুচ্চতীতি আগত’’ন্তি ইদং ৱিভঙ্গে চ আগতদস্সনত্থং ৱুত্তং. তং পমাণং কৰোন্তস্সাতি সুগতৱিদত্থিযা ৱিদত্থিত্তযপ্পমাণং কৰোন্তস্স, দসায পন ৱিদত্থিদ্ৱযপ্পমাণং কতং. অদসকম্পি নিসীদনং ৱট্টতি এৱাতি অধিপ্পাযো. সেসমিধ হেট্ঠা সব্বত্থ সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

দসৱত্থুকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সত্তসতিকক্খন্ধকৱণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.

ইতি সমন্তপাসাদিকায ৱিনযট্ঠকথায ৱিমতিৱিনোদনিযং

চূড়ৱগ্গৱণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.

নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স

পৰিৱাৰৱণ্ণনা

মহাৱগ্গো

পঞ্ঞত্তিৱাৰৱণ্ণনা

১. ৱিসুদ্ধপৰিৱাৰস্স সীলক্খন্ধাদিধম্মক্খন্ধসৰীৰস্স ভগৱতো ৱিনযপৰিযত্তিসাসনে খন্ধকানং অনন্তৰং পৰিৱাৰোতি যো ৱিনযো সঙ্গহং সমাৰুড়্হো, তস্স দানি অনুত্তানত্থৱণ্ণনং কৰিস্সামীতি যোজনা.

সমন্তচক্খুনাতি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন. অতিৱিসুদ্ধেন মংসচক্খুনাতি ৰত্তিন্দিৱং সমন্তা যোজনপ্পমাণে অতিসুখুমানিপি ৰূপানি পস্সনতো অতিৱিয পৰিসুদ্ধেন পসাদচক্খুনা. ‘‘অত্থি তত্থ পঞ্ঞত্তী’’তিআদীসু অত্থি নু খো তত্থ পঞ্ঞত্তীতিআদিনা অত্থো গহেতব্বোতি আহ ‘‘তত্থ পঞ্ঞত্তি…পে… কেনাভতন্তি পুচ্ছা’’তি.

২. পুচ্ছাৱিস্সজ্জনেতি পুচ্ছায ৱিস্সজ্জনে. ৱিনীতকথাতি ৱিনীতৱত্থুকথা, অযমেৱ ৱা পাঠো.

দ্ৱঙ্গিকেন একেন সমুট্ঠানেনাতি অঙ্গদ্ৱযসমুদাযভূতেন একেন. অঙ্গদ্ৱযৱিমুত্তস্স সমুট্ঠানস্স অভাৱেপি তেসু একেনঙ্গেন ৱিনা অযং আপত্তি ন হোতীতি দস্সনত্থমেৱ ‘‘একেন সমুট্ঠানেনা’’তি ৱুত্তং. ইদানি তেসু দ্ৱীসু অঙ্গেসু পধানঙ্গং দস্সেতুমাহ ‘‘এত্থ হি চিত্তং অঙ্গং হোতী’’তিআদি. যস্মা পন মগ্গেনমগ্গপ্পটিপত্তিসঙ্খাতায কাযৱিঞ্ঞত্তিযা সেৱনচিত্তেনেৱ সম্ভৱে সতি অযং তং অঙ্গদ্ৱযং উপাদায ভগৱতা পঞ্ঞত্তা আপত্তিসম্মুতি হোতি, নাসতি. তস্মা তং চিত্তং কাযৱিঞ্ঞত্তিসঙ্খাতস্স কাযস্স অঙ্গং কাৰণং হোতি, ন আপত্তিযা. তস্স পন তংসমুট্ঠিতকাযো এৱ অঙ্গং অব্যৱহিতকাৰণং, চিত্তং পন কাৰণকাৰণন্তি অধিপ্পাযো. এৱং উপৰিপি সব্বত্থ চিত্তঙ্গযুত্তসমুট্ঠানেসু অধিপ্পাযো ৱেদিতব্বো. ‘‘একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতী’’তিআদিপৰিৱাৰৱচনেনেৱ আপত্তিযা অকুসলাদিপৰমত্থসভাৱতা পাড়িঅট্ঠকথাসু পৰিযাযতোৱ ৱুত্তা, সম্মুতিসভাৱা এৱ আপত্তীতি সিজ্ঝতি সমুট্ঠানসমুট্ঠিতানং ভেদসিদ্ধিতোতি গহেতব্বং. ইমমত্থং সন্ধাযাতি আপন্নায পাৰাজিকাপত্তিযা কেহিচিপি সমথেহি অনাপত্তিভাৱাপাদনস্স অসক্কুণেয্যত্তসঙ্খাতমত্থং সন্ধায.

৩. পোৰাণকেহি মহাথেৰেহীতি সঙ্গীতিত্তযতো পচ্ছা পোত্থকসঙ্গীতিকাৰকেহি ছড়ভিঞ্ঞাপঅসম্ভিদাদিগুণসমুজ্জলেহি মহাথেৰেহি. চতুত্থসঙ্গীতিসদিসা হি পোত্থকাৰোহসঙ্গীতি.

১৮৮. মহাৱিভঙ্গেতি ভিক্খুৱিভঙ্গে. সোড়স ৱাৰা দস্সিতাতি যেহি ৱাৰেহি আদিভূতেহি উপলক্খিতত্তা অযং সকলোপি পৰিৱাৰো সোড়সপৰিৱাৰোতি ৱোহৰীযতি, তে সন্ধায ৱদতি.

পঞ্ঞত্তিৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমুট্ঠানসীসৱণ্ণনা

২৫৭. পাড়িযং নিব্বানঞ্চেৱ পঞ্ঞত্তীতি এত্থ যস্মা সঙ্খতধম্মে উপাদায পঞ্ঞত্তা সম্মুতিসচ্চভূতা পুগ্গলাদিপঞ্ঞত্তি পৰমত্থতো অৱিজ্জমানত্তা উপ্পত্তিৱিনাসযুত্তৱত্থুধম্মনিযতেন অনিচ্চদুক্খলক্খণদ্ৱযেন যুত্তাতি ৱত্তুং অযুত্তা, কাৰকৱেদকাদিৰূপেন পন পৰিকপ্পিতেন অত্তসভাৱেন ৱিৰহিতত্তা ‘‘অনত্তা’’তি ৱত্তুং যুত্তা. তস্মা অযং পঞ্ঞত্তিপি অসঙ্খতত্তসামঞ্ঞতো ৱত্থুভূতেন নিব্বানেন সহ ‘‘অনত্তা ইতি নিচ্ছযা’’তি ৱুত্তা. অৱিজ্জমানাপি হি সম্মুতি কেনচি পচ্চযেন অকতত্তা অসঙ্খতা এৱাতি.

কৰুণাসীতলত্তং, পঞ্ঞাপভাসিতত্তঞ্চ ভগৱতো দস্সেতুং ‘‘বুদ্ধচন্দে, বুদ্ধাদিচ্চে’’তি এতং উভযং ৱুত্তং. হাযতি এতেনাতি হানি, দুক্খস্স হানি দুক্খহানি, সব্বদুক্খাপনূদনকাৰণন্তি অত্থো. পিটকে তীণি দেসযীতি যস্মা অঞ্ঞেপি মহাৱীৰা সম্মাসম্বুদ্ধা সদ্ধম্মং দেসযন্তি, তস্মা অঙ্গীৰসো পিটকানি তীণি দেসযীতি যোজনা. মহাগুণন্তি মহানিসংসং. এৱং নীযতি সদ্ধম্মোতি যদি ৱিনযপৰিযত্তি অপৰিহীনা তিট্ঠতি, এৱং সতি পটিপত্তিপটিৱেধসদ্ধম্মোপি নীযতি পৱত্তীযতি, ন পৰিহাযতীতি অত্থো.

ৱিনযপৰিযত্তি পন কথং তিট্ঠতীতি আহ ‘‘উভতো চা’’তিআদি. পৰিৱাৰেন গন্থিতা তিট্ঠতীতি যোজেতব্বং. তস্সেৱ পৰিৱাৰস্সাতি তস্মিং এৱ পৰিৱাৰে. সমুট্ঠানং নিযতো কতন্তি একচ্চং সমুট্ঠানেন নিযতং কতং. তস্মিং পৰিৱাৰে কিঞ্চি সিক্খাপদং নিযতসমুট্ঠানং অঞ্ঞেহি অসাধাৰণং, তং পকাসিতন্তি অত্থো.

সম্ভেদং নিদানঞ্চঞ্ঞন্তি সম্ভেদো সিক্খাপদানং অঞ্ঞমঞ্ঞসমুট্ঠানেন সংকিণ্ণতা, নিদানঞ্চ পঞ্ঞত্তিট্ঠানং, অঞ্ঞং পুগ্গলাদিৱত্থাদি চ. সুত্তে দিস্সন্তি উপৰীতি হেট্ঠা ৱুত্তে, উপৰি ৱক্খমানে চ পৰিৱাৰসুত্তে এৱ দিস্সন্তি. যস্মা চ এৱং, তস্মা সকলসাসনাধাৰস্স ৱিনযস্স ঠিতিহেতুভূতং পৰিৱাৰং সিক্খেতি, এৱমেত্থ যোজনা দট্ঠব্বা.

সম্ভিন্নসমুট্ঠানানীতি অঞ্ঞেহি সাধাৰণসমুট্ঠানানি. আদিম্হি তাৱ পুৰিমনযেতি সব্বপঠমে পঞ্ঞত্তিৱাৰে আগতনযং সন্ধায ৱদতি, তত্থ পন পঞ্ঞত্তিৱাৰে ‘‘পঠমং পাৰাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্তন্তি, ৱেসালিযং পঞ্ঞত্ত’’ন্তিআদিনা (পৰি. ১) নিদানম্পি দিস্সতি এৱ. পৰতোতি আগতভাৱং পন সন্ধায পৰতো আগতে সুত্তে দিস্সতীতি ৱেদিতব্বন্তি ৱুত্তং. তস্সাতি উভতোৱিভঙ্গপৰিযাপন্নস্স সিক্খাপদস্স.

২৫৮. অনিযতা পঠমিকাতি আপত্তিং অপেক্খিত্ৱাৱ ইত্থিলিঙ্গং কতং, পঠমানিযতং সিক্খাপদন্তি অত্থো. পাড়িযং নানুবন্ধে পৱত্তিনিন্তি ৱুট্ঠাপিতং পৱত্তিনিং অননুবন্ধনসিক্খাপদং.

২৬০. এড়কলোমসিক্খাপদৱত্থুস্মিং ‘‘ভিক্খুনিযো এড়কলোমানি ধোৱন্তিযো ৰজন্তিযো ৱিজটেন্তিযো ৰিঞ্চন্তি উদ্দেসং পৰিপুচ্ছ’’ন্তি (পাৰা. ৫৭৬) আগতত্তা ইমং ৰিঞ্চন্তি-পদং গহেত্ৱা সিক্খাপদং উপলক্খিতন্তি দস্সেন্তো ‘‘ৱিভঙ্গে ‘ৰিঞ্চন্তি উদ্দেস’ন্তি আগতং এড়কলোমধোৱাপনসিক্খাপদ’’ন্তি আহ.

ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদন্তি অসমযে ৱস্সিকসাটিকপৰিযেসনসিক্খাপদং (পাৰা. ৬২৬ আদযো). ৰতনসিক্খাপদন্তি ৰতনং ৱা ৰতনসম্মতং ৱা পটিসামনসিক্খাপদং (পাচি. ৫০২ আদযো).

২৬৫. পাড়িযং বুদ্ধঞাণেনাতি পটিৱিদ্ধসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন.

২৬৭. ‘‘ন দেসেন্তি তথাগতা’’তি এতেন ছত্তপাণিস্স ধম্মদেসনাপটিক্খেপং দস্সেতি.

২৬৯. অকতন্তি অঞ্ঞেহি অমিস্সীকতং, নিযতসমুট্ঠানন্তি অত্থো. অকতন্তি ৱা পুব্বে অনাগতং, অভিনৱন্তি অত্থো.

২৭০. সমুট্ঠানঞ্হি সঙ্খেপন্তি এত্থ সঙ্খিপন্তি সঙ্গয্হন্তি সদিসসমুট্ঠানানি এত্থাতি সঙ্খেপো, সমুট্ঠানসীসং. নেতি ৱিনেতি কাযৱচীদুচ্চৰিতন্তি নেত্তি, ৱিনযপাড়ি, সা এৱ ধম্মোতি নেত্তিধম্মোতি আহ ‘‘ৱিনযপাড়িধম্মস্সা’’তি.

সমুট্ঠানসীসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

অন্তৰপেয্যালং

কতিপুচ্ছাৱাৰৱণ্ণনা

২৭১. কতি আপত্তিযোতি পাৰাজিকাদীসু পঞ্চসু আপত্তীসু মেথুনাদিন্নাদানাদিঅন্তোগধভেদং অপেক্খিত্ৱা জাতিৱসেন একত্তং আৰোপেত্ৱা পুচ্ছা কতা. কতি আপত্তিক্খন্ধাতি অন্তোগধভেদং অপেক্খিত্ৱা পচ্চেকং ৰাসট্ঠেনাতি এত্তকমেৱেত্থ ভেদো. ৱিনীতানিযেৱ ৱিনীতৱত্থূনীতি আপত্তিতো ৱিৰমণানি এৱ অৱিপ্পটিসাৰপামোজ্জাদিধম্মানং কাৰণত্তা ৱত্থূনীতি ৱিনীতৱত্থূনি, তানি এত্থ অত্থতো ৱিৰতিআদিঅনৱজ্জধম্মা এৱ. ৱেৰং মণতীতি ৱেৰহেতুত্তা ‘‘ৱেৰ’’ন্তি লদ্ধনামং ৰাগাদিঅকুসলপক্খং ৱিনাসেতি.

ধম্মস্সৱনগ্গং ভিন্দিত্ৱা গচ্ছতীতি বহূসু একতো নিসীদিত্ৱা ধম্মং সুণন্তেসু তং ধম্মস্সৱনসমাগমং কোপেত্ৱা উট্ঠায গচ্ছতি. অনাদৰোৱাতি তুস্সিতব্বট্ঠানে তুট্ঠিং, সংৱিজিতব্বট্ঠানে সংৱেগঞ্চ অপৱেদেন্তো এৱ. কাযপাগব্ভিযন্তি উন্নতিৱসেন পৱত্তনকাযানাচাৰং.

২৭৪. মেত্তায সম্ভূতং মেত্তং, কাযকম্মং. উভযেহিপীতি নৱকেহি, থেৰেহি চ. পিযং কৰোতীতি তং পুগ্গলং পেমট্ঠানং কৰোতি, কেসন্তি আহ ‘‘সব্ৰহ্মচাৰীন’’ন্তি.

পুগ্গলং পটিৱিভজিত্ৱা ভুঞ্জতীতি পকতেন সম্বন্ধো. তমেৱ পুগ্গলপটিৱিভাগং দস্সেতুং ‘‘অসুকস্সা’’তিআদি ৱুত্তং.

ভুজিস্সভাৱকৰণতোতি তণ্হাদাসব্যতো মোচেত্ৱা সমথৱিপস্সনাসু সেৰিৱিহাৰিতাকৰণতোতি অত্থো. নিয্যাতীতি পৱত্ততি. সম্মাদুক্খক্খযায সংৱত্ততীতি অত্থো.

কতিপুচ্ছাৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ছআপত্তিসমুট্ঠানৱাৰৱণ্ণনা

২৭৬. পঠমেন আপত্তিসমুট্ঠানেনাতি কেৱলং কাযেন. পাৰাজিকাপত্তিযা একন্তসচিত্তকসমুট্ঠানত্তা ‘‘ন হীতি ৱত্তব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. সঙ্ঘাদিসেসাদীনং দুক্কটপৰিযোসানানং পঞ্চন্নং অচিত্তকানম্পি সম্ভৱতো ‘‘সিযা’’তি ৱুত্তং, আপজ্জনং সিযা ভৱেয্যাতি অত্থো. হীনুক্কট্ঠেহি জাতিআদীহি ওমসনে এৱ দুব্ভাসিতস্স পঞ্ঞত্তত্তা সা একন্তৱাচাচিত্তসমুট্ঠানা এৱাতি.

দুতিযসমুট্ঠাননযে ৱাচায এৱ সমাপজ্জিতব্বপাটিদেসনীযস্স অভাৱা ‘‘ন হী’’তি ৱুত্তং.

ততিযে পন ৱোসাসমানৰূপং ভিক্খুনিং কাযৱাচাহি অনপসাদনপচ্চযা পাটিদেসনীযসম্ভৱতো ‘‘সিযা’’তি ৱুত্তং.

ওমসনে পাচিত্তিযস্স অদিন্নাদানসমুট্ঠানত্তেপি তপ্পচ্চযা পঞ্ঞত্তস্স দুব্ভাসিতস্স পঞ্চমেনেৱ সমুপ্পত্তীতি দস্সেতুং চতুত্থৱাৰে ‘‘দুব্ভাসিতং আপজ্জেয্যাতি ন হীতি ৱত্তব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা পঞ্চমৱাৰে ‘‘সিযাতি ৱত্তব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. কাযৱিকাৰেনেৱ ওমসন্তস্স পনেত্থ দুব্ভাসিতভাৱেপি কাযকীড়াভাৱাভাৱতো দুক্কটমেৱাতি দট্ঠব্বং.

ছট্ঠৱাৰে পন ৱিজ্জমানোপি কাযো দুব্ভাসিতস্স অঙ্গং ন হোতি, পঞ্চমসমুট্ঠানে এৱ ছট্ঠম্পি পৱিসতীতি দস্সেতুং ‘‘ন হী’’তি পটিক্খিত্তং, ন পন তত্থ সব্বথা দুব্ভাসিতেন অনাপত্তীতি দস্সেতুং. ন হি দৱকম্যতায কাযৱাচাহি ওমসন্তস্স দুব্ভাসিতাপত্তি ন সম্ভৱতি. যঞ্হি পঞ্চমেনেৱ সমাপজ্জতি, তং ছট্ঠেনপি সমাপজ্জতি এৱ ধম্মদেসনাপত্তি ৱিযাতি গহেতব্বং. সেসং সমুট্ঠানৱাৰে সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

ছআপত্তিসমুট্ঠানৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

কতাপত্তিৱাৰৱণ্ণনা

২৭৭. দুতিযে পন কতিৱাৰে পঠমসমুট্ঠানেন আপজ্জিতব্বানং আপত্তীনং লহুদস্সনসুখত্থং কুটিকাৰাদীনি এৱ সমুদ্ধটানি, ন অঞ্ঞেসং অভাৱা, সঞ্চৰিত্তাদীনম্পি ৱিজ্জমানত্তা. এৱং দুতিযসমুট্ঠানাদীসুপি. ‘‘কপ্পিযসঞ্ঞী’’তি ইমিনা অচিত্তকত্তং দস্সেতি. ‘‘কুটিং কৰোতী’’তি ইমিনা ৱচীপযোগাভাৱং. উভযেনাপি কেৱলং কাযেনেৱ দুক্কটাদীনং সম্ভৱং দস্সেতি. এৱং উপৰিপি যথানুৰূপং কাতব্বং.

‘‘একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠহন্তী’’তি ইদং ইধ ৱিসেসেত্ৱা দস্সিতানং কাযতোৱ সমুট্ঠিতানং ৱসেন ৱুত্তং, অৱিসেসতো পন তা আপত্তিযো ইতৰসমুট্ঠানেহিপি যথাৰহং সমুট্ঠহন্তি এৱ. এৱং উপৰিপি.

‘‘তিণৱত্থাৰকেন চা’’তি ইদং সঙ্ঘাদিসেসৱজ্জিতানং চতুন্নং আপত্তীনং ৱসেন ৱুত্তং.

২৭৯. সংৱিদহিত্ৱা কুটিং কৰোতীতি ৱাচায সংৱিদহতি, সযঞ্চ কাযেন কৰোতীতি অত্থো.

কতাপত্তিৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

আপত্তিসমুট্ঠানগাথাৱণ্ণনা

২৮৩. ততিযো পন গাথাৱাৰো দুতিযৱাৰেন ৱুত্তমেৱত্থং সঙ্গহেত্ৱা দস্সেতুং ৱুত্তো. তত্থ কাযোৱ কাযিকোতি ৱত্তব্বে ৱচনৱিপল্লাসেন ‘‘কাযিকা’’তি ৱুত্তং. তেনাহ ‘‘তেন সমুট্ঠিতা’’তি, কাযো সমুট্ঠানং অক্খাতোতি অত্থো.

ৱিৱেকদস্সিনাতি সব্বসঙ্খতৱিৱিত্তত্তা, ততো ৱিৱিত্তহেতুত্তা চ নীৱৰণৱিৱেকঞ্চ নিব্বানঞ্চ দস্সনসীলেন. ৱিভঙ্গকোৱিদাতি উভতোৱিভঙ্গকুসলাতি আলপনং. ইধ পনেৱং অঞ্ঞো পুচ্ছন্তো নাম নত্থি, উপালিত্থেৰো সযমেৱ অত্থং পাকটং কাতুং পুচ্ছাৱিসজ্জনঞ্চ অকাসীতি ইমিনা নযেন সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো.

আপত্তিসমুট্ঠানগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ৱিপত্তিপচ্চযৱাৰৱণ্ণনা

২৮৪. চতুত্থে পন ৱিপত্তিপচ্চযৱাৰে সীলৱিপত্তিপচ্চযাতি সীলৱিপত্তিপঅচ্ছাদনপচ্চযা.

২৮৬. দিট্ঠিৱিপত্তিপচ্চযাতি দিট্ঠিৱিপত্তিযা অপ্পটিনিস্সজ্জনপচ্চযা.

২৮৭. আজীৱৱিপত্তিপচ্চযাতি এত্থ আগম্ম জীৱন্তি এতেনাতি আজীৱো, চতুপচ্চযো, সোৱ মিচ্ছাপত্তিযা ৱিপন্নত্তা ৱিপত্তীতি আজীৱৱিপত্তি, তস্সা আজীৱৱিপত্তিযা হেতু, তদুপ্পাদনতপৰিভোগনিমিত্তন্তি অত্থো.

ৱিপত্তিপচ্চযৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

অধিকৰণপচ্চযৱাৰৱণ্ণনা

২৯১. পঞ্চমে অধিকৰণপচ্চযৱাৰে কিচ্চাধিকৰণপচ্চযাতি অপলোকনৱচনঞত্তিকম্মৱাচাসঙ্খতকম্মৱাচাপচ্চযা. পঞ্চাতি এত্থ অধম্মিককতিকাদিং অপলোকেত্ৱা কৰোন্তানং অনিমিত্তন্তি অত্থো. পঞ্চমে অধিকৰণপচ্চযৱাৰে কিচ্চাধিকৰণপচ্চযা অপলোকনাৱসানে দুক্কটং, অধিপ্পাযাদিনা ঞত্তিকম্মাদিং কৰোন্তানং থুল্লচ্চযাদি চ সঙ্গয্হতীতি দট্ঠব্বং. অৱসেসা আপত্তিযোতি সোতাপত্তিফলসমাপত্তিআদযো. ‘‘নত্থঞ্ঞা আপত্তিযো’’তি ইদং ৱিপত্তিআদিভাগিনিযো সাৱজ্জাপত্তিযো সন্ধায ৱুত্তং.

অধিকৰণপচ্চযৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমথভেদং

অধিকৰণপৰিযাযৱাৰৱণ্ণনা

২৯৩. ছট্ঠে পৰিযাযৱাৰে অলোভো পুব্বঙ্গমোতিআদি সাসনট্ঠিতিযা অৱিপৰীততো ধম্মৱাদিস্স ৱিৱাদং সন্ধায ৱুত্তং. অট্ঠাৰস ভেদকৰৱত্থূনি ঠানানীতি ধম্মাদীসু অধম্মোতিআদিনা গহেত্ৱা দীপনানি ইধেৱ ভেদকৰৱত্থূনি, তানি এৱ কাযকলহাদিৱিৱাদস্স কাৰণত্তা ঠানানি, ওকাসত্তা ৱত্থূনি, আধাৰত্তা ভূমিযোতি চ ৱুত্তানি. অব্যাকতহেতূতি অসেক্খানং ৱিৱাদং সন্ধায ৱুত্তং. দ্ৱাদস মূলানীতি কোধো উপনাহো, মক্খো পলাসো, ইস্সা মচ্ছৰিযং, মাযা সাঠেয্যং, পাপিচ্ছতা মহিচ্ছতা, সন্দিট্ঠিপৰামাসিতা আধানগ্গাহীদুপ্পটিনিস্সজ্জিতানীতি ইমেসং ছন্নং যুগড়ানং ৱসেন ছ ধম্মা চেৱ লোভাদযো ছ হেতূ চাতি দ্ৱাদস ধম্মা ৱিৱাদাধিকৰণস্স মূলানি.

২৯৪. চুদ্দস মূলানীতি তানেৱ দ্ৱাদস কাযৱাচাহি সদ্ধিং চুদ্দস অনুৱাদাধিকৰণস্স মূলানি.

২৯৫. পথৱীখণনাদীসু পণ্ণত্তিৱজ্জেসু কুসলাব্যাকতচিত্তমূলিকা আপত্তি হোতীতি দস্সেতুং ‘‘অলোভো পুব্বঙ্গমো’’তিআদি ৱুত্তং. সত্ত আপত্তিক্খন্ধা ঠানানীতিআদি সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং পটিচ্ছাদনপচ্চযা আপত্তিসম্ভৱতো ৱুত্তং. ‘‘আপত্তাধিকৰণপচ্চযা চতস্সো আপত্তিযো আপজ্জতী’’তি (পৰি. ২৯০) হি ৱুত্তং. ‘‘ছ হেতূ’’তি ইদং কুসলানং আপত্তিহেতুৱোহাৰস্স অযুত্ততায ৱুত্তং, ন পন কুসলহেতূনং অভাৱতো. ‘‘অলোভো পুব্বঙ্গমো’’তি হি আদি ৱুত্তং. আপত্তিহেতৱো এৱ হি পুব্বঙ্গমনামেন ৱুত্তা.

২৯৬. চত্তাৰি কম্মানি ঠানানীতিআদীসু অপলোকনৱাচা, ঞত্তিআদিৱাচাযো চ কম্মানীতি ৱুত্তং. তা এৱ হি একসীমাযং সামগ্গিমুপগতানং কম্মপ্পত্তানং অনুমতিযা সাৱনকিৰিযানিপ্ফত্তিসঙ্খাতস্স সঙ্ঘগণকিচ্চসভাৱস্স কিচ্চাধিকৰণস্স অধিট্ঠানাভাৱেন ‘‘ঠানৱত্থুভূমিযো’’তি ৱুচ্চন্তি. একং মূলং সঙ্ঘোতি যেভুয্যৱসেন ৱুত্তং. গণঞত্তিঅপলোকনানঞ্হি গণোপি মূলন্তি. ঞত্তিতো ৱাতি ঞত্তিঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মৱাচানং ঞত্তিৰূপত্তা, ঞত্তিপুব্বকত্তা চ ৱুত্তং. কম্মঞত্তিকম্মৱাচাঞত্তিৱসেন হি দুৱিধাসু ঞত্তীসু অনুস্সাৱনাপি কম্মমূলকন্ত্ৱেৱ সঙ্গয্হন্তি. ঞত্তিৱিভাগো চাযং উপৰি আৱি ভৱিস্সতি.

‘‘ইমে সত্ত সমথা…পে… পৰিযাযেনা’’তি ইদং পুচ্ছাৱচনং. ‘‘সিযা’’তি ইদং ৱিসজ্জনং. ‘‘কথঞ্চ সিযা’’তি ইদং পুন পুচ্ছা. ৱিৱাদাধিকৰণস্স দ্ৱে সমথাতিআদি পুন ৱিসজ্জনং. তত্থ ‘‘ৱত্থুৱসেনা’’তি ইদং ‘‘সত্ত সমথা দস সমথা হোন্তী’’তি ইমস্স কাৰণৱচনং. ‘‘পৰিযাযেনা’’তি ইদং ‘‘দস সমথা সত্ত সমথা হোন্তী’’তি ইমস্স কাৰণৱচনং. চতুব্বিধাধিকৰণসঙ্খাতৱত্থুৱসেন চ দেসনাক্কমসঙ্খাতপৰিযাযৱসেন চাতি অত্থো.

অধিকৰণপৰিযাযৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সাধাৰণৱাৰাদিৱণ্ণনা

২৯৭. সত্তমে সাধাৰণৱাৰে সাধাৰণাতি ৱিৱাদাধিকৰণস্স ৱূপসমনকিচ্চসাধাৰণা. এৱং সব্বত্থ.

২৯৮. অট্ঠমে তব্ভাগিযৱাৰে তব্ভাগিযাতি ৱিৱাদাধিকৰণস্স ৱূপসমনতো তপ্পক্খিকা.

সাধাৰণৱাৰাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমথাসমথস্সসাধাৰণৱাৰৱণ্ণনা

২৯৯. নৱমে সমথাসমথসাধাৰণৱাৰে ‘‘সব্বে সমথা একতোৱ অধিকৰণং সমেন্তি উদাহু নানা’’তি পুচ্ছন্তেন ‘‘সমথা সমথস্স সাধাৰণা, সমথা সমথস্স অসাধাৰণা’’তি ৱুত্তং. ৱিৱাদাদিঅধিকৰণক্কমেন তব্বূপসমহেতুভূতে সমথে উদ্ধৰন্তো ‘‘যেভুয্যসিকা’’তিআদিমাহ. সম্মুখাৱিনযং ৱিনা কস্সচি সমথস্স অসম্ভৱা সেসা ছপি সমথা সম্মুখাৱিনযস্স সাধাৰণা ৱুত্তা, তেসং পন ছন্নং অঞ্ঞমঞ্ঞাপেক্খাভাৱতো তে অঞ্ঞমঞ্ঞং অসাধাৰণা ৱুত্তা. তব্ভাগিযৱাৰেপি এসেৱ নযো.

সমথাসমথস্সসাধাৰণৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমথসম্মুখাৱিনযৱাৰাদিৱণ্ণনা

৩০১-৩. একাদসমৱাৰেপি সম্মুখাৱিনযোতিআদি পুচ্ছা. যেভুয্যসিকা সতিৱিনযোতিআদি ৱিসজ্জনং. এৱং ৱিনযৱাৰে কুসল-ৱাৰে ততো পৰেসুপি পুচ্ছাৱিসজ্জনপৰিচ্ছেদো ৱেদিতব্বো.

তত্থ সম্মুখাৱিনযো সিযা কুসলোতিআদীসু তস্মিং তস্মিং ৱিনযকম্মে, ৱিৱাদাদিম্হি চ নিযুত্তপুগ্গলানং সমুপ্পজ্জনককুসলাদীনং ৱসেন সম্মুখাৱিনযাদীনং, ৱিৱাদাদীনঞ্চ কুসলাদিভাৱো তেন তেন উপচাৰেন ৱুত্তো. যস্মা পনেতস্স সম্মুখাৱিনযো নাম সঙ্ঘসম্মুখতাদযো হোন্তি, তেসঞ্চ অনৱজ্জসভাৱত্তা অকুসলে ৱিজ্জমানেপি অকুসলত্তূপচাৰো ন যুত্তো আপত্তাধিকৰণস্স অকুসলত্তূপচাৰো ৱিয, তস্মা নত্থি সম্মুখাৱিনযো অকুসলোতি অত্থো.

৩০৪. ততো পৰেসু যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৱিনযো লব্ভতীতিআদি সম্মুখাৱিনযস্স ইতৰেহি সমথেহি নিযমেন সংসট্ঠতং, ইতৰেসং পন ছন্নং অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসগ্গাভাৱঞ্চ দস্সেতুং ৱুত্তং.

সমথসম্মুখাৱিনযৱাৰাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সংসট্ঠৱাৰাদিৱণ্ণনা

৩০৬. অধিকৰণন্তি ৱা সমথাতি ৱা ইমে ধম্মা সংসট্ঠাতিআদি সমথানং অধিকৰণেসু এৱ যথাৰহং পৱত্তিং, অধিকৰণানি ৱিনা তেসং ৱিসুং অট্ঠানঞ্চ দস্সেতুং ৱুত্তং. ৱিনিব্ভুজিত্ৱা নানাকৰণং পঞ্ঞাপেতুন্তি অধিকৰণতো সমথেহি ৱিযোজেত্ৱা অসংসট্ঠে কত্ৱা নানাকৰণং অঞ্ঞমঞ্ঞং অসংসট্ঠতায ঠিতভাৱসঙ্খাতং নানত্তং পঞ্ঞাপেতুং অধিকৰণৱূপসমক্খণে এৱ তেসং অসংসগ্গং পঞ্ঞাপেতুং কিং সক্কাতি পুচ্ছতি.

অধিকৰণন্তিআদি গাৰয্হৱাদদস্সনং. সো মা হেৱন্তি যো এৱং ৱদতি, সো ‘‘মা এৱং ৱদা’’তি ৱচনীযো অস্স, ন চ লব্ভতি সমথানং অঞ্ঞত্ৰ অধিকৰণা ৱূপসমলক্খণন্তি পহানাৱত্থানসঙ্খাতং নানাকৰণং পটিক্খিপতি. লক্খণতো পন অধিকৰণেহি সমথানং নানাকৰণং অত্থেৱাতি দট্ঠব্বং. সমথা অধিকৰণেহি সম্মন্তীতি অপলোকনাদীহি চতূহি কিচ্চাধিকৰণেহি সব্বেপি সমথা নিট্ঠানং গচ্ছন্তি, নাঞ্ঞেহীতি ইমমত্থং সন্ধায ৱুত্তং. তেনেৱ ৱক্খতি ‘‘সম্মুখাৱিনযো ৱিৱাদাধিকৰণেন ন সম্মতি. অনুৱাদ…পে… আপত্তাধিকৰণেন ন সম্মতি, কিচ্চাধিকৰণেন সম্মতী’’তিআদি (পৰি. ৩১১).

৩০৭-৩১৩. ৱিৱাদাধিকৰণং কতিহি সমথেহি সম্মতীতিআদিকো সম্মতিৱাৰো. তদনন্তৰো সম্মতিনসম্মতিৱাৰো চ অধিকৰণেহি সমথানং সংসট্ঠতং, ৱিসংসট্ঠতঞ্চ দস্সেতুং ৱুত্তো. সমথা সমথেহি সম্মন্তীতিআদিকো সমথাধিকৰণৱাৰো সমথানং অঞ্ঞমঞ্ঞং, অধিকৰণেহি চ অধিকৰণানঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং, সমথেহি চ ৱূপসমাৱূপসমং দস্সেতুং ৱুত্তো.

৩১৪. সমুট্ঠাপেতিৱাৰো পন অধিকৰণেহি অধিকৰণানং উপ্পত্তিপ্পকাৰদস্সনত্থং ৱুত্তো. ন কতমং অধিকৰণন্তি অত্তনো সম্ভৱমত্তেন একম্পি অধিকৰণং ন সমুট্ঠাপেতীতি অত্থো. কথঞ্চৰহি সমুট্ঠাপেতীতি আহ ‘‘অপি চা’’তিআদি. তত্থ জাযন্তীতি অনন্তৰমেৱ অনুপ্পজ্জিত্ৱা পৰম্পৰপচ্চযা জাযন্তীতি অধিপ্পাযো. ‘‘ধম্মো অধম্মো’’তিআদিনা উভিন্নং পুগ্গলানং ৱিৱাদপচ্চযা অঞ্ঞমঞ্ঞখেমভঙ্গা হোন্তি, তপ্পচ্চযা তেসং পক্খং পৰিযেসনেন কলহং ৱড্ঢন্তানং ৱিৱাদো কঞ্চি মহাপৰিসং সঙ্ঘপৰিণাযকং লজ্জিং আগম্ম ৱূপসমং গচ্ছতি. তথা অৱূপসমন্তে পন ৱিৱাদো কমেন ৱড্ঢিত্ৱা সকলেপি সঙ্ঘে ৱিৱাদং সমুট্ঠাপেতি, ততো অনুৱাদাদীনীতি এৱং পৰম্পৰক্কমেন ৱূপসমকাৰণাভাৱে চত্তাৰি অধিকৰণানি জাযন্তি. তং সন্ধাযাহ ‘‘সঙ্ঘো ৱিৱদতি ৱিৱাদাধিকৰণ’’ন্তি. সঙ্ঘস্স ৱিৱদতো যো ৱিৱাদো, তং ৱিৱাদাধিকৰণং হোতীতি অত্থো. এস নযো সেসেসুপি.

সংসট্ঠৱাৰাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ভজতিৱাৰৱণ্ণনা

৩১৮. তদনন্তৰৱাৰে পন ৱিৱাদাধিকৰণং চতুন্নং অধিকৰণানন্তিআদি অধিকৰণানং ৱুত্তনযেন অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযত্তেপি সংসগ্গভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তং. ৱিৱাদাধিকৰণং চতুন্নং অধিকৰণানং ৱিৱাদাধিকৰণং ভজতীতিআদীসু ৱিৱাদাধিকৰণং চতূসু অধিকৰণেসু ৱিৱাদাধিকৰণভাৱমেৱ ভজতি, নাঞ্ঞাধিকৰণভাৱং, চতূসু অধিকৰণেসু ৱিৱাদাধিকৰণত্তমেৱ নিস্সিতং ৱিৱাদাধিকৰণমেৱ পৰিযাপন্নং ৱিৱাদাধিকৰণভাৱেনেৱ সঙ্গহিতন্তি এৱমত্থো গহেতব্বো.

৩১৯. ৱিৱাদাধিকৰণং সত্তন্নং সমথানং কতি সমথে ভজতীতিআদি পন চতুন্নং অধিকৰণানং ৱূপসমনে সতি নিযতসমথে দস্সেতুং ৱুত্তং. তত্থ কতি সমথে ভজতীতি অত্তনো উপসমত্থায কিত্তকে সমথে উপগচ্ছতি, কিত্তকে সমথে আগম্ম ৱূপসমং গচ্ছতীতি অত্থো. কতি সমথপৰিযাপন্নন্তি অত্তানং ৱূপসমেতুং কতিসু সমথেসু তেহি সমানৱসেন পৱিট্ঠং. কতিহি সমথেহি সঙ্গহিতন্তি ৱূপসমং কৰোন্তেহি কতিহি সমথেহি ৱূপসমকৰণত্থং সঙ্গহিতং.

ভজতিৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

খন্ধকপুচ্ছাৱাৰো

পুচ্ছাৱিস্সজ্জনাৱণ্ণনা

৩২০. উপসম্পদক্খন্ধকন্তি পব্বজ্জাখন্ধকং (মহাৱ. ৮৪). সহ নিদ্দেসেনাতি সনিদ্দেসং. ‘‘সন্নিদ্দেস’’ন্তি ৱা পাঠো, সো এৱত্থো. নিদানেন চ নিদ্দেসেন চ সদ্ধিন্তি এত্থ পঞ্ঞত্তিট্ঠানপুগ্গলাদিপ্পকাসকং নিদানৱচনং নিদানং নাম, তন্নিদানং পটিচ্চ নিদ্দিট্ঠসিক্খাপদানি নিদ্দেসো নাম, তেহি অৱযৱভূতেহি সহিতং তংসমুদাযভূতং খন্ধকং পুচ্ছামীতি অত্থো. উত্তমানি পদানীতি আপত্তিপঞ্ঞাপকানি ৱচনানি অধিপ্পেতানি. তেসং…পে… কতি আপত্তিযো হোন্তীতি তেহি ৱচনেহি পঞ্ঞত্তা কতি আপত্তিক্খন্ধা হোন্তীতি অত্থো. ননু আপত্তিযো নাম পুগ্গলানঞ্ঞেৱ হোন্তি, ন পদানং, কস্মা পন ‘‘সমুক্কট্ঠপদানং কতি আপত্তিযো’’তি সামিৱসেন নিদ্দেসো কতোতি আহ ‘‘যেন যেন হি পদেনা’’তিআদি. পাড়িযং উপোসথন্তিআদি উপোসথক্খন্ধকাদীনঞ্ঞেৱ (মহাৱ. ১৩২ আদযো) গহণং.

পুচ্ছাৱিস্সজ্জনাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

একুত্তৰিকনযং

এককৱাৰৱণ্ণনা

৩২১. একুত্তৰিকনযে পন অজানন্তেন ৱীতিক্কন্তাতি পণ্ণত্তিং ৱা ৱত্থুং ৱা অজানন্তেন ৱীতিক্কন্তা পথৱীখণনসহসেয্যাদিকা, সাপি পচ্ছা আপন্নভাৱং ঞত্ৱা পটিকম্মং অকৰোন্তস্স অন্তৰাযিকাৱ হোতি.

পাৰিৱাসিকাদীহি পচ্ছা আপন্নাতি ৱত্তভেদেসু দুক্কটানি সন্ধায ৱুত্তং. তস্মিং খণে আপজ্জিতব্বঅন্তৰাপত্তিযো সন্ধাযাতি কেচি ৱদন্তি, তস্স পুব্বাপত্তীনংঅন্তৰাপত্তি-পদেনেৱ ৱক্খমানত্তা পুৰিমমেৱ যুত্ততৰং. মূলৱিসুদ্ধিযা অন্তৰাপত্তীতি মূলাযপটিকস্সনাদীনি অকত্ৱা সব্বপঠমং দিন্নপৰিৱাসমানত্তৱিসুদ্ধিযা চৰণকালে আপন্নঅন্তৰাপত্তিসঙ্খাতসঙ্ঘাদিসেসো. অগ্ঘৱিসুদ্ধিযাতি অন্তৰাপত্তিং আপন্নস্স মূলায পটিকস্সিত্ৱা ওধানসমোধানৱসেন ওধুনিত্ৱা পুৰিমাপত্তিযা সমোধায তদগ্ঘৱসেন পুন দিন্নপৰিৱাসাদিসুদ্ধিযা চৰণকালে পুন আপন্না অন্তৰাপত্তি.

সউস্সাহেনেৱাতি পুনপি তং আপত্তিং আপজ্জিতুকামতাচিত্তেন, এৱং দেসিতাপি আপত্তি ন ৱুট্ঠাতীতি অধিপ্পাযো. ধুৰনিক্খেপং অকত্ৱা আপজ্জনে সিখাপ্পত্তদোসং দস্সেন্তো আহ ‘‘অট্ঠমে ৱত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পাৰাজিকমেৱা’’তি. ন কেৱলঞ্চ ভিক্খুনিযা এৱ, ভিক্খূনম্পি ধুৰনিক্খেপং অকত্ৱা থোকং থোকং সপ্পিআদিকং থেয্যায গণ্হন্তানং পাদগ্ঘনকে পুণ্ণে পাৰাজিকমেৱ. কেচি পন ‘‘অট্ঠমে ৱত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পাৰাজিকমেৱ হোতীতি ৱুত্তত্তা অট্ঠৱত্থুকমেৱেতং সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তি ৱদন্তি.

ধম্মিকস্স পটিস্সৱস্সাতি ‘‘ইধ ৱস্সং ৱসিস্সামী’’তিআদিনা গিহীনং সম্মুখা কতস্স ধম্মিকস্স পটিস্সৱস্স, অধম্মিকস্স পন ‘‘অসুকং পহৰিস্সামী’’তিআদিকস্স পটিস্সৱস্স অসচ্চাপনেন আপত্তি নত্থি.

তথা চোদিতোতি অধম্মেন চোদিতো, সযং সচ্চে, অকুপ্পে চ অট্ঠত্ৱা পটিচ্ছাদেন্তোপি অধম্মচুদিতকো এৱ. পঞ্চানন্তৰিযনিযতমিচ্ছাদিট্ঠিযেৱ মিচ্ছত্তনিযতা নাম. চত্তাৰো মগ্গা সম্মত্তনিযতা নাম.

এককৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুকৱাৰৱণ্ণনা

৩২২. দুকেসু সযমেৱ সপুগ্গলোতি আহ ‘‘মুদুপিট্ঠিকস্সা’’তিআদি. আদি-সদ্দেন অঙ্গজাতচ্ছেদঅত্তঘাতাদিআপত্তিযো সঙ্গহিতা.

ভণ্ডাগাৰিকচিত্তকম্মানি ৱাতি গহট্ঠানং ভণ্ডপটিসামনং, ইত্থিপুৰিসাদিপটিভানচিত্তকম্মানি ৱা. ‘‘চীৱৰাদীনি অদেন্তো আপজ্জতী’’তি ইদং ‘‘উপজ্ঝাযেন, ভিক্খৱে, সদ্ধিৱিহাৰিকো সঙ্গহেতব্বো অনুগ্গহেতব্বো…পে… পত্তো দাতব্বো’’তিআদি (মহাৱ. ৬৭) ৱচনতো অনাদৰিযেন আমিসসঙ্গহং অকৰোন্তস্স দুক্কটং, ভিক্খুনিযা পাচিত্তিযঞ্চ সন্ধায ৱুত্তং. নিস্সট্ঠচীৱৰাদীনং অদানআপত্তিপি এত্থেৱ সঙ্গহিতা.

পাড়িযং দেসেন্তোতি সভাগাপত্তিং, অদেসনাগামিনিআদিঞ্চ দেসেন্তো. নিদানুদ্দেসে আপত্তিং অনাৱিকৰোন্তো, ন দেসেন্তো চ আপজ্জতি নাম. ওৱাদং অগণ্হন্তোতি ভিক্খূহি ভিক্খুনিওৱাদত্থায ৱুত্তং ৱচনং অগণ্হন্তো বালগিলানগমিযৱিৱজ্জিতো. অত্তনো পৰিভোগত্থং দিন্নং অঞ্ঞস্স দানে, সঙ্ঘাটিং অপাৰুপিত্ৱা সন্তৰুত্তৰেন গামপ্পৱেসনাদীসু চ আপত্তিযোপি অপৰিভোগেন আপজ্জিতব্বাপত্তিযোৱ. পমাণন্তি সঙ্ঘভেদানন্তৰিযনিপ্ফত্তিযা লক্খণং. বালস্সাতি নিস্সযগ্গহণৱিধিং অজানন্তস্স লজ্জিবালস্সেৱ. লজ্জিস্সাতি ব্যত্তস্স নিস্সযদাযকসভাগতং পৰিৱীমংসন্তস্স. ৱিনযে আগতা অত্থা ৱেনযিকাতি আহ ‘‘দ্ৱে অত্থা ৱিনযসিদ্ধা’’তি.

পাড়িযং অপ্পত্তো নিস্সাৰণন্তি এত্থ পব্বাজনীযকম্মং ৱিহাৰতো নিস্সাৰণত্তা নিস্সাৰণন্তি অধিপ্পেতং, তঞ্চ যস্মা কুলদূসকং অকৰোন্তো পুগ্গলো আপত্তিবহুলোপি আৱেণিকলক্খণেন অপ্পত্তো নাম হোতি, তস্মা অপ্পত্তো নিস্সাৰণং. যস্মা পন আপত্তাদিবহুলস্সাপি ‘‘আকঙ্খমানো সঙ্ঘো পব্বাজনীযকম্মং কৰেয্যা’’তি (চূড়ৱ. ২৭) ৱুত্তং, তস্মা সুনিস্সাৰিতো, সব্বথা পন সুদ্ধো নিৰাপত্তিকো দুন্নিস্সাৰিতোতি দট্ঠব্বো.

অপ্পত্তো ওসাৰণন্তিআদীসু উপসম্পদাকম্মং এত্থ ওসাৰণং অধিপ্পেতং, তঞ্চ হত্থচ্ছিন্নাদিকো একচ্চো পটিক্খিত্তত্তা অপ্পত্তোপি সোসাৰিতো, পণ্ডকাদিকো দোসাৰিতোতি অত্থো.

দুকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

তিকৱাৰৱণ্ণনা

৩২৩. তিকেসু লোহিতুপ্পাদাপত্তিন্তি পাৰাজিকাপত্তিং. আৱুসোৱাদেনাতি ‘‘আৱুসো’’তি আলপনেন. আপত্তিন্তি দুক্কটাপত্তিং. সেসা ৰত্তিঞ্চেৱ দিৱা চাতি এত্থ অৰুণুগ্গমনে আপজ্জিতব্বা পঠমকথিনাদী (পাৰা. ৪৫৯) সব্বা আপত্তিযোপি ৰত্তিন্দিৱানং ৱেমজ্ঝেযেৱ আপজ্জিতব্বত্তা ততিযকোট্ঠাসঞ্ঞেৱ পৱিট্ঠাতি দট্ঠব্বা. অথ ৱা উদ্ধস্তে অৰুণে আপজ্জিতব্বত্তা দিৱা আপজ্জিতব্বেসু এৱ পৱিট্ঠাতি দট্ঠব্বা, অত্থঙ্গতে সূৰিযে ভিক্খুনিযো ওৱাদনাপত্তিযো, পন ৰত্তন্ধকাৰে পুৰিসেন সদ্ধিং সন্তিট্ঠনাপত্তি চ ৰত্তিযঞ্ঞেৱ আপজ্জিতব্বা.

পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমনঅনতিৰিত্তভোজনাদীনি দিৱা এৱ আপজ্জিতব্বানি. কেচি পন ‘‘ভোজনপটিসংযুত্তানি সেখিযানি, গণভোজনাদীনি চ দিৱা এৱ আপজ্জিতব্বানী’’তি ৱদন্তি. তস্মা ঈদিসা আপত্তিযো মুঞ্চিত্ৱা সেসাৱ ততিযকোট্ঠাসং ভজন্তীতি ৱেদিতব্বং.

ন ঊনদসৱস্সোতি দসৱস্সস্স বালস্সেৱ পঞ্ঞত্তসিক্খাপদত্তা ৱুত্তং. সদ্ধিৱিহাৰিকঅন্তেৱাসিকেসু অসম্মাৱত্তনাপত্তিং, অলজ্জীনং নিস্সযদানাদিম্পি দসৱস্সোৱ আপজ্জতি, ৱুট্ঠাপিনিং দ্ৱে ৱস্সানি অননুবন্ধাদিম্পি ঊনদসৱস্সা আপজ্জন্তি. অব্যাকতচিত্তোতি সুপন্তস্স ভৱঙ্গচিত্তং সন্ধায ৱুত্তং.

অপ্পৱাৰেন্তোতি অনাদৰিযেন অপ্পৱাৰেন্তো কেনচি পচ্চযেন অপ্পৱাৰেত্ৱা কাড়পক্খচাতুদ্দসে সঙ্ঘে পৱাৰেন্তে তত্থ অনাদৰিযেন অপ্পৱাৰেন্তো তমেৱ আপত্তিং কাড়েপি আপজ্জতীতি জুণ্হে এৱাতি নিযমো ন দিস্সতি, পচ্ছিমৱস্সংৱুত্থো পন পচ্ছিমকত্তিকপুণ্ণমিযমেৱ পৱাৰেতুং লব্ভতীতি তত্থ অপ্পৱাৰণাপচ্চযা আপত্তিং আপজ্জমানো এৱ জুণ্হে আপজ্জতীতি নিযমেতব্বোতি দট্ঠব্বং. জুণ্হে কপ্পতীতি এত্থাপি এসেৱ নযো.

‘‘অপচ্চুদ্ধৰিত্ৱা হেমন্তে আপজ্জতী’’তি ইমিনা ‘‘ৱস্সানং চাতুমাসং অধিট্ঠাতু’’ন্তি নিযমৱচনেনেৱ অপচ্চুদ্ধৰন্তস্স দুক্কটন্তি দস্সেতি. ৱস্সানুপগমনঅকৰণীযেন পক্কমাদযোপি ৱস্সে এৱ আপজ্জতি. ৱত্থিকম্মাদিম্পি গিলানো এৱ. অধোতপাদেহি অক্কমনাদীনিপি অন্তো এৱ আপজ্জতি. ভিক্খুনিযা অনাপুচ্ছা আৰামপ্পৱেসনাদি চ অন্তোসীমাযমেৱ. নিস্সযপটিপন্নস্স অনাপুচ্ছাদিসাপক্কমনাদি চ বহিসীমাযমেৱ. পাতিমোক্খুদ্দেসে সন্তিযা আপত্তিযা অনাৱিকৰণাপত্তিসমনুভাসনঊনৱীসতিৱস্সূপসম্পাদনাদিসব্বঅধম্মকম্মাপত্তিযোপি সঙ্ঘে এৱ. অধম্মেন গণুপোসথাদীসুপি গণাদিমজ্ঝে এৱ. অলজ্জিস্স সন্তিকে নিস্সযগ্গহণাদিপি পুগ্গলস্স সন্তিকে এৱ আপজ্জতি.

তীণি অধম্মিকানি অমূড়্হৱিনযস্স দানানীতি যো উম্মত্তকোপি ৱীতিক্কমকালে, অনুম্মত্তো সঞ্চিচ্চেৱ আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা ভিক্খূহি পচ্ছা চোদিতো সৰমানো এৱ ‘‘ন সৰামী’’তি ৱদতি, যো চ ‘‘সুপিনং ৱিয সৰামী’’তি ৱা মুসা ৱদতি, যো চ উম্মত্তককালে কতং সব্বম্পি সব্বেসং ৱট্টতীতি ৱদতি, ইমেসং তিণ্ণং দিন্নানি তীণি অমূড়্হৱিনযস্স দানানি অধম্মিকানি.

অপকতত্তোতি ৱিনযে অপকতঞ্ঞূ. তেনাহ ‘‘আপত্তানাপত্তিং ন জানাতী’’তি (পৰি. ৩২৫). ‘‘দিট্ঠিঞ্চ অনিস্সজ্জন্তানংযেৱ কম্মং কাতব্ব’’ন্তি ইদং ভিক্খূহি ওৱদিযমানস্স দিট্ঠিযা অনিস্সজ্জনপচ্চযা দুক্কটং, পাচিত্তিযম্পি ৱা অৱস্সমেৱ সম্ভৱতীতি ৱুত্তং.

মুখালম্বৰকৰণাদিভেদোতি মুখভেৰীৱাদনাদিপ্পভেদো. উপঘাতেতীতি ৱিনাসেতি. বীজনিগ্গাহাদিকেতি চিত্তং বীজনিং গাহেত্ৱা অনুমোদনাদিকৰণেতি অত্থো.

তিকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

চতুক্কৱাৰৱণ্ণনা

৩২৪. চতুক্কেসু সোতি গিহিপৰিক্খাৰো. অৱাপুৰণং দাতুন্তি গব্ভং ৱিৱৰিত্ৱা অন্তো পৰিক্খাৰট্ঠপনত্থায ৱিৱৰণকুঞ্চিকং দাতুং. সঙ্ঘত্থায উপনীতং সযমেৱ অন্তো পটিসামিতুম্পি ৱট্টতি. তেনাহ ‘‘অন্তো ঠপাপেতুঞ্চ ৱট্টতী’’তি.

আদিকম্মিকেসু পঠমং পুৰিসলিঙ্গং উপ্পজ্জতীতি আহ ‘‘পঠমং উপ্পন্নৱসেনা’’তি. পাড়িযং অনাপত্তি ৱস্সচ্ছেদস্সাতি ৱস্সচ্ছেদসম্বন্ধিনিযা অনাপত্তিযা এৱমত্থো. মন্তভাসাতি মন্তায পঞ্ঞায কথনং. ‘‘নৱমভিক্খুনিতো পট্ঠাযা’’তি ইদং ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৱুড্ঢং অৱসেসানং যথাকতিক’’ন্তি (চূড়ৱ. ৪২৬) ৱচনতো আদিতো অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং পচ্চুট্ঠাতব্বত্তা ৱুত্তং.

‘‘ইধ ন কপ্পন্তীতি ৱদন্তোপি পচ্চন্তিমেসু আপজ্জতী’’তিআদিনা সঞ্চিচ্চ কপ্পিযং অকপ্পিযন্তি ৱা অকপ্পিযং কপ্পিযন্তি ৱা কথেন্তস্স সব্বত্থ দুক্কটন্তি দস্সেতি.

পুব্বকৰণন্তি ৱুচ্চতীতি অট্ঠকথাসু ৱুত্তং, তানি ইধ পৰিৱাৰে উদ্ধটানীতি অধিপ্পাযো. ইধাধিপ্পেতানি পন দস্সেন্তো ‘‘ছন্দপাৰিসুদ্ধী’’তিআদিমাহ.

চতুক্কৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঞ্চকৱাৰৱণ্ণনা

৩২৫. পঞ্চকেসু আপুচ্ছিত্ৱা চাৰস্স অভাৱোতি পিণ্ডপাতিকস্স ‘‘নিমন্তিতো সভত্তো’’তি ইমস্স অঙ্গস্স অভাৱা তেন সিক্খাপদেন তস্স সব্বথা অনাপত্তীতি অধিপ্পাযো. সুসানং নেত্ৱা পুন আনীতকন্তি সুসানে পেতকিচ্চং কত্ৱা নিক্খন্তেহি ন্হত্ৱা ছড্ডিতানি নিৱত্থপাৰুতৱত্থানি এৱং ৱুচ্চন্তি.

পাড়িযং পঞ্চহাকাৰেহীতি পঞ্চহি অৱহাৰঙ্গেহি. ৱত্থুতো পন গৰুকলহুকভেদেন পাৰাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটানি ৱুত্তানি. ইত্থিপুৰিসসংযোগাদিকং কিলেসসমুদাচাৰহেতুকং পটিভানচিত্তকম্মং নাম. পঞ্হাসহস্সং পুচ্ছীতি সমথৱিপস্সনাকম্মট্ঠানেসু পঞ্হাসহস্সং সম্মজ্জিত্ৱা ঠিতং দহৰং পুচ্ছি. ইতৰোপি দহৰো অত্তনো গতমগ্গত্তা সব্বং ৱিস্সজ্জেসি, তেন থেৰো পসীদি. ৱত্তং পৰিচ্ছিন্দীতি ৱত্তং নিট্ঠাপেসি. কিং ত্ৱং আৱুসোতিআদিকং থেৰো খীণাসৱো সম্মজ্জনানিসংসং সব্বেসং পাকটং কাতুং অৱোচাতি দট্ঠব্বং.

‘‘জণ্ণুকেহি পতিট্ঠায পদচেতিয’’ন্তি পাঠসেসো. চোদনং কাৰেস্সামীতি ভগৱতা অত্তানং চোদাপেস্সামি, অত্তানং নিগ্গণ্হাপেস্সামীতি অত্থো.

এত্তকং গয্হূপগন্তি এত্তকং অধিকৰণৱূপসমত্থায গহেতব্বৱচনন্তি যথা সুত্ৱা ৱিঞ্ঞাতুং সক্কোতি, এৱং অনুগ্গণ্হন্তোতি যোজনা. এত্থ চ ‘‘অত্তনো ভাসপৰিযন্তং অনুগ্গহেত্ৱা পৰস্স ভাসপৰিযন্তং অনুগ্গহেত্ৱা’’তি একং, ‘‘অধম্মেন কৰোতী’’তি একং, ‘‘অপ্পটিঞ্ঞাযা’’তি একঞ্চ কত্ৱা পুৰিমেহি দ্ৱীহি পঞ্চঙ্গানি ৱেদিতব্বানি. ৱত্থুন্তি মেথুনাদিৱীতিক্কমং. কথানুসন্ধিৱিনিচ্ছযানুলোমসন্ধিৱসেন ৱত্থুং ন জানাতীতি চোদকেন ৱা চুদিতকেন ৱা ৱুত্তকথানুসন্ধিনা তেসং ৱচনপটিৱচনানুৰূপেন ৱদন্তো কথানুসন্ধিনা ৱত্থুং ন জানাতি নাম, তঞ্চ সুত্তৱিভঙ্গে ৱিনীতৱত্থুসঙ্খাতেন ৱিনিচ্ছযানুলোমেনেৱ ৱদন্তো ৱিনিচ্ছযানুলোমসন্ধিৱসেন ৱত্থুং ন জানাতি নাম. ঞত্তিকম্মং নাম হোতীতি ঞত্তিকম্মং নিট্ঠিতং নাম হোতীতি ন জানাতীতি সম্বন্ধো. ঞত্তিযা কম্মপ্পত্তোতি ঞত্তিযা নিট্ঠিতাযপি কম্মপ্পত্তো এৱ হোতি. অনুস্সাৱনট্ঠানে এৱ কম্মং নিট্ঠিতং হোতীতি ঞত্তিকম্মং নিট্ঠিতং নাম হোতি, তং ঞত্তিযা কাৰণং ন জানাতীতি অত্থো.

পাড়িযং পঞ্চ ৱিসুদ্ধিযোতি আপত্তিতো ৱিসুদ্ধিহেতুত্তা, ৱিসুদ্ধেহি কত্তব্বতো চ পাতিমোক্খুদ্দেসা ৱুত্তা.

পঞ্চকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ছক্কৱাৰাদিৱণ্ণনা

৩২৬. ছক্কাদীসু পাড়িযং ছ অগাৰৱাতি বুদ্ধধম্মসঙ্ঘসিক্খাসু, অপ্পমাদে, পটিসন্থাৰে চ ছ অগাৰৱা, তেসু এৱ চ ছ গাৰৱা ৱেদিতব্বা. ‘‘ছব্বস্সপৰমতা ধাৰেতব্ব’’ন্তি ইদং ৱিভঙ্গে আগতস্স পৰমস্স দস্সনং.

৩২৮. পাড়িযং আগতেহি সত্তহীতি ‘‘পুব্বেৱস্স হোতি মুসা ভণিস্স’’ন্তিআদিনা মুসাৱাদসিক্খাপদে (পাচি. ৪) আগতেহি সত্তহি.

৩২৯. তং কুতেত্থ লব্ভাতি তং অনত্থস্স অচৰণং এত্থ এতস্মিং পুগ্গলে, লোকসন্নিৱাসে ৱা কুতো কেন কাৰণেন সক্কা লদ্ধুন্তি আঘাতং পটিৱিনেতি.