৮. সহধম্মিকৱগ্গো
১. সহধম্মিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৩৪. অট্ঠমৱগ্গস্স পঠমে উপসম্পন্নস্স পঞ্ঞত্তেন ৱচনং, অসিক্খিতুকামস্স লেসেন এৱং ৱচনন্তি দ্ৱে অঙ্গানি.
সহধম্মিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. ৱিলেখনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৩৮. দুতিযে অলজ্জিতাতি অলজ্জিতায. এৱং সেসেসুপি. সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতীতিআদি ভিক্খুভিক্খুনীনঞ্ঞেৱ ৱুত্তং অলজ্জিলক্খণং, সামণেৰাদীনং, পন গহট্ঠানঞ্চ সাধাৰণৱসেন যথাসকং সিক্খাপদৱীতিক্কমনপটিগূহনাদিতো ৱেদিতব্বং. লজ্জিলক্খণেপি এসেৱ নযো. কিঞ্চাপি কুক্কুচ্চে উপ্পন্নেপি মদ্দিত্ৱা কৰোন্তো, কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতায কৰোন্তোপি তঙ্খণিকায অলজ্জিতায এৱং কৰোন্তি. তথাপি কুক্কুচ্চাদিভেদে ৱিসুং গহিতাতি দট্ঠব্বং.
ৱজ্জিপুত্তকা দসৱত্থুদীপকা. পৰূপহাৰঅঞ্ঞাণকঙ্খাপৰৱিতাৰণাদিৱাদাতি এত্থ অৰহত্তং পটিজানন্তানং কুহকানং সুক্কৱিস্সট্ঠিং দিস্ৱা ‘‘মাৰকাযিকা দেৱতা অসুচিং উপসংহৰন্তী’’তিগাহিনো পৰূপহাৰৱাদা নাম. অৰহতো সব্বেসং ইত্থিপুৰিসাদীনং নামাদিঅজাননে অঞ্ঞাণং, তত্থ সন্নিট্ঠানভাৱেন কঙ্খা, পৰতো সুত্ৱা নামাদিজাননেন পৰৱিতাৰণো অত্থীতিৱাদিনো অঞ্ঞাণৱাদা, কঙ্খাৱাদা, পৰৱিতাৰণৱাদা চ তেসং, মহাসঙ্ঘিকাদীনঞ্চ ৱিভাগো কথাৱত্থুপ্পকৰণে ৱুত্তো.
চত্তাৰো মগ্গা চ ফলানি চাতি এত্থ চ-কাৰেন অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদাপি সঙ্গহিতাতি দট্ঠব্বং. কেচীতি পৰিযত্তিধৰা ধম্মকথিকা. পুন কেচীতি পটিপত্তিধৰা পংসুকূলিকত্থেৰা. ইতৰে পনাতিআদীসু অযং অধিপ্পাযো – ধম্মকথিকত্থেৰা পন পংসুকূলিকত্থেৰেহি আভতং সুত্তং সুত্ৱা –
‘‘যাৱ তিট্ঠন্তি সুত্তন্তা, ৱিনযো যাৱ দিপ্পতি;
তাৱ দক্খন্তি আলোকং, সূৰিযে অব্ভুট্ঠিতে যথা.
‘‘সুত্তন্তেসু অসন্তেসু, পমুট্ঠে ৱিনযম্হি চ;
তমো ভৱিস্সতি লোকে, সূৰিযে অত্থঙ্গতে যথা.
‘‘সুত্তন্তে ৰক্খিতে সন্তে, পটিপত্তি হোতি ৰক্খিতা;
পটিপত্তিযং ঠিতো ধীৰো, যোগক্খেমা ন ধংসতী’’তি. (অ. নি. অট্ঠ. ১.১.১৩০) –
ইদং সুত্তং আহৰিত্ৱা অত্তনোৱ ৱাদং পতিট্ঠপেন্তা পাৰাজিকানাপজ্জনৱসেন ঠিতা পটিপত্তিসঙ্গহিতা পৰিযত্তিযেৱ মূলন্তি আহংসূতি. তেনাহ ‘‘সচে পঞ্চ ভিক্খূ চত্তাৰি পাৰাজিকানি ৰক্খণকা…পে… সাসনং ৱুড্ঢিং ৱিৰুড়্হিং গমযিস্সন্তী’’তি. এতেন চ পৰিক্খীণে কালে লজ্জিগণং অলভন্তেন ৱিনযধৰেন অলজ্জিনোপি পকতত্তে সঙ্গহেত্ৱা তেহি সহ ধম্মামিসসম্ভোগং সংৱাসং কৰোন্তেন বহূ কুলপুত্তে উপসম্পাদেত্ৱা সাসনং পগ্গহেতুং ৱট্টতীতি ইদং সিজ্ঝতীতি দট্ঠব্বং. গৰহিতুকামতা, উপসম্পন্নস্স সন্তিকে সিক্খাপদৱিৱণ্ণনন্তি দ্ৱে অঙ্গানি.
ৱিলেখনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. মোহনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৪৪. ততিযে পাড়িযং কো পন ৱাদো ভিয্যোতি তেহি অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি দিট্ঠদ্ৱত্তিৱাৰতো ভিয্যো পন ৱিত্থাৰেন উদ্দিসিযমানে পাতিমোক্খে নিসিন্নপুব্বতা অত্থি চে, তত্থ কিমেৱ ৱত্তব্বং, আপত্তিমোক্খো নত্থি এৱাতি অধিপ্পাযো. তঞ্চ যথাধম্মো কাৰেতব্বোতি তন্তি কাৰণত্থে উপযোগৱচনং, তাযাতি অত্থো. যথা ধম্মো চ ৱিনযো চ ঠিতো, তথা তায আপত্তিযা কাৰেতব্বোতি ৱুত্তং হোতি. মোহাৰোপনং, তিক্খত্তুং সুতভাৱো, মোহেতুকামস্স মোহনন্তি তীণি অঙ্গানি.
মোহনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. পহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৫১. চতুত্থে পাড়িযং কাযপটিবদ্ধেন ৱাতি এত্থ পাসাণাদিনিস্সগ্গিযপহাৰোপি সঙ্গহিতো.
৪৫২. ৰত্তচিত্তোতি কাযসংসগ্গৰাগেন ৱুত্তং. মেথুনৰাগেন পন পহাৰতো পুৰিসাদীসু দুক্কটমেৱ. মোক্খাধিপ্পাযেন দণ্ডকোটিযা সপ্পাদিং ঘট্টেত্ৱা মণ্ডূকাদিং মোচেন্তস্সপি অনাপত্তি এৱ. কুপিততা, উপসম্পন্নস্স ন মোক্খাধিপ্পাযেন পহাৰোতি দ্ৱে অঙ্গানি.
পহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. তলসত্তিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৫৭. পঞ্চমে ন পহৰিতুকামতায দিন্নত্তা দুক্কটন্তি এত্থ কিমিদং দুক্কটং, পহাৰপচ্চযা, উদাহু উগ্গিৰণপচ্চযাতি? উগ্গিৰণপচ্চযাৱ, ন পহাৰপচ্চযা. ন হি পহৰিতুকামতায অসতি তপ্পচ্চযা কাচি আপত্তি যুত্তা, উগ্গিৰণস্স পন অত্তনো সভাৱেন অসণ্ঠিতত্তা তপ্পচ্চযা পাচিত্তিযং ন জাতং, অসুদ্ধচিত্তেন কতপযোগত্তা চ এত্থ অনাপত্তি ন যুত্তাতি দুক্কটং ৱুত্তন্তি গহেতব্বং.
৪৫৮. পুব্বেতি অনন্তৰসিক্খাপদে. সেসং অনন্তৰসদিসমেৱ.
তলসত্তিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. অমূলকসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৫৯. ছট্ঠে ‘‘অত্তপৰিত্তাণং কৰোন্তা’’তি ইদং ন চ ৱেৰমূলিকা অনুদ্ধংসনাতি দস্সনত্থং ৱুত্তং. অনুদ্ধংসনক্খণে পন কোপচিত্তমেৱ উপ্পজ্জতি. তেনেৱ ‘‘দুক্খৱেদন’’ন্তি ৱুত্তং. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
অমূলকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. কুক্কুচ্চুপ্পাদনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৬৪. সত্তমে উপসম্পন্নস্স অফাসুকামতা, কুক্কুচ্চুপ্পাদনন্তি দ্ৱে অঙ্গানি.
কুক্কুচ্চুপ্পাদনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. উপস্সুতিসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৭১. অট্ঠমে সুয্যতীতি সুতি, ৱচনং. তস্সা সমীপং উপস্সুতি. সুয্যতি এত্থাতি সুতীতি এৱঞ্হি অত্থে গয্হমানে সৱনট্ঠানসমীপে অঞ্ঞস্মিং অস্সৱনট্ঠানে তিট্ঠতীতি আপজ্জতি. অট্ঠকথাযঞ্চ উপস্সুতি-সদ্দস্সেৱ অত্থং দস্সেতুং ‘‘যত্থ ঠত্ৱা’’তিআদি ৱুত্তং, ন সুতি-সদ্দমত্তস্স.
৪৭৩. একপৰিচ্ছেদানীতি কদাচি অকিৰিযতো, কদাচি কিৰিযতো সমুট্ঠানসামঞ্ঞেন ৱুত্তং. উপসম্পন্নেন চোদনাধিপ্পাযো, সৱনন্তি দ্ৱে অঙ্গানি.
উপস্সুতিসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. খিয্যনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৭৪. নৱমে ধম্মকম্মতা, জাননং, ছন্দং দত্ৱা খিয্যনন্তি তীণি অঙ্গানি.
খিয্যনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. পক্কমনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৮১. দসমে ৱিনিচ্ছযকথায ধম্মিকতা, তং ঞত্ৱা কম্মতো পট্ঠায একসীমট্ঠস্স সমানসংৱাসিকস্স হত্থপাসৱিজহনন্তি দ্ৱে অঙ্গানি.
পক্কমনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১১. দুব্বলসিক্খাপদৱণ্ণনা
৪৮৪. একাদসমে উপসম্পন্নস্স ধম্মেন লদ্ধসম্মুতিতা, সঙ্ঘেন সদ্ধিং চীৱৰং দত্ৱা খিয্যিতুকামতায খিয্যনন্তি দ্ৱে অঙ্গানি.
দুব্বলসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪৮৯. দ্ৱাদসমং ৱুত্তনযমেৱ.
নিট্ঠিতো সহধম্মিকৱগ্গো অট্ঠমো.